Nghiên Cứu Thủy Động Lực Cửa Tiên Châu: Phân Tích và Mô Hình Hóa

Tài liệu nghiên cứu Nghiên cứu chế độ thủy động lực cửa tiên châu tỉnh phú yên, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Mai Duy Khánh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thanh Tùng
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Kỹ thuật công trình biển và đường thủy
• Đề tài: Nghiên Cứu Thủy Động Lực Cửa Tiên Châu: Phân Tích và Mô Hình Hóa
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Phú Yên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 1.1. Giới thiệu về khu vực nghiên cứu
• 1.2. Vị trí địa lý, đặc điểm địa hình, địa mạo của khu vực nghiên cứu
• 1.3. Đặc điểm khí tượng, khí hậu
• 1.4. Đặc điểm thủy văn, hải văn, thủy động lực khu vực nghiên cứu
• 1.5. Đặc điểm dân sinh, kinh tế – xã hội
• 1.6. Hiện trạng các công trình trong khu vực nghiên cứu
• 1.7. Khái quát chung về nghiên cứu cửa sông trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.8. Kết luận chương
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU QUY LUẬT DIỄN BIẾN DOI CÁT VEN BỜ PHÍA BẮC CỬA TIÊN CHÂU BẰNG TƯ LIỆU ẢNH VIỄN THÁM
• 2.1. Cơ sở dữ liệu
• 2.2. Giải đoán đường bờ biển từ ảnh viễn thám
• 2.3. Phân tích quy luật phát triển doi cát
• 2.4. Kết luận chương
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT LẬP MÔ HÌNH THỦY ĐỘNG LỰC KHU VỰC CỬA TIÊN CHÂU
• 3.1. Giới thiệu mô hình thủy động lực Delft-3D
• 3.2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp tính
• 3.2.1. Mô đun tính toán thủy động lực học
• 3.2.2. Mô đun tính toán sóng
• 3.3. Tài liệu sử dụng trong nghiên cứu
• 3.3.1. Tài liệu địa hình và đường bờ
• 3.3.2. Tài liệu mực nước, sóng và lưu lượng
• 3.4. Thiết lập mô hình thủy động lực học
• 3.4.1. Xác định miền tính và lưới tính
• 3.4.2. Thiết lập địa hình
• 3.4.3. Thiết lập điều kiện biên mô hình thủy động lực học
• 3.4.4. Thiết lập điều kiện ban đầu mô hình thủy động lực học
• 3.4.5. Thiết lập các thông số thủy lực cơ bản
• 3.4.6. Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình thủy động lực
• 3.5. Thiết lập mô hình sóng
• 3.5.1. Xác định miền tính toán
• 3.5.2. Xây dựng lưới tính
• 3.5.3. Thiết lập địa hình
• 3.5.4. Thiết lập điều kiện biên mô hình sóng
• 3.5.5. Thiết lập điều kiện ban đầu mô hình sóng
• 3.5.6. Hiệu chỉnh mô hình sóng
• 3.6. Kết luận chương
• 4. CHƯƠNG 4: NGHIÊN CỨU DIỄN BIẾN THỦY ĐỘNG LỰC CỬA TIÊN CHÂU
• 4.1. Khái quát quy luật diễn biến cửa Tiên Châu
• 4.2. Xây dựng tập kịch bản tính toán mô phỏng
• 4.2.1. Thiết lập tham số mô phỏng nhóm kịch bản lũ
• 4.2.2. Thiết lập dựng tham số mô phỏng nhóm kịch bản sóng
• 4.2.3. Thiết lập tham số mô phỏng cho kịch bản bão đổ bộ khu vực nghiên cứu
• 4.2.4. Tổng hợp các kịch bản mô phỏng
• 4.3. Phân tích kết quả mô phỏng
• 4.3.1. Kết quả mô phỏng nhóm kịch bản lũ
• 4.3.2. Kết quả mô phỏng nhóm kịch bản sóng
• 4.3.3. Kết quả mô phỏng kịch bản bão
• 4.4. Kết luận chương
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Thủy Động Lực Cửa Tiên Châu Phú Yên

Cửa Tiên Châu, thuộc huyện Tuy An, Phú Yên, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Cửa biển này kết nối sông Kỳ Lộ với vịnh Xuân Đài và Biển Đông. Cảng cá Tiên Châu và khu neo đậu tàu thuyền trong vịnh Xuân Đài là những địa điểm quan trọng cho giao thông, kinh tế, du lịch và đánh bắt thủy hải sản. Khu vực này có mật độ tàu thuyền cao, với hơn 2000 lượt tàu thuyền qua lại hàng ngày. Vịnh Xuân Đài cũng mang lại nguồn lợi lớn cho tỉnh Phú Yên nhờ các hoạt động nuôi trồng thủy hải sản và du lịch. Tuy nhiên, khu vực cửa biển Tiên Châu thường xuyên xảy ra hiện tượng bồi lấp, thu hẹp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của tàu thuyền ra vào cảng, tránh trú bão và gây tác động xấu tới môi trường nước khu vực xung quanh cảng và hoạt động nuôi trồng thủy hải sản ở bên trong cửa. Theo nghiên cứu, việc bồi lấp cửa sông còn làm giảm lưu lượng lũ thoát ra biển trong mùa mưa, gây ngập lụt nghiêm trọng ở vùng hạ lưu sông Kỳ Lộ (như trận lũ năm 2016).

