Chương I: Tổng quan. - Chương II: Cơ sở lý thuyết. - Chương III: Phương pháp và nội dung nghiên cứu. - Chương IV: Phân tích kết quả.
- Chương V: Kết luận và kiến nghị. 17 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.1 Các nghiên cứu trước đây: Các nghiên cứu về phố đi bộ: Trong bài “Pedestrian Street in Sweden’s city centres” vào năm 1991 của tác giả Kent A. Roberson đã đề cập đến các yếu tố về sự hình thành, đặc điểm về thiết kế cảnh quan, các hoạt động và tổ chức phố đi bộ của 6 tuyến phố đi bộ tại 6 thành phố lớn của Thụy Điển. Theo đó, phần lớn các tuyến phố đi bộ hình thành với mục đích ban đầu là để giải quyết các vấn đề giao thông trong đô thị ở khu vực trung tâm nhưng về sau các khu phố đi bộ vấp phải sự cạnh tranh của các khu phố thương mại tại khu vực xung quanh bởi vì khả năng tiếp cận cao của các phương tiện cá nhân và các hoạt động bán lẻ đa dạng, phong phú.
Từ đó, tác giả đã chỉ ra muốn khu phố đi bộ tồn tại và phát triển cần chú ý phát triển các hệ thống dịch vụ cửa hàng bán lẻ, mua sắm, quán cà phê.đồng thời tăng khả năng tiếp cận của các phương tiện cá nhân cũng như phương tiện giao thông công cộng, làm thế sẽ góp phần giúp cho người dân có khả năng tiếp cận khu phố đi bộ một cách dễ dàng hơn. Ngoài ra, hệ thống đi bộ hoàn chỉnh cần được thiết kế kết hợp với cảnh quan đẹp, hệ thống chiếu sáng, ghế ngồi, đài phun nước hay các hoạt động nghệ thuật phong phú. - Năm 1998, trong bài “Pedestrian streets in singapore” của tác giả Belinda Yuen và Chin Hoong Chor đã nghiên cứu về phố đi bộ tại châu Á mà điển hình là ở đảo quốc sư tử Singapore, tác giả đã chỉ ra rằng một trong những khác biệt giữa phố đi bộ được xây dựng ở Mỹ hay Châu Âu và phố đi bộ được xây dựng ở Châu Á là tại Mỹ hay Châu Âu thì phố đi bộ đã được hoạch định 18 ngay từ đầu trong chiến lược quy hoạch tổng thể nên việc xây dựng phố đi bộ sau này mang tính đồng bộ hơn với các kiến trúc hạ tầng giao thông nơi phố đi bộ được xây dựng, còn tại Châu Á việc xây dựng phố đi bộ là một giải pháp nhằm cải thiện tình trạng giao thông, cải thiện môi trường sống xung quanh và là giải pháp an toàn cho người đi bộ. - Tại Việt Nam, đối với đề án khu vực đi bộ tại trung tâm thành phố Hồ Chí Minh, một số nghiên cứu đã được thực hiện như sau: Theo quy hoạch phát triển giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 (Tập II: Báo cáo quy hoạch phát triển giao thông vận tải), khu vực đề xuất dành cho người đi bộ ở trung tâm thành phố được giới hạn bởi các tuyến đường như Nguyễn Thị Minh Khai- Cách Mạng Tháng 8- Nguyễn Thị Nghĩa- Trần Hưng Đạo- Hàm Nghi- Bạch Đằng- Tôn Đức Thắng-Nguyễn Hữu Cảnh- Nguyễn Bĩnh khiêm với tổng chu vi đường bao quanh là 7,35km.
