Luận án tiến sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị chiến lược và sự tác động đến thành quả hoạt động tại các doanh nghiệp sản xuất nghiên cứu ở khu vực đông nam bộ việt nam

Luận án tiến sĩ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị chiến lược và tác động đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp sản xuất tại Đông Nam Bộ.

• Tác giả: Bùi Thị Trúc Quy
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Dược
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Áp Dụng Kế Toán Quản Trị Chiến Lược Tại Doanh Nghiệp Sản Xuất Ở Đông Nam Bộ Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: TP. HCM

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC THUẬT NGỮ TIẾNG ANH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Câu hỏi nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu (PPNC)
• Đóng góp mới của nghiên cứu
• Về mặt khoa học
• Ý nghĩa thực tiễn
• Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 1.1. Các nghiên cứu liên quan
• 1.1.1. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài
• 1.1.1.1. Nghiên cứu áp dụng SMA
• 1.1.1.2. Nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng SMA và sự tác động đến thành quả hoạt động
• 1.1.2. Tổng quan các nghiên cứu trong nước
• 1.1.2.1. Nghiên cứu áp dụng SMA
• 1.1.2.2. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng SMA và sự tác động đến thành quả hoạt động
• 1.5. Xác định vấn đề nghiên cứu – Định hướng nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về SMA
• 2.1.1. Sự thay đổi của môi trường kinh doanh ảnh hưởng đến KTQT
• 2.1.2. Khái niệm về SMA
• 2.1.3. Vai trò và nhiệm vụ của SMA
• 2.1.4. Đặc điểm của SMA
• 2.1.5. Công cụ SMA
• 2.2. Thành quả hoạt động
• 2.3. Lý thuyết dự phòng
• 2.3.1. Nội dung lý thuyết
• 2.3.2. Vận dụng lý thuyết dự phòng cho nghiên cứu
• 2.4. Lý thuyết đại diện
• 2.4.1. Nội dung lý thuyết
• 2.4.2. Vận dụng lý thuyết đại diện cho nghiên cứu
• 2.5. Lý thuyết xử lý thông tin
• 2.5.1. Nội dung lý thuyết
• 2.5.2. Vận dụng lý thuyết xử lý thông tin cho nghiên cứu
• 2.6. Khung lý thuyết của nghiên cứu
• 2.7. Xây dựng các giả thuyết nghiên cứu
• 2.7.1. Quy mô công ty
• 2.7.2. Mức độ cạnh tranh
• 2.7.3. Xây dựng chiến lược kinh doanh
• 2.7.4. Kế toán tham gia vào việc ra QĐCL
• 2.7.5. Sự phân cấp quản lý
• 2.7.6. Trình độ công nghệ
• 2.7.7. Mối quan hệ giữa áp dụng SMA với thành quả hoạt động của DN
• 2.8. Mô hình nghiên cứu dự kiến
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khái quát phương pháp và quy trình nghiên cứu
• 3.1.1. Khái quát về PPNC
• 3.1.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.1.2.1. Khung nghiên cứu
• 3.1.2.2. Quy trình thực hiện nghiên cứu
• 3.2. Thiết kế nghiên cứu định tính và xây dựng thang đo
• 3.2.1. Dữ liệu NCĐT
• 3.2.2. Chọn mẫu NCĐT
• 3.2.3. Các công việc cần thiết trước khi phỏng vấn
• 3.2.3.1. Xác định các câu hỏi cần điều tra
• 3.2.3.2. Xác định loại câu hỏi cho nghiên cứu tình huống
• 3.2.3.3. Thiết kế đề cương câu hỏi phỏng vấn
• 3.2.4. Phỏng vấn chuyên gia