1.1. Vị Trí Địa Lý và Đặc Điểm Địa Hình Cửa Tiên Châu

Phú Yên nằm ở Duyên hải Nam Trung Bộ, giáp Biển Đông, Gia Lai, Đăk Lăk, Khánh Hòa và Bình Định. Tuy An nằm ở phía Bắc Phú Yên, có bờ biển dài 45 km. Cửa Tiên Châu nằm ở hạ lưu sông Kỳ Lộ, thuộc xã An Ninh Đông, huyện Tuy An. Cửa này tiếp giáp vịnh Xuân Đài ở phía Bắc, cảng Tiên Châu ở phía Nam, Thị xã Sông Cầu ở phía Tây và núi Ông Ngõn ở phía Đông. Cửa Tiên Châu là cửa sông lưỡi cát càng cua, nơi sông Kỳ Lộ đổ vào vịnh Xuân Đài và Biển Đông. Khu vực này có mật độ tàu thuyền qua lại cao.

1.2. Đặc Điểm Khí Tượng và Khí Hậu Khu Vực Cửa Tiên Châu

Phú Yên có chế độ gió l... (Thông tin về chế độ gió còn thiếu trong tài liệu gốc, cần bổ sung để hoàn thiện nội dung). Cần bổ sung thông tin về nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm và các yếu tố khí tượng khác ảnh hưởng đến thủy động lực cửa Tiên Châu.

II. Thách Thức Bồi Lấp và Xói Lở Cửa Tiên Châu Giải Pháp Nào

Khu vực cửa biển Tiên Châu thường xuyên đối mặt với tình trạng bồi lấp và xói lở, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của tàu thuyền ra vào cảng, mà còn tác động tiêu cực đến môi trường nước và hoạt động nuôi trồng thủy hải sản. Việc bồi lấp cửa sông làm giảm khả năng thoát lũ, gây ngập lụt ở vùng hạ lưu sông Kỳ Lộ. Các nghiên cứu trước đây về cửa Tiên Châu chủ yếu tập trung vào tính toán lũ và ngập lụt, chưa đi sâu vào nghiên cứu diễn biến chế độ thủy động lực theo mùa và tác động của các yếu tố địa hình. Việc thiếu số liệu đo đạc chi tiết cũng là một thách thức lớn.

2.1. Tác Động Của Bồi Lấp Đến Giao Thông Thủy và Kinh Tế Địa Phương

Bồi lấp cửa sông gây khó khăn cho hoạt động của tàu thuyền ra vào cảng, làm giảm số lượng tàu thuyền chọn cảng Tiên Châu làm khu vực neo đậu và sử dụng các dịch vụ hậu cần nghề cá. Điều này ảnh hưởng lớn đến hoạt động và phát triển của cảng, gây thiệt hại kinh tế cho địa phương. Cần có các giải pháp nạo vét và duy trì luồng lạch để đảm bảo giao thông thủy thông suốt.

2.2. Ảnh Hưởng Đến Môi Trường và Nuôi Trồng Thủy Sản

Bồi lấp và xói lở có thể làm thay đổi địa hình đáy biển, ảnh hưởng đến hệ sinh thái cửa sông và chất lượng nước. Điều này gây tác động tiêu cực đến hoạt động nuôi trồng thủy sản, làm giảm năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường và quản lý bền vững tài nguyên thủy sản.

2.3. Thiếu Hụt Dữ Liệu Quan Trắc Thủy Động Lực Chi Tiết

Việc thiếu số liệu đo đạc chi tiết về dòng chảy ven biển, sóng biển, thủy triều và các yếu tố thủy động lực khác là một thách thức lớn trong nghiên cứu và dự báo. Cần đầu tư vào hệ thống quan trắc và thu thập dữ liệu để nâng cao độ tin cậy của các nghiên cứu.

III. Phân Tích Diễn Biến Doi Cát Cửa Tiên Châu Bằng Ảnh Viễn Thám

Nghiên cứu quy luật diễn biến doi cát khu vực cửa Tiên Châu là rất quan trọng để hiểu rõ hơn về quá trình bồi lấp và xói lở. Việc sử dụng tư liệu ảnh viễn thám là một phương pháp hiệu quả để theo dõi và phân tích sự thay đổi của doi cát theo thời gian. Ảnh viễn thám cung cấp thông tin về đường bờ biển, chiều rộng cửa sông và góc của doi cát so với hướng Bắc. Phân tích tương quan giữa diễn biến doi cát và động lực sông giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của doi cát.

3.1. Giải Đoán Đường Bờ Biển Từ Ảnh Viễn Thám Phương Pháp và Kết Quả

Việc giải đoán đường bờ biển từ ảnh viễn thám đòi hỏi các kỹ thuật xử lý ảnh và phân tích không gian. Các bước thực hiện bao gồm thu thập ảnh, tăng cường chất lượng ảnh, xác định ranh giới khu vực nghiên cứu và chiết tách đường bờ biển. Kết quả giải đoán đường bờ biển cung cấp thông tin quan trọng về sự thay đổi của đường bờ theo thời gian.

3.2. Phân Tích Lịch Sử Diễn Biến Doi Cát Cửa Tiên Châu Giai Đoạn 1988 2020

Phân tích lịch sử diễn biến doi cát từ năm 1988 đến 2020 cho thấy sự thay đổi về chiều rộng và góc của doi cát theo thời gian. Các yếu tố như lũ lụt và bão có thể gây ra những biến đổi đáng kể trong hình thái của doi cát. Cần phân tích chi tiết các giai đoạn phát triển và suy thoái của doi cát để hiểu rõ hơn về quy luật diễn biến.

3.3. Tương Quan Giữa Diễn Biến Doi Cát và Động Lực Sông Yếu Tố Ảnh Hưởng

Phân tích tương quan giữa diễn biến doi cát và lưu lượng đỉnh lũ giúp xác định mối liên hệ giữa động lực sông và sự thay đổi của doi cát. Các yếu tố khác như sóng biển, thủy triều và vận chuyển bùn cát cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của doi cát. Cần xem xét tất cả các yếu tố này để có cái nhìn toàn diện về quá trình diễn biến doi cát.

