Phân Đoạn Ảnh Y Khoa Sử Dụng Kỹ Thuật Đa Phân Giải

Luận văn thạc sĩ y tế nghiên cứu kỹ thuật điện tử phân đoạn ảnh sử dụng kỹ thuật đa phân giải ứng dụng trong xử lý ảnh y khoa, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thành Công
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Tiến Thường
• Trường học: Đại học Quốc gia TP.HCM
• Chuyên ngành: Kỹ thuật điện tử
• Đề tài: Phân Đoạn Ảnh Sử Dụng Kỹ Thuật Đa Phân Giải Ứng Dụng Trong Xử Lý Ảnh Y Khoa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Đoạn Ảnh Y Khoa Giới Thiệu và Ứng Dụng

Phân đoạn ảnh (segmentation ảnh y khoa) là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong xử lý ảnh y khoa kỹ thuật số. Ứng dụng tiêu biểu như kiểm tra chất lượng sản phẩm, chẩn đoán hình ảnh, phân tích hình ảnh viễn thám. Phân đoạn ảnh có thể được định nghĩa là phân vùng hình ảnh thành các vùng đồng nhất (homogeneous) mà vẫn giữ được các đặc trưng điểm ảnh được trích từ hình ảnh gốc. Bài toán phân vùng ảnh y tế đòi hỏi độ chính xác cao để hỗ trợ các bác sĩ trong việc chẩn đoán và lập kế hoạch điều trị. Việc kết hợp các phương pháp phân tích tiên tiến như kỹ thuật phân tích đa phân giải có thể cải thiện đáng kể hiệu suất của quá trình phân đoạn. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thành Công, "lần đầu tiên, phương pháp phân tích đa phân giải mà cụ thể là biến đổi wavelet, curvelet đã được kết hợp với mô hình trường ngẫu nhiên Markov trong bài toán phân đoạn ảnh mở ra một hướng nghiên cứu cải tiến quá trình phân đoạn ảnh dựa trên những ưu điểm của việc khảo sát thống kê và điểm mạnh của phép phân tích đa phân giải".

1.1. Tầm Quan Trọng của Phân Đoạn Ảnh trong Y Học Hiện Đại

Phân đoạn ảnh đóng vai trò then chốt trong nhiều quy trình y tế, từ chẩn đoán hình ảnh đến lập kế hoạch phẫu thuật và theo dõi điều trị. Nó cho phép các bác sĩ xác định và phân tích các cấu trúc giải phẫu, các khối u và các bất thường khác một cách chính xác hơn. Sử dụng các kỹ thuật như segmentation bằng Python hoặc segmentation bằng MATLAB giúp tự động hóa và tăng tốc quá trình này. Các phương pháp tự động phân đoạn và bán tự động phân đoạn ngày càng được ưa chuộng để giảm tải cho các chuyên gia y tế.

1.2. Các Loại Ảnh Y Khoa Thường Được Sử Dụng

Các loại ảnh y khoa phổ biến bao gồm ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI), ảnh chụp cắt lớp vi tính (CT), và ảnh X-quang. Mỗi loại ảnh cung cấp thông tin khác nhau về cơ thể, và việc lựa chọn phương pháp phân đoạn phù hợp phụ thuộc vào loại ảnh và mục tiêu phân tích. Ảnh CT thường được sử dụng để phân tích cấu trúc xương và các cơ quan nội tạng, trong khi ảnh MRI thích hợp cho việc phân tích mô mềm và não bộ. Các thư viện xử lý ảnh như TensorFlow, Keras và Pytorch hỗ trợ hiệu quả việc xử lý và phân đoạn các loại ảnh này.

II. Thách Thức Trong Phân Đoạn Ảnh Y Khoa Vấn Đề và Giải Pháp

Mặc dù có nhiều tiến bộ, phân đoạn ảnh y khoa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Sự biến đổi lớn về hình dạng và kích thước của các cấu trúc giải phẫu, nhiễu ảnh, và độ tương phản thấp là những yếu tố gây khó khăn cho việc phân đoạn chính xác. Một trong những thách thức lớn là làm thế nào để phát triển các thuật toán phân đoạn ảnh mạnh mẽ, có khả năng xử lý các biến thể khác nhau và tạo ra kết quả đáng tin cậy. Các phương pháp dựa trên học sâu trong phân đoạn ảnh y khoa đang ngày càng được chú trọng để giải quyết các vấn đề này.

