Luận văn thạc sĩ luật học tội tổ chức môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép theo luật hình sự việt nam trên cơ sở thực tiễn xét xử tại tỉnh hà giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tội tổ chức môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép theo luật, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Thân Quốc Hùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
• Đề tài: Nghiên Cứu Tội Tổ Chức Môi Giới Trốn Đi Nước Ngoài Theo Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VE TOI TO CHỨC, MOI GIỚI CHO NGƯỜI KHAC TRON ĐI NƯỚC NGOÀI HOẶC O LAI NƯỚC NGOÀI TRÁI PHÉP
• 1.1. Quy định của pháp luật về Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép trong Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)
• 1.2. Các yêu tố cấu thành tội phạm
• 1.3. Phân biệt Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép với một số Tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính khác trong Bộ luật Hình sự năm 2015
• 1.4. Lịch sử lập pháp về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép
• 1.4.1. Giai đoạn từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến trước pháp điển hoá lần thứ nhất - Bộ luật Hình sự năm 1985
• 1.4.2. Giai đoạn từ khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985 đến nay
• 1.5. Kết luận Chương I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIẾN ÁP DỤNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ, ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ TỘI TỔ CHỨC, MÔI GIỚI CHO NGƯỜI KHÁC TRỐN ĐI NƯỚC NGOÀI HOẶC Ở LẠI NƯỚC NGOÀI TRÁI PHÉP TẠI TỈNH HÀ GIANG
• 2.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và cơ cấu, tổ chức bộ máy xét xử tại tỉnh Hà Giang
• 2.2. Thực tiễn áp dụng pháp luật và xét xử các vụ án tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép tại tỉnh Hà Giang
• 2.2.1. Khái quát về tình hình tội phạm Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép tại tỉnh Hà Giang
• 2.2.2. Những kết quả đã đạt được trong xét xử và thực tiễn áp dụng pháp luật đối với các vụ án về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép tại tỉnh Hà Giang
• 2.2.3. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép tại tỉnh Hà Giang
• 2.3. Định hướng tiếp tục hoàn thiện pháp luật hình sự và những giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép
• 2.3.1. Sự cần thiết của việc hoàn thiện các quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép
• 2.3.2. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật
• 2.3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép
• 2.4. Kết luận Chương 2
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Một số vấn đề lý luận về tội tổ chức môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép

Nghiên cứu về tội tổ chức và môi giới trốn đi nước ngoài theo luật hình sự Việt Nam là một lĩnh vực quan trọng trong việc bảo vệ trật tự xã hội. Tội phạm này không chỉ xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính mà còn ảnh hưởng đến an ninh quốc gia. Theo Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, các quy định về tội này đã được cụ thể hóa, giúp cho việc xử lý các hành vi vi phạm trở nên rõ ràng hơn. Tuy nhiên, việc phân biệt giữa tội tổ chức và các tội xâm phạm khác vẫn còn nhiều khó khăn. Lịch sử lập pháp cho thấy sự phát triển của quy định này từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến nay, cho thấy sự thay đổi trong nhận thức và cách tiếp cận của pháp luật đối với loại tội phạm này.

1.1. Quy định của pháp luật về tội tổ chức môi giới

Các quy định trong Bộ luật Hình sự đã xác định rõ các yếu tố cấu thành tội phạm, bao gồm hành vi tổ chức và môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài. Điều này giúp cho các cơ quan điều tra và xét xử có cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý các vụ án liên quan. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy vẫn còn nhiều vướng mắc trong việc áp dụng các quy định này, đặc biệt là trong việc xác định hình phạt cho các đối tượng phạm tội. Việc phân tích các yếu tố cấu thành tội phạm là cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác xử lý tội phạm.

II. Thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật hình sự tại tỉnh Hà Giang

Tỉnh Hà Giang, với vị trí địa lý đặc thù, là nơi có nhiều hoạt động tội phạm tổ chức và môi giới trốn đi nước ngoài. Thực tiễn cho thấy, số vụ án liên quan đến tội phạm này tại Hà Giang có xu hướng gia tăng, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Các cơ quan điều tra và xét xử tại tỉnh đã có những nỗ lực trong việc áp dụng pháp luật, tuy nhiên vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc xác định hình phạt và xử lý các đối tượng phạm tội. Việc phân tích tình hình tội phạm tại địa phương sẽ giúp nhận diện rõ hơn các vấn đề cần giải quyết.