Tổng diện tích khu vực đi bộ là 221 ha, trên đó bao gồm các đường đi bộ như: Lê Duẩn, Nam kỳ Khời Nghĩa, Pastuer, Hai Bà Trưng, Mạc Đĩnh Chi, Nguyễn Bĩnh Khiêm, Đồng Khởi, Nguyễn Huệ, Nguyễn Du, Lý Tự Trọng, Lê lợi. Vì đây là khu vực dành cho người đi bộ đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nên các phương án đề xuất của nhóm nghiên cứu cũng được thực hiện nằm trong khu vực này và thực tế khu vực này cũng chứa đựng được các yếu tố thích hợp cho việc xây dựng Phố đi bộ như: có các trung tâm mua sắm, có nhiều công trình kiến trúc có giá trị văn hóa lịch sử, có mật độ đường tương đối lớn, có nhu cầu đi bộ tập trung nhất trong khu vực trung tâm, có kết nối về giao thông hoàn chỉnh trong tương lai. Theo quy hoạch nghiên cứu quy hoạch tổng thể và nghiên cứu khả thi về giao thông đô thị khu vực thành phố Hồ Chí Minh (HOUTRANS), hệ thống mạng lưới khu vực đi bộ gồm khu vực quận 1, 3 và 10 được bao quanh bằng mạng lưới sông ngòi của sông Sài Gòn, Kênh Thị Nghè, và Kênh Bến Nghé, và các 19 con đường như Võ Thị Sáu, Cách Mạng Tháng Tám, Hòa Hưng, Lê Hồng Phong, Lý Thái Tổ và Nguyễn Văn Cừ có diện tích khoảng 9 km2. Theo đề xuất mới nhất của công ty Nikken Sekkei về đề án khu trung tâm thành phố 930 ha, phân khu 1 được bố trí thành khu vực dành cho người đi bộ.
Phân khu 1 là khu vực tập trung các công trình có chức năng thương mại - tài chính của thành phố, phát triển các chức năng kinh doanh, thương mại, khách sạn, du lịch và hành chính, toàn bộ nằm trong ranh giới quận 1 rộng 92,3 ha. Đường Lê Lợi và Nguyễn Huệ sẽ được chuyển đổi thành các phố buôn bán bộ hành. Vòng xoay trước chợ Bến Thành cũng được chuyển thành khu đi bộ. Ngoài ra, đường Đồng Khởi và một phần đường Huỳnh Thúc Kháng (đoạn giữa Nam Kỳ Khởi Nghĩa và Hàm Nghi) cũng dành cho người đi bộ, chỉ cho phép ôtô, xe máy phục vụ các công trình thuộc tuyến ra vào.
Từ cuộc họp ngày 8/1/2009, UBND Thành phố đã chấp thuận Tổng Công tu Du Lịch Sài Gòn làm chủ đầu tư lập dự án xây dựng khu phố đi bộ có khai thác tầng hầm thương mại trên trục đường Nguyễn Huệ, và dọc bờ Tây sông Sài Gòn. Dự án gồm hai giai đoạn: - Giai đoạn 1: Thí điểm tổ chức phố đi bộ trên đường Nguyễn Huệ. - Giai đoạn 2: xây dựng tầng hầm kinh doanh thương mại dưới trục đường Nguyễn Huệ. Theo thông báo số 616/TB-VP ngày 21/8/2009, Sở Giao thông vận tải được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan để nghiên cứu phương án mở rộng vỉa hè và tổ chức giao thông toàn bộ khu vực đường Nguyễn Huệ (giai đoạn 1).
Theo kế hoạch, Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn có đề xuất 2 phương án thiết kế Phố đi bộ Nguyễn Huệ cho giai đoạn 1 như sau: 20 Phương án 1: mở rộng vỉa hè hai bên (cho đến bồn trồng cây cau) suốt toàn tuyến đường, chuyển làn giao thông xe ô tô ở giữa đường hiện hữu thành làn xe hỗn hợp và không cho bố trí đậu xe ở lòng đường này. Phương án 2: Duy trì 2 làn giao thông xe hai bên và chuyển từ làn xe hai bánh thành làn xe hỗn hợp 4 bánh và 2 bánh, lát gạch phần làn xe ô tô hiện hữu ở giữa để tổ chức các hoạt động phục vụ Phố đi bộ. Từ 2 phương án trên UBND Thành phố cùng một số chuyên gia của các Sở, Ban, Ngành đã thống nhất chọn phương án 1 làm phương án thiết kế Phố đi bộ. Các nghiên cứu thực hiện với Vissim: - Năm 1944, Dr Martin Fellendorf đã thực hiện nghiên cứu bằng phần mềm Vissim để mô phỏng vi mô nhằm đánh giá việc kiểm soát đèn giao thông thực tế có ưu tiên cho xe buýt.