2.1. Độ Chính Xác và Độ Tin Cậy Của Phân Đoạn Ảnh

Độ chính xác và độ tin cậy là hai yếu tố quan trọng nhất trong phân đoạn ảnh y khoa. Các thuật toán phân đoạn phải đảm bảo rằng các cấu trúc được xác định chính xác và không có sai sót đáng kể. Các chỉ số đánh giá như Dice Score và IoU (Intersection over Union) thường được sử dụng để đánh giá phân đoạn ảnh. Việc cải thiện độ chính xác đòi hỏi sự kết hợp giữa các kỹ thuật xử lý ảnh tiên tiến và sự hiểu biết sâu sắc về cấu trúc giải phẫu.

2.2. Xử Lý Nhiễu và Độ Tương Phản Thấp trong Ảnh Y Khoa

Nhiễu và độ tương phản thấp là những vấn đề phổ biến trong ảnh y khoa, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất của các thuật toán phân đoạn. Các kỹ thuật tiền xử lý ảnh, như lọc nhiễu và tăng cường độ tương phản, có thể giúp cải thiện chất lượng ảnh và làm cho quá trình phân đoạn dễ dàng hơn. Việc sử dụng kỹ thuật phân tích đa phân giải cũng có thể giúp giảm thiểu ảnh hưởng của nhiễu bằng cách phân tích ảnh ở các mức độ chi tiết khác nhau.

2.3. Tính toán hiệu quả cho phân đoạn ảnh thời gian thực

Các ứng dụng thực tế như lập kế hoạch phẫu thuật và theo dõi điều trị đòi hỏi thuật toán phân đoạn ảnh phải hoạt động hiệu quả về mặt tính toán. Khả năng xử lý nhanh chóng và chính xác là yếu tố then chốt để hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định kịp thời. Tối ưu hóa thuật toán và sử dụng phần cứng phù hợp có thể giúp tăng tốc quá trình phân đoạn mà không làm giảm độ chính xác.

III. Phương Pháp Đa Phân Giải Giải Pháp Cho Phân Đoạn Ảnh Y Khoa

Kỹ thuật đa phân giải (Multi-resolution segmentation) cung cấp một phương pháp hiệu quả để xử lý ảnh ở các mức độ chi tiết khác nhau. Bằng cách phân tích ảnh ở nhiều độ phân giải khác nhau, các thuật toán có thể tận dụng thông tin từ cả các chi tiết nhỏ và các cấu trúc lớn, giúp cải thiện độ chính xác và độ tin cậy của phân đoạn. Biến đổi đa phân giải wavelet là một trong những công cụ phổ biến nhất trong lĩnh vực này. Theo nghiên cứu, trọng tâm của luận văn Nguyễn Thành Công là "tìm hiểu , nghiên cứu cơ sở, những đặc điểm chính và ứng dụng của phép phân tích đa phân giải vào việc xử lý hình ảnh trước khi thực hiện công đoạn phân đoạn ảnh".

3.1. Biến Đổi Wavelet và Ứng Dụng Trong Xử Lý Ảnh Y Khoa

Biến đổi wavelet là một công cụ mạnh mẽ để phân tích ảnh ở các mức độ chi tiết khác nhau. Nó cho phép phân tách ảnh thành các thành phần tần số khác nhau, giúp loại bỏ nhiễu và làm nổi bật các đặc trưng quan trọng. Trong xử lý ảnh y khoa, biến đổi wavelet thường được sử dụng để cải thiện độ tương phản và làm nổi bật các cấu trúc giải phẫu. Các thuật toán như WTMRF (Wavelet Transform Markov Random Field) kết hợp biến đổi wavelet với mô hình trường ngẫu nhiên Markov để đạt được kết quả phân đoạn tốt hơn.

