Luận văn thạc sĩ về trữ lượng nước dưới đất ở đồng bằng Tuy Hòa

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu địa kỹ thuật xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất ở vùng đồng bằng tuy hòa bằng phương, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phan Đức Lệnh
• Người hướng dẫn: Nguyễn Việt Kỳ
• Trường học: Trường Đại học Bách Khoa - ĐHQG-HCM
• Chuyên ngành: Địa kỹ thuật
• Đề tài: Xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất ở đồng bằng Tuy Hòa bằng phương pháp mô hình
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA HÌNH
• 1.3. ĐỊA HÌNH ĐỒNG BẰNG TÍCH TỤ VÀ CÁC CỒN CÁT VEN BIỂN
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT VÀ ĐỊA CHẤT THỦY VĂN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU ĐỊA CHẤT, ĐỊA CHẤT THỦY VĂN
• 2.2. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT
• 2.3. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA CHẤT THỦY VĂN
• 3. CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH DÒNG CHẢY NƯỚC DƯỚI ĐẤT
• 3.1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT XÂY DỰNG MÔ HÌNH DÒNG CHẢY NƯỚC DƯỚI ĐẤT
• 3.2. XÂY DỰNG MÔ HÌNH DÒNG CHẢY NƯỚC DƯỚI ĐẤT
• 3.3. ĐÁNH GIÁ TRỮ LƯỢNG KHAI THÁC NƯỚC DƯỚI ĐẤT
• 4. CHƯƠNG 4: ỨNG DỤNG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRONG VIỆC ĐỀ XUẤT HỆ THỐNG GIẾNG KHAI THÁC NƯỚC DƯỚI ĐẤT
• 4.1. TÌNH HÌNH SỬ DỤNG NƯỚC DƯỚI ĐẤT TRONG VÙNG NGHIÊN CỨU
• 4.2. THIẾT KẾ PHƯƠNG ÁN KHAI THÁC NƯỚC DƯỚI ĐẤT
• 4.3. DỰ BÁO SỰ BIẾN ĐỔI MỰC NƯỚC KHI THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về nghiên cứu trữ lượng nước dưới đất

Nghiên cứu trữ lượng nước dưới đất tại đồng bằng Tuy Hòa là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh gia tăng nhu cầu sử dụng nước. Trữ lượng nước dưới đất ở khu vực này chủ yếu được hình thành từ các nguồn nước mưa và nước sông, có mối quan hệ chặt chẽ với các yếu tố địa chất và khí hậu. Việc xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất không chỉ giúp quản lý tài nguyên nước hiệu quả mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực. Luận văn này sử dụng mô hình địa kỹ thuật để mô phỏng và đánh giá trữ lượng nước, từ đó đưa ra các giải pháp hợp lý cho việc khai thác nước ngầm.

1.1. Tầm quan trọng của nước dưới đất

Nước dưới đất là một tài nguyên quý giá, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự gia tăng dân số. Tài nguyên nước này không chỉ phục vụ cho sinh hoạt mà còn cho sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. Việc đánh giá chính xác trữ lượng nước dưới đất giúp các nhà quản lý có cơ sở để đưa ra các quyết định hợp lý trong việc khai thác và bảo vệ nguồn nước. Theo nghiên cứu, trữ lượng nước dưới đất tại đồng bằng Tuy Hòa có thể đạt được mức bổ sung 180.233 m³/ngày, điều này cho thấy tiềm năng lớn của nguồn tài nguyên này.

II. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn áp dụng phương pháp mô hình hóa dòng chảy nước dưới đất bằng phần mềm GMS 7.1. Phương pháp này cho phép mô phỏng các tầng chứa nước và đánh giá trữ lượng nước một cách chính xác. Các dữ liệu địa chất và thủy văn được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm tài liệu quan trắc và báo cáo nghiên cứu trước đó. Việc sử dụng mô hình địa kỹ thuật giúp xác định các thông số quan trọng như độ thấm, bề dày tầng chứa nước và mực nước ngầm. Kết quả từ mô hình sẽ được so sánh với dữ liệu thực tế để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của nghiên cứu.

