CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA PHAP LUẬT TÓ TUNG HÌNH SỰ VE DIEU TRA TOI PHAM CONG NGHE CAO 1.1 Một số van dé ly luận về điều tra tội phạm công nghệ cao 1.111 Khái niệm và đặc điểm điều tra tội phạm công nghệ cao Hoạt động điều tra được nhìn nhận và quy định khác nhau ở các quốc gia phụ thuộc vào mô hình và hình thức tổ tụng, cách thức tổ chức bộ máy cơ quan bảo vệ pháp luật - tư pháp ở từng nước. Ở một sô quốc gia (Nhật Ban, Italia, Phảp, Hoa kỳ),điều tra 1a những hoạt đồng đầu tiên trong tiền trình tô tụng. Diéu tra hình sự thường bất đầu bằng một khiểu nai hoặc tổ cáo về tôi pham. Hoạt động điều tra thưởng do cảnh sat hoặc công tổ viên tiến hảnh, cá biết điều tra có thé thực hiện bởi một đại béi thẩm đoản liên bang dưới sự kiểm soát của công té viên liên bang (TTHS Hoa Ky).
Mục đích của hoạt đông điều tra là CQĐT trước tiên sắc định hanh vi pham tội có xảy ra không "Nếu tôi pham được thực hiện, CQĐT sẽ cổ gắng zác định danh tính của người thực hiện hành vi phạm tôi đó (TTHS Hoa Ky)! ‘Theo do, việc thực hiện hoạt động điều tra được kiểm soát và chỉ đạo bởi công tổ viên liên bang, đóng vai trò như một người buộc tôi đại điện của nhả nước Tuy vay, TTHS Hoa Ky có thêm cơ chế thỏa thuận nhân tôi, hay nói cách khác, người bị tinh nghi có quyền thỏa thuân nhân tội phạm trước khi eo quan điểu tra tiễn hành diéu tra xong détruy tổ để nhận được giảm án va khoan hồng. Trong TTHS một số quốc gia theo mé hình thẩm vân như Trung Quoc, 'Việt Nam, Liên bang Nga, hoạt động diéu tra trong TTHS được tiền hành sau. giai đoạn khởi tổ vụ án, trước giai đoạn buộc tội chính thức (truy tổ). Nhiệm ‘vu của hoạt động diéu tra lả thu thập chứng cứ của vụ án và chọn lọc chứng cử để đưa vào hỗ sơ vụ án “hoặc nhằm lam rõ tội phạm và người phạm tội (TTHS Việt Nam).
Hoạt động diéu tra bắt đầu khi có quyết định khối tố vụ. án Kết thúc giai đoạn này, cơ quan điều tra hoặc cơ quan công tổ yêu cầu. Mah Hing D010) Cl che wg mong mự ki sự it Ne: Ng ấn 4 hột vi đạc nã, Liên SN to Bến tàn le an tệ VỀ “n0 ạt Tổnngh arin bing àh Ne. inh chỉ vụ án hoặc chỉnh thức buộc tội bi can Như vay, phan lớn các quốc gia ð các mô hình tổ tung khác nhau déu quy định.
điều tra la một giai đoạn độc lập trong TTHS. Các cơ quan bảo vé pháp luật hoặc cơ quan tư pháp của các quốc gia là những chủ thể chỉnh trong hoạt động diéu tra. Muc dich của điều tra 1a khám phá va tìm ra sự that khách quan, phục vụ yêu cầu đâu tranh phòng chống tôi phạm, bảo vệ trét tự an ninh, an toàn xã hội. Trong hoạt đông, điểu tra, DTV, công tổ viên được phép áp dung các biến pháp điều tra nhưng.
phải theo trình tự, thủ tục chất chế được quy định trong BLLTTHS Tới góc nhìn lả một hoạt đông của quả trình TTHS, “diéu tra” là một hoạt động TTHS, trong đó cơ quan có thẩm quyển áp dung moi biên pháp do BLTTHS quy định, để sác định tội pham và người thực hiện hành vi phạm tôi lâm cơ sở cho việc truy tổ của Viện kiểm sat và xét xử của Tòa án”, Việc tiến. hành các hoạt động điều tra vi vậy có mục đích chứng minh, làm rõ tôi phạm. và người phạm tội, xác định rổ những nguyên nhân và diéu kiện phạm tí đẳng thời kiến nghị các cơ quan và t6 chức hữu quan ap dụng đây di các biên pháp khắc phục và phòng ngửa tội phạm Các biện pháp thường được áp dung khi tiến hành điều tra theo quy định của pháp luật là: héi cũng bị can, khám. xét, kam nghiêm hiền trường, trưng câu giám định,.
