Chương 1 của bài nghiên cứu đã trình bày tổng quát sự tác động của hình thức thương mại phát trực tiếp đến sự gắn kết khách hàng thông qua hai khía cạnh về niềm tin tại Việt Nam. Nghiên cứu nêu lý do chọn đề tài, xác định đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng đã đặt ra mục tiêu nghiên cứu phù hợp, chỉ ra tính mới của đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của bài nghiên cứu. Từ đó, nghiên cứu tiến hành, trình bày xây dựng lý thuyết nền và phát triển các giả thuyết đề xuất ở tại Chương 2.
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT Ở chương 2 này, nghiên cứu tiến hành trình bày các khái niệm nghiên cứu, lý thuyết nền cũng như phát biểu các giả thuyết nghiên cứu. Và cuối cùng là trình bày mô hình nghiên cứu đề xuất. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu 2.1 Các khái niệm chính của nghiên cứu 2.1 Thương mại phát trực tiếp trên nền tảng mạng xã hội (Live-streaming Commerce On Social Media Platforms) Thương mại phát trực tiếp (Livestreaming Commerce) được các bài khoa học định nghĩa là một hình thức mới của nền tảng thương mại điện tử hiện nay, hình thức thương mại này thường được gắn với tương tác xã hội theo thời gian thực (Cai & Wohn, 2019). Thương mại phát trực tiếp được xem là một kênh tiếp mới, trong đó những người phát trực tiếp livestream (hay còn gọi là streamer) có thể dễ dàng tương tác với người xem ngay tại thời điểm đang phát sóng (C.
Chen et al. Đây là một hình thức mua sắm thương mại điện tử với sự kết hợp của ba yếu tố là: video trực tiếp, mua sắm trực tuyến và tương tác tức thì. Trong quá trình người xem livestream mua sắm qua buổi phát trực tiếp, người bán hoặc người có sức ảnh hưởng - ở đây có thể là người nổi tiếng, người có sức ảnh hưởng hay chỉ đơn giản là một cư dân mạng sẽ tiến hành giới thiệu sản phẩm cho người xem, giải thích các tính năng và cách sử dụng của chúng, thậm chí có thể tiến hành trình diễn, sử dụng các sản phẩm và đồng thời giải đáp các thắc mắc của người xem thông qua video trực tiếp (Ni & Ueichi, 2024). Có ba loại hình thương mại phát trực tiếp (Wongkitrungrueng & Assarut, 2020).
Loại hình đầu tiên chính là chức năng phát trực tiếp được liên kết vào trong các trang web thương mại điện tử (ví dụ: Amazon, Taobao) và các ứng dụng máy tính bảng, di động, máy tính,. Loại thứ hai là nền tảng ban đầu cung cấp dịch vụ phát trực tiếp sau đó bắt đầu tích hợp các hoạt động thương mại trực tuyến (C. Chen et al. Và cuối cùng là các nền tảng truyền thông xã hội như Facebook, Instagram và đặc biệt là TikTok, tại các nền tảng mạng xã hội này, ngoài 11 việc là nơi để tương tác, đăng tải thông tin thì ngày nay cũng tích hợp các hoạt động thương mại (C.
Chen et al. Mạng xã hội là một nơi dễ tiếp cận rộng rãi đến nhiều đối tượng chính vì vậy hình thức thương mại phát trực tiếp thông qua các nền tảng mạng xã hội hiện nay đang mang lại cơ hội cho các nhà bán lẻ trực tuyến (các thương hiệu hay những nhà bán lẻ trực tuyến) tiếp cận và tương tác đến khách hàng mục tiêu một cách nhanh chóng và tiện lợi (Bawack et al. Nhờ vào đặc điểm độc đáo của phát trực tiếp là người tiêu dùng hay còn gọi là người xem livestream có thể tương tác với người bán trong thời gian thực tế, mang lại trải nghiệm mua sắm phong phú, hấp dẫn và giữa các cá nhân (Luo et al., 2022) bằng cách cung cấp cho khách hàng các video trực tiếp nhấn mạnh vào trải nghiệm tiêu dùng, cung cấp nhiều thông tin trải nghiệm, do đó thương mại phát trực tiếp đã được xác định là mang lại trải nghiệm hấp dẫn hơn, lấy người dùng làm trung tâm, được người dùng đón nhận nhiều hơn (Luo et al. Qua đó, có thể đúc kết được rằng thương mại phát trực tiếp trên nền tảng mạng xã hội là một hình thức thương mại điện tử, mà người bán sẽ bán những hàng hóa sản phẩm của mình thông qua các video trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội.