2.1. Xây dựng mô hình

Mô hình được xây dựng dựa trên các thông số địa chất và thủy văn của khu vực. Địa chất thủy văn của đồng bằng Tuy Hòa được phân thành hai lớp: lớp chứa nước không áp và lớp chứa nước khe nứt. Mô hình hóa cho phép đánh giá được sự biến đổi mực nước dưới đất theo thời gian, từ đó dự báo được tình hình khai thác nước trong tương lai. Kết quả mô phỏng cho thấy mực nước ngầm có xu hướng giảm trong các năm tới, điều này đòi hỏi cần có các biện pháp quản lý và bảo vệ nguồn nước hiệu quả.

III. Kết quả nghiên cứu và đánh giá

Kết quả nghiên cứu cho thấy trữ lượng nước dưới đất tại đồng bằng Tuy Hòa có thể khai thác với lưu lượng 219.301 m³/ngày. Mô hình đã chỉ ra rằng các nguồn hình thành trữ lượng nước chủ yếu đến từ nước mưa và nước sông. Việc đánh giá này không chỉ giúp xác định được tiềm năng khai thác mà còn chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến sự biến đổi mực nước. Đặc biệt, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự xâm nhập mặn và biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng nước ngầm trong tương lai.

3.1. Đánh giá tác động

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc khai thác nước ngầm không được quản lý tốt có thể dẫn đến tình trạng cạn kiệt nguồn nước và ô nhiễm. Quản lý nước là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự bền vững của tài nguyên nước. Các nhà quản lý cần có các biện pháp cụ thể để bảo vệ nguồn nước, bao gồm việc kiểm soát khai thác và bảo vệ các khu vực nhạy cảm. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để xây dựng các chính sách quản lý nước hiệu quả hơn trong tương lai.

IV. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Luận văn không chỉ có giá trị về mặt lý thuyết mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao. Việc xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất bằng phương pháp mô hình sẽ góp phần hoàn thiện các nghiên cứu trước đây và cung cấp cơ sở khoa học cho các quyết định quản lý tài nguyên nước. Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc quy hoạch sử dụng nước, đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực đồng bằng Tuy Hòa.

4.1. Ứng dụng trong quản lý tài nguyên nước

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm công cụ hỗ trợ cho các nhà quản lý trong việc lập kế hoạch khai thác và bảo vệ nguồn nước. Việc áp dụng mô hình địa kỹ thuật trong nghiên cứu nước ngầm sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước, đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường. Các biện pháp bảo vệ nguồn nước cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sự bền vững cho tài nguyên nước dưới đất trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đồng bằng Tuy Hòa, thuộc tỉnh Phú Yên, là khu vực có diện tích khoảng 435 km², nằm trong vùng Nam Trung Bộ Việt Nam, tiếp giáp biển Đông về phía Đông và các huyện lân cận về các phía còn lại. Nguồn nước dưới đất (NDD) tại đây chủ yếu nằm trong phức hệ chứa nước lỗ rỗng với thành phần trầm tích chính là cát thạch anh màu xám vàng, có đặc tính thủy lực đa dạng, bao gồm tầng chứa nước không áp và tầng chứa nước khe nứt. Mực nước dưới đất biến động mạnh theo mùa, chịu ảnh hưởng của nước mưa, nước sông và triều biến. Với sự gia tăng dân số và phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng trong khi trữ lượng nước dưới đất có hạn do diện tích phân bố các thành tạo chứa nước hẹp và ảnh hưởng của xâm nhập mặn.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất ở đồng bằng Tuy Hòa bằng phương pháp mô hình dòng chảy nước dưới đất, từ đó hợp lý hóa hệ thống giếng khai thác nhằm đảm bảo trữ lượng bổ sung khoảng 180.233 m³/ngày và dự báo biến động mực nước đến năm 2039. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi đồng bằng Tuy Hòa, dựa trên dữ liệu thu thập từ các lỗ khoan, quan trắc mực nước và các thông số địa chất thủy văn. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc quy hoạch và quản lý tài nguyên nước dưới đất bền vững, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Phú Yên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình sau:

• Mô hình dòng chảy nước dưới đất hai lớp: Mô hình chia hệ thống nước dưới đất thành hai lớp chính gồm lớp 1 là tầng chứa nước không áp (Holocen và Pleistocen) có ý nghĩa khai thác lớn, và lớp 2 là tầng chứa nước khe nứt (Neogen, Bazan Pliocen-Pleistocen, Jura, Proterozoi) có trữ lượng nghèo, ít có ý nghĩa khai thác. Mô hình được xây dựng dựa trên phương trình dòng chảy nước dưới đất giải bằng phương pháp sai phân hữu hạn.