Thông qua nghiên cứu này để có được lập ra chu kỳ đèn tín hiệu tối ưu nhất có xét đến việc ưu tiên cho các phương tiện giao thông công cộng. - Năm 2000, các tác giả Markus Friedrich, Ph.D, PTV/Peter Mott, PTV/Klaus Noekel, Ph., PTV đã thực hiện nghiên cứu về dòng người đi bộ. Qua đó hiệu chỉnh và đưa ra các thông số phù hợp cho quá trình mô hình dòng người đi bộ. - Năm 2009, Tiến sỹ Văn Hồng Tấn, Jan-Dirk Schomocker và Satoshi Fujii sử dụng phần mềm Vissim để mô phỏng đoạn đường Trường Chinh ở Việt Nam.
Nghiên cứu cũng xác định mức độ ảnh hưởng tình trạng giao thông khi có sự tăng lên về số lượng xe cá nhân. Từ đó xác định ra các điều kiện giao thông tương lai theo các kịch bản khác nhau. Định nghĩa về phố đi bộ: 21 Phố đi bộ (Pedestrian zone) là cụm từ được dùng để diễn tả về một loại hình mới của đường phố hoặc quảng trường ở khu trung tâm thương mại của thành phố được định hướng dành cho người đi bộ và được phục vụ bởi các loại hình phương tiện giao thông công cộng. Các loại hình phố đi bộ: Có 3 loại phố đi bộ được áp dụng trên thế giới hiện nay: phố đi bộ hoàn toàn, phố đi bộ kết hợp với giao thông công cộng và phố đi bộ kết hợp.
- Phố đi bộ hoàn toàn là khu phố đi bộ mà cấm hoàn toàn mọi loại phương tiện giao thông trong khu vực phố đi bộ, toàn bộ các tuyến đường trong khu vực được thiết kế lại bề mặt, bố trí cây xanh, thiết kế hệ thống chiếu sáng, ghế ngồi và các công trình phụ trợ khác. Phố đi bộ loại này mang lại nét đặc trưng cho khu vực trong mắt người tham quan. - Phố đi bộ kết hợp với giao thông công cộng: là loại hình phố đi bộ mà ở đó các phương tiện giao thông cá nhân bị cấm hoàn toàn, chỉ cho phép các phương tiện giao thông công cộng hoạt động. - Phố đi bộ kết hợp: là loại hình phố đi bộ mà trong đó các phương tiện giao thông bị giới hạn một phần thay vì cấm hoàn toàn.
Các tuyến đường dành cho phố đi bộ được mở rộng và thiết kế lại bề mặt, cảnh quan như phố đi bộ hoàn toàn. Ngoài ra, Căn cứ vào mục đích sử dụng, có thể phân mô hình Phố đi bộ làm 4 loại như sau: - Phố đi bộ thư giãn: Phố đi bộ loại này phục vụ chủ yếu nhu cầu giải trí, thưởng thức cảnh quan của người dân đô thị do đó trong thiết kế rất chú trọng đến thiết kế cảnh quan phù hợp, môi trường xung quanh tránh gây tiếng ồn. - Phố đi bộ mua sắm: 22 Phố đi bộ mua sắm phục vụ nhu cầu mua sắm của người dân đô thị và khách du lịch đến thành phố. Thông qua các mặt hàng, sản phẩm bày bán có thể quảng bá văn hóa, hình ảnh của một đất nước.
Xây dựng phố đi bộ mua sắm kết hợp với việc quy hoạch nhiều loại cửa hàng kinh doanh các mặt hàng đáp ứng nhu cầu khách hàng là hướng đi nhiều nơi trên thế giới đã áp dụng.