Chương 1 MOT SỐ VAN DE CHUNG VE TỘI HIẾP DAM NGƯỜI DƯỚI 16 TUOL TRONG LUẬT HÌNH SỰ 11. Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của tội hiếp đâm người dưới 16 tdi 1. Khái niệm tội hiếp dim người đưới 16 moi Trước khi tim hiểu về khái tiệm về tôi hiếp dâm người đưới 16 tuổi ta cân. tim hiểu vé các van để liên quan đến các tội xm hai tình due đối với người dưới 16 tuỗi mà trước đây hệ thống pháp luật Việt Nam gọi đó là các tôi xâm hai tỉnh đục tré em Người đưới 16 tuổi ma trước kia pháp luật hình su Việt Nam gọi lả trẻ em.
Đây là đối tượng đặc biệt, cân được bảo vệ trong hệ thống pháp luật của bat kỳ quốc gia nào. Trẻ em a khái niệm dùng để chỉ giai đoạn phát triển đầu tiên của cuộc đời con người. Trong các Công ước quốc tế như Tuyên bổ của Hội quốc liên về quyển tré em (năm 1924), Tuyên bổ của Liên hợp quốc vé quyền tré em (năm. 1959), Tuyên ngôn thé giới về quyền con người (năm 1968), Công ước 138 của Té chức lao động quốc té (ILO) vẻ tuổi tôi thiểu lam việc (năm 1976), Công ước của Liên hợp quốc vẻ quyển tré em (năm 1989).
đã khẳng định việc áp dung đô tuổi trễ em của mỗi quốc gia có hác nhau, tuỷ thuộc vảo luật của mỗi nước quy đính độ tuổi thành niên sớm hơn. Tại Nghị định thư của Liên Hiếp Quốc về phòng ngửa, tan áp và trừng tri buôn bán người, đặc biệt lã phụ nữ và trẻ em đã được Đại hôi đồng Liên Hợp Quốc thông qua, có hiệu lực từ ngày 25/12/2003 thi trẻ em được xác định la người dưới 18 tuổi. Riêng ở Việt Nam, căn cứ vảo điều kiện thực tế vả mức độ phát triển của. con người ở Việt Nam, theo Điểu 1, Luật Bão vệ, chăm sóc và giáo dục tré em.
được Quốc hội Khóa XI, kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 15/6/2004, quy định: “Trẻ em quy định trong luật nay là công dan Việt Nam dưới 16 tuổi”. Độ tuổi nảy tiếp tục được để cập trong Điểu 1 Luật Trẻ em được Quốc hội thông qua ngày 5/4/2016 trong dé quy đính: “Trẻ em là người đưới 16 tuổi” "Mặc dù quy định vẻ tré em, độ tuổi tré em trong các văn băn pháp luật nước. ta cũng như trong phạm vi quốc té còn có những điểm khác biệt nhưng Công ước. của Liên Hợp Quốc vẻ quyển tré em cũng chi ra rằng.
"Ct cứ vào đặc điễm lich sử: phong tuc tập quán và các điều kiện phát triển kinh tê, xã hội của mỗi quốc gia để quy định độ tdi của tré em, nhưng không được quả 18 tdi Nhu vậy có thé thay, khái niệm trẻ em được quy định trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay được coi 1a người chưa đủ 16 tuổi, đây lả một trong những đổi tương thuộc nhóm yếu thé cin được pháp luật va xã hội bao vệ một cách đặc biệt \Vé khái niêm xêm hai tình dục Theo Từ điển tiếng việt nha xuất bản Ba Nẵng “Tỉnh đục là niu cầu tự nhiên của con người về quan hệ tinh giao’? và. “Xam hai là xâm phạm đến khiến cho bi tốn hại ”2. Do vậy, “xâm hại tinh đục rẻ em” là sâm phạm, động cham đến quyển tự do, đến nhu câu phát triển tự nhiên cia trẻ em về quan hệ tinh giao, zâm phạm đến thân thể, sức khoẻ, nhân. phẩm và danh dự của tré em.