3.2. Biến Đổi Curvelet và Ridgelet trong Phân Đoạn Ảnh

Bên cạnh wavelet, biến đổi curvelet và ridgelet cũng là những công cụ hữu ích trong phân đoạn ảnh y khoa. Biến đổi curvelet đặc biệt hiệu quả trong việc phát hiện các đường cong và cạnh trong ảnh, trong khi biến đổi ridgelet thích hợp cho việc phát hiện các đường thẳng. Sự kết hợp của các phương pháp này có thể cải thiện khả năng phát hiện các cấu trúc phức tạp trong ảnh y khoa. Luận văn Nguyễn Thành Công cũng áp dụng phép biến đổi curvelet khảo sát với các scale khác nhau đề làm nổi bật các thành phần cần quan tâm.

IV. Mạng Nơ ron Tích Chập Cách Mạng Phân Đoạn Ảnh Y Khoa Tự Động

Mạng nơ-ron tích chập (CNNs) đã chứng minh hiệu quả vượt trội trong nhiều bài toán thị giác máy tính, bao gồm cả phân đoạn ảnh y khoa. Các kiến trúc mạng như U-Net được thiết kế đặc biệt cho phân đoạn ảnh và đã đạt được kết quả ấn tượng trên nhiều bộ dữ liệu y khoa. Học sâu trong phân đoạn ảnh y khoa cho phép tự động học các đặc trưng quan trọng từ dữ liệu, giảm sự phụ thuộc vào các kỹ thuật tiền xử lý thủ công. Mạng nơ-ron tích chập (CNNs) mang lại khả năng tự động hóa và tăng tốc quá trình phân đoạn.

4.1. Kiến Trúc U Net và Các Biến Thể Của Nó

U-Net là một kiến trúc mạng CNN phổ biến được sử dụng rộng rãi trong phân đoạn ảnh y khoa. Kiến trúc này bao gồm một đường xuống (encoding path) để trích xuất các đặc trưng từ ảnh và một đường lên (decoding path) để tái tạo lại ảnh phân đoạn. U-Net và các biến thể của nó đã đạt được kết quả vượt trội trên nhiều bộ dữ liệu y khoa, và chúng tiếp tục là một lựa chọn hàng đầu cho các bài toán phân đoạn ảnh. Các mô hình U-Net cho phép tự động học các đặc trưng quan trọng từ dữ liệu, giảm sự phụ thuộc vào các kỹ thuật tiền xử lý thủ công.

4.2. Ứng Dụng Của CNNs Trong Phân Đoạn Các Loại Ảnh Y Khoa Khác Nhau

CNNs đã được áp dụng thành công trong phân đoạn nhiều loại ảnh y khoa khác nhau, bao gồm ảnh MRI, ảnh CT, và ảnh X-quang. Các mô hình CNNs có thể được tùy chỉnh để phù hợp với từng loại ảnh và từng mục tiêu phân tích cụ thể. Việc sử dụng các bộ dữ liệu lớn và kỹ thuật tăng cường dữ liệu có thể giúp cải thiện hiệu suất của các mô hình CNNs trên các bộ dữ liệu y khoa.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Phân Đoạn Ảnh Y Khoa Trong Chẩn Đoán và Điều Trị

Phân đoạn ảnh y khoa có nhiều ứng dụng thực tiễn trong chẩn đoán hình ảnh, lập kế hoạch phẫu thuật, và theo dõi điều trị. Nó cho phép các bác sĩ xác định và phân tích các cấu trúc giải phẫu, các khối u, và các bất thường khác một cách chính xác hơn, giúp đưa ra các quyết định điều trị tốt hơn. Việc phân tích cấu trúc giải phẫu trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn nhờ các công cụ hỗ trợ phân đoạn.

5.1. Phân Đoạn Ảnh Trong Chẩn Đoán Bệnh Lý

Phân đoạn ảnh có thể giúp các bác sĩ chẩn đoán nhiều bệnh lý khác nhau, từ ung thư đến các bệnh tim mạch. Bằng cách phân tích các cấu trúc giải phẫu và các bất thường trong ảnh, các bác sĩ có thể xác định các dấu hiệu sớm của bệnh và đưa ra các quyết định điều trị kịp thời. Ví dụ, phân đoạn ảnh có thể giúp xác định kích thước và hình dạng của các khối u, giúp các bác sĩ lập kế hoạch phẫu thuật chính xác hơn.