• 3.2.5. Thảo luận nhóm tập trung
• 3.2.6. Mô hình, thang đo và các khái niệm nghiên cứu
• 3.2.6.1. Mô hình và giả thuyết nghiên cứu
• 3.2.6.2. Xây dựng thang đo các khái niệm nghiên cứu
• 3.3. Quy trình và phương pháp phân tích dữ liệu định lượng
• 3.3.1. Mẫu nghiên cứu
• 3.3.2. Phương pháp phân tích nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 3.3.3. NCĐL chính thức
• 3.3.3.1. Đối tượng khảo sát
• 3.3.3.2. Kích thước mẫu
• 3.3.3.3. Xác định phương pháp lấy mẫu
• 3.3.3.4. Xác định phương thức lấy mẫu
• 3.3.3.5. Quá trình khảo sát
• 3.3.3.6. Phương pháp phân tích dữ liệu NCĐL chính thức
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu định tính
• 4.2. Kết quả nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 4.3. Kết quả NCĐL chính thức
• 4.3.1. Mô tả mẫu nghiên cứu
• 4.3.2. Kết quả phân tích độ tin cậy của thang đo
• 4.3.3. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 4.3.4. Phân tích nhân tố khẳng định CFA
• 4.3.5. Kiểm định mô hình cấu trúc tuyến tính SEM và giả thuyết nghiên cứu
• 4.3.5.1. Kiểm định mô hình bằng mô hình cấu trúc tuyến tính SEM
• 4.3.5.2. Kiểm định ước lượng mô hình nghiên cứu bằng Bootstrap
• 4.3.5.3. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.3.5.4. Phân tích sự khác biệt
• 4.4. Bàn luận kết quả nghiên cứu
• 4.4.1. Bàn luận kết quả chính từ nghiên cứu
• 4.4.2. Bàn luận kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến áp dụng SMA trong DNSX
• 4.4.2.1. Mức độ cạnh tranh
• 4.4.2.2. Xây dựng CLKD
• 4.4.2.3. Kế toán tham gia vào việc ra QĐCL
• 4.4.2.4. Quy mô công ty
• 4.4.2.5. Sự phân cấp quản lý
• 4.4.2.6. Trình độ công nghệ
• 4.4.3. Bàn luận về kết quả nghiên cứu nhân tố áp dụng SMA tác động đến TQHĐ của DNSX
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý
• 5.1. Hàm ý từ kết quả nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.2.1. Mức độ cạnh tranh
• 5.2.2. Xây dựng CLKD
• 5.2.3. Kế toán tham gia vào việc ra quyết định chiến lược
• 5.2.4. Quy mô công ty
• 5.2.5. Trình độ công nghệ
• 5.2.6. Áp dụng SMA trong DNSX
• 5.3. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo của đề tài
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: TỔNG HỢP CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG SMA TRONG MỐI QUAN HỆ VỚI THÀNH QUẢ
• PHỤ LỤC 2A: DANH SÁCH CHUYÊN GIA THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH (PHỎNG VẤN)
• PHỤ LỤC 2B: DANH SÁCH CHUYÊN GIA THAM GIA NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH (THẢO LUẬN NHÓM)
• PHỤ LỤC 3: DÀN BÀI THẢO LUẬN CHUYÊN GIA
• PHỤ LỤC 4: DANH SÁCH CÁC DOANH NGHIỆP ĐƯỢC KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 5: BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT
• PHỤ LỤC 6: KIỂM TRA ĐỘ TIN CẬY (SƠ BỘ)
• PHỤ LỤC 7: EFA (SƠ BỘ)
• PHỤ LỤC 8: THỐNG KÊ TẦN SUẤT CÁC BIẾN ĐỊNH TÍNH
• PHỤ LỤC 9: KIỂM TRA ĐỘ TIN CẬY (CHÍNH THỨC)
• PHỤ LỤC 10: EFA (CHÍNH THỨC)
• PHỤ LỤC 11: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHẲNG ĐỊNH
• PHỤ LỤC 12: MÔ HÌNH CẤU TRÚC TUYẾN TÍNH
• PHỤ LỤC 13: KIỂM ĐỊNH T-TEST

