Chương 1 TỎNG QUAN 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Các nghiên cứu ngoài nước Run và Butt (2018) đã thực hiện nghiên cứu chất lượng chăm sóc sức khỏe tư nhân: Áp dụng mô hình SERVQUAL. Dữ liệu phục vụ nghiên cứu được lựa chọn ngẫu nhiên từ 340 người khi đến thăm khám sức khỏe tại cơ sở y tế tư nhân trong thời gian ba tháng.
Tác giả áp dụng mô hình chất lượng dịch vụ (SERVQUAL) của Parasuraman và cộng sự (1988) dé xây dựng mô hình và thang đo nghiên cứu, cùng các phương pháp phân tích định lượng: Kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám pha (EFA) và phân tích hồi quy tuyến tinh đa biến. Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố: Sự tin cậy, sự cảm thông, sự đáp ứng, năng lực phục vụ, phương tiện hữu hình có ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng tại các cơ sở y tế tư nhân. Tuy nhiên, mô hình này tác giả chỉ áp dụng cho dịch vụ khám chữa bệnh ở cơ sở y tế tư tại Malaysia nên sẽ không bao quát hết được sự hài lòng của khách hàng đối với việc sử dụng một dịch vụ y tế cụ thể. Nair và Linimol (2018) với nghiên cứu đánh giá chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người bệnh đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bằng mô hình SERVQUAL.
Nghiên cứu này cũng đã kế thừa mô hình chất lượng dịch vụ của Parasuraman và cộng sự (1988) dé làm cơ sở xây dựng các nhóm yếu tố ảnh hưởng, các phương pháp kiêm định độ tin cậy thang đo Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), hồi quy bội và kiểm định Anova được sử dụng trong nghiên cứu. Câu hỏi thu thập dữ liệu được khảo sát dựa trên sự mong đợi của bệnh nhân và nhận thức về chất lượng dịch vụ. Với mục đích kiểm tra khả năng áp dụng mô hình SERVQUAL với 5 yếu tố (Tính hữu hình, Độ tin cậy, Sự đáp ứng, Sự đảm bao và Sự đồng cảm) trong bối cảnh chăm sóc sức khoẻ và cũng dé biết làm thé nào để bệnh nhân cảm nhận được chất lượng dịch vụ trong các lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ ở Ả Rập Saudi và nhận ra những đặc tính nào mang lại sự hài lòng. Trong bảng hỏi, được phân thành 16 tiêu chí để đo chất lượng chăm sóc sức khoẻ tại các trung tâm chăm sóc sức khoẻ của trung tâm A Rập Saudi.
Đánh giá các biến quan sát đo lường dựa trên thang đo Likert 5 mức độ. Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 5 yêu tô thuộc mô hình SERVQUAL đều có ảnh hưởng đến sự hài lòng của người bệnh đối với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Ahenkan và Aduo-Adjei (2017) nghiên cứu các yếu tố dự đoán về sự hài lòng của bệnh nhân với chất lượng chăm sóc sức khỏe tại các bệnh viện đại học ở Ghana. Khác với các nghiên cứu ở trên sử dụng mô hình SERVQUAL truyền thống, nghiên cứu này lại sử dụng mô hình được điều chỉnh từ SERVQUAL, khi ngoài 5 yếu tố của mô hình SERVQUAL, các tác giả đã nghiên cứu thêm vào 4 yếu tổ mới nữa là giao tiếp, sự ưu tiên, khả năng chi tra và tiếp cận.
Kết quả nghiên cứu cho thấy cả 9 yếu tố thuộc mô hình nghiên cứu đề xuất của tác giả đều có ảnh hưởng đến sự hài lòng của bệnh nhân với chất lượng chăm sóc sức khỏe tại các bệnh viện đại học ở Ghana. Điểm hạn chế của nghiên cứu nay là tập trung vào sự thay đổi sự hài lòng của bệnh nhân chỉ trong một khoảng thời gian. Do đó, việc sử dụng kết quả nghiên cứu này có thé không phù hợp dé gợi ý chính sách dài han. Hơn nữa, sự hài lòng của bệnh nhân có thé bị anh hưởng bởi những yếu tố khác so với những điều được trình bày trong bài nghiên cứu này.
Wan-I Lee và cộng sự (2017) với nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng tới sự hài lòng của người bệnh tại trung tâm y tế ở miền Nam Đài Loan. Các phương pháp kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha, phân tích nhân tố khám pha (EFA) và mô hình hồi quy được sử dụng trong nghiên cứu. Nghiên cứu được thực hiện với cỡ mẫu là 380 người bệnh đến khám chữa bệnh tại trung tâm y tế. Kết quả cho thấy có ba yếu tô ảnh hưởng tới sự hài lòng của người bệnh bao gồm: Sự quan tâm vào người bệnh, chất lượng dịch vụ y tế và chi phí dịch vu.
Dé nâng cao sự hài lòng cho người bệnh tác giả đề xuất các giải pháp như: Tăng cường các hình thức và hoạt động tuyên truyền, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ nhân viên, thường xuyên mở các lớp tập huấn cán bộ - công nhân viên, nâng cao công tác tuyên truyền đề bệnh nhân biết về giá trị mà dịch vụ y tế mang lại cho họ và người thân. Các tác giả đã nhấn mạnh tới mối quan hệ chặt chẽ giữa yếu té sự định hướng vào người bệnh của tô chức với sự hài lòng cũng như chất lượng dịch vụ y tế, tuy nhiên yếu tô này lại không ảnh hưởng tới yếu tố giá trị dich vụ bởi vì nó chịu tác động của yếu tố giá cả là một trong những yếu tố của giá trị dịch vụ. Các nghiên cứu trong nước Nguyễn Thị Lưu Hồng (2018) với nghiên cứu nâng cao sự hài lòng của bệnh nhân sử dụng dịch vụ điều trị nội trú tại Bệnh viện Da khoa tinh Quảng Trị. Kết quả cho thấy bệnh viện đã có nhiều nỗ lực trong việc áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng dịch vụ và mô hình dịch vụ nâng cao sự hài lòng của bệnh nhân khám chữa bệnh nội trú.