5.2. Ứng Dụng Trong Lập Kế Hoạch Phẫu Thuật và Theo Dõi Điều Trị

Phân đoạn ảnh đóng vai trò quan trọng trong lập kế hoạch phẫu thuật và theo dõi điều trị. Nó cho phép các bác sĩ mô phỏng các ca phẫu thuật trước khi thực hiện trên bệnh nhân thực tế, giúp giảm thiểu rủi ro và cải thiện kết quả phẫu thuật. Ngoài ra, phân đoạn ảnh có thể được sử dụng để theo dõi sự tiến triển của bệnh và đánh giá hiệu quả của các phương pháp điều trị. Phân đoạn ảnh cho phép các bác sĩ mô phỏng các ca phẫu thuật trước khi thực hiện trên bệnh nhân thực tế, giúp giảm thiểu rủi ro và cải thiện kết quả phẫu thuật.

VI. Kết Luận Tương Lai Hướng Phát Triển Phân Đoạn Ảnh Y Khoa

Phân đoạn ảnh y khoa là một lĩnh vực nghiên cứu đầy tiềm năng với nhiều ứng dụng quan trọng trong chăm sóc sức khỏe. Với sự phát triển của các kỹ thuật mới như học sâu và đa phân giải, phân đoạn ảnh ngày càng trở nên chính xác hơn và hiệu quả hơn. Trong tương lai, chúng ta có thể mong đợi thấy sự tích hợp sâu hơn của phân đoạn ảnh vào các quy trình chẩn đoán và điều trị, giúp cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Theo Nguyễn Thành Công, "đối với những hình ảnh chỉ cần quan tâm đến các đối tượng lớn, không quan tâm đến những thông tin của thành phần nhiễu hoặc các đối tượng nhỏ thì phương pháp WTMRF có một lợi thế lớn, nó cải tiến được điểm hạn chế về tốc độ thực hiện của thuật toán SA dựa trên mô hình MRF".

6.1. Các Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Trong Tương Lai

Các hướng nghiên cứu tiềm năng trong tương lai bao gồm phát triển các thuật toán phân đoạn ảnh có khả năng xử lý dữ liệu đa phương thức (ví dụ, kết hợp ảnh MRI và CT), cải thiện độ chính xác và độ tin cậy của phân đoạn ảnh, và phát triển các ứng dụng mới của phân đoạn ảnh trong chăm sóc sức khỏe từ xa và y học cá nhân hóa. Ứng dụng artificial intelligence in medicine và deep learning in medical imaging sẽ tiếp tục mang lại những đột phá trong lĩnh vực này.

6.2. Tích Hợp Phân Đoạn Ảnh Vào Hệ Thống Chăm Sóc Sức Khỏe

Việc tích hợp phân đoạn ảnh vào các hệ thống chăm sóc sức khỏe là một bước quan trọng để khai thác tối đa tiềm năng của công nghệ này. Điều này đòi hỏi sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, các chuyên gia y tế, và các nhà phát triển phần mềm để tạo ra các giải pháp phân đoạn ảnh dễ sử dụng và phù hợp với nhu cầu thực tế của các bác sĩ và bệnh nhân. Việc kết hợp với phần mềm phân đoạn ảnh y khoa sẽ giúp các bác sĩ dễ dàng tiếp cận và sử dụng các công cụ phân đoạn ảnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ XỬ LÝ ẢNH, ẢNH Y KHOA VÀ CHẨN ĐOÁN Y HỌC 1. Tổng quan về xử lý ảnh 1. Chẩn đoán bằng hình ảnh 1. Giới thiệu Xử lý ảnh ngày nay đã trở thành một ngành khoa học lớn và đƣợc ứng dụng trong nhiều lĩnh vực thực tiễn.