Tóm tắt

I. Giới thiệu về kế toán quản trị chiến lược

Kế toán quản trị chiến lược (SMA) là một công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp sản xuất nâng cao hiệu quả hoạt động. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc áp dụng kế toán quản trị không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Theo nghiên cứu của Bromwich và Bhimani (1994), SMA cung cấp thông tin cần thiết cho việc lập kế hoạch và đánh giá thành công của chiến lược. Điều này cho thấy vai trò của SMA trong việc tạo ra giá trị cho doanh nghiệp thông qua việc tối ưu hóa quy trình và nâng cao chất lượng sản phẩm.

1.1. Định nghĩa và vai trò của SMA

SMA được định nghĩa là việc sử dụng thông tin kế toán để hỗ trợ quản lý trong việc ra quyết định chiến lược. Nó không chỉ tập trung vào các số liệu tài chính mà còn bao gồm các yếu tố phi tài chính, giúp doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn về hiệu quả hoạt động. Theo Tayles và cộng sự (2002), SMA giúp doanh nghiệp phát hiện và tận dụng các cơ hội trong môi trường kinh doanh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

II. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng SMA

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng SMA tại các doanh nghiệp sản xuất ở Đông Nam Bộ Việt Nam. Các yếu tố như mức độ cạnh tranh, quy mô công ty, và trình độ công nghệ đều có tác động tích cực đến việc áp dụng SMA. Cụ thể, mức độ cạnh tranh cao thúc đẩy doanh nghiệp tìm kiếm các phương pháp quản lý hiệu quả hơn để duy trì vị thế trên thị trường. Nghiên cứu của Al-Mawali và cộng sự (2012) cũng cho thấy rằng việc áp dụng SMA giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng cạnh tranh và tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

2.1. Mức độ cạnh tranh

Mức độ cạnh tranh trong ngành sản xuất ảnh hưởng lớn đến quyết định áp dụng SMA. Doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực từ các đối thủ cạnh tranh, điều này khiến họ cần phải cải thiện quy trình quản lý và tối ưu hóa chi phí. Theo nghiên cứu của Oboh và Ajibolade (2017), các doanh nghiệp có mức độ cạnh tranh cao thường có xu hướng áp dụng SMA để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu rủi ro.

2.2. Quy mô công ty

Quy mô công ty cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc áp dụng SMA. Các doanh nghiệp lớn thường có nguồn lực và khả năng tài chính tốt hơn để đầu tư vào các hệ thống kế toán quản trị hiện đại. Nghiên cứu của Cadez và Guilding (2008) cho thấy rằng các doanh nghiệp lớn có xu hướng áp dụng SMA nhiều hơn so với các doanh nghiệp nhỏ, nhờ vào khả năng tiếp cận công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao.

III. Tác động của SMA đến thành quả hoạt động

Việc áp dụng SMA không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện quy trình quản lý mà còn có tác động tích cực đến thành quả hoạt động (TQHĐ). Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp áp dụng SMA có khả năng kiểm soát chi phí tốt hơn, từ đó nâng cao lợi nhuận và sự hài lòng của khách hàng. Theo Alsoboa và cộng sự (2015), việc áp dụng SMA giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm, điều này dẫn đến việc tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

3.1. Tăng trưởng bền vững

SMA giúp doanh nghiệp không chỉ đạt được lợi nhuận ngắn hạn mà còn xây dựng nền tảng cho sự phát triển bền vững. Việc áp dụng các công cụ SMA cho phép doanh nghiệp theo dõi và điều chỉnh chiến lược kinh doanh một cách linh hoạt, từ đó tạo ra giá trị lâu dài. Nghiên cứu của Turner và cộng sự (2017) nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp áp dụng SMA có khả năng thích ứng tốt hơn với biến động của thị trường, từ đó duy trì được vị thế cạnh tranh.