IV. Mô Hình Hóa Thủy Động Lực Cửa Tiên Châu Bằng Delft3D Hướng Dẫn

Việc thiết lập mô hình thủy động lực là một công cụ quan trọng để nghiên cứu và dự báo diễn biến thủy động lực khu vực cửa Tiên Châu. Mô hình Delft3D là một phần mềm mô phỏng số mạnh mẽ, cho phép mô phỏng các quá trình thủy động lực, sóng biển và vận chuyển bùn cát. Việc xây dựng và hiệu chỉnh mô hình đòi hỏi kiến thức về cơ sở lý thuyết, phương pháp tính và kinh nghiệm thực tế.

4.1. Giới Thiệu Mô Hình Thủy Động Lực Delft3D Ưu Điểm và Ứng Dụng

Delft3D là một mô hình thủy động lực và vận chuyển bùn cát mã nguồn mở, được phát triển bởi Deltares (Hà Lan). Mô hình này có nhiều ưu điểm như khả năng mô phỏng các quá trình phức tạp, tính linh hoạt và khả năng tích hợp với các mô hình khác. Delft3D được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu và quản lý môi trường biển.

4.2. Thiết Lập Miền Tính và Lưới Tính Cho Mô Hình Delft3D

Việc xác định miền tính và xây dựng lưới tính là bước quan trọng trong quá trình thiết lập mô hình. Miền tính phải đủ lớn để bao phủ khu vực nghiên cứu và các vùng lân cận. Lưới tính phải đủ mịn để đảm bảo độ chính xác của kết quả mô phỏng. Cần xem xét các yếu tố như địa hình đáy biển, đường bờ biển và độ phân giải của dữ liệu.

4.3. Hiệu Chỉnh và Kiểm Định Mô Hình Thủy Động Lực Đảm Bảo Độ Tin Cậy

Việc hiệu chỉnh và kiểm định mô hình là bước quan trọng để đảm bảo độ tin cậy của kết quả mô phỏng. Quá trình này bao gồm so sánh kết quả mô phỏng với dữ liệu quan trắc thực tế và điều chỉnh các thông số mô hình cho đến khi đạt được sự phù hợp tốt nhất. Các chỉ số thống kê như sai số trung bình và sai số trung bình quân phương được sử dụng để đánh giá mức độ phù hợp của mô hình.

V. Nghiên Cứu Diễn Biến Thủy Động Lực Cửa Tiên Châu Kịch Bản Mô Phỏng

Nghiên cứu diễn biến thủy động lực cửa Tiên Châu thông qua các kịch bản mô phỏng là một phương pháp hiệu quả để đánh giá tác động của các yếu tố khác nhau đến chế độ thủy động lực. Các kịch bản có thể bao gồm lũ lụt, sóng biển, bão và các yếu tố khác. Phân tích kết quả mô phỏng giúp hiểu rõ hơn về quy luật diễn biến và dự báo các tác động tiềm ẩn.

5.1. Thiết Lập Tham Số Mô Phỏng Cho Các Kịch Bản Lũ Lưu Lượng và Mực Nước

Việc thiết lập tham số mô phỏng cho các kịch bản lũ bao gồm xác định lưu lượng lũ và mực nước tại các vị trí khác nhau trong khu vực nghiên cứu. Dữ liệu lịch sử về các trận lũ lớn được sử dụng để xây dựng các kịch bản mô phỏng. Cần xem xét các yếu tố như tần suất lũ và thời gian kéo dài của lũ.

5.2. Mô Phỏng Tác Động Của Sóng Biển Đến Cửa Tiên Châu Chiều Cao và Chu Kỳ Sóng

Việc mô phỏng tác động của sóng biển đến cửa Tiên Châu bao gồm xác định chiều cao sóng, chu kỳ sóng và hướng sóng. Dữ liệu về hoa sóng và tương quan chiều cao - chu kỳ sóng được sử dụng để xây dựng các kịch bản mô phỏng. Cần xem xét các yếu tố như mùa gió và tần suất xuất hiện của các loại sóng khác nhau.

5.3. Kịch Bản Bão Đổ Bộ Ảnh Hưởng Đến Thủy Động Lực và Bờ Biển

Việc mô phỏng kịch bản bão đổ bộ giúp đánh giá tác động của bão đến thủy động lực và bờ biển khu vực cửa Tiên Châu. Các yếu tố như đường đi của bão, cường độ gió và lượng mưa được sử dụng để xây dựng kịch bản mô phỏng. Cần xem xét các yếu tố như xói lở bờ biển, ngập lụt và thay đổi địa hình đáy biển.

VI. Kết Luận và Kiến Nghị Quản Lý Bền Vững Cửa Tiên Châu

Nghiên cứu thủy động lực cửa Tiên Châu là rất quan trọng để đưa ra các giải pháp quản lý bền vững khu vực này. Các kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng cho việc quy hoạch, xây dựng và bảo trì các công trình ven biển. Cần có sự phối hợp giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng địa phương để đảm bảo sự phát triển bền vững của cửa Tiên Châu.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Đánh Giá Ý Nghĩa Khoa Học

Cần tóm tắt các kết quả nghiên cứu chính và đánh giá ý nghĩa khoa học của các kết quả này. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện hiểu biết về các quá trình thủy động lực và vận chuyển bùn cát trong khu vực cửa sông.