Với sự phát triển nhanh chóng của ngành khoa học máy tính, thì các vấn đề liên quan tới xử lý, nâng cao chất lƣợng hình ảnh ứng dụng trong các lĩnh vực quan trọng trong nhƣ truyền thông, y học càng đòi hỏi khắt khe hơn. Một trong những vấn đề đƣợc tiếp cận nhiều nhất trong những năm trở lại đây là quá trình thực hiện phân đoạn ảnh. Phân đoạn ảnh giúp ta có thể tách các vùng riêng biệt trong hình ảnh, nhằm mục đích phục vụ cho công tác chẩn đoán một cách chính xác về các bệnh lý thƣờng khó phát hiện trong trong giai đoạn đầu của bệnh lý, gây ra nhiều khó khăn, trong việc phát hiện và điều trị. Trƣớc khi đi sâu vào tìm hiểu một số giải thuật phân đoạn ảnh, trong phần này sẽ trình bày một cách tóm tắt các khái niệm cơ bản của xử lý ảnh, một số chuẩn hình ảnh y khoa và ứng dụng vào chẩn đoán y học.

Tổng quan về xử lý ảnh 1. Giới thiệu về xử lý ảnh Xử lý ảnh là một lĩnh vực mang tính khoa học và công nghệ. Tuy là một ngành khoa học mới mẻ song thu hút đƣợc sự quan tâm rất lớn đến từ các chuyên gia, nhà khoa học và có tốc độ phát triển nhanh chóng, đƣợc ứng dụng rộng rãi trong đời sống. Các phƣơng pháp xử lý ảnh bắt đầu từ những ứng dụng chính nhƣ: nâng cao chất lƣơng ảnh, phân đoạn ảnh, giảm nhiễu v.

Ứng dụng đầu tiên phải nói đến đó là nâng cao chất lƣợng ảnh báo đƣợc truyền qua cáp từ Luân đôn đến NewYork từ những năm 1920. Vấn đề nâng cao chất lƣợng ảnh có liên quan tới phân bố mức C.1 Tổng Quan 1 KS. Nguyễn Thành Công Phân đoạn ảnh sử dụng kỹ thuật đa phân giải THD: PGS. TS Lê Tiến Thƣờng sáng và độ phân giải của ảnh.

Việc nâng cao chất lƣợng ảnh đƣợc phát triển vào những năm thập niên 1950. Điều này có thể giải thích đƣợc vì sau thế chiến thứ 2, máy tính phát triển nhanh chóng tạo điều kiện cho quá trình xử lý ảnh số phát triển thuận lợi. Năm 1964, máy tính đã có khả năng xử lý và nâng cao chất lƣợng ảnh từ mặt trăng và vệ tinh Ranger 7 của Mỹ bao gồm: làm nổi đƣờng biên, lƣu trữ ảnh. Từ năm 1964 đến nay, các công cụ xử lý, nâng cao chất lƣợng ảnh, phân đoạn ảnh, nhận dạng ảnh phát triển không ngừng.

Đề tiếp cận với xử lý ảnh ta cần hình dung đƣợc các bƣớc cần thiết trong xử lý ảnh. Nhƣ đã biết ngày nay có rất nhiều phƣơng pháp thu thập hình ảnh nhƣng phổ biến nhất qua các thiết bị (camera, máy chụp ảnh), nó cũng thể thu đƣợc từ vệ tinh, hoặc thu thập hình ảnh bằng cách sử dụng tia X (CT, X - Quang), tính chất của sóng điện từ (MRI). Quá trình xử lý ảnh Quá trình xử lý ảnh đƣợc xem nhƣ là quá trình thao tác ảnh đầu vào nhằm cho ra kết quả mong muốn. kết quả đầu ra là một quá trình xử lý ảnh có thể là một ảnh tốt hơn hoặc một kết luận.

Ảnh ra (tốt hơn Ảnh vào ảnh gốc) Xử lý ảnh Kết luận Hình 1. Quá trình xử lý ảnh kỹ thuật số. Ta có thể xem hình ảnh kỹ thuật số là tập hợp những điểm ảnh (pixel). Trong đó mỗi điểm ảnh đƣợc xem nhƣ là đặc trƣng cƣờng độ sáng, hay một đặc trƣng nào đó đƣợc biểu diễn nhƣ một hàm n biến P(c1 ,c2 , ,cn ).