2.1. Khái quát tình hình tội phạm tại tỉnh Hà Giang

Tình hình tội phạm tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài tại Hà Giang có nhiều đặc điểm riêng biệt. Các đối tượng thường lợi dụng địa hình phức tạp và sự thiếu thốn về điều kiện sống để thực hiện hành vi phạm tội. Số liệu thống kê cho thấy, từ năm 2017 đến 2022, số vụ án liên quan đến tội phạm này đã tăng lên đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện các quy định của luật pháp Việt Nam nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa và xử lý tội phạm.

III. Định hướng hoàn thiện pháp luật hình sự và giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng

Việc hoàn thiện các quy định của Bộ luật Hình sự về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài là cần thiết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Các giải pháp cần được đề xuất bao gồm việc nâng cao nhận thức cho các cơ quan điều tra, xét xử và cộng đồng về tội phạm này. Đồng thời, cần có các biện pháp cụ thể để tăng cường công tác phòng ngừa và đấu tranh với loại tội phạm này. Việc áp dụng các hình phạt nghiêm khắc hơn cũng cần được xem xét để răn đe các đối tượng có ý định phạm tội.

3.1. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật

Cần có các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện các quy định của luật hình sự về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài. Các quy định này cần phải bao quát được hết các hành vi phạm tội, đồng thời phải có sự phân định rõ ràng giữa các loại tội phạm khác nhau. Việc này không chỉ giúp cho công tác xét xử trở nên hiệu quả hơn mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là một trong những loại tội phạm phức tạp, có xu hướng gia tăng tại các tỉnh biên giới như Hà Giang. Theo số liệu thống kê từ năm 2017 đến 2022, tỉnh Hà Giang với đường biên giới dài 277,556 km, dân số khoảng 860.224 người, trong đó hơn 87% là đồng bào dân tộc thiểu số, đã ghi nhận nhiều vụ án liên quan đến tội phạm này. Tình hình địa lý phức tạp, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, cùng với đặc thù dân cư đa dạng đã tạo điều kiện thuận lợi cho các đường dây tổ chức, môi giới hoạt động phạm tội.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích các quy định pháp luật hình sự hiện hành về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, đồng thời đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật tại tỉnh Hà Giang trong giai đoạn 2017-2022. Qua đó, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác xét xử và hoàn thiện pháp luật nhằm phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả với loại tội phạm này.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các vụ án xét xử tại Tòa án nhân dân tỉnh Hà Giang, với dữ liệu thu thập từ các báo cáo xét xử và thống kê tội phạm trong 6 năm gần đây. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật hình sự và nâng cao hiệu quả công tác xét xử, góp phần bảo vệ trật tự quản lý hành chính trong lĩnh vực xuất nhập cảnh, đồng thời hỗ trợ công tác phòng chống tội phạm biên giới tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về tội phạm học và pháp luật hình sự, trong đó có:

• Lý thuyết cấu thành tội phạm: Bao gồm bốn yếu tố cấu thành là khách thể, chủ thể, mặt khách quan và mặt chủ quan của tội phạm. Đây là cơ sở để phân tích các dấu hiệu pháp lý của tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép.
• Lý thuyết về quản lý hành chính nhà nước: Giúp hiểu rõ khách thể của tội phạm là các quy định về quản lý dân cư, xuất nhập cảnh và cư trú của công dân.
• Mô hình phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật: Đánh giá hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử dựa trên số liệu thống kê và các vụ án điển hình tại tỉnh Hà Giang.
• Các khái niệm chính bao gồm: tội phạm có cấu thành hình thức, tội phạm xâm phạm trật tự quản lý hành chính, hành vi tổ chức và môi giới, lỗi cố ý trực tiếp, và các tình tiết tăng nặng hình phạt như lợi dụng chức vụ, tái phạm, phạm tội có tính chất chuyên nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp:

• Phương pháp tổng hợp và phân tích: Thu thập, hệ thống hóa các quy định pháp luật, tài liệu chuyên khảo, và các công trình nghiên cứu liên quan.
• Phương pháp so sánh: So sánh các quy định pháp luật qua các giai đoạn lịch sử (BLHS 1985, 1999, 2015) và so sánh với các tội phạm tương tự để làm rõ đặc điểm và phạm vi điều chỉnh.
• Phương pháp thống kê: Thu thập số liệu về số vụ án, số bị cáo, hình phạt áp dụng từ năm 2017 đến 2022 tại tỉnh Hà Giang, phân tích biến động và đặc điểm nhân thân của các bị cáo.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phân tích các vụ án điển hình, đánh giá khó khăn, vướng mắc trong công tác xét xử.
• Cỡ mẫu: Dữ liệu thống kê từ toàn bộ các vụ án xét xử theo Điều 349 Bộ luật Hình sự tại tỉnh Hà Giang trong giai đoạn 2017-2022.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn các vụ án tiêu biểu phản ánh đa dạng hành vi phạm tội và đặc thù địa phương.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn 2017-2023, với thu thập số liệu và phân tích thực tiễn xét xử trong 6 năm gần nhất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng số vụ án và bị cáo: Từ năm 2017 đến 2022, số vụ án và bị cáo phạm tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép tại Hà Giang có xu hướng tăng, chiếm tỷ lệ cao hơn so với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính khác. Ví dụ, năm 2021 ghi nhận khoảng 30 vụ án với hơn 50 bị cáo, tăng 20% so với năm 2017.

2. Đặc điểm nhân thân bị cáo: Phần lớn bị cáo là nam giới, độ tuổi chủ yếu từ 25 đến 40, có trình độ học vấn thấp và thường cư trú tại các xã biên giới. Khoảng 70% bị cáo là người dân tộc thiểu số, phản ánh đặc thù dân cư của tỉnh.

3. Hình phạt áp dụng đa dạng: Hình phạt chính là tù từ 1 đến 5 năm đối với các trường hợp cơ bản, tăng lên 5-10 năm khi có tình tiết tăng nặng như lợi dụng chức vụ, phạm tội nhiều lần hoặc tổ chức cho từ 5 đến 10 người. Khoảng 15% bị cáo bị áp dụng hình phạt từ 7 đến 15 năm khi phạm tội với số lượng người lớn hoặc gây hậu quả nghiêm trọng.

4. Khó khăn trong áp dụng pháp luật: Thực tiễn xét xử tại Hà Giang gặp nhiều vướng mắc do đặc thù địa lý, thủ đoạn phạm tội tinh vi, và thiếu hướng dẫn cụ thể về một số tình tiết tăng nặng như "phạm tội có tính chất chuyên nghiệp". Việc xác định mục đích phạm tội và phân biệt với các tội danh khác cũng gây khó khăn cho thẩm phán.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân gia tăng tội phạm liên quan đến đặc điểm địa lý biên giới dài, điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, và sự phức tạp trong quản lý cư trú, xuất nhập cảnh. So với các nghiên cứu trước đây, kết quả này phù hợp với xu hướng chung của các tỉnh biên giới phía Bắc, nhưng Hà Giang có tỷ lệ vụ án cao hơn do đặc thù dân cư và vị trí địa lý.

Việc áp dụng pháp luật còn hạn chế do thiếu các văn bản hướng dẫn chi tiết, đặc biệt về các tình tiết tăng nặng và phân biệt tội danh tương tự. Biểu đồ phân tích biến động hình phạt theo năm cho thấy sự tăng dần về mức độ nghiêm khắc, phản ánh nỗ lực của cơ quan tư pháp trong việc nâng cao hiệu quả xử lý.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện pháp luật hình sự, nâng cao nhận thức và năng lực xét xử của cán bộ tư pháp tại địa phương, đồng thời góp phần ổn định trật tự xã hội và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật: Cần bổ sung hướng dẫn chi tiết về các tình tiết tăng nặng như "phạm tội có tính chất chuyên nghiệp" và quy định rõ ràng về hành vi môi giới để tránh nhầm lẫn trong áp dụng pháp luật. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Quốc hội.

2. Nâng cao năng lực xét xử: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho thẩm phán, kiểm sát viên về đặc thù tội phạm tổ chức, môi giới trốn đi nước ngoài trái phép, tập trung vào kỹ năng phân tích, đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật. Thời gian: hàng năm; Chủ thể: Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành: Xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan công an, biên phòng, tòa án và viện kiểm sát trong công tác điều tra, truy tố và xét xử để nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm. Thời gian: ngay lập tức và duy trì thường xuyên; Chủ thể: Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Tòa án.

4. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại địa phương: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số và người dân vùng biên giới nhằm nâng cao nhận thức, giảm thiểu hành vi vi phạm. Thời gian: liên tục; Chủ thể: UBND tỉnh Hà Giang, các tổ chức chính trị xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ tư pháp và thẩm phán: Nâng cao hiểu biết về đặc điểm tội phạm và quy định pháp luật, hỗ trợ trong công tác xét xử các vụ án liên quan.

2. Cơ quan điều tra và kiểm sát: Cung cấp cơ sở pháp lý và thực tiễn để nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố tội phạm tổ chức, môi giới trốn đi nước ngoài trái phép.

3. Nhà nghiên cứu và giảng viên luật: Tài liệu tham khảo chuyên sâu về tội phạm hình sự và pháp luật hình sự Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý xuất nhập cảnh.

4. Các tổ chức phòng chống tội phạm và chính quyền địa phương: Hỗ trợ xây dựng chính sách, chương trình tuyên truyền và phòng ngừa tội phạm tại các vùng biên giới.

Câu hỏi thường gặp

1. Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép được quy định ở đâu?
   Tội này được quy định tại Điều 349 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với các khung hình phạt tù từ 1 đến 15 năm tùy theo tính chất và mức độ phạm tội.

2. Khách thể của tội phạm này là gì?
   Khách thể trực tiếp là các quy định của Nhà nước về quản lý dân cư, xuất nhập cảnh và cư trú của công dân, thuộc lĩnh vực trật tự quản lý hành chính.

3. Phân biệt tội tổ chức, môi giới trốn đi nước ngoài trái phép với tội cưỡng ép như thế nào?
   Tội tổ chức, môi giới có sự đồng thuận của người bị tổ chức trốn đi, trong khi tội cưỡng ép là hành vi ép buộc, không có sự đồng thuận, thể hiện qua hành vi cưỡng ép rõ ràng.

4. Hình phạt tăng nặng áp dụng trong trường hợp nào?
   Khi lợi dụng chức vụ, quyền hạn, phạm tội nhiều lần, tổ chức cho từ 5 người trở lên, có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính từ 100.000 đồng trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm.

5. Tại sao Hà Giang là địa bàn trọng điểm của loại tội phạm này?
   Vì Hà Giang có đường biên giới dài với Trung Quốc, địa hình phức tạp, dân cư đa dạng, điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho các đường dây tổ chức, môi giới hoạt động phạm tội.

Kết luận

• Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là loại tội phạm có tính chất phức tạp, đặc thù tại các tỉnh biên giới như Hà Giang.
• Bộ luật Hình sự năm 2015 đã có nhiều quy định hoàn thiện hơn so với các bộ luật trước, nhưng vẫn còn tồn tại một số bất cập trong áp dụng thực tiễn.
• Thực tiễn xét xử tại Hà Giang cho thấy số vụ án và bị cáo có xu hướng tăng, với nhiều khó khăn trong việc xác định tội danh và áp dụng hình phạt phù hợp.
• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực xét xử và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào việc triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu về các tình tiết pháp lý và đặc thù địa phương để hoàn thiện hơn công tác xét xử.

Quý độc giả và các cơ quan liên quan được khuyến khích tham khảo và áp dụng các kết quả nghiên cứu này nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng chống và xử lý tội phạm tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VE TOI TO CHỨC, MOI GIỚI CHO NGƯỜI KHAC TRON ĐI NƯỚC NGOÀI HOẶC Ở LẠI NƯỚC NGOÀI TRÁI PHÉP 1. Một số van đề lý luận về tội tổ chức, môi giới cho người khác trén đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép 1. Khái niệm Nghiên cứu để định nghĩa được khái niệm của tội "Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép", trước hết chúng ta cần hiểu "Tội phạm là gì?".GS Lê Cảm: "Tội phạm là một hiện tượng xã hội - pháp lý gắn liền với sự ra đời của nhà nước và pháp luật, cũng như với sự xuất hiện của sở hữu tư nhân và sự phân chia xã hội thành các giai cấp đối kháng" [2, tr. Đề bảo vệ đặc quyền của mình, Nhà nước sẽ quy định những hành vi nguy hiểm nào bi coi là tội phạm va áp dụng TNHS đối với chủ thé thực hiện hành vi đó.

10 Với khái niệm này, tội phạm được các nhà làm luật đưa ra có bốn đặc điểm (dấu hiệu) cơ bản: Là hành vi nguy hiểm cho xã hội, do người có năng lực TNHS thực hiện, có lỗi và trái với pháp luật hình sự. Khi nghiên cứu về khái niệm tội phạm, theo TSKH.GS Lê Cảm: Khái niệm tội phạm phải bao hàm đầy đủ năm đặc điểm (dấu hiệu) trên cả ba bình diện khách quan, pháp lý và chủ quan. Bình diện khách quan (nội dung) - tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội (1); Bình diện pháp lý (hình thức) - tội phạm là hành vi trái pháp luật (2); Bình diện chủ quan - tội phạm là hành vi do người có năng lực TNHS (3) va đủ tuổi chịu TNHS (4) thực hiện một cách có lỗi (5) [2, tr. Ở Việt Nam hiện nay, khái niệm "Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép" vẫn là một thuật ngữ phức tạp và trong hệ thống pháp luật vẫn chưa có một khái niệm hay văn bản nào hướng dẫn về thuật ngữ nay.

Trong các văn bản quy phạm pháp luật về luật hình sự của nước ta từ trước đến nay và BLHS đều không có điều khoản quy định khái niệm về hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép. Cũng trên co sở khái niệm về tội phạm nói chung, trong cuốn "Hé thống pháp luật hình sự Việt Nam - Bình luận khoa học Bộ luật Hinh sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) - Tập 1" của TS. Lê Đăng Doanh - PGS. Cao Thị Oanh đã đưa ra khái niệm: Điều luật quy định hai tội: Tội tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép và Tội môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép [4, tr.

- Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài mà không được phép cua cơ quan có thâm quyên. 11 - Môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài trái phép là hành vi dẫn dat, làm trung gian nhằm giúp người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài mà không được phép của cơ quan có thâm quyền [4, tr. Mặc dù không có định nghĩa pháp lý chính thức về hành vi "Tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép" nhưng trong thực tiễn công tác điều tra, truy tố, xét xử loại tội phạm này, đánh giá tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành, tác giả đưa ra khái niệm như sau: "Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là hành vi nguy hiểm cho xã hội, được quy định trong BLHS, do người có năng lực TNHS thực hiện một cách cô ý nhằm mục đích đưa người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép mà không được phép của cơ quan có thâm quyền, trực tiếp xâm phạm trật tự quản lý hành chính trong lĩnh vực xuất cảnh, nhập cảnh, quyền tự do cư trú của công dân và phải chịu hình phat theo quy định của BLHS; trong đó tô chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài là chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy người khác trốn di nước ngoài hoặc ở lai nước ngoài mà không được phép của cơ quan có thâm quyền; môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoai trái phép là hành vi dẫn dắt, làm trung gian nhằm giúp người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép mà không được phép của cơ quan có thầm quyền". Đặc điểm Từ khái niệm nêu trên, ta có thể chỉ ra một số đặc điểm cơ bản của tội Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, đó là: Một là, tội Tô chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là tội ghép, quy định bốn hành vi độc lập với nhau 12 (hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài, hành vi môi giới cho người khác trốn di nước ngoài, hành vi t6 chức cho người khác ở lại nước ngoài, hành vi môi giới cho người khác ở lại nước ngoài).

Đối với tội danh được quy định tại Điều 349 BLHS được hiểu là nhiều tội được quy định trong một điều luật, đây là các tội phạm độc lập khác nhau, có cau thành tội phạm khác nhau nhưng được quy định trong một điều luật. Hai là, về đặc điểm tội này là tội có cau thành hình thức (cấu thành tội phạm có một dấu hiệu của mặt khách quan là hành vi nguy hiểm cho xã hội, dấu hiệu hậu quả không phải là dấu hiệu bắt buộc trong cấu thành tội phạm). Đối với tội này, chỉ riêng hành vi nguy hiểm cho xã hội đã thể hiện được đầy đủ tính nguy hiểm của tội phạm hoặc hậu quả nguy hiểm cho xã hội là hậu quả khó xác định. Việc quy định tội phạm có cầu thành hình thức thể hiện quan điểm của Nhà nước trong công tác đấu tranh phòng chống đối với loại tội phạm này, thê hiện sự nghiêm khắc của Nhà nước trong việc xử lý loại tội phạm này (chỉ cần có hành vi xâm phạm, không cần phải có hậu quả xảy ra là đã có thê bị xử lý hình sự).

Ba là, khách thé mà tội Tô chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép xâm phạm đến các quy định Nhà nước về quản lý dân cư, quản lý hoạt động xuất cảnh cư trú của công dân. Tội phạm này được quy định nhằm đấu tranh phòng và chống các hành vi tổ chức, môi giới người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép. Khách thé loại của tội Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép là những quy định của Nhà nước nhằm bảo đảm trật tự quản lý hành chính, tội phạm này thuộc Chương XXII là chương các tội xâm phạm quản lý hành chính. Khách thé trực tiếp của tội Tổ chức, môi giới cho người khác trén đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép trực tiêp xâm hại đên các quy định 13 Nhà nước về quản lý dân cư, quản lý hoạt động xuất nhập cảnh, đây là những quy định nhằm bảo đảm trật tự quản lý hành chính trong lĩnh vực quản lý dân cư, quản lý hoạt động xuất nhập cảnh.

Bốn là, về chủ thé của tội Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép do người có đủ năng lực TNHS, đủ tuổi chịu TNHS và được thực hiện một cách có lỗi cố ý, nhăm mục đích đưa người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép mà không được phép của co quan có thâm quyền. Như vậy, về chủ thé của tội nay chi có thé là cá nhân, không có chủ thé là pháp nhân thương mại. Đây là chủ thé bình thường. Năm là, đối với tội Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội và mong muốn thực hiện hành vi đó.

Vì vay, CÓ thể khẳng định người thực hiện hành vi phạm tội tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép có lỗi cố ý trực tiếp. Sáu là, xác định mục đích của người thực hiện hành vi phạm tội Tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép có ý nghĩa rất quan trọng trong việc định tội danh. Đối với loại tội này thì mục đích của người phạm tội là vì tính chất cá nhân, nhưng nếu có mục đích chống chính quyền nhân dân thì người thực hiện hành vi phạm tội sẽ phạm tội trén đi nước ngoài hoặc trén ở lại nước ngoải nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 121 BLHS). Mục đích là yếu tố quan trọng để xác định người thực hiện hành vi phạm Tội tô chức, môi giới cho người khác trồn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép (Điều 349 BLHS) hay Tội trồn đi nước ngoài hoặc trốn ở lại nước ngoài nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 121 BLHS).

Quy định của pháp luật về Tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép trong Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đỗi, bỗ sung năm 2017) 1. Các yếu tổ cấu thành tội phạm Cấu thành tội phạm là tông thê các dau hiệu pháp lý đặc trưng của tội phạm cụ thể được quy định trong BLHS, là cơ sở, những điều kiện cần thiết để xem xét một hành vi nào đó của chủ thể đã thực hiện có phải là tội phạm hay không phải tội phạm. Cấu thành tội phạm phải có đầy đủ 04 yếu tố: khách thể của tội phạm, chủ thể của tội phạm, mặt khách quan của tội phạm, mặt chủ quan của tội phạm [3]. Khách thể của tội phạm Khoa học luật hình sự Việt Nam phân biệt ba loại khách thể của tội phạm, đó là: Khách thể chung của tội phạm, khách thể loại của tội phạm và khách thể trực tiếp của tội phạm.

Các khái niệm này đều chỉ các quan hệ xã hội được luật hình sự bảo vệ và bị tội phạm xâm hại nhưng ở mức độ bao quát khác nhau [28, tr.