Các tội xâm pham tình dục trẻ em được qui định trong Bộ luật hình sự năm 2015 là nhóm tôi pham zâm phạm đến quyên tư do tình duc, sức khoé nhân phẩm, danh dự, sự phát triển bình thường của trẻ em. Đối tương tác động của tôi phạm la trẻ em, tức là những người dudi 16 tuổi. Các hành vi phạm tôi được thực hiên nhằm thoả mãn những ham muốn tỉnh. dục, những dục vọng thấp hén của cá nhân xâm phạm đến tỉnh dục của tré em.
Hanh vi được biểu hiện ra bên ngoài đưới hình thức hảnh động, bằng cách sit dung vũ lực hoặc các thủ đoạn khác để uy hiếp tinh thân, lam tê liệt khả năng ing Thi (1999), Ti đốn dng rút Neb Di Nẵng 1021 Tùng Phi (994), Tad. 897 phản kháng hoặc tự vé của nạn nhân. Hậu qua tác hại cla tội phạm là những mắt mat rất lớn về tinh thân, sức khoé của nạn nhân, tác động tiêu cực đến đời sống ‘inh thường của nạn nhân va gia đính ho. Nghĩ quyết 06/2019/NQ-HĐTP ngày 01/10/2019 của Hội đẳng thẩm phán Toa án nhân dân tôi cao đã xác định: “2m hi tinh đục người đưới 16 tudt là Việc đăng vit lực, de doa dig vũ lực, áp buộc, lôi kéo, đu dB người dưới 16 ôi tham gia vào các hành vi liên quan đến tình đục, bao gồm hiếp đâm, cưỡng đâm, giao cẫu, đâm ô với người đưới 16 tdi và sử đụng người đưới 16 tuổi vào mục đích mat đâm, khiêu đâm dưới mọi hình thức (vi âu: hoat đông xâm hat tink duc được thực hiện do đông thuận với người đưới 13 tuỗi); do cưỡng bức, do hứa.
hen các lợi ích vật chất (tiền, tài sản) hay các lợi ich phi vật chất (vi đụ: cho “iễm cao, đánh gid tốt, tạo cơ hội tiễn bộ.) ® Dé xac định khái niệm tội hiếp đâm người dưới 16 tuổi, chúng ta cẩn xac định khái niệm tội pham theo quy định của LHS. Khoản 1 Điều 8 BLHS năm 2015 quy dink: *1. Tôi phạm là hành vi nguy hiễm cho xã hội được quy đmh trong Bộ luật hình sục do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cổ ƒ hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, cỉủ quyền, thông nhất. toàn vẹn lãnh thé Tổ quốc, xâm phạm chỗ độ chính tri, ché độ kinh tế, nền văn hoa quắc phòng, an ninh, trật te am toàn xã hội, quyền.
lợi ích hop pháp của té chức, xâm phạm quyền cơn người, quyền, lợi ích hợp pháp của công din, xâm pham những lĩnh vực Riắc của trật tự pháp luật xã lội chủ nghĩa mà theo quy đinh của Bộ luật này phải bt vữ]ÿ hình sự “4 "Như vậy tội phạm lá hảnh vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật hình sự và phải chiu hình phạt ˆ Hing tpn Tok nahn din tố co C019), Nội quất s 042019ND HĐTP ng 102019 ca Hk hát To arn ck cao lường dép gk pe ce og Bi lồn FN su, Hà Nội. “1 Quốc hội (2015), Bổ luất inh 10 Đông thời Điều 142 BLHS năm 2015 quy định: “I. Người nảo thee hiện ‘bt trong các hành vi sau đậy, thi bị phạt tù từ 07 năm đắn 15 năm: a) Ding vit lực, de doa dùng vil lực hoặc lợi dụng tinh trang không thé tee vệ được của nan nhân hoặc thủ doan khác giao cầu hoặc thực hiện hành vi quan lệ tinh due khác với người từ đủ 13 tdi đến đưới 16 tuổi trái vớiÿ muỗn của họ; b) Giao cẩu Toặc tìuec hiện hành vi quan hé tình duc Ride với người đưới 13 tiỗi "5 Theo từ điển Bách khoa Công an nhân dân Việt Nam năm 2005, hảnh vi hiếp dâm được hiểu là dùng sức mạnh cưỡng bức người khác dé théa mấn nhụ cầu tình dục của mình. Trong Ban tổng kết va hướng dẫn đường lôi xét xử tôi hiếp dâm (số 320-1152 ngày 11/5/1967) của Toà án nhân dân tối cao đã đưa ra định nghĩa về khái niệm tội hiếp dâm như sau: “Hiép đâm ia hành động bắt buộc người pin nit phải chiu sự giao cẫu trái ý mudn hoặc Rhông có ý nuiỗn của.