Tại các video phát trực tiếp, người bán sẽ giới thiệu đặc điểm sản phẩm, giải đáp thắc mắc ngay lập tức cũng như là việc nhận lại nhiều thông tin, khuyến mãi, ưu đãi hơn so với việc mua hàng truyền thống. Những năm gần đây, nhiều người đã nhận thấy tiềm năng và sự phát triển của việc bán hàng trực tiếp, đã có nhiều bài nghiên cứu về thương mại điện tử ở nhiều khía cạnh và ngữ cảnh khác nhau. Nghiên cứu Lin and Nuangjamnong (2022) của đã chỉ ra được tầm quan trọng của vai trò của người có ảnh hưởng (ở đây là các influencer) và sự tương tác của khách hàng đối với việc mua hàng ý định mua sắm phát trực tiếp dựa trên nền tảng mạng xã hội Tiktok. Nghiên cứu của Ma (2023) dựa vào lý thuyết S - O - R đã khám phá được mức độ ảnh hưởng của video bán hàng phát trực tiếp trên mạng xã hội ý tác động đến ý định của khách hàng xem video trực tiếp tại thị trường bán lẻ tại Trung Quốc.
Nghiên cứu Xu et al. (2020) đã khám phá về trạng thái nhận thức và trạng thái ở khía cạnh cảm xúc của người xem một phiên livestream bán hàng trên mạng xã hội thông qua những đồng hóa về mặt cảm xúc và cảm giác kích thích 12 khi xem livestream từ đó dẫn đến hành vi tiêu dùng theo chủ nghĩa khoái lạc, mua hàng một cách ngẫu hứng và chia sẻ xã hội. Chen et al. (2022) đã kiểm tra cơ chế về cách phát trực tiếp ảnh hưởng đến việc xây dựng niềm tin cùng với hành vi ý định người tiêu dùng thông qua xây dựng niềm tin của người xem đến với người chủ trì buổi bán hàng trực tiếp (streamer) và niềm tin vào sản phẩm trong phiên livestream.
Một nghiên cứu tại Việt Nam đã tìm hiểu những yếu tố của một phiên phát trực tiếp ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định của người xem trên nền tảng thương mại điện tử lớn tại Việt Nam là Lazada và Shopee (Mai & Nguyen, 2022). Trịnh et al. (2023) nghiên cứu đã khám phá ra các yếu tố có tác động đến hành vi mua hàng thông qua tiếp thị phát trực tiếp của những người có sức ảnh hưởng (influencer), bằng cách áp dụng lý thuyết S - O - R và xem tác động vừa phải của việc tạo ra các giá trị hữu ích. Chen et al.