• Khái niệm trữ lượng nước dưới đất: Bao gồm trữ lượng động (nước có thể khai thác được) và trữ lượng tĩnh (nước tồn tại trong tầng chứa). Các thông số địa chất thủy văn như hệ số thấm, hệ số nhả nước trọng lực, lượng bồi cập và bốc hơi được sử dụng để mô phỏng dòng chảy và tính toán trữ lượng.

• Phương pháp hiệu chỉnh mô hình: Sử dụng số liệu quan trắc mực nước tại 4 lỗ khoan để hiệu chỉnh các thông số mô hình nhằm giảm sai số giữa giá trị tính toán và quan sát trong giới hạn cho phép.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập dữ liệu địa chất thủy văn, khí tượng thủy văn, số liệu quan trắc mực nước, lưu lượng khai thác từ các giếng nước, bản đồ địa hình và địa chất thủy văn tỷ lệ 1/25.000 và 1/50.000. Dữ liệu được lấy từ các báo cáo điều tra quy hoạch nước, các lỗ khoan thăm dò và quan trắc thực địa tại đồng bằng Tuy Hòa.

• Phương pháp phân tích: Tổng hợp, phân tích và thống kê các dữ liệu thu thập được để đánh giá chất lượng nguồn tài liệu, xác định các thông số địa chất thủy văn cần thiết cho mô hình. Sử dụng phần mềm GMS 7.1 để xây dựng mô hình dòng chảy nước dưới đất hai lớp, nhập dữ liệu, thiết lập lưới tính toán 2D và 3D, hiệu chỉnh mô hình dựa trên số liệu quan trắc.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 7 đến tháng 11 năm 2012, bao gồm các bước thu thập tài liệu, xây dựng mô hình khái niệm, hiệu chỉnh mô hình, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp khai thác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mô hình dòng chảy nước dưới đất hai lớp được xây dựng thành công: Lớp 1 (Holocen và Pleistocen) chiếm toàn bộ diện tích nghiên cứu, là tầng chứa nước chính với hệ số thấm ngang hiệu chỉnh đạt giá trị phù hợp, trong khi lớp 2 (khe nứt) có trữ lượng nước nghèo, không có ý nghĩa khai thác. Sai số giữa giá trị tính toán và quan trắc mực nước tại 4 lỗ khoan nằm trong giới hạn cho phép, đảm bảo độ tin cậy của mô hình.

2. Xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất: Trữ lượng bổ sung được xác định khoảng 180.233 m³/ngày, trong đó nguồn bổ cập chủ yếu từ lượng mưa trung bình năm khoảng 1.995,7 mm và nước sông Ba với lưu lượng trung bình nhiều năm khoảng 31,4 m³/s. Lượng bốc hơi trung bình năm đo được là 1.386 mm, ảnh hưởng đến cân bằng nước dưới đất.

3. Thiết kế hệ thống giếng khai thác hợp lý: Dựa trên kết quả mô hình, hệ thống giếng khai thác được bố trí dọc bờ sông Đà Răng với lưu lượng khai thác dự kiến đạt 219.301 m³/ngày, trong đó lưu lượng khai thác hiện hữu là gần 39.068 m³/ngày. Dự báo mực nước dưới đất đến năm 2039 cho thấy sự hạ thấp mực nước có thể kiểm soát được nếu khai thác theo kế hoạch.

4. Dự báo biến động mực nước dưới đất: Mô hình dự báo biến động mực nước trong 30 năm tới, cho thấy mực nước có xu hướng giảm nhẹ nhưng vẫn trong giới hạn an toàn nếu thực hiện khai thác hợp lý. Điều này giúp đảm bảo sự ổn định và bền vững của nguồn nước dưới đất.

