Luận văn: Nghiên cứu tiếp cận và phát triển công nghệ thông tin trong ngành y tế

Luận văn nghiên cứu tiếp cận và phát triển công nghệ thông tin trong ngành y tế, tập trung vào ứng dụng hiệu quả công nghệ để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

• Tác giả: TS. Dương Quốc Trọng
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin trong y tế
• Đề tài: Nghiên cứu việc tiếp cận và phát triển công nghệ thông tin trong ngành y tế
• Loại tài liệu: Báo cáo kết quả nghiên cứu đề tài cấp bộ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Công nghệ thông tin trong y tế

Công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một yếu tố không thể thiếu trong ngành y tế, giúp cải thiện hiệu quả quản lý và chất lượng dịch vụ. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng ứng dụng CNTT trong các đơn vị y tế, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển. Y tế hiện đại đòi hỏi sự tích hợp mạnh mẽ của CNTT để quản lý thông tin bệnh nhân, hỗ trợ chẩn đoán và điều trị. Các hệ thống thông tin y tế (HIS) đang được triển khai rộng rãi, nhưng vẫn còn nhiều thách thức về cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực.

1.1. Ứng dụng CNTT trong quản lý y tế

Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý y tế đã mang lại nhiều lợi ích, từ việc số hóa hồ sơ bệnh án đến quản lý dữ liệu bệnh nhân. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và nhận thức chưa đầy đủ. Các giải pháp đề xuất bao gồm tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đào tạo nhân lực CNTT chuyên sâu.

1.2. Cải tiến y tế thông qua CNTT

Cải tiến y tế thông qua CNTT đã giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và giảm thiểu sai sót trong chẩn đoán. Các công nghệ như AI và Big Data đang được ứng dụng để phân tích dữ liệu y tế, hỗ trợ quyết định lâm sàng. Tuy nhiên, việc áp dụng còn hạn chế do chi phí cao và thiếu chính sách hỗ trợ.

II. Phát triển công nghệ trong y tế

Phát triển công nghệ trong y tế là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự đầu tư lớn về cả tài chính và nhân lực. Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chiến lược phát triển CNTT dài hạn, từ đó đảm bảo sự bền vững và hiệu quả. Công nghệ y tế hiện đại không chỉ giới hạn trong việc quản lý thông tin mà còn mở rộng sang các lĩnh vực như telemedicine và e-health.

2.1. Nghiên cứu công nghệ mới

Nghiên cứu công nghệ mới trong y tế đang tập trung vào việc phát triển các giải pháp phần mềm chuyên dụng và cơ sở dữ liệu tích hợp. Các công nghệ như blockchain và IoT cũng đang được thử nghiệm để nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý y tế.

2.2. Tiếp cận hiệu quả

Tiếp cận hiệu quả trong phát triển công nghệ y tế đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức y tế. Các mô hình thí điểm và chương trình đào tạo cần được triển khai để đảm bảo sự thành công của các dự án CNTT trong y tế.

III. Hệ thống thông tin y tế

Hệ thống thông tin y tế (HIS) là nền tảng quan trọng để quản lý và phân tích dữ liệu y tế một cách hiệu quả. Nghiên cứu này đánh giá thực trạng triển khai HIS tại các đơn vị y tế, đồng thời đề xuất các giải pháp cải thiện. Quản lý thông tin y tế hiệu quả không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn hỗ trợ công tác nghiên cứu và hoạch định chính sách.

3.1. Thực trạng triển khai HIS

Thực trạng triển khai HIS tại các đơn vị y tế cho thấy nhiều bất cập, từ việc thiếu cơ sở hạ tầng đến trình độ nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Các giải pháp đề xuất bao gồm tăng cường đầu tư và đào tạo nhân lực chuyên sâu.

3.2. Giải pháp cải thiện HIS

Giải pháp cải thiện HIS tập trung vào việc xây dựng các tiêu chuẩn thống nhất và tăng cường hợp tác quốc tế. Các công nghệ mới như AI và Big Data cũng cần được tích hợp để nâng cao hiệu quả quản lý thông tin y tế.

Nội dung chính

Đánh Giá Thực Trạng Và Định Hướng Phát Triển Công Nghệ Thông Tin Trong Ngành Y Tế Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu

Nghiên cứu cấp Bộ mang tên "Nghiên cứu tiếp cận và phát triển công nghệ thông tin trong ngành y tế" do TS. Dương Quốc Trọng (Văn phòng Bộ Y tế) làm chủ nhiệm đề tài là công trình khảo sát quy mô quốc gia đầu tiên đánh giá toàn diện bức tranh ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và y tế điện tử (eHealth) tại Việt Nam.

• Câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Thực trạng hạ tầng, nhân lực, nhận thức và mức độ sẵn sàng ứng dụng CNTT trong hệ thống y tế Việt Nam đang ở mức độ nào, và mô hình giải pháp chiến lược nào là khả thi để hiện đại hóa ngành y tế giai đoạn 2006–2010?
• Phương pháp thực hiện: Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang kết hợp phương pháp định lượng và định tính trên 11 tỉnh/thành phố đại diện cho 7 vùng địa lý - kinh tế, thu thập dữ liệu từ 124 báo cáo cơ sở y tế, 260 bảng hỏi lãnh đạo, 790 bảng hỏi cán bộ y tế và 50 cuộc phỏng vấn sâu, xử lý dữ liệu qua phần mềm SPSS.
• Phát hiện quan trọng: Hệ thống CNTT y tế thời điểm khảo sát còn manh mún, thiếu tính kết nối đồng bộ; 100% đơn vị có nhu cầu kết nối mạng nội bộ nhưng chỉ 34% đơn vị trực thuộc Bộ có mạng LAN; 89,6% đơn vị trực thuộc Bộ và 75,4% Sở Y tế thiếu hụt nghiêm trọng kinh phí CNTT do chưa có danh mục chi ngân sách riêng; nhân lực CNTT chủ yếu là kiêm nhiệm.
• Hàm ý chính sách: Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn để Bộ Y tế thiết lập Khung kiến trúc CNTT y tế, định hình Chiến lược phát triển CNTT ngành Y tế đến năm 2010 và tầm nhìn 2020.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

1. Hiện trạng tri thức và bối cảnh quốc tế

Bước vào thế kỷ XXI, công nghệ thông tin đã trở thành một trong bốn trụ cột chính của nền kinh tế tri thức. Trên thế giới, việc ứng dụng CNTT trong y tế (eHealth) phát triển mạnh mẽ với các hệ thống quản lý bệnh viện (HIS), hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh (PACS), bệnh án điện tử (EMR), và y học từ xa (Telemedicine). Các tiêu chuẩn trao đổi dữ liệu y tế quốc tế như HL7 (Health Level 7) và DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) đã được chuẩn hóa tại Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Đại hội đồng Y tế Thế giới (WHO) khóa 58 (tháng 5/2005) cũng đã kêu gọi các quốc gia thành viên xây dựng chiến lược hành động cấp bách về y tế điện tử.

2. Khoảng trống nghiên cứu tại Việt Nam

Tại Việt Nam, dù Đảng và Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương như Chỉ thị số 58-CT/TW, Đề án 112 về Tin học hóa quản lý hành chính nhà nước, và Quyết định số 246/2005/QĐ-TTg, ngành y tế vẫn chưa có một công trình nghiên cứu hệ thống nào đánh giá toàn diện mức độ tiếp cận công nghệ của cán bộ quản lý và nhân viên y tế. Việc đầu tư CNTT tại các địa phương và bệnh viện mang nặng tính tự phát, phân tán, thiếu chuẩn liên thông dữ liệu.

3. Tính cấp bách và tác động tiềm năng

Nhu cầu quản lý dịch bệnh nguy hiểm (SARS, Cúm A/H5N1), quản trị nguồn lực bệnh viện, viện phí và nâng cao chất lượng khám chữa bệnh đặt ra yêu cầu bức thiết phải tin học hóa toàn ngành. Đề tài này lấp đầy khoảng trống dữ liệu thực chứng, tạo tiền đề xây dựng cổng giao tiếp thông tin y tế điện tử, bảo đảm tính liên thông và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia theo Chỉ số sẵn sàng kết nối (NRI).

---

Methodology và approach

Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa phương pháp (Mixed-Methods Research Design), tích hợp các kỹ thuật thu thập định lượng và định tính nhằm bảo đảm tính đại diện và độ tin cậy khoa học cao nhất.

[Nghiên cứu tài liệu bàn giấy & Báo cáo quốc tế (WHO, OECD)]
         [Khảo sát thực địa tại 11 tỉnh/thành phố]
[124 Báo cáo đơn vị]  [1.050 Phiếu hỏi]   [50 Phỏng vấn sâu]
 - 57 Sở Y tế         - 260 Lãnh đạo      - Lãnh đạo cơ sở
 - 27 BV thuộc Bộ     - 790 Cán bộ y tế   - Cán bộ CNTT
 - 29 Viện/TT NC                          - Doanh nghiệp Y Dược
 - 11 Trường ĐH/CĐ
           [Xử lý & Phân tích thống kê: SPSS]
    [Hội thảo tham vấn chuyên gia & Xây dựng mô hình]

1. Chọn mẫu và cỡ mẫu nghiên cứu

Mẫu nghiên cứu được phân bổ đa tầng theo 7 vùng sinh thái - kinh tế trọng điểm trên phạm vi toàn quốc:

• Tây Bắc: Tuyên Quang.
• Đông Bắc: Quảng Ninh.
• Đồng bằng sông Hồng: Hà Nội, Nam Định.
• Bắc Trung Bộ: Nghệ An.
• Duyên hải Nam Trung Bộ & Tây Nguyên: Đà Nẵng, Khánh Hòa, Lâm Đồng.
• Đông Nam Bộ: TP. Hồ Chí Minh.
• Đồng bằng sông Cửu Long: Tiền Giang, Cần Thơ.