Quá trình xử lý ảnh có thể đƣợc trình bày nhƣ hình 1.2 Biểu diễn và mô tả Phân đoạn ảnh Tiền xử lý ảnh Nhận dạng và nội CƠ SỞ TRI THỨC suy Thu nhận Hình 1. Quá trình xử lý ảnh C.1 Tổng Quan 2 KS. Nguyễn Thành Công Phân đoạn ảnh sử dụng kỹ thuật đa phân giải THD: PGS. TS Lê Tiến Thƣờng  Thu nhận ảnh: đây là công đoạn đầu tiên mang tính quyết định đối với quá trình xử lý ảnh.

Ảnh đầu vào sẽ đƣợc thu nhận qua các thiết bị nhƣ camera, sensor, máy quét, v.v và sau đó các tín hiệu này sẽ đƣợc số hóa. Các thông số quan trọng ở bƣớc này là độ phân giải, chất lƣợng màu, dung lƣợng bộ nhớ và tốc độ thu nhận  Ở bƣớc này ảnh sẽ đƣợc cải thiện về độ tƣơng phản, khử nhiễu, khử bóng, khử độ lệch, v.v nhằm mục đích làm tang chất lƣợng hình ảnh và thƣờng đƣợc thực hiện qua các bộ lọc.  Phân đoạn ảnh: là bƣớc then chốt trong xử lý ảnh, giai đoạn này nhằm phân tích ảnh thành những thành phần có cùng tính chất nào đó, dựa theo biên hay các vùng liên thông. Tiêu chuẩn để xác định các vùng liên thông có thể cùng màu, cùng mức xám hay cùng độ xám, v.

mục đích của phân đoạn ảnh là để có một miêu tả tổng hợp từ nhiều phần tử khác nhau cấu tạo nên ảnh thô. Vì lƣợng thông tin chứa trong ảnh rất lớn, trong khi đó đa số các ứng ta chỉ cần quan tâm đến một số đặc trƣng nào đó. Do vậy cần có quá trình giảm lƣợng thông tin. Quá trình này bao gồm phân vùng ảnh và trích chọn đặc tính chủ yếu.

 Biểu diễn và mô tả ảnh: kết quả của quá trình phân đoạn ảnh thƣờng đƣợc cho dƣới dạng dữ liệu điểm ảnh thô, trong đó hàm chứa biên của một vùng ảnh, hoặc tập hợp các vùng ảnh thuộc về điểm ảnh đó. Trong cả hai trƣờng hợp sự chuyển đổi dữ liệu thô này thành một dạng thích hợp hơn cho việc xử lý trong máy tính là rất cần thiết. Để chuyển đổi chúng ta cần quan tâm đến biểu diễn một vùng ảnh dƣới dạng biên hay dƣới dạng một vùng hoàn chỉnh gồm tất cả những điểm ảnh thuộc về nó. Biểu diễn dạng biên cho một vùng phù hợp với những ứng dụng chỉ quan tâm chủ yếu tới các đặc trƣng hình dạng bên ngoài của đối tƣợng, ví nhƣ góc cạnh hay các điểm uốn trên biên.

Biểu diện dạng vùng lại thích hợp cho những ứng dụng khai thác các tính chất bên trong của đối tƣợng, ví dụ nhƣ vân ảnh hay cấu trúc xƣơng của nó. Sự lựa chọn cách biểu diễn thích hợp cho một vùng ảnh chỉ mới là một phần trong việc chuyển đổi dữ liệu ảnh thô sang một dạng thích hợp hơn cho những xử lý về sau. Ta phải đƣa ra một phƣơng pháp mô tả dữ liệu và đã đƣợc chuyển đổi sao cho những tính chất cần quan tâm đến sẽ đƣợc làm nỗi bật lên, thuận tiện cho việc xử lý.  Nhận dạng và nội suy: đây là bƣớc cuối cùng trong quá trình xử lý ảnh.

Nhận dạng ảnh có thể đƣợc nhìn nhận một cách đơn giản là việc gán nhãn C.1 Tổng Quan 3 KS. Nguyễn Thành Công Phân đoạn ảnh sử dụng kỹ thuật đa phân giải THD: PGS. TS Lê Tiến Thƣờng cho các đối tƣợng trong ảnh. Nội suy là công đoạn gán nghĩa cho một tập các đối tƣợng đã đƣợc nhận biết.