người đó bằng cách đùng bao lực và thé chất, hay là uy hiếp về tĩnh thân, hay 1a lợi dung hoặc gay ra tinh trang không thé tự vệ hoặc biểu lộ ý chí của người. đó ”5 Theo quan điểm trên thì hành vi hiếp dâm người đưới 16 tuổi (trước đây la hiếp dâm trẻ em) khác hảnh vi hiếp dâm nói chung ở đối tương bị xêm hại đó là người dưới 16 tuổi. Trên cơ sở nghiên cửu có kể thừa, tôi hiếp dâm người dưới 16 tuổi thuộc nhóm tội xêm phạm danh dự, nhân phẩm con người, dng thời sâm phạm tính mang, sức khỏe va sự phát triển bình thường vé thé chat va tâm, sinh lý của người. đưới 16 tuổi với tư cách là chủ thể đặc biệt, cần được sự quan tâm, bao vệ của x4 hội.
Như vậy khái niêm tôi phạm hiép dâm người dưới 16 tuỗi được zác định như. sau: “Tôi hiếp đâm người đưới 16 mỗi ia hành vi nguy hiém cho xã hội được quy đinh trong Bộ luật hình su; do người có năng lực trách nhiềm hình sựtec hiên một cách cổ ý bằng cách dimg vii lực, de doa dimg vit lực hoặc lợi dung tinh trang ˆ Quốc ni 2015), Bồ lu tự Hộ Nội “Toi nahin dn ti cao (1976), Tôn tập tấn ấn php, No. Seth, HH NGA, 113 „ không thé phòng vệ được của nan nhân hoặc đừng tini đoạn khác đỗ giao cẩu Toặc thực hiện hành vi quan lê tinh đục khác với người đưới 16 tudt 1. Đặc điễm của tội hiệp đâm người tưới 16 moi Tôi phạm nảy thuộc nhóm tội xâm phạm danh dự, nhân phẩm con người, đồng thời là tính mang, sức khỏe va sự phát triển bình thường về thé chat va tâm, sinh lý của người đưới 16 tuổi.
Hanh vi pham tôi được thực hiện dưới dang hành động phạm tôi, có thé sit dụng vũ lực, de doa sử dung vũ lực hoặc bằng các thủ đoạn khác nhằm thỏa mãn những ham muén tinh duc, duc vong thấp hén của người phạm tội (néu giao cầu với nạn nhân là người dưới 13 tuổi cũng phạm tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi mic dù có sự thuận tỉnh cia nan nhân), "Tội hiếp dâm trẻ em còn xêm phạm đến quyển bat kha xâm phạm vẻ tink duc, danh dự và nhân phẩm của trẻ em, tạo ra sự tác đông lớn đến sự phát triển lành mạnh ca về thé chất và tinh than của tré em (có thé làm cho trẻ sợ hãi, bị tâm thân sau khi bị xâm hại, có khi dẫn đến trẻ tự sát). Ngoài sự tác động lớn đến sự phat triển lành mạnh cả vé thể chất va tinh ‘than, người thực hiện hanh vi của tội danh nay có thé để lại hậu quả nghiêm. trong đối với nạn nhân, đó lả: Lam cho nan nhân có thai, Nan nhân bi lây nhiễm. các bệnh qua đường tỉnh duc, đặc biệt la HIV, Lâm nan nhân chết hoặc từ sát Từ các lý do trên, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi quy định khung hình phat với mức án cao nhất là tử hình tại khoản 3 Diéu 142 BLHS năm 2015, điều này thể hiện chính sách pháp luật của nha nước Việt Nam la nghiêm khắc, không.