(2023) điều tra sự hiện diện tác động như thế nào với hành vi mua sắm qua phát trực tiếp, nhằm làm sáng tỏ các cơ chế giúp tăng cường sự tham gia của người tiêu dùng và ý định mua hàng trong bối cảnh thương mại phát trực tiếp. Mặc dù có nhiều bài nghiên cứu về chủ đề livestreaming nhưng nhìn chung các bài nghiên cứu đều tập trung điều tra, khám phá, tìm hiểu về sự tác động của các nhân tố trong thương mại phát trực tiếp tác động đến những ý định, hành vi như quyết định mua hàng, sẵn sàng chi tiền mua nhiều, hay ý định quay lại mua hàng. Chính vì thế, bài nghiên cứu này sẽ tập trung nghiên cứu về sự ảnh hưởng đa chiều của thương mại phát trực tiếp đến người dùng ở nhiều khía cạnh hơn. Bài nghiên cứu sẽ tập trung nghiên cứu về sự gắn kết của khách hàng các khía cạnh về hành vi và tương tác xã hội thông qua lăng kính của hai lý thuyết là mô hình thuyết phục xây dựng (Elaboration likelihood model - ELM) và lý thuyết sự cam kết – niềm tin (Commitment – Trust Theory - CTT) để xác định các yếu tố nằm ở tuyến trung tâm trong mô hình ELM tác động như thế nào đến sự gắn kết khách hàng thông qua nền tảng lý thuyết chuyển đổi niềm tin trong quá trình xem những phiên thương mại phát trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội.1: Các bài nghiên cứu liên quan Nghiên cứu Cơ sở nghiên cứu Biến độc lập Biến trung gian Biến phụ thuộc Kết quả chính Luo et al.
Tìm hiểu quá trình ra quyết Chất lượng thông tin Sự gắn kết với Xu hướng mua Kết quả cho thấy các yếu tố mà nghiên (2024) định của người tiêu dùng sản phẩm (Tính hữu khách hàng hàng ngẫu hứng cứu đã mô tả có tác động tích cực đến sự trong bối cảnh xem ích; Độ tin cậy; Tính (Tương tác tình góp mặt, tham gia của khách hàng và livestream. Bài nghiên cứu sống động) cảm; Gắn kết hành thúc đẩy hiệu quả kinh doanh nhiều hơn. kiểm tra mức độ ảnh Chất lượng tương tác vi; Gắn kết nhận Hơn nữa, xu hướng giao dịch cũng được hưởng của phát trực tiếp sự của Streamer (Tương thức; Gắn kết xã tác giả tìm thấy để điều chỉnh mối quan tham gia của khách hàng tác thời gian thực; hội) hệ giữa sự tham gia và việc mua hàng và hành vi của khách hàng Phản hồi; Đồng cảm) ngẫu hứng. khi ra quyết định mua hàng Độ tin cậy của một cách ngẫu hứng, được Streamer (Đáng tin điều tiết bởi xu hướng giao cậy; Chuyên môn) dịch của họ.
Đánh giá tính nhất quán Sự lây lan cộng hưởng 14 Ni and Tìm hiểu về các quan quan Đặc điểm cá nhân Thái độ (Thái độ Ý định xem Kết quả cho thấy những tác động tích Ueichi điểm cá nhân ảnh hưởng (Tìm kiếm sự thay đổi, thực dụng, Thái Ý định khuyến cực của định hướng cá nhân và sự tin (2024) như thế nào đến sự hiện Dự kiến độ hưởng thụ) nghị tưởng vào những người phát trực tuyến diện xã hội và thái độ đối Hối tiếc) Hiện diện xã hội Ý định mua hàng đối với sự hiện diện xã hội, của tìm kiếm với việc phát trực tiếp Niềm tin (Tin cậy vào sự thay đổi và sự hiện diện xã hội đối với mua sắm và sự hiện diện mọi người nói chung thái độ vị lợi, và sự hối tiếc được mong cũng như thái độ trên trên mạng, Tin cậy vào đợi và sự hiện diện xã hội trên mạng xã hội ảnh hưởng Người truyền phát) thái độ hưởng lạc. Sự khác biệt chính như thế nào đến ý định Đặc điểm cá nhân giữa Trung Quốc và Mỹ bao gồm ảnh hành vi đối với việc mua (Định hướng cá nhân, hưởng mạnh mẽ hơn của niềm tin trực sắm qua video trực tiếp ở hướng ngoại) tuyến nói chung đến thái độ vị lợi. Trung Quốc và Mỹ.