Ta có thể thấy rằng, không phải bất kỳ một ứng dụng xử lý ảnh nào cũng bắt buộc phải tuân theo các bƣớc xử lý đã nêu ở trên, ví dụ nhƣ các ứng dụng chỉnh sửa ảnh nghệ thuật thì chỉ dừng lại ở bƣớc tiền xử lý. Một cách tổng quát thì những chức năng xử lý bao gồm cả nhận dạng và nội suy thƣờng chỉ có mặt trong hệ thống phân tích ảnh tự động hoặc bán tự động, đƣợc dùng để rút trích ra những thông tin quan trọng từ ảnh, ví dụ nhƣ các ứng dụng nhận dạng lý tự quang học, nhận dạng chữ viết tay v. Một số khái niệm cơ bản 1. Điểm ảnh (Pixel) Ảnh trong thực tế là một ảnh liên tục về không gian và giá trị độ sáng.

Để có thể xử lý ảnh bằng máy tính cần phải tiến hành số hóa ảnh. Trong quá trình số hóa, ngƣời ta biến đổi tín hiệu liên tục sang tiến hiệu rời rạc thông qua quá trình lấy mẫu (rời rạc hóa về không gian) và lƣợng hóa thành phần giá trị mà về nguyên tắc bằng mắt thƣờng không phân biệt đƣợc hai điểm kề nhau. Trong quá trình này ngƣời ta sử dụng khái niệm Picture element mà ta quen gọi là Pixel (phần tử ảnh). Nhƣ vậy là một ảnh là tập hợp các Pixel.

Mức xám (Gray level) Mức xám là kết quả của sự mã hóa tƣơng ứng một cƣờng độ sáng của mỗi điểm ảnh với một giá trị sáng, kết quả của quá trình lƣợng tử hóa. Cách mã hóa thƣờng dùng là 16, 32, hay 64 mức. phổ biến nhất là mã hóa ở mức 256, ở mức này mỗi Pixel sẽ đƣợc mã hóa bởi 8 bít. Biên Biên là một đặc tính rất quan trọng của đối tƣợng trong ảnh, nhờ vào biên mà ta có thể phân biệt đƣợc đối tƣợng này với đối tƣợng kia.

Một điểm ảnh có thể gọi là điểm biên nếu ở đó có sự thay đổi đột ngột về mức xám tập hợp các điểm biên gọi là biên hay còn gọi là đƣờng bao ảnh. Láng giềng Trong xử lý ảnh có một khái niệm rất quan trọng, đó là khái niệm láng giềng, có hai loại láng giềng: 4 láng giềng và 8 láng giềng. 4 láng giềng của một điểm ảnh ( x, y) là tập hợp bao gồm láng giềng dọc và láng giềng ngang của nó C.1 Tổng Quan 4 KS. Nguyễn Thành Công Phân đoạn ảnh sử dụng kỹ thuật đa phân giải THD: PGS.

TS Lê Tiến Thƣờng N4 ( x, y)  ( x  1, y), ( x 1, y),( x, y  1),( x, y 1) (1.1) 8 láng giềng của ( x, y) là một tập cha của 4 láng giềng và bao gồm láng giềng ngang, dọc và chéo: N8 ( x, y)  N4 ( x, y)  ( x  1, y  1), ( x 1, y 1),( x  1, y 1),( x 1, y  1) (1. Vùng liên thông Một vùng R đƣợc gọi là liên thông nếu bất kỳ hai điểm ( xA , y A ) và ( xB , yB ) thuộc vào R có thể đƣợc nối bởi một đƣờng ( xA , yB ) ( xi 1 , yi 1 ),( xi , yi ),( xi 1, yi 1 ) ( xB , yB ) , mà các điểm ( xi , yi ) thuộc vào R và bất kỳ ( xi , yi ) nào đều kề sát với điểm trƣớc ( xi 1 , yi 1 ) và điểm tiếp theo ( xi 1 , yi 1 ) trên đƣờng đó.