Với 180 quan sát được khảo sát trực tiếp tại các khoa tham gia điều tra khám chữa bệnh nội trú, kết quả cho thấy mô hình đề xuất của Bộ Y tế về đánh giá chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh hoàn toàn có thể áp dụng dé đánh giá thực trạng hoạt động khám chữa bệnh nội trú của bệnh viện. Năm nhân tố cầu thành chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh và sự hài lòng của bệnh nhân khám chữa bệnh nội trú đều được đánh giá cao từ 3,5 đến 4,6 trong thang đo Likert 5 mức độ. Trong đó, nhân tố kết quả cung cấp dich vụ và nhân tố nhân viên y tế (thái độ ứng xử, năng lực chuyên môn của nhân viên y tế) được đánh giá cao nhất. Kết quả phân tích cũng cho thấy nhóm bệnh nhân có đặc điểm khoa điều trị khác nhau và số ngày điều trị khác nhau có đánh giá khác nhau về mức độ hài lòng.
Phùng Thị Hồng Thắm và Phạm Xuân Lan (2017) đã nghiên cứu các yếu tố tác động đến sự hài lòng của bệnh nhân ngoại trú tại các Bệnh viện Da khoa TP. Nghiên cứu được thực hiện trên 457 bệnh nhân ngoại trú làm đại diện mẫu cho các bệnh nhân đã từng khám, điều trị, chữa bệnh tại các BVDK Tp. Các bệnh nhân này phải ít nhất đã sử dụng dịch vụ y tế của một trong các bệnh viện như BV Nguyễn Tri Phương, BVĐK Vạn Hạnh và Trung tâm Chân đoán Y khoa Medic (hay còn được gọi là BV Hòa Hảo). Các phương pháp kiểm định Cronbach Alpha, phân tích nhân tố khám phá (EFA), phân tích hồi quy tuyến tính đa biến, kiểm T-test và Anova được ứng dụng trong phân tích số liệu.
Kết quả phân tích nhân tố khám phá cho thay có 36 thành phan để đo lường 7 nhân tố bao gồm: Cơ sở vật chất và môi trường của bệnh viện, năng lực tác nghiệp của bác sĩ và điều dưỡng, chất lượng khám chữa bệnh, sự quan tâm phục vụ của bệnh viện, thời gian dành cho cuộc khám chữa bệnh, sự tin cậy và chi phí khám chữa bệnh. Kết qua phân tích hồi quy với mẫu day đủ cho thấy có 5 yếu tố tác động vào sự hài lòng của bệnh nhân ngoại trú, trong đó có 4 yêu tố tác động đương tính lên sự hài lòng theo thứ tự từ mạnh đến yếu là (1) kết quả khám chữa bệnh, (2) năng lực tác nghiệp của các bác sĩ và điều dưỡng, (3) cơ sở vật chất và môi trường của bệnh viện, (4) sự quan tâm phục vụ của bệnh viện, (5) yếu tố thời gian. Lê Hoàng Long (2017) với nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ khám sức khỏe tại bệnh viện Bình Thạnh. Nghiên cứu được thực hiện thông qua hai phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng.
Tác giả căn cứ vào các mô hình đã nghiên cứu về sự hài lòng của khách hàng trong lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe trước đây, từ đó đưa ra mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm 6 yếu tố và xây dựng mô hình nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dịch vụ khám sức khỏe tại bệnh viện Bình Thạnh là: (1) Cơ sở vật chất, (2) Chất lượng khám và điều trị, (3) Sự đồng cảm, (4) Quy trình thủ tục và (5) Chi phí. Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua bảng câu hỏi khảo sát, sử dụng phân tích hồi quy đa biến thông qua phần mềm SPSS 20 với cỡ mau là 162 quan sát. Qua đánh giá độ tin cậy Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám pha EPA, tiến hành phân tích tương quan, hồi quy bội cho thấy mô hình nghiên cứu lý thuyết hoàn toàn phù hợp với đữ liệu thị trường. Kết quả cho thấy cả 6 yếu tố tác động dương đến sự hài lòng của khách hàng đối với chất lượng dich vụ khám sức khỏe tại bệnh viện Bình Thạnh.
Lưu Tiến Dũng và Phan Nguyễn Kiều Đan Ly (2016) đã nghiên cứu mối quan hệ giữa chất lượng dịch vụ và sự hài lòng của người dân đối với dịch vụ khám chữa bệnh tại TP. Nghiên cứu sử dụng mô hình chất lượng dịch vụ (SERVPERF) của Cronin và Taylor (1992), thông qua các bước phân tích là kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy bội để xác định và đo lường các nhân tố của chất lượng dịch vụ y tế tác động đến sự hài lòng của khách hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy: (i) chất lượng dich vụ y tế chưa đáp ứng được kì vọng của người dân, (ii) có 5 nhân tố ảnh hưởng đến sự hai long của người dân đối với dịch vụ y tế gồm: (1) sự tin cậy, (2) khả năng đáp ứng, (3) sự cảm thông, (4) năng lực phục vụ và (5) phương tiện hữu hình.