Thảo luận kết quả

Kết quả mô hình dòng chảy nước dưới đất hai lớp phù hợp với đặc điểm địa chất thủy văn của đồng bằng Tuy Hòa, trong đó tầng chứa nước Holocen và Pleistocen đóng vai trò chủ đạo trong việc cung cấp nước. Sai số hiệu chỉnh mô hình thấp chứng tỏ mô hình có độ chính xác cao, có thể sử dụng để dự báo và quản lý tài nguyên nước dưới đất.

So sánh với các nghiên cứu tương tự ở các vùng đồng bằng ven biển khác tại Việt Nam, việc ứng dụng mô hình số trong xác định nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất là bước tiến quan trọng, giúp đánh giá định lượng chính xác hơn so với các phương pháp truyền thống. Kết quả cũng cho thấy ảnh hưởng rõ rệt của lượng mưa và nước sông đến trữ lượng nước dưới đất, đồng thời nhấn mạnh vai trò của việc kiểm soát khai thác để tránh suy giảm tài nguyên.

Việc dự báo biến động mực nước dưới đất đến năm 2039 cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý trong việc lập kế hoạch khai thác bền vững, đồng thời cảnh báo về nguy cơ hạ thấp mực nước nếu khai thác vượt quá khả năng bổ cập. Các biểu đồ thể hiện sự biến động mực nước theo thời gian và bản đồ phân bố mực nước hạ thấp sẽ minh họa rõ nét các xu hướng này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa hệ thống giếng khai thác: Điều chỉnh vị trí và lưu lượng khai thác của các giếng nước dọc bờ sông Đà Răng nhằm đạt mục tiêu trữ lượng bổ sung 180.233 m³/ngày, giảm thiểu tác động đến mực nước dưới đất. Thời gian thực hiện trong vòng 5 năm, do Công ty TNHH MTV cấp thoát nước Phú Yên chủ trì.

2. Xây dựng hệ thống quan trắc mực nước và chất lượng nước dưới đất liên tục: Thiết lập mạng lưới quan trắc tại các điểm trọng yếu để theo dõi biến động mực nước và chất lượng nước, phục vụ hiệu chỉnh mô hình và cảnh báo sớm nguy cơ suy giảm hoặc ô nhiễm. Thời gian triển khai trong 2 năm, phối hợp giữa Sở Tài nguyên và Môi trường và các viện nghiên cứu.

3. Áp dụng mô hình lan truyền chất ô nhiễm (MT3D): Phát triển mô hình lan truyền chất để đánh giá và dự báo chất lượng nước dưới đất trước các nguy cơ ô nhiễm từ hoạt động công nghiệp, nông nghiệp và đô thị hóa. Thời gian nghiên cứu 3 năm, do các đơn vị nghiên cứu địa kỹ thuật thực hiện.

4. Quy hoạch sử dụng tài nguyên nước dưới đất bền vững: Dựa trên kết quả mô hình và dự báo, xây dựng quy hoạch khai thác nước dưới đất phù hợp với khả năng bổ cập tự nhiên, hạn chế khai thác quá mức và bảo vệ nguồn nước khỏi xâm nhập mặn. Thời gian thực hiện 3 năm, do UBND tỉnh Phú Yên phối hợp với các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài nguyên nước và quy hoạch đô thị: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách khai thác, bảo vệ và quản lý nguồn nước dưới đất hiệu quả, đảm bảo phát triển bền vững.

2. Các chuyên gia và nhà nghiên cứu địa kỹ thuật, địa chất thủy văn: Tham khảo phương pháp mô hình dòng chảy nước dưới đất hai lớp và ứng dụng phần mềm GMS 7.1 trong nghiên cứu tài nguyên nước.

3. Các công ty cấp thoát nước và khai thác nước ngầm: Áp dụng kết quả để thiết kế hệ thống giếng khai thác hợp lý, dự báo biến động mực nước và điều chỉnh kế hoạch khai thác phù hợp.

4. Các tổ chức môi trường và cộng đồng dân cư địa phương: Hiểu rõ về nguồn nước dưới đất, tác động của khai thác và các biện pháp bảo vệ nguồn nước, từ đó tham gia giám sát và bảo vệ tài nguyên nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp mô hình dòng chảy nước dưới đất là gì?
   Phương pháp mô hình dòng chảy nước dưới đất sử dụng các phương trình toán học để mô phỏng sự vận động và phân bố nước dưới đất trong các tầng chứa nước. Ví dụ, mô hình hai lớp trong nghiên cứu này giúp phân biệt tầng chứa nước chính và tầng chứa nước nghèo, từ đó đánh giá trữ lượng và dự báo biến động mực nước.

2. Nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất chủ yếu là gì?
   Nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất chủ yếu là lượng mưa trung bình năm khoảng 1.995,7 mm và nước sông Ba với lưu lượng trung bình nhiều năm khoảng 31,4 m³/s. Ngoài ra, nước mặt và nước mưa thấm qua các thành tạo chứa nước cũng đóng vai trò quan trọng.

3. Sai số hiệu chỉnh mô hình có ảnh hưởng thế nào đến kết quả?
   Sai số hiệu chỉnh mô hình thấp và nằm trong giới hạn cho phép chứng tỏ mô hình có độ chính xác cao, giúp kết quả dự báo và đánh giá trữ lượng nước dưới đất đáng tin cậy, phục vụ tốt cho công tác quản lý và quy hoạch.

4. Làm thế nào để dự báo biến động mực nước dưới đất trong tương lai?
   Dự báo được thực hiện bằng cách sử dụng mô hình dòng chảy nước dưới đất đã hiệu chỉnh, nhập các kịch bản khai thác và điều kiện tự nhiên dự kiến, từ đó mô phỏng sự biến đổi mực nước theo thời gian, giúp đưa ra các giải pháp khai thác hợp lý.

5. Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu này đối với phát triển kinh tế - xã hội?
   Nghiên cứu giúp xác định trữ lượng nước dưới đất bền vững, hỗ trợ quy hoạch khai thác nước phục vụ sinh hoạt, công nghiệp và nông nghiệp, đồng thời bảo vệ nguồn nước khỏi suy giảm và ô nhiễm, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Phú Yên một cách bền vững.

Kết luận

• Hệ thống nước dưới đất đồng bằng Tuy Hòa được mô hình hóa thành hai lớp, trong đó lớp chứa nước Holocen và Pleistocen là tầng chứa nước chính có trữ lượng đáng kể.
• Nguồn hình thành trữ lượng nước dưới đất chủ yếu từ lượng mưa và nước sông Ba, với trữ lượng bổ sung ước tính khoảng 180.233 m³/ngày.
• Hệ thống giếng khai thác được thiết kế hợp lý với lưu lượng khai thác dự kiến 219.301 m³/ngày, đảm bảo sự ổn định mực nước dưới đất đến năm 2039.
• Mô hình hiệu chỉnh có sai số thấp, phù hợp với số liệu quan trắc thực tế, cung cấp công cụ khoa học cho quản lý và quy hoạch tài nguyên nước.
• Đề xuất xây dựng mạng lưới quan trắc, áp dụng mô hình lan truyền chất ô nhiễm và quy hoạch khai thác bền vững nhằm bảo vệ nguồn nước dưới đất trong tương lai.

Luận văn mở ra hướng nghiên cứu ứng dụng mô hình số trong đánh giá và quản lý tài nguyên nước dưới đất tại miền Trung Việt Nam, đồng thời kêu gọi các nhà quản lý và chuyên gia tiếp tục phát triển các công cụ khoa học để bảo vệ nguồn nước quý giá này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC DIEM TỰ NHIÊN, KINH TE XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1. VỊ TRÍ ĐỊA LÝ Đông bang Tuy Hòa là một trong những đồng băng duyên hai Nam Trung bộ thuộc địa phận tỉnh Phú Yên với diện tích nghiên cứu là 435 km”. Phía Đông giáp với biển, các phía còn lại giáp với các huyện ly trong tỉnh và được giới hạn bởi toa độ địa lý như sau: Từ 12”89°64°° đến 13”18'93°° Vĩ độ Bac; Từ 109°08°87° đến 109°44°71°? Kinh độ Đông. TINH BÌNH ĐỊNH <a LAI TIGNHA HANH Hình 1.1 —Sơ do vị tri vùng nghiên cứu 1.

ĐẶC DIEM DIA HÌNH Khu vực nghiên cứu thuộc địa phận tỉnh Phú Yên năm ở sườn phía Đông dãy Trường Sơn, phía Đông Nam địa khối Kon Tum và phía Đông Bac khối Da Lạt, nằm trong khu vực chịu ảnh hưởng bởi nhiều hoạt động kiến tạo. Vùng nghiên cứu mang đặc điểm địa hình dạng núi thấp chuyển dan sang đồng băng va dải cát, dun cát ven biển. Gồm các dạng địa hình chủ yếu sau: 1. Địa hình đôi núi thấp: Phân bố ở phía Bắc và Tây Bắc, rải rác ở phần trung tâm TP.Tuy Hòa, có độ cao tuyệt đối từ 70-389 m, độ dốc từ 5°-15° đến 35”.

Thấp nhất là núi Nhạn ở trung tâm TP.2) cao khoảng 70 m, cao nhất là núi Chop Chai nam phia Bac vùng nghiên cứu (hình 1. Bê mặt dia hình dang bị tác động của các quá trình chia cắt, phá hủy, bóc mòn bởi các tác nhân khí quyền, thủy quyền, sinh quyền va con người. Sản phẩm của các quá trình này được những dòng chảy trên mặt mang đi và tích tu lại chủ yếu ở phía đồng bằng. Cau thành bề mặt địa hình là các thành tạo phun trào Ryolit hệ tang Nha Trang và biến chat Quaczit, phiến serixit hệ tầng Tiên An.2: Dac trung dia hinh đài Hình 1.3: Đặc trưng địa hình doi núi thấp trung tâm TP.

Tuy Hoa, "úi thấp phía Bắc vùng nghiên nui Nhan. cứu, núi Chép Chai. Dia hình đồng bang tích tu và các cồn cát ven biến: Phân bố rộng khắp vùng nghiên cứu với diện tích khoảng 435 km”. Chúng bị chia cắt bởi những dãy núi chạy sát ra bién nằm ở hạ lưu sông Đà Răng, sông Bàn Thạch, sông Chùa.

Bè mặt đồng bằng tích tụ đạt độ cao trung bình 5m, nơi cao nhất đạt 15m, với độ dốc từ 3-10”, thuộc loại đồng bang thap. Các côn cát ven biển cao từ 5-26 m với độ dốc từ 3-30”, phần phía Bắc địa hình cồn cát luôn bị thay đổi theo thời gian, do tác động của gió nên cát dé bị vận chuyền đi lại dé dàng trên địa hình này, điều này góp phân làm cho quá trình bốc hơi nước diễn ra mạnh hơn. Bé mặt địa hình thấp va khá băng phăng, thuộc loại đồng bang châu thé lại đang bị chia cắt bởi ba hệ thống sông Đà Rang, sông Bàn Thạch và sông Chùa, trong dé phân cắt mạnh nhất là sông Da Răng chia khu vực nghiên cứu ra làm hai phân: phía Bac Tuy Hòa và phía Nam Tuy Hòa. Sông dao lòng sâu khoảng 1-2m, ở phân phía Đông lại giáp với biển nên mực nước ngầm trong khu vực nghiên cứu năm nông.

Vùng cửa sông, do ảnh hưởng của nước biển tạo nên các vùng nước lo ven biên rộng hang trăm hecta, thuận lợi cho nuôi trồng thủy sản. Câu thành bề mặt địa hình là các thành tạo tuổi Holocen và Pleistocen gom nhiều nguồn gốc khác nhau: sông, sông biến, gió, sông đầm lay, biển dam lay. Các thành tạo này cau thành tầng chứa nước ở khu vực nghiên cứu. ĐẶC DIEM KHÍ HẬU Vùng nghiên cứu nằm trong đới khí hậu nhiệt đới âm gió mùa, phân ra hai mùa rõ rệt trong năm: mùa khô từ thang 1 đến tháng 8 hàng năm, chịu ảnh hưởng của gió Tây nên khí hậu khô nóng: mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, áp thấp nhiệt đới, bão và mưa nhiễu.

Theo tài liệu quan trắc tại trạm khí tượng thủy văn Tuy Hòa từ năm (1977 - 2006) thì khí hậu vùng nghiên cứu mang những đặc điểm sau: 1. Nhiệt độ: Nhiệt độ trung bình năm 26,6°C, trung bình tháng lạnh nhất 233°C (thang 1), trung bình tháng nóng nhất 29,3°C (tháng 6). Nhìn chung, nhiệt độ trung bình tháng dao động không nhiều: từ 233°C đến 29.1 — Nhiệt trung bình tháng tai trạm Tuy Hoa (°C) Thời kỳ quan trac 1 2 3 4 5 6 7 | 8 9 | 10 | 11 | 12 | Năm 1977-2005 | 233 | 23. Độ am: Độ am tương đối trung bình năm 80%, mùa mua có độ âm cao hơn, trung bình các tháng dat 83%, dao động từ 80% đến 85% và ít hơn vào mùa khô, trung bình đạt 82%, dao động từ khoảng từ 74% đến 84%.2 — Độ ẩm trung bình tháng tại trạm Tuy Hòa (%) Thời kỳ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 | 11 | 12 Năm quan trắc 1977-2005 | 83 84 83 81 78 74 74 74 S0 85 85 84 80.

Bốc hoi: Theo số liệu quan trắc khí tượng tại trạm Tuy Hòa thì lượng bốc hơi trung bình năm đo băng ống Piche khoảng 1386 mm. Lượng bốc hơi trung bình tháng dao động trong phạm vi (75-180) mm. Qua biểu đồ lượng bốc hơi thể hiện ở hình 1.4 cho thấy: từ tháng 5 đến tháng 8 đều có lượng bốc hơi lớn, trong đó tháng 7 có lượng bốc hơi trung bình tháng lớn nhất; từ tháng 10 đến tháng 12 có lượng bốc hơi trung bình tháng thấp nhất. 700 600 500 Gtmira, Thang —e—béc hơi —*—mua Hình 1.4 —Luong mưa và bốc hơi trung bình thang nhiễu năm (1979-2005) tại trạm Tuy Hoa 1.

Lượng mưa: Qua biểu đồ thé hiện ở hình 1.4, lượng mưa trung bình năm đạt 19957 mm trong đó lượng mưa trung bình các tháng mùa mưa đạt 1628mm, chiếm 82% lượng mưa cả năm và mùa khô đạt 367 mm chiếm 18% lượng mưa cả năm. Lượng mưa cao nhất tập trung vào tháng 10 và 11 còn lượng mưa thấp nhất rơi vào tháng 2. Gió: Tốc độ gió trung bình năm khoảng (2 -2,5) m/s. Vào mùa khô, tốc độ gió lớn nhất dat từ 2,4 m/s đến 2,5m/s rơi vào tháng 6 đến thang 8, do mua này chịu ảnh hưởng của gió Tây khô nóng.

Vào mùa mưa, tốc độ gió lớn nhất đạt 3,1m/s rơi vào tháng 11 và tháng 12, do mùa này chịu ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới. Hướng gió thịnh hành là hướng Tây Bac vào các tháng: 1, 2, 3, 11, 12; hướng gió Đông Bắc vào các tháng: 4, 5, 6; hướng gió Tây vào các tháng: 7, 8, 9.3 — Tốc độ gió trung bình tháng tại trạm Tuy Hòa (mm) Thời kỳ quan trắc 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nam 1979-2005 | 2. ĐẶC DIEM THUY VAN -HAI VAN 1. Đặc điểm Thủy van Qua sơ đồ thể hiện ở hình 1.5 cho thấy vùng nghiên cứu đang bị phân cắt bởi ba hệ thống sông chính, đó là: sông Đà Rang, sông Bàn Thạch và sông Chùa.

Sông Đà Rang: hay còn gọi là sông Ba, sông bắt nguồn từ KonTum qua Gia Lai rồi đỗ ra biển Tuy Hòa với tổng chiều dài là 370 km, đoạn chảy qua vùng nghiên cứu khoảng 35 km, chiều rộng sông thay đổi từ 100-1000 m và lớn hơn ở phía cửa sông, sông nhánh là sông Đông Bò chảy qua vùng nghiên cứu khoảng 10km. Lưu lượng của dòng chảy không đều theo mùa, kết quả đo lưu lượng sông Da Rang ở trạm Củng Son (thể hiện ở bang 1.4) cho thay vào mùa khô đạt 120 m”/s, mùa mưa đạt cao nhất 826 m°/s (tháng 11), vào mua lỗ có năm dat 1860 m’/s. ve phía hạ lưu, đoạn từ cua sông lên phía thượng lưu khoảng 5-6 km bi nhiễm mặn bởi triều biển. Qua tong hợp kết qua quan trắc môi trường nước mặt năm 2011 (thé hiện ở bảng 1.5) do trung tâm quan trắc môi trường Phú Yên thực hiện, cho thấy: lúc triều lên nước sông bị nhiễm mặn, tổng độ khoáng hóa lên đến 5,83g/l với hàm lượng Clo 3550mg/l, loại hình nước là Clorua-natri.

Khi triều xuống, nước sông đây mặn ra xa, nước trở nên nhạt có độ khoáng hóa 0,09g/I với hàm lượng clo 14,2mg/1, loại hình nước: Bicarbonat-clorua-natri.4—Lưu lượng nước Sông Ba (m5) Trạm | Năm/tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 | II 12 | năm củng 1977-2006 | 159 | 89.5 —S6 liệu phân tích mẫu nước sông Đà Rang Sô Hàm lượng các ion, % mgdl/1 Ghi i hiéu CT Kurlov | Nat | Ca" | Me |>#| cr | Hco; | so? chú mau Clyo Triéu DRI | 802 | 118 | 80 | 0,01 | 98,5 1,1 0,4 M ;., —— PH, ; đạo cường HCO}.09—— PH 63 Na,,Ca3, kém Sông Bàn Thạch: Ở thượng lưu gọi là sông Bánh Lái và đồ ra biến tai cửa Đà Nông. Lưu vực sông Bàn Thạch phân bồ trong địa phận tỉnh Phú Yên với tong chiều dài 68 km, có một số sông nhánh chính như: Sông Thoại (F = 166 km’), song Mỹ (95 km’) và sông Kè chảy qua vùng nghiên cứu với chiều dài 52 km. Đường phân nước giữa sông Đà Rang và sông Bàn Thạch không rõ ràng vì địa hình thấp (tương đối băng phắng) và có kênh mương nối liền kênh nam của hệ thống thuỷ lợi Đông Cam với sông Bánh Lái. Theo kết quả tính toán tổng lượng dòng chảy trung bình (thể hiện ở bảng 1.6) thời kì nhiều năm (1977-2006) của Dự án quy hoạch tổng thé khai thác sử dụng tài nguyên nước Phú Yên đến năm 2015 và dự báo đến năm 2020 và Báo cáo thu thập dữ liệu tài nguyên nước mặt Phú Yên năm 2010 do Trung tâm KT TV Phú Yên thực hiện thì lưu lượng nước trung bình nhiều năm khoảng 31 .4m/s, tổng lượng dòng chảy năm 0.6: Đặc trưng dong chảy trung bình trên sông Bàn Thạch Diện tích lưu vực Lưu lượng nước Tổng lượng dòng Mô đun Độ sâu dòng chảy (km?) (mẺ⁄s) chảy năm (km”) (1/s.0 1672 Qua tổng hợp kết quả quan trắc môi trường nước mặt năm 2011 do trung tâm quan trac môi trường Phú Yên thực hiện, cho thấy: từ biển đi về phía thượng lưu khoảng 2 km nước sông bị nhiễm mặn và nơi đây luôn bị nhiễm mặn mà nguyên nhân có thé là do cao độ đáy sông nơi nước sông đồ ra biển cao hon so với cao độ đáy sông phía bên trong nó và tạo ra địa hình dạng trũng, nên tại đây mặn bị giữ lại.

Thực tế cho thấy, khu vực này thường là nước lợ và ngư dân tập trung nuôi trồng II thủy sản. Loại hình nước giữa kỳ nước lớn và nước yêu là Clorua - natri (xem bảng 1. Vi tri lây mâu nước khi triểu cường và triều kém Hình 1.5 —Sơ do các sông trong vùng nghiên cứu Bang 1.