Các hoạt động điều tra vụ án được tiền hành tử khi cơ quan (người) tién hảnh tổ tụng hình sự có thẩm. quyền ra quyết định khối tố vụ án hình sự và kết thúc bằng bản kết luân điều tra và quyết định của Cơ quan Điều tra về việc để nghị Viện kiểm sát truy tổ bi can trước Tòa án hoặc đính chỉ vụ án hình sự tương ứng. Trong trưởng hop trả hồ sơ điều tra bỗ sung hoặc bản án, quyết định của Toa án bị huỷ để điều tra lại, hoạt đồng điều tra được thực hiện sau khi Cơ quan điều tra nhân được hổ sơ vụ án kèm theo bản án, quyết định” "Theo đó, các hoạt động diéu tra vụ án hình sự về TPCNC được bắt đâu kế từ khi tiếp nhận tổ giác, tin báo vẻ tội phạm, kiến nghị khởi tô về TPCNC cho đến khi ban hanh ban kết luận điều tra để nghị truy tổ hoặc quyết định. đính chỉ điều tra Bởi vì ngay khi tiếp nhân tin báo, tô giác vẻ tôi phạm, og Muh Sen (015) Ehếnền vit vind, jog cin ci đức ning cia Shh nể: ie li ile Di o7 +Qyên Mek ứng (O01, cự ie ng mong my khi sự tăm: Nhưng n để hưu th đã, in án fun bút lọc Hoc vn Hioule ate aie.
vấn CQĐT đã tiến hành một số biện pháp điều tra được quy định, nhằm thu thập các thông tin ban dau nhằm xác định có hay không có căn cứ khởi tổ VAHS. Theo đó, khi tiếp nhận tô giác, tin báo vẻ tôi phạm, kiến nghị khi tổ, CQĐT chi được thực hiện một số hoạt đông điều tra nhất định chứ không phải toàn bô các biên pháp điều tra được luết quy định như đổi chất, hỏi cũng, Do đó, diéu tra lả một hoạt đông trong tổ tung hình sự, trong đó, cơ quan có thẩm quyển áp dung mọi biên pháp do Bộ luật Tổ tung hình sự quy định, để sác định tôi phạm và người thực hiện hành vi pham tội, lam cơ sở cho việc giãi quyết vụ án một cách đúng đắn, khách quan, toàn điên, đẩy đũ” *Khai niêm tôi pham công nghệ cao. Tội phạm CNC xuất hiện dùng để chỉ loại tôi pham sử dụng trí thức trong lĩnh vực công nghệ thông tin, có kỹ năng và trình độ cao trong việc sử dung công cụ phương tiên công nghệ thông tin, viễn thông nhằm gây tén hại cho lợi ich chung cia xã hội. Thực tế cho thay trên thể giới tổn tại nhiễu khái niêm, định nghĩa khác nhau vẻ hiện tương này.
Chẳng hạn, ở Uc và nhiều nước châu Âu, chỉ khái niêm "tội phạm công nghệ cao” (high-tech crime) hoặc "tội pham máy tính” (computer crime) thường được sử dung trong khí ở Mỹ, Han Quốc lại sử dụng định nghĩa “téi pham mang” (cybercrime) hoặc “tội pham liên quan dén máy tính” (computer related crime) ‘Vi dụ trong luật hình sự năm 1905 của Australia và phẩn 10.7 của Luật Thịnh vương chung (Commonwealth legislation - Part 107: Computer Offences, Division 476-Preliminary) tôi phạm cổng nghệ cao bao gm các hành vi: sự xâm nhập dữ liệu máy tính một cach trai phép, sự sửa đổi trải phép dữ liệu bao gồm việc pha hủy dữ liêu, hoäc sự hạn ch é tiếp cân đổi voi các giao tiếp điện tử đổi với các máy tính khác, dù trực tiếp hay giản ti "bằng cách thực hiện chức năng của một máy tinh, Theo Từ điển luật hoc Black's Law , tôi phạm máy tinh (computer crimes) được định nghĩa là: “Tôi pham đòi hỏi vé kién thức công nghệ máy Spang Bọc rệt Nội (2018) Giá uh Lue Tag ih sự Đợt Nai OB Cổng min đc HÀ Nội <0 tính chẳng han như phá hoại hoặc an cấp dữ liệu máy tính hay sử dụng máy. tính để thực hiện một số tội pham khác ” Tuy nhiên khi nghiên cửu định nghĩa các khải niêm đều cho thấy nội ham của khái niêm nay déu la dùng để chỉ các tôi pham liên quan đến may tính, mang máy tính, mang viễn thông, chỉ khác nhau vẻ ngoại dién (pham vi các hanh vi cụ thể được coi là tôi phạm công nghệ cao). 6 Việt Nam, từ khi hình thanh lực lượng chuyên trách phòng, chong tôi pham CNC, khái niệm "tôi phạm công nghệ cao” đã được sử dụng Tuy nhiên, xoay quanh khái niệm tội phạm CNC còn có nhiễu quan điểm khác. nhau do cách tiép cân và nhìn nhân khác nhau.
Cách tiếp côn theo nghĩa rộng xác định tội pham CNC gồm các tội phạm khai thác thảnh tựu của tắt cả các loại công nghề cao như công nghệ sinh học, công nghệ tự động hóa, công nghệ na-nô,. chứ không chỉ có công nghệ thông tin, viễn thông Tuy nhiên, cách nhìn nhận nay là không phổ biển va cũng chưa phủ hợp với thực té tinh hình tôi phạm ở Việt Nam. Cách tiếp cân theo nghĩa hẹp xác đính Tôi phạm. CNC chỉ gồm những hành vi phạm tôi trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mang viễn thông.
Quan điểm nay phủ hợp với cách nhìn nhận chung của thé giới va sắt với thực tiến tình hình tội phạm 6 nước ta. Bi vay, trong béi cảnh hiện tại chúng ta nên tiếp cân khái niệm Tội phạm CNC hẹp như trên” Tại Việt Nam, theo khoản 1 Điều 3 Nghị định số 25/2014/NĐ-CP của Chính phũ ngày 07 tháng 4 năm 2014 quy định "Tội phạm có sử dụng công nghệ cao la hành vi nguy hiểm cho sã hội được quy định trong Bộ luật Hình. sự có sử dụng công nghệ cao”. Theo khoăn 1 Điều 3 của Luật Công nghệ cao năm 208 quy định: Công nghệ cao là công nghệ có ham lượng cao về nghiên cửu khoa học và phát triển công nghệ: được tích hợp tir thành tưu khoa học và công nghệ hiện đại, tạo ra sin phẩm có chất lượng, tinh năng vượt trội, giá trì gia tăng cao, thân thiên với môi trường, cỏ vai tro quan trọng đổi với việc hình thành ngành sản xuất, dịch vụ mới hoặc hiện đại hóa ngành sẵn xuất, địch vụ hiện có Giáo trình “Những van dé cơ bản vé phòng, chẳng tội pham công nghệ "Biman (007), Bi ha ý ar lõi sự it 799 it cá 1 pha tp 1B Lao Động 94 10 cao" của Hoc viên Cảnh sát nhân dân cũng có để cập đến khái niệm vé tội phạm công nghệ cao.
Theo đó, tội pham công nghệ cao lả "Tội pham được thực hiện bằng việc có ý sử dụng tn thức, kỹ năng, công cụ, phương tiên công, nghệ thông tin ỡ trinh độ cao tắc đông trái pháp luật đến thống tin số được lưu trữ, xử lý, truyền tải trong hệ thông máy tính, xâm phạm đền trật tự an toàn. thông tin, gây tổn hai loi ich của Nha nước, quyền va các lợi ích hop pháp của các tổ chức, cá nhân”.