BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ------------------------------------- TRẦN THỊ QUẾ MINH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP. HỒ CHÍ MINH ------------------------------------- TRẦN THỊ QUẾ MINH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS.
NGUYỄN THỊ THU TRANG TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 i TÓM TẮT LUẬN VĂN 1. Đề tài: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM 2. Tóm tắt: Lý do đề tài: Rủi ro tín dụng là vấn đề chung đã và đang đƣợc các ngân hàng thƣơng mại quan tâm.
Có thể thấy đƣợc tầm quan trọng của rủi ro tín dụng đối với nền kinh tế thị trƣờng nói chung và trong hoạt động kinh doanh ngân hàng nói riêng trong giai đoạn phát triển và hội nhập toàn cầu. Chính vì thế, tác giả thực hiện nghiên cứu vấn đề này góp phần thể hiện đƣợc cái nhìn tổng quan về các nhân tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng từ năm 2010 đến năm 2020 của 31 NHTM Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định và đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các nhân tố đến rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam từ năm 2010 đến năm 2020, qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm giảm thiểu, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động đối với các NHTM Việt Nam. Phƣơng pháp nghiên cứu: Khóa luận sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng bằng các mô hình OLS, FEM và REM và mô hình ƣớc lƣợng GLS, GMM nhằm lựa chọn ra mô hình phù hợp có nhân tố ảnh hƣởng đến RRTD.
Kết quả nghiên cứu: Kết quả chƣơng 4 cho thấy tốc độ tăng trƣởng tín dụng (GROW) và tốc độ tăng trƣởng GDP (GDP) có tác động tích cực đến rủi ro tín dụng (CRI) và nợ xấu (NPL). Tỷ lệ vốn (CAP), tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) có ảnh hƣởng tích cực đến rủi ro tín dụng (CRI), nhƣng ROA lại có ảnh hƣởng tiêu cực đến nợ xấu (NPL). Tài sản đảm bảo (COL) có ảnh hƣởng tiêu cực đến rủi ro tín dụng (CRI), nhƣng không ảnh hƣởng lớn đến nợ xấu (NPL). Hoạt động hiệu quả về chi phí (INEF) ngƣợc lại với tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA).
Tỷ lệ lạm phát (INF) có tác động tích cực đến nợ xấu (NPL) nhƣng không ảnh hƣởng tích cực đến rủi ro tín dụng (CRI). Kết luận và hàm ý chính sách: Dựa trên kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất các giải pháp, khuyến nghị đối với các NHTM góp phần giảm thiểu rủi ro tín dụng, ii nâng cao hiệu quả hoạt động, hàm ý chính sách đồng thời gợi ý định hƣớng các nghiên cứu tiếp theo cả về thời gian và không gian nghiên cứu. Từ khóa: Rủi ro tín dụng, ngân hàng thƣơng mại, S-GMM. iii ABSTRACT Credit risk is a common concern of commercial banks.
Seeing the important role of commercial banks in the market economy, life and society, especially in the current global integration trend, credit risk is a significant issue that needs to be studied. For countries with developed economies, it is necessary to focus on controlling credit risk. Thereby, many lessons can be drawn and some solutions to prevent and limit credit risks can be drawn, contributing to reducing credit risks to an acceptable level. Therefore, the author conducts this study to present an overview of the factors affecting credit risk from 2010 to 2020 of 31 commercial banks in Vietnam.
The thesis consists of 5 chapters, each chapter has an introduction and conclusion, besides there is a table of contents, list of tables, list of figures, list of acronyms, references and appendices: chapter 1, introduces the research topic; chapter 2, theoretical basis and overview of previous studies; chapter 3, research model and data; chapter 4, research results and discussion; chapter 5, conclusion and recommendations. The factors affecting credit risk in the thesis are ratio of capital (CAP), collateral (COL), credit growth (GROW), Ratio of profitability (ROA), cost effective operation (INEF), inflation rate (INF), economic growth (GDP). The research objective is to identify and measure the influence of factors on credit risk at Vietnamese commercial banks from 2010 to 2020, thereby proposing some appropriate solutions to minimize risks and improve operational efficiency for Vietnamese commercial banks in the coming time. OLS, FEM and REM regression models and GLS, GMM estimation models are used in the research model to select a suitable model.
Thereby, the research results show that Credit growth (GROW) and economic growth (GDP) have a positive impact on credit risk (CRI) and Non- Performing Loan (NPL). Ratio of capital (CAP), Ratio of profitability (ROA) have a positive effect on credit risk (CRI), but ROA has a negative effect on Non- Performing Loan (NPL). Cost-effective iv operation (INEF) is the opposite of Ratio of profitability (ROA). The inflation rate (INF) has a positive effect on Non-Performing Loan (NPL) but not on credit risk (CRI).
This is considered the basis, research overview, the author has proposed and proposed solutions and recommendations to limit and contribute to minimizing credit risks at commercial banks in Vietnam. v LỜI CAM ĐOAN Tôi là Trần Thị Quế Minh, sinh viên hệ đào tạo chất lƣợng cao chuyên ngành Tài Chính – Ngân hàng tại Trƣờng Đại học Ngân Hàng Thành phố Hồ Chí Minh. Tôi xin cam đoan khóa luận với tên đề tài “Các nhân tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng của các Ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, dƣới sự hỗ trợ của giảng viên hƣớng dẫn là TS. Nguyễn Thị Thu Trang.
Nguồn dữ liệu và nội dung tham khảo đều đƣợc trích dẫn nguồn gốc rõ ràng, thống nhất trong phần danh mục tài liệu tham khảo. Khóa luận này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận.HCM, ngày 30 tháng 5 năm 2022 Tác giả Trần Thị Quế Minh vi LỜI CÁM ƠN Để thực hiện và hoàn thành khóa luận này, em biết ơn vô cùng sâu sắc và xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến Quý Thầy Cô trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh đã truyền đạt cho em những kiến thức và kinh nghiệm, tâm quyết của mình giúp em tích lũy đƣợc vốn kiến thức quý báu và đầy đủ, có đƣợc cơ sở lí luận vững chắc mà ngành học em đã chọn, đó chính là nền tảng cơ bản để em hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình trong suốt thời gian học tập tại trƣờng Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn giảng viên hƣớng dẫn, TS. Nguyễn Thị Thu Trang, ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn, nhờ cô đã tận tâm chỉ bảo, dành nhiều thời gian, tâm huyết hƣớng dẫn và định hƣớng cho em tìm ra hƣớng nghiên cứu, cách tiếp cận thực tế.
Nhờ có những lời hƣớng dẫn, chỉ bảo đó đã truyền cho em động lực, kiến thức để em có thể hoàn thành khóa luận này một cách tốt nhất. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Cô. Là một sinh viên sắp rời khỏi ghế nhà trƣờng, với tất cả tấm lòng biết ơn, em xin kính chúc tất cả các thầy cô luôn khỏe mạnh, vui vẻ và tràn đầy lòng nhiệt huyết để tạo cho đất nƣớc một thế hệ đủ đức, đủ tài để đƣa Việt Nam phát triển lên một tầm cao mới Cuối cùng, em xin cảm ơn chân thành đến gia đình, bạn bè đã luôn bên cạnh hỗ trợ, chia sẻ và động viên em trong suốt khoảng thời gian hoàn thành khóa luận. Do kinh nghiệm và kiến thức, trong khuôn khổ về thời gian, tuy đã cố gắng và hoàn chỉnh, khóa luận này có thể không tránh khỏi những thiếu sót và những hạn chế không mong muốn.
Kính mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp từ Quý Thầy Cô nhằm giúp bài khóa luận này có thể hoàn thiện hơn. vii MỤC LỤC TÓM TẮT LUẬN VĂN. iii LỜI CAM ĐOAN. vi MỤC LỤC .vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT.
x DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TIẾNG ANH. xi DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH .xii CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do chọn đề tài .2 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu tổng quát .2 Mục tiêu cụ thể .3 Câu hỏi nghiên cứu.4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tƣợng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu.5 Phƣơng pháp và dữ liệu nghiên cứu: .1 Phƣơng pháp nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu .3 Quy trình nghiên cứu .6 Đóng góp của đề tài .7 Kết cấu của khóa luận. 5 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU .1 Cơ sở lý thuyết liên quan đến các nhân tố ảnh hƣởng đến rủi ro tính vii i dụng của các ngân hàng thƣơng mại .1 Khái niệm về tín dụng của ngân hàng thƣơng mại .1 Khái niệm về vai trò ngân hàng thƣơng mại .2 Khái niệm về tín dụng của ngân hàng thƣơng mại .3 Vai trò tín dụng đối với hoạt động NHTM .2 Khái niệm về rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại .1 Khái niệm về rủi ro tín dụng.2 Tác động của rủi ro tín dụng đến ngân hàng thƣơng mại .3 Các nhân tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại .1 Các nhân tố đặc trƣng ngân hàng .2 Các nhân tố kinh tế vĩ mô .2 Tổng quan các nghiên cứu trƣớc .1 Các nghiên cứu trong nƣớc .2 Các nghiên cứu nƣớc ngoài.3 Khoảng trống nghiên cứu.
20 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 22 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu .2 Dữ liệu và biến số nghiên cứu.1 Thu thập dữ liệu .2 Các biến mô hình .3 Quá trình nghiên cứu .4 Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Bình phƣơng nhỏ nhất thông thƣờng (OLS) .2 Hồi quy theo mô hình tác động cố định (FEM) .3 Hồi quy theo mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) .4 Mô hình bình phƣơng sai số nhỏ nhất khả thi (FLS) .5 Phƣơng pháp S-GMM .6 Kiểm tra lựa chọn mô hình phù hợp. 35 ix KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 38 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.1 Thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu .2 Phân tích tƣơng quan mô hình nghiên cứu.3 Kiểm tra đa cộng tuyến .4 Kết quả ƣớc lƣợng mô hình hồi quy bằng OLS, FEM, REM .1 Kết quả mô hình OLS .