2. Công cụ và phương pháp thu thập dữ liệu

• Khảo sát định lượng qua báo cáo cấu trúc: Thu thập 124 báo cáo tổng thể từ các đơn vị y tế (1 cơ quan Bộ Y tế, 57 Sở Y tế, 27 Bệnh viện trực thuộc Bộ, 29 Viện nghiên cứu, 11 Trường Đại học/Cao đẳng/Trung học Y tế).
• Điều tra bảng hỏi cá nhân hóa:
  • Bộ câu hỏi lãnh đạo (N = 260): 14 tiêu chí chuyên sâu về nhận thức chủ trương, định hướng đầu tư, hiệu quả ứng dụng và kỹ năng quản lý CNTT.
  • Bộ câu hỏi cán bộ nhân viên y tế (N = 790): Đánh giá thói quen sử dụng máy tính, Internet, email, phần mềm nghiệp vụ và nhu cầu đào tạo.
• Phỏng vấn sâu định tính (N = 50): Ghi âm và phân tích nội dung phỏng vấn với các giám đốc sở, trưởng khoa/phòng bệnh viện, chuyên viên CNTT và lãnh đạo doanh nghiệp thiết bị y dược.
• Phương pháp chuyên gia (Delphi/Consultation): Lấy ý kiến các chuyên gia tin học y tế đầu ngành để phản biện dự báo và xây dựng mô hình khuyến nghị.

3. Kỹ thuật phân tích số liệu và kiểm định

Dữ liệu điều tra được làm sạch, mã hóa và phân tích thống kê mô tả, tần số, bảng chéo (Crosstabulation) bằng phần mềm thống kê SPSS. Bộ công cụ khảo sát đã trải qua giai đoạn thử nghiệm (pilot) tại một địa phương trước khi triển khai thực địa diện rộng nhằm tối ưu hóa độ giá trị nội tại (internal validity) và độ tin cậy (reliability).

---

Phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra bức tranh thực trạng CNTT y tế tại Việt Nam với nhiều mâu thuẫn nội tại giữa nhận thức, nhu cầu và điều kiện bảo đảm triển khai:

                  THỰC TRẠNG CNTT NGÀNH Y TẾ (2004 - 2006)

1. Nghịch lý đầu tư phần cứng và hạ tầng mạng sơ khai

• Thiết bị đầu cuối: 64,4% người được hỏi cho biết số lượng máy tính đáp ứng được nhu cầu công việc cơ bản (khối Viện nghiên cứu đạt 78,9%, Trường học đạt 76,2%, Bệnh viện đạt 54,0%). Tuy nhiên, nhiều nơi vẫn vận hành máy tính cấu hình thấp, chạy hệ điều hành lỗi thời (Windows 98).
• Hiện tượng lãng phí cục bộ: Tỷ lệ đáp ứng máy in lên tới 84,8%. Khảo sát thực địa ghi nhận tình trạng phổ biến là mua sắm máy in riêng lẻ đi kèm từng máy tính thay vì chia sẻ chung qua mạng nội bộ, gây lãng phí ngân sách lớn.
• Hạ tầng kết nối mạng: 100% đơn vị khẳng định có nhu cầu kết nối mạng LAN, nhưng trên thực tế chỉ 34% đơn vị trực thuộc Bộ thiết lập được mạng LAN nội bộ. Về kết nối Internet, 59% sử dụng ADSL, 28% dùng Dial-up tốc độ thấp, và chỉ 2% có đường truyền chuyên dụng Leased-line.

2. Sự phân mảnh phần mềm và thiếu chuẩn hóa dữ liệu

• Chỉ 47,4% đối tượng khảo sát cho rằng phần mềm hiện có đáp ứng được yêu cầu nghiệp vụ (tỷ lệ này ở khối quản lý nhà nước chỉ đạt 29,8%).
• Dù Bộ Y tế đã ban hành phần mềm dùng chung Medisoft 2003 để quản lý thống kê bệnh viện, nhiều cơ sở vẫn vận hành các phần mềm riêng lẻ không tương thích. Việc thiếu vắng các chuẩn quốc tế (HL7, DICOM) dẫn đến tình trạng các hệ thống không thể trao đổi dữ liệu bệnh nhân, bệnh án điện tử (EMR) chưa thể hình thành, công tác lập kế hoạch toàn ngành vẫn phải dựa vào số liệu "ước tính".

3. Nút thắt thể chế tài chính: Bài toán viện phí và CNTT

• Tình trạng thiếu hụt tài chính diễn ra trên diện rộng: 89,6% đơn vị trực thuộc Bộ và 75,4% Sở Y tế rơi vào tình trạng thiếu kinh phí cho CNTT.
• Nguyên nhân then chốt: Luật Ngân sách nhà nước thời điểm đó chưa kết cấu danh mục chi riêng cho CNTT trong ngành y tế. Các bệnh viện phải trích quỹ từ nguồn thu viện phí, dẫn đến xu hướng tâm lý từ chối đầu tư CNTT để ưu tiên mua sắm trang thiết bị y tế (như máy chụp CT-Scanner, MRI) nhằm thu hồi vốn nhanh và tạo doanh thu chia quỹ phúc lợi.

4. Đội ngũ nhân lực mỏng và khoảng cách kỹ năng số

• Chỉ có 30% đến 33% đơn vị thành lập được tổ/phòng chuyên trách CNTT (thường ghép chung với phòng Thống kê).
• Nhân sự vận hành đa phần là cán bộ y tế kiêm nhiệm có chứng chỉ Tin học trình độ B (54,8% lãnh đạo và 55,6% nhân viên chỉ có chứng chỉ sơ cấp); nhân sự có trình độ đại học/sau đại học về CNTT chỉ chiếm dưới 5%.
• Mức độ khai thác ứng dụng chuyên sâu còn rất thấp: Chỉ 16,3% nhân viên y tế và 28,5% cán bộ lãnh đạo thường xuyên truy cập Internet phục vụ chuyên môn; tỷ lệ sử dụng email trao đổi công việc chỉ đạt 16,0% ở nhân viên y tế (nguyên nhân chính là rào cản ngoại ngữ và thói quen xử lý giấy tờ truyền thống).

---

Đóng góp khoa học

Trụ cột đóng góp	Nội dung chi tiết
Đóng góp lý luận & Phương pháp	• Xác lập khung đánh giá thực trạng năng lực CNTT y tế đa tầng đầu tiên tại Việt Nam. • Thử nghiệm thành công bộ công cụ chuẩn hóa đánh giá mức độ sẵn sàng số của các cơ sở y tế theo khuyến cáo của WHO và GOe (Global Observatory for eHealth).
Đóng góp thực tiễn	• Cung cấp bộ dữ liệu thực chứng tin cậy về trang thiết bị, nhân lực, phần mềm và mức độ tiếp cận công nghệ trên 7 vùng kinh tế. • Phân tích điểm nghẽn trong cơ chế tài chính viện phí đối với đầu tư công nghệ số.
Hàm ý chính sách & Chiến lược	• Đề xuất lộ trình 4 chương trình trọng điểm giai đoạn 2006–2010: 1. Xây dựng môi trường thể chế, pháp lý thúc đẩy CNTT y tế. 2. Đẩy mạnh ứng dụng tiến tới Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế. 3. Nâng cấp hạ tầng viễn thông, mạng diện rộng ngành y tế. 4. Đào tạo chuẩn hóa nguồn nhân lực tin học y tế. • Thiết lập Khung mô hình tổ chức CNTT phân cấp cho 6 nhóm thực thể (Bộ Y tế, Sở Y tế, Bệnh viện, Viện nghiên cứu, Trường đào tạo, Doanh nghiệp Dược/Trang thiết bị).

---

Đối tượng quan tâm

Nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị cao cho nhiều nhóm đối tượng:

1. Nhà hoạch định chính sách y tế và tài chính công: Vụ Kế hoạch - Tài chính, Cục Công nghệ thông tin (Bộ Y tế), các nhà quản lý Sở Y tế nắm bắt căn cứ khoa học để xây dựng cơ chế phân bổ ngân sách và ban hành quy chuẩn kỹ thuật dữ liệu y tế.
2. Lãnh đạo bệnh viện và cơ sở khám chữa bệnh: Giúp giám đốc bệnh viện nhận thức rõ vai trò của hệ thống thông tin quản lý (HIS), hệ thống PACS, và xây dựng lộ trình đầu tư tránh lãng phí, từng bước chuyển đổi bệnh án giấy sang bệnh án điện tử (EMR).
3. Các doanh nghiệp phát triển giải pháp phần mềm y tế: Cung cấp thông tin thị trường, hiểu rõ nhu cầu đặc thù và các điểm nghẽn nghiệp vụ để phát triển các giải pháp phần mềm chuẩn hóa (HL7, DICOM) phù hợp với cơ sở y tế Việt Nam.
4. Giảng viên và nhà nghiên cứu Tin học Y sinh (Biomedical Informatics): Sử dụng làm tài liệu giảng dạy, nghiên cứu so sánh về quá trình chuyển đổi số y tế qua các thời kỳ phát triển tại Việt Nam.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu này là gì?

Phát hiện cốt lõi là sự mất cân đối giữa mong muốn ứng dụng công nghệ và điều kiện bảo đảm thực thi. Ngành y tế giai đoạn 2004–2006 đối mặt với 3 "điểm nghẽn" lớn: thiếu cơ chế ngân sách riêng cho CNTT, hạ tầng mạng LAN/Internet chưa đồng bộ (dẫn đến lãng phí cục bộ như trang bị máy in thừa mứa), và dữ liệu bị phân mảnh do không áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế như HL7/DICOM.

2. Phương pháp nghiên cứu có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu kết hợp điều tra xã hội học định lượng quy mô lớn trên 11 tỉnh thành đại diện cho cả nước với phương pháp phỏng vấn sâu định tính và tham vấn chuyên gia Delphi. Việc phân tích đồng thời dữ liệu từ 124 báo cáo cơ sở cùng hơn 1.000 phiếu hỏi cá nhân giúp kiểm chứng chéo và tăng tính xác thực cho kết quả.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) không?

Có. Nhờ phương pháp chọn mẫu phân tầng theo 7 vùng sinh thái - kinh tế và bao phủ đầy đủ các nhóm cơ sở y tế (quản lý nhà nước, điều trị, dự phòng, nghiên cứu, đào tạo, sản xuất kinh doanh), kết quả phản ánh chính xác bức tranh toàn cảnh của hệ thống y tế Việt Nam thời điểm 2004–2006.

4. Các bước tiếp theo sau đề tài nghiên cứu này là gì?

Bộ Y tế đã sử dụng kết quả đề tài để thành lập Ban chỉ đạo CNTT ngành Y tế, ban hành Khung kiến trúc ứng dụng CNTT, triển khai thí điểm Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế và xây dựng Chiến lược tổng thể phát triển CNTT y tế giai đoạn 2006–2010 định hướng đến năm 2020.

5. Những ứng dụng thực tiễn trực tiếp của đề tài là gì?

Đề tài cung cấp 6 mô hình tổ chức bộ phận CNTT phù hợp cho từng tuyến đơn vị, làm cơ sở để các bệnh viện tuyển dụng kỹ sư CNTT chuyên trách, triển khai mô hình đào tạo tin học y tế nâng cao và xúc tiến các dự án Y học từ xa (Telemedicine) như Bệnh viện vệ tinh Việt Đức hay Tele-cardiology.

---

Kết luận

Báo cáo nghiên cứu cấp Bộ "Nghiên cứu tiếp cận và phát triển công nghệ thông tin trong ngành y tế" của TS. Dương Quốc Trọng đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử khi đặt nền móng lý luận và thực chứng cho công cuộc số hóa ngành y tế Việt Nam. Nghiên cứu không chỉ vạch rõ những rào cản về cơ chế tài chính, tiêu chuẩn dữ liệu và nhân lực, mà còn phác thảo một lộ trình chiến lược khoa học, mang tính ứng dụng cao.

Trong bối cảnh chuyển đổi số y tế, phát triển y tế thông minh và trí tuệ nhân tạo (AI) hiện nay, những bài học kinh nghiệm về tiêu chuẩn hóa dữ liệu, đầu tư hạ tầng đồng bộ và cơ chế bảo đảm tài chính từ công trình này vẫn giữ nguyên giá trị thời sự đối với các nhà quản lý và nghiên cứu y tế nước nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé Y TÕ B¸O C¸O KÕT QU¶ NGHI£N CøU §Ò TµI CÊP Bé Nghiªn cøu tiÕp cËn vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin trong ngµnh y tÕ Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. D−¬ng Quèc Träng C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi: V¨n phßng Bé Y tÕ 5941 06/7/2006 Hµ Néi, 2006 Bé Y TÕ B¸O C¸O KÕT QU¶ NGHI£N CøU §Ò TµI CÊP Bé Nghiªn cøu viÖc tiÕp cËn vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin trong ngµnh y tÕ Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. D−¬ng Quèc Träng C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi: V¨n phßng Bé Y tÕ Hµ Néi, 2006 Bé Y TÕ B¸O C¸O KÕT QU¶ NGHI£N CøU §Ò TµI CÊP Bé Nghiªn cøu tiÕp cËn vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin trong ngµnh y tÕ Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. D−¬ng Quèc Träng C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi: V¨n phßng Bé Y tÕ CÊp qu¶n lý: Bé Y tÕ M· sè ®Ò tµi (nÕu cã): Thêi gian thùc hiÖn: tõ th¸ng 12 n¨m 2004 ®Õn th¸ng 12 n¨m 2005 Tæng kinh phÝ thùc hiÖn ®Ò tµi 300 triÖu ®ång Trong ®ã: kinh phÝ SNKH 300 triÖu ®ång Nguån kh¸c (nÕu cã) 0 triÖu ®ång Hµ Néi, 2006 2 B¸O C¸O KÕT QU¶ NGHI£N CøU §Ò TµI CÊP Bé 1.

Tªn ®Ò tµi: Nghiªn cøu viÖc tiÕp cËn vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin trong ngµnh y tÕ 2. Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. D−¬ng Quèc Träng 3. C¬ quan chñ tr× ®Ò tµi: V¨n phßng Bé Y tÕ 4.

C¬ quan qu¶n lý ®Ò tµi: Bé Y tÕ 5. Vò Hoµi Nam, Phã tr−ëng phßng C«ng nghÖ Th«ng tin, V¨n phßng Bé Y tÕ 6. Danh s¸ch nh÷ng ng−êi thùc hiÖn chÝnh: - TS. D−¬ng Quèc Träng, Ch¸nh V¨n phßng Bé Y tÕ, Chñ nhiÖm ®Ò tµi - PGS.

NguyÔn Hoµng Ph−¬ng, Gi¸m ®èc Trung t©m Tin häc Bé Y tÕ - KS. NguyÔn TuÊn Khoa, ViÖn tr−ëng ViÖn Th«ng tin th− viÖn y häc TW - Ths. §µo ThÞ Kh¸nh Hoµ, Phã Ch¸nh V¨n phßng Bé Y tÕ - BS. Hïng ThÕ Loan, Phã Ch¸nh V¨n Phßng Bé Y tÕ - Ths.

Ph¹m Ph−¬ng Th¶o, Tr−ëng phßng Tµi chÝnh – KÕ to¸n, V¨n phßng Bé - BS. NguyÔn Huy An, Tr−ëng phßng C«ng nghÖ Th«ng tin, V¨n phßng Bé - BS. Vò Hoµi Nam, Phã T phßng C«ng nghÖ Th«ng tin, V¨n phßng Bé - Ths. Hµ Anh §øc, Chuyªn viªn Phßng Tæng hîp – V¨n Phßng Bé - Vµ mét sè nhµ qu¶n lý, khoa häc kh¸c 7.

C¸c ®Ò tµi nh¸nh (®Ò môc) cña ®Ò tµi: Kh«ng cã 8. Thêi gian thùc hiÖn ®Ò tµi tõ th¸ng 12 n¨m 2004 ®Õn th¸ng 12 n¨m 2005 3 Nh÷ng ch÷ viÕt t¾t CNTT C«ng nghÖ th«ng tin CSSKND Ch¨m sãc søc kháe nh©n d©n QPPL (V¨n b¶n) Quy ph¹m ph¸p luËt LAN M¹ng néi bé (Local Area Networt) HL7 Health Level 7 (Application level) BV§K BÖnh viÖn ®a khoa TTYT Trung t©m y tÕ 4 Môc lôc PhÇn a: b¸o c¸o tãm t¾t .9 PhÇn B: B¸o c¸o chi tiÕt kÕt qu¶ nghiªn cøu. T×nh h×nh nghiªn cøu liªn quan tíi ®Ò tµi. Gi¶ thiÕt nghiªn cøu cña ®Ò tµi.

Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tµi. Tæng quan nghiªn cøu cña ®Ò tµi. T×nh h×nh nghiªn cøu ngoµi n−íc liªn quan ®Õn ®Ò tµi.20 Môc tiªu cña nghiªn cøu lµ:. T×nh h×nh nghiªn cøu trong n−íc liªn quan tíi ®Ò tµi.

§èi t−îng vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu:. Chän mÉu, cì mÉu vµ ®èi t−îng nghiªn cøu. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu:. Ph−¬ng ph¸p xö lý sè liÖu.

Tæng quan kÕt qu¶ nghiªn cøu:. KÕt qu¶ nghiªn cøu vÒ thùc tr¹ng CNTT t¹i c¸c ®¬n vÞ. Thùc tr¹ng vÒ c¬ së h¹ tÇng CNTT cña ngµnh y tÕ. Thùc tr¹ng nhËn thøc cña l·nh ®¹o vµ c¸n bé y tÕ vÒ CNTT:.

Thùc tr¹ng tr×nh ®é vµ øng dông CNTT cña c¸n bé ngµnh y tÕ:. Thùc tr¹ng vÒ kinh phÝ cho CNTT:. Thùc tr¹ng vÒ ®µo t¹o c¸n bé:. 1- §Þnh h−íng ph¸t triÓn CNTT cña c¸c ®¬n vÞ:.

3 - H¹ tÇng c«ng nghÖ th«ng tin ngµnh y tÕ:. 5 - §µo t¹o th«ng tin y tÕ:. 6 - §éi ngò CNTT ë c¸c ®¬n vÞ:. 7 - Hîp t¸c gi÷a c¸c ®¬n vÞ trong n−íc vµ quèc tÕ:.

KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ. Quan ®iÓm vµ môc tiªu ph¸t triÓn CNTT. Quan ®iÓm ph¸t triÓn. Môc tiªu ph¸t triÓn CNTT trong ngµnh y tÕ ®Õn n¨m 2010.

Nh÷ng nhiÖm vô chñ yÕu:. Ph¸t triÓn phÇn mÒm chuyªn dông, c¬ së d÷ liÖu cho tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña Ngµnh y tÕ tiÕn tíi cæng giao tiÕp ®iÖn tö vÒ y tÕ. Ph¸t triÓn h¹ tÇng c«ng nghÖ th«ng tin. Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c«ng nghÖ th«ng tin.

Ph¸t triÓn øng dông c«ng nghÖ th«ng tin vµ truyÒn th«ng. C¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu. C¸c ch−¬ng tr×nh träng ®iÓm. §Ò xuÊt m« h×nh ph¸t triÓn CNTT trong ngµnh y tÕ.66 A- M« h×nh cho c¬ quan Bé Y tÕ .66 B- M« h×nh cho Së Y tÕ.67 C- M« h×nh cho c¸c BÖnh viÖn trùc thuéc Bé.67 D- M« h×nh cho c¸c Tr−êng §¹i häc, Cao ®¼ng vµ Trung häc Y tÕ.67 E- M« h×nh cho c¸c doanh nghiÖp d−îc vµ C«ng ty thiÕt bÞ y tÕ.68 Tµi liÖu tham kh¶o .69 Tµi liÖu tiÕng ViÖt .69 Tµi liÖu tiÕng Anh .70 6 Môc lôc c¸c b¶ng B¶ng 1: Nhu cÇu vÒ m¸y tÝnh cña c¸c khèi ®¬n vÞ .36 B¶ng 2: §¸p øng nhu cÇu vÒ m¸y in ë c¸c ®¬n vÞ .37 Môc lôc c¸c ¶nh ¶nh 1: C¸n bé Phßng xÐt nghiÖm t¹i Indonesia dïng CNTT.23 ChuyÓn c¸c kÕt qu¶ vÒ bÖnh viÖn trung t©m (¶nh eHealth – WHO) .23 ¶nh 2: TriÓn khai nghiªn cøu t¹i Së Y tÕ Qu¶ng Ninh .32 ¶nh 3: Pháng vÊn L·nh ®¹o BÖnh viÖn ®a khoa Nam §Þnh.41 ¶nh 4: Pháng vÊn L·nh ®¹o bÖnh viÖn tuyÕn huyÖn mét tØnh MiÒn Trung .48 ¶nh 5: Pháng vÊn L·nh ®¹o bÖnh viÖn mét tØnh phÝa B¾c .49 ¶nh 6: Héi th¶o vÒ CNTT ngµnh y tÕ t¹i H¶i Phßng.58 7 Môc lôc c¸c biÓu ®å BiÓu ®å 1: B¶n ®å c¸c n−íc tham gia nghiªn cøu .20 BiÓu ®å 2: HiÖu qu¶ cña c«ng cô y tÕ ®iÖn tö.22 BiÓu ®å 3: HiÖu qu¶ cña dÞch vô y tÕ ®iÖn tö.23 BiÓu ®å 4: Nhu cÇu vÒ m¸y tÝnh cña c¸c khèi ®¬n vÞ .36 BiÓu ®å 5: Sù ®¸p øng nhu cÇu vÒ phÇn mÒm.38 BiÓu ®å 6: HiÖu qu¶ cña viÖc øng dông CNTT.39 BiÓu ®å 7: Tr×nh ®é CNTT cña L·nh ®¹o .42 BiÓu ®å 8: Tr×nh ®é CNTT cña c¸n bé, nh©n viªn.42 BiÓu ®å 9: So s¸nh vÒ tr×nh ®é CNTT .43 BiÓu ®å 10: So s¸nh møc ®é sö dông Internet .44 BiÓu ®å 11: ViÖc sö dông Email cña L·nh ®¹o vµ c¸n bé, nh©n viªn.45 BiÓu ®å 12: Møc ®é trao ®æi Email cña c¸n bé y tÕ .46 BiÓu ®å 13: Tû lÖ truy cËp Internet cña c¸n bé y tÕ.46 BiÓu ®å 14: §¸nh gi¸ cña c¸n bé y tÕ vÒ chÊt l−îng c¸c líp ®µo t¹o CNTT .49 8 PhÇn A b¸o c¸o tãm t¾t Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi nh»m ®¸nh gi¸ nhu cÇu tiÕp cËn vµ øng dông CNTT cña c¸c ®¬n vÞ ngµnh y tÕ ®ång thêi x©y dùng m« h×nh thÝ ®iÓm vµ gi¶i ph¸p tiÕp cËn vµ øng dông CNTT nh»m n©ng cao n¨ng lùc, tr×nh ®é CNTT cña c¸n bé c¸c ®¬n vÞ ngµnh y tÕ.

Ph−¬ng ph¸p ®· ®−îc sö dông ®Ó nghiªn cøu lµ: 1. §iÒu tra x· héi häc • Thèng kª th«ng qua c¸c b¸o c¸o • B¶ng hái c¸c c¸ nh©n ë c¸c ®¬n vÞ • Pháng vÊn s©u vµ quan s¸t thùc tÕ 11 tØnh thµnh 2. Ph−¬ng ph¸p bµn giÊy: Nghiªn cøu c¸c t− liÖu s½n cã 3. Ph−¬ng ph¸p chuyªn gia: LÊy ý kiÕn c¸c chuyªn gia vÒ CNTT trong vµ ngoµi ngµnh y tÕ ®Ó ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng, dù b¸o triÓn väng vÒ CNTT trªn c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña Ngµnh, trªn c¬ cë ®ã ®Ò xuÊt ®Þnh h−íng chiÕn l−îc ph¸t triÓn vµ øng dông CNTT trong ngµnh y tÕ giai ®o¹n 10 n¨m tíi 4.

Ph−¬ng ph¸p thèng kª to¸n häc: sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p thèng kª to¸n häc, c¸c phÇn mÒm SPSS ®Ó thèng kª, ph©n tÝch sè liÖu ®iÒu tra ®−îc. C¸c kÕt luËn rót ra tõ nghiªn cøu nh»m ®Ò xuÊt ®Þnh h−íng chiÕn l−îc ph¸t triÓn CNTT ngµnh y tÕ giai ®o¹n 2006–2010, cô thÓ lµ: 1. Ph¸t triÓn øng dông CNTT vµ truyÒn th«ng bao gåm : • X©y dùng vµ ph¸t triÓn c¸n bé c«ng chøc, viªn chøc ®iÖn tö; • ¸p dông CNTT trong hai lÜnh vùc ho¹t ®éng chñ yÕu cña ngµnh y tÕ lµ phßng bÖnh vµ ch÷a bÖnh; • X©y dùng vµ ph¸t triÓn doanh nghiÖp y tÕ, th−¬ng m¹i ®iÖn tö ; 2. Ph¸t triÓn phÇn mÒm chuyªn dông, c¬ së d÷ liÖu cho tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña Ngµnh y tÕ tiÕn tíi cæng giao tiÕp ®iÖn tö vÒ y tÕ 3.

Ph¸t triÓn h¹ tÇng th«ng tin vµ truyÒn th«ng 4. Ph¸t triÓn nguån nh©n lùc CNTT vµ 5. Ph¸t triÓn øng dông c«ng nghÖ th«ng tin truyÒn th«ng ngµnh y tÕ 9 Trong nh÷ng n¨m qua, viÖc tiÕp cËn vµ øng dông CNTT c¸c ®¬n vÞ trong ngµnh y tÕ ®· ®¹t ®−îc thµnh tùu to lín. Tuy nhiªn trong bèi c¶nh CNTT ®ang cã nh÷ng b−íc ph¸t triÓn nh− vò b·o, viÖc øng dông CNTT trong ngµnh y tÕ cßn nhiÒu bÊt cËp so víi nhu cÇu thùc tÕ ®Æt ra nh− ®Þnh h−íng kÕ ho¹ch ph¸t triÓn, c¬ chÕ ®¶m b¶o tµi chÝnh, tiªu chuÈn hãa th«ng tin, phÇn mÒm, thiÕt bÞ y tÕ, x©y dùng h¹ tÇng c¬ së, ®µo t¹o nh©n lùc cho CNTT cña ngµnh y tÕ.

Nghiªn cøu còng ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p vÒ n©ng cao nhËn thøc, n©ng cao n¨ng lùc øng dông c¸c thµnh tùu vÒ CNTT, t¨ng c−êng n¨ng lùc qu¶n lý nhµ n−íc vÒ CNTT; huy ®éng nguån vèn; t¨ng c−êng ®µo t¹o nguån nh©n lùc; ph¸t triÓn nghiªn cøu, hoµn thiÖn m«i tr−êng ph¸p lý; t¨ng c−êng hîp t¸c liªn kÕt nh»m ph¸t triÓn thÞ tr−êng CNTT cho ngµnh y tÕ. C¸c ch−¬ng tr×nh träng ®iÓm sÏ thùc hiÖn trong giai ®o¹n 2006-2010 lµ : a) Ch−¬ng tr×nh x©y dùng m«i tr−êng thÓ chÕ, ph¸p lý, chÝnh s¸ch thóc ®Èy øng dông vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ th«ng tin trong ngµnh Y tÕ b) Ch−¬ng tr×nh ®Èy m¹nh øng dông c«ng nghÖ th«ng tin tiÕn tíi x©y dùng cæng th«ng tin ®iÖn tö cho Ngµnh Y tÕ c) Ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn h¹ tÇng viÔn th«ng vµ Internet d) Ch−¬ng tr×nh ph¸t triÓn nguån nh©n lùc c«ng nghÖ th«ng tin Nghiªn cøu còng ®Ò xuÊt mét sè m« h×nh ph¸t triÓn CNTT cña ngµnh y tÕ giai ®o¹n 2006-2010 nh− : • M« h×nh cho c¬ quan Bé Y tÕ • M« h×nh cho Së Y tÕ c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc trung −¬ng • M« h×nh cho c¸c bÖnh viÖn vµ viÖn nghiªn cøu cã gi−êng bÖnh • M« h×nh cho Trung t©m YTDP c¸c tØnh • M« h×nh cho c¸c tr−êng §¹i häc vµ Cao ®¼ng y tÕ • M« h×nh cho c¸c danh nghiÖp D−îc vµ TTBYT. 10 PhÇn B B¸o c¸o chi tiÕt kÕt qu¶ nghiªn cøu 1.