6.2. Kiến Nghị Các Giải Pháp Chỉnh Trị và Quản Lý Bờ Biển Bền Vững

Cần đưa ra các kiến nghị cụ thể về các giải pháp chỉnh trị và quản lý bờ biển bền vững. Các giải pháp này có thể bao gồm xây dựng các công trình bảo vệ bờ, nạo vét luồng lạch và quản lý sử dụng đất ven biển.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Ứng Dụng Mô Hình và Dữ Liệu Quan Trắc

Cần đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để tiếp tục nâng cao hiểu biết về thủy động lực cửa Tiên Châu. Các hướng nghiên cứu này có thể bao gồm ứng dụng mô hình để dự báo các tác động của biến đổi khí hậu và sử dụng dữ liệu quan trắc để kiểm chứng và cải thiện mô hình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cửa Tiên Châu thuộc địa phận huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong mạng lưới giao thương thủy văn và phát triển kinh tế biển vùng duyên hải Nam Trung Bộ. Đây là nơi tiếp nhận toàn bộ lưu lượng nước từ lưu vực sông Kỳ Lộ rộng 1.950 km² đổ ra vịnh Xuân Đài trước khi hòa vào Biển Đông. Hoạt động hàng hải tại khu vực diễn ra sôi động với hơn 2.000 lượt tàu thuyền có công suất lên tới 800 mã lực qua lại mỗi ngày, phục vụ trực tiếp cho cộng đồng dân cư địa phương có mật độ tập trung đạt mức 308 người/km².

Tuy nhiên, khu vực cửa sông thường xuyên đối mặt với hiện tượng bồi lấp nghiêm trọng do sự dịch chuyển của doi cát bờ Bắc. Sự bồi lắng này làm thu hẹp luồng tàu chạy, gây cạn cục bộ lòng dẫn và làm suy giảm nghiêm trọng khả năng thoát lũ của hạ lưu sông Kỳ Lộ. Điển hình như các đợt mưa lũ lịch sử, cửa sông bị bồi lấp nghẽn dòng đã gây ngập lụt trên diện rộng, làm hư hại hàng nghìn hecta hoa màu và đe dọa trực tiếp an toàn dân sinh.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích quy luật hình thái diễn biến của doi cát bờ Bắc qua tư liệu ảnh viễn thám đa thời gian từ năm 1988 đến năm 2020, đồng thời ứng dụng mô hình số trị để đánh giá định lượng các yếu tố thủy động lực sông - biển tương tác tại cửa Tiên Châu. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học chuẩn xác nhằm định hướng quy hoạch các công trình chỉnh trị luồng tàu, duy trì năng lực tiếp nhận 60 lượt tàu 600 mã lực cập cảng Tiên Châu mỗi ngày và giảm thiểu rủi ro thiên tai vùng hạ du.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết động lực học hình thái cửa sông ven biển của Dalrymple, Zaitlin và Boyd cùng khung phân loại cửa sông theo cán cân năng lượng tương tác giữa sóng, triều và dòng chảy sông của Coleman và Wright. Bên cạnh đó, luận văn kế thừa phương pháp phân loại cửa sông Việt Nam của Lương Phương Hậu để xác định cửa Tiên Châu là dạng cửa sông lưỡi cát càng cua đặc trưng của miền Trung. Các khái niệm học thuật chủ chốt được vận dụng xuyên suốt gồm: động lực học trầm tích ven bờ, sự tiến hóa hình thái doi cát chắn cửa, trường sóng nước nông và cơ chế tương tác thủy lực giữa dòng chảy lũ và triều cường. Mô hình nghiên cứu tích hợp phương pháp viễn thám không gian và mô phỏng số trị 2 chiều nhằm làm rõ cơ chế biến đổi lòng dẫn dưới các tác động ngoại sinh phức tạp.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu kế thừa trực tiếp từ Đề tài độc lập cấp Nhà nước mã số ĐTĐL.33/18. Bộ cơ sở dữ liệu bao gồm số liệu đo đạc địa hình đáy biển, bình đồ công trình bảo vệ bờ, chuỗi số liệu mực nước triều trạm Tiên Châu (giai đoạn tháng 6/2019 đến tháng 6/2020) và trạm Quy Nhơn (giai đoạn 1995 đến 2020).

Phương pháp chọn mẫu viễn thám được thực hiện thông qua việc sàng lọc từ hơn 5.000 cảnh ảnh vệ tinh lưu trữ trên hệ thống dữ liệu quốc tế. Cỡ mẫu được chọn là 65 ảnh vệ tinh Landsat có chất lượng cao nhất với độ che phủ mây dưới 10%, bao gồm: 40 ảnh Landsat 4–5 độ phân giải 30 m giai đoạn 1988–2011, 10 ảnh Landsat 7 ETM+ độ phân giải 15 m giai đoạn 1999–2003 và 15 ảnh Landsat 8 OLI độ phân giải 15 m giai đoạn 2013–2020.

Phương pháp phân tích kết hợp giữa giải đoán chiết tách đường bờ tự động có hiệu chỉnh triều và mô hình toán thủy động lực Delft-3D tích hợp hai chiều giữa mô đun dòng chảy và mô đun sóng SWAN. Lý do lựa chọn mô hình Delft-3D là nhờ khả năng mô phỏng liên tục trường vận tốc, mực nước và sự biến đổi đáy biển trên lưới tính cong phi cấu trúc phù hợp với đường bờ phức tạp. Mức độ chính xác của mô hình được kiểm định nghiêm ngặt qua các chỉ số thống kê như sai số trung bình BIAS, sai số trung bình quân phương RMSE và hệ số hiệu quả Nash–Sutcliffe.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân tích chuỗi ảnh viễn thám 32 năm (1988–2020) cho thấy doi cát bờ Bắc cửa Tiên Châu có xu thế bồi tụ và phát triển mạnh về phía Nam trong mùa khô, kéo dài chắn ngang cửa sông. Ngược lại, vào mùa mưa lũ, khi dòng chảy sông Kỳ Lộ chiếm tới 75% tổng lượng dòng chảy cả năm (so với mức chỉ 25% trong 8 tháng mùa khô), áp lực dòng chảy lớn làm xói phá mũi cát, mở rộng độ mở cửa sông lên gấp 2 đến 3 lần.

Thứ hai, có sự tương quan hàm mũ chặt chẽ giữa lưu lượng đỉnh lũ và độ rộng mở của cửa biển. Trong trận lũ lịch sử tháng 11 năm 2009, mực nước tại trạm thủy văn Hà Bằng đạt đỉnh 13,47 m (vượt mức báo động III là 3,97 m), vận tốc dòng chảy qua cửa sông tăng vọt khiến toàn bộ doi cát bị cắt xẻ mạnh, đẩy lùi mũi cát về phía Bắc. Tương tự, đợt lũ tháng 11 năm 2016 với mực nước 10,99 m (vượt báo động III là 1,49 m) cũng tạo ra biến động hình thái sâu sắc tại khu vực lòng dẫn.

Thứ ba, trường sóng gió mùa Đông Bắc là nhân tố chính gây bồi lấp luồng tàu. Kết quả mô phỏng sóng cho thấy sóng hướng Đông Bắc thịnh hành từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau với độ cao trung bình từ 0,8 m đến 3,0 m, cá biệt lên tới 4,0 m ngoài khơi với tần suất xuất hiện chiếm 60% đến 70%. Trường sóng này tạo ra dòng ven bờ mang lượng bùn cát lớn bồi lắng trực tiếp vào lòng luồng cảng cá Tiên Châu với độ dày bồi tích từ 0,5 m đến 1,2 m sau mỗi mùa gió.

Thảo luận kết quả

Cơ chế động lực chi phối hình thái cửa Tiên Châu là sự cạnh tranh không cân bằng giữa động lực biển (sóng, dòng ven do sóng và triều) và động lực sông (lũ và dòng chảy kiệt). Trong mùa khô, năng lượng sóng Đông Bắc áp đảo hoàn toàn dòng chảy kiệt của sông Kỳ Lộ, dẫn đến cát bị đẩy dồn bồi lấp luồng chạy tàu. Quy luật này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu tại các cửa sông dạng lưỡi cát càng cua ở miền Trung như cửa An Dũ (Bình Định) hay cửa Tư Hiền (Thừa Thiên Huế).

Về mặt biểu diễn dữ liệu, sự tiến hóa của doi cát được thể hiện sinh động qua các chuỗi biểu đồ hoa sóng giai đoạn 2011–2014, đồ thị tương quan giữa góc doi cát và chiều rộng cửa, cùng các bản đồ vector trường vận tốc dòng chảy thời điểm lũ đạt đỉnh. Bảng ma trận so sánh các kịch bản lũ và bão (như kịch bản bão Damrey năm 2017) đã minh chứng rõ nét sự thay đổi phân bố bùn cát đáy luồng, qua đó khẳng định tính đúng đắn và độ tin cậy của phương pháp mô hình hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, triển khai dự án nạo vét thông luồng định kỳ: Ủy ban nhân dân huyện Tuy An phối hợp với Ban Quản lý Cảng cá tổ chức nạo vét khoảng 375.000 m³ bùn cát bồi lấp tại luồng vào Cảng cá Tiên Châu và lạch Vạn Củi. Mục tiêu đưa cao trình đáy luồng đạt mức –3,5 m, chiều rộng đáy nạo vét tối thiểu 30 m và luồng quay trở tàu rộng 130 m, hoàn thành thực hiện trong giai đoạn 2026–2028.

Thứ hai, đầu tư xây dựng công trình chỉnh trị đê chắn cát kết hợp mỏ hàn: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên chủ trì lập dự án xây dựng tuyến đê mỏ hàn giảm sóng và chắn cát bờ Bắc nhằm ngăn chặn 60% đến 70% lượng bùn cát dịch chuyển dọc bờ vào cửa sông. Công trình cần được triển khai thi công trong kế hoạch trung hạn 2026–2030.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống quan trắc hải văn tự động: Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Trung Bộ thiết lập 02 trạm quan trắc tự động liên tục về sóng, mực nước và dòng chảy tại vịnh Xuân Đài và cửa Tiên Châu. Mục tiêu nâng độ chính xác dự báo bão lũ và sa bồi lên trên 90%, đưa vào vận hành trước năm 2027.

Thứ tư, siết chặt quản lý hành lang bảo vệ luồng tiêu thoát lũ: Chính quyền địa phương các xã An Ninh Đông, An Ninh Tây xử lý dứt điểm 100% các trường hợp lấn chiếm lòng lạch Vạn Củi (hiện bị lấn từ 4 m đến 60 m làm hồ nuôi tôm trái phép), khôi phục mặt cắt thoát lũ tự nhiên rộng trung bình 88 m nhằm giảm 40% nguy cơ ngập úng nội đồng giai đoạn 2026–2027.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1 - Cơ quan quản lý nhà nước (Sở Nông nghiệp & PTNT, Sở Giao thông Vận tải tỉnh Phú Yên, UBND huyện Tuy An): Sử dụng dữ liệu mô phỏng để hoạch định quy hoạch hạ tầng cảng cá, bảo vệ an toàn cho 45 km bờ biển và quản lý hành lang thoát lũ lưu vực sông Kỳ Lộ.

Nhóm 2 - Đơn vị tư vấn thiết kế và quy hoạch công trình thủy công: Khai thác bộ thông số thủy lực, trường sóng cực trị và các kịch bản diễn biến đáy để tính toán kết cấu đê kè, bến cập tàu cho phương tiện từ 500 đến 800 mã lực và tối ưu hóa phương án nạo vét 375.000 m³ cát.

Nhóm 3 - Các viện nghiên cứu, trường đại học chuyên ngành Thủy lợi và Kỹ thuật biển: Kế thừa chuỗi dữ liệu 65 ảnh viễn thám Landsat 32 năm và bộ thông số hiệu chỉnh mô hình Delft-3D để phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về hình thái cửa sông miền Trung.

Nhóm 4 - Ban quản lý cảng cá và cộng đồng ngư dân vịnh Xuân Đài: Nắm bắt quy luật diễn biến bồi lấp luồng theo mùa để chủ động điều phối hơn 2.000 lượt tàu thuyền ra vào neo đậu an toàn, tránh mắc cạn và bảo vệ hơn 670 ha diện tích nuôi trồng thủy sản.

Câu hỏi thường gặp

Cửa Tiên Châu thuộc loại hình cửa sông nào và có đặc điểm gì nổi bật? Cửa Tiên Châu là dạng cửa sông lưỡi cát càng cua đặc trưng của miền Trung. Cửa được che chắn bởi doi cát bờ Bắc, nối liền sông Kỳ Lộ với vịnh Xuân Đài. Khu vực này chịu sự tương tác mạnh mẽ giữa dòng chảy lũ chiếm 75% lưu lượng năm và trường sóng Đông Bắc có chiều cao từ 0,8 m đến 3,0 m.

Tại sao luồng vào cảng cá Tiên Châu thường xuyên bị sa bồi nghiêm trọng? Hiện tượng sa bồi xảy ra chủ yếu trong 8 tháng mùa khô khi dòng chảy sông chỉ chiếm 25% lưu lượng cả năm. Sóng biển hướng Đông Bắc mạnh mẽ vận chuyển lượng lớn bùn cát dọc bờ bồi lắng vào lòng luồng, trong khi lòng dẫn chưa có công trình đê kè chắn cát hoàn chỉnh để ổn định luồng chạy tàu.

Ứng dụng ảnh vệ tinh Landsat mang lại lợi thế gì cho nghiên cứu này? Chuỗi 65 ảnh Landsat thu thập từ năm 1988 đến 2020 cho phép tái hiện chi tiết bức tranh biến động hình thái doi cát suốt 32 năm. Việc giải đoán ảnh đa thời gian kết hợp hiệu chỉnh mực nước triều giúp khắc phục tình trạng thiếu hụt dữ liệu đo đạc thực địa và tiết kiệm đáng kể chi phí khảo sát.

Các trận lũ lớn tác động như thế nào đến độ mở của cửa Tiên Châu? Dòng chảy lũ có tác dụng xói thông lòng dẫn mạnh mẽ. Điển hình như trận lũ năm 2009 (mực nước đỉnh 13,47 m) và năm 2016 (mực nước 10,99 m gây thiệt hại trên 311,5 tỷ đồng) đã tạo lưu tốc lớn đẩy trôi bùn cát, mở rộng cửa sông tức thời lên gấp 2 đến 3 lần so với mùa kiệt.

Độ tin cậy của mô hình thủy động lực Delft-3D trong luận văn được đánh giá ra sao? Mô hình Delft-3D được thiết lập với lưới tính chi tiết và hiệu chỉnh, kiểm định bằng chuỗi số liệu thực đo mực nước từng giờ tại trạm Tiên Châu và trường sóng thực tế. Mức độ phù hợp của mô hình đạt chuẩn khoa học cao qua chỉ số Nash–Sutcliffe và sai số RMSE nhỏ, bảo đảm độ chính xác cho các kịch bản mô phỏng.

Kết luận

• Luận văn đã làm sáng tỏ quy luật biến động hình thái 32 năm (1988–2020) của doi cát bờ Bắc cửa Tiên Châu thông qua việc phân tích chuỗi 65 tư liệu ảnh vệ tinh Landsat đa phổ.
• Xác định định lượng nguyên nhân gây sa bồi cửa sông là do tương tác giữa trường sóng mùa Đông Bắc có độ cao 0,8 m đến 3,0 m và sự phân bổ dòng chảy lũ không đều (mùa mưa chiếm 75% tổng lượng năm).
• Thiết lập và kiểm định thành công bộ công cụ mô hình Delft-3D 2 chiều phản ánh chính xác trường thủy động lực, sóng và phân bố bùn cát qua các kịch bản lũ và bão cực đoan.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho Đề tài cấp Nhà nước mã số ĐTĐL.33/18 và quy hoạch hệ thống chỉnh trị cửa sông phục vụ phát triển kinh tế biển tỉnh Phú Yên.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp công trình và phi công trình, trọng tâm là nạo vét 375.000 m³ luồng lạch và xây dựng đê chắn cát bờ Bắc trong giai đoạn 2026–2030.

Công trình nghiên cứu của tác giả Mai Duy Khánh dưới sự hướng dẫn của các nhà khoa học tại Trường Đại học Thủy lợi mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc giải quyết bài toán bồi lấp luồng hàng hải tại khu vực duyên hải miền Trung. Các cơ quan quản lý và đơn vị tư vấn hãy chủ động ứng dụng kết quả mô hình số trị của luận văn vào công tác thiết kế, thi công nạo vét và chỉnh trị luồng tàu ngay trong giai đoạn 2026–2030 nhằm bảo đảm an toàn sinh kế cho hàng nghìn ngư dân địa phương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1.1 Giới thiệu về khu vực nghiên cứu 1.1 Vị trí địa lý, đặc điểm địa hình, địa mạo của khu vực nghiên cứu 1.1 Vị trí địa lý Phú Yên là một trong 8 tỉnh thành của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, có tọa độ địa lý từ 12o39’1’’ đến 13o45’20’’ vĩ độ Bắc và 108o39’45’’ đến 109o29’20’’ kinh độ Đông. Phía Đông giáp Biển Đông, phía Tây giáp tỉnh Gia Lai và Đăk Lăk, phía Nam giáp tỉnh Khánh Hòa, phía Bắc giáp tỉnh Bình Định. Trung tâm Phú Yên nằm cách Hà Nội 1.160 km về phía Bắc, cách thành phố Hồ Chí Minh 561 km về phía Nam theo tuyến Quốc lộ 1A.1 Bản đồ khu vực nghiên cứu 4 Tuy An là một huyện đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ, nằm về phía Bắc tỉnh Phú Yên, với bờ biển có chiều dài 45 km, cách thành phố Tuy Hòa 30 km, với tổng diện tích tự nhiên: gần 415 km2; huyện có 14 xã là An Chấn, An Mỹ, An Hòa Hải, An Hiệp, An Cư, An Dân, An Thạch, An Ninh Tây, An Ninh Đông, An Định, An Nghiệp, An Lĩnh, An Xuân, An Thọ và Thị trấn Chí Thạnh. Trong đó có 05 xã bãi ngang và 03 xã miền núi; có 85 thôn và 5 khu phố.

Ranh giới hành chính huyện Tuy An cụ thể như sau: Phía Tây : giáp huyện Sơn Hòa. Phía Nam : giáp thành phố Tuy Hòa. Phía Bắc : giáp Thị xã Sông Cầu. Phía Tây Bắc : giáp huyện Đồng Xuân.

Phía Đông : giáp Biển Đông. Huyện Tuy An nằm ở phía Đông dãy Trường Sơn. Dịch về phía Bắc là cửa Tiên Châu chảy ra vịnh Xuân Đài. Về phía Tây là 03 xã núi non hiểm trở, có độ cao trung bình từ 250 – 500 m so với mặt nước biển, với khí hậu mát mẻ ôn hòa.

Lưu vực sông Kỳ Lộ [1] Sông Kỳ Lộ bắt nguồn từ To Net (1030 m) ở xã Dăk Song huyện Krong Chro tỉnh Gia Lai với phần thượng lưu gọi là sông La Hiêng. Đây là con sông lớn thứ 2 ở tỉnh Phú Yên. Diện tích lưu vực sông Kỳ Lộ rộng khoảng 1950 km2. Sông có hướng chảy theo hướng Bắc Tây Bắc vào địa phận tỉnh Phú Yên ở xã Phú Mỡ huyện Đồng Xuân rồi chuyển hướng Tây Bắc - Đông Nam qua thôn Phú Mỹ, xã An Dân chia làm hai nhánh sông Cái và sông Nhân Mỹ.

Nhánh sông Cái sau khi chảy qua quốc lộ 1A tiếp tục chia làm hai nhánh sông Cái và sông Hà Yến. Sông Cái và sông Nhân Mỹ đổ ra cửa Bình Bá, còn sông Hà yến đổ ra đầm Ô Loan.2 Lưu vực sông Kỳ Lộ Có 11 nhánh sông cấp I thuộc lưu vực sông Kỳ Lộ chảy trực tiếp vào dòng chính như các sông: Tiouan, Khe Cách, Gâm, Cà Tơn, suối Đập, Trà Bương, Cổ, Cạy, Tà Hồ… Bảng 1.1 Đặc trưng hình thái sông Kỳ Lộ Chiều Diện Tên sông Đổ ra dài tích Ghi chú (km) (km2) Sông Kỳ Lộ Biển Sông Cà Tôn Sông Kỳ Lộ 14 89 Suối Ea Kan Sông Cà Tôn 10 34 Suối Cối Sông Kỳ Lộ 10 37 Sông Trà Bương Sông Kỳ Lộ 37 274 Suối Trà My Sông Trà Bương 10 13 Tên khác: Suối Khế Suối La Can Sông Trà Bương 12 37 6 Chiều Diện Tên sông Đổ ra dài tích Ghi chú (km) (km2) Suối Tía Sông Trà Bương 14 78 Suối Tre Sông Kỳ Lộ 11 25 Tên khác: Suối Đập Sông Cô Sông Kỳ Lộ Suối Hà Roi Sông Cô 12 82 Suối Ca Te Suối Hà Roi 13 29 Tên khác: Suối Hồ Suối Hải Tựa Sông Kỳ Lộ 15 38 Chình, Suối,Mà Dom Suối Cái Sông Kỳ Lộ 24 158 Sông Đồng Sa Suối Cái 11 42 Tên khác: Suối Tá Hô Sông Hà Yên Biển 6 Cửa Tiên Châu Cửa Tiên Châu nằm ở hạ lưu sông Kỳ Lộ thuộc xã An Ninh Đông, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên. Phía Bắc cửa tiếp giáp vịnh Xuân Đài, phía Nam cửa tiếp giáp cảng Tiên Châu, phía Tây cửa tiếp giáp Thị xã Sông Cầu, phía Đông cửa tiếp giáp với núi Ông Ngõn. Cửa Tiên Châu là cửa sông lưỡi cát càng cua được chắn bởi doi cát Tiên Châu là nơi sông Kỳ Lộ đổ vào vịnh Xuân Đài và biển Đông.

Đây là khu vực có mật độ tàu thuyền qua lại cao. Hàng ngày, có hơn 2000 tàu thuyền với công suất lên đến 800 mã lực qua lại khu vực cửa biển này. Hơn thế nữa, khu vực cửa Tiên Châu, vịnh Xuân Đài cũng mang lại nguồn lợi lớn cho tỉnh Phú Yên nhờ các hoạt động nuôi trồng thủy hải sản và du lịch.3 Vị trí khu vực cửa Tiên Châu 1.2 Địa hình Phía Bắc tỉnh Phú Yên là dãy Cù Mông, phía Nam là dãy núi Đèo Cả, phía Tây là rìa phía Đông của dãy Trường Sơn, phía Đông là Biển Đông; địa hình có núi đồi và đồng bằng xen kẽ; ngoại trừ một vài đỉnh núi cao vượt quá 1000 m nằm ở phía Tây huyện Đồng Xuân, phía Tây Nam huyện Tây Hòa và phía Nam huyện Sông Hinh. Tổng thể núi Phú Yên nhìn chung không cao, có dao động ở mức 300 m đến 600 m và được phân bố đều trong khắp tỉnh.

Huyện Tuy An có địa hình đa dạng gồm: Đồi núi, đồng bằng và biển. Huyện Tuy An nằm ở phía Đông dãy Trường Sơn và là nơi các nhánh của dãy Trường Sơn đâm ra biển. Địa hình Tuy An thấp dần từ Tây sang Đông. Điểm cao nhất là núi Hòn Chuông, cao 500 m.

Các xã có núi non hiểm trở, đường giao thông đi lại khó khăn như xã An Lĩnh và An Thọ.3 Tài nguyên thiên nhiên a) Tài nguyên rừng Trên địa bàn huyện tổng diện tích quy hoạch lâm nghiệp đến năm 2025 là 14821,22 ha và không có rừng đặc dụng. Trong đó có 467,32 ha rừng phòng hộ và 14353,90 ha 8 rừng sản xuất (Theo Nghị quyết số: 100/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Phú Yên ngày 08/12/2017 về việc thông qua kết quả rà soát, điều chỉnh quy hoạch 3 loại rừng tỉnh Phú Yên) b) Khoáng sản Nguồn tài nguyên khoáng sản của huyện khá phong phú điển hình như quặng diatomite xã An Xuân, với trữ lượng trên 61 triệu m3, chiếm 88% trữ lượng toàn tỉnh, với diện tích 66 ha. Diatomite là khoáng sản có giá trị cao, có thể sử dụng trong 300 lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Ngoài ra còn có sắt, đá xay công nghiệp, cát xây dựng, bô xít và các loại khoáng sản khác.

c) Tài nguyên du lịch Tuy An sở hữu nhiều bãi biển rộng, nước trong xanh, bờ cát mịn trải dài gắn với cảnh quan thiên nhiên đẹp, do thiên nhiên kiến tạo nổi bật như Gành Đá Đĩa, Hòn Yến…và các di tích lịch sử khác, đặc biệt là di sản văn hóa Đá tiêu biểu là bộ Đàn đá và Kèn đá có niên đại cách ngày nay khoảng trên 2500 năm. Nhiều lễ hội truyền thống, các làn điệu dân ca, các điệu dân vũ đặc sắc; những làng nghề truyền thống và nhiều đặc sản nổi tiếng sẵn sàng phục vụ nhu cầu ẩm thực của du khách, tạo cơ hội cho du khách được trải nghiệm những khía cạnh văn hóa truyền thống. Những tài nguyên du lịch trên, đặc biệt là sự đa dạng, phong phú của di sản văn hóa là cơ sở để kêu gọi đầu tư hình thành các sản phẩm du lịch – dịch vụ, thu hút khách du lịch đến Tuy An.2 Đặc điểm khí tượng, khí hậu [2] 1.1 Gió Phú Yên có chế độ gió liên quan mật thiết với điều kiện hoàn lưu khí quyển vùng nhiệt đới chịu tác động thường xuyên của áp cao cận nhiệt đới Thái Bình Dương. Ở tầng thấp, luồng không khí có hướng chủ yếu Đông Bắc và di chuyển khá ổn định, tầng cao không khí di chuyển chủ yếu theo hướng Tây Nam.

Sự hoạt động này mạnh yếu tùy theo mùa và mức độ phát triển của những khối không khí. Chế độ gió ở Phú Yên có hai mùa trong năm và ảnh hưởng nhiều đến địa hình của các dãy núi nên chế độ gió trong cùng một mùa hoặc từng thời đoạn ở các vùng có thể 9 khác nhau. Trong mùa đông, khu vực Phú Yên thịnh hành một trong ba hướng gió chính là: Bắc, Đông Bắc và Đông. Thời kỳ thịnh hành một trong hai hướng gió chính Tây và Tây Nam là vào mùa hạ.

Tốc độ gió từ 6 ÷ 10 m/s chỉ chiếm khoảng từ 2 ÷ 18%. Trong những tháng từ tháng 5 tới tháng 8 là thời điểm cuối mùa hạ đạt tần suất 5 ÷ 15%. Vào thời kỳ gió mùa Đông Bắc, tốc độ gió từ 6 ÷ 10 m/s chỉ đạt tần suất 2 ÷ 5% ở những nơi khuất gió, vùng ven biển có tần suất khoảng 6 ÷ 18%.2 Nhiệt độ Nhiệt độ trung bình năm dao động từ 26 ÷ 27oC. Nhiệt độ trung bình tháng cao rất dao động từ 26,1 ÷ 29,4oC xuất hiện vào khoảng từ tháng 6 tới tháng 8.

Nhiệt độ trung bình tháng thấp nhất dao động từ 20,6 ÷ 23,9oC xuất hiện vào khoảng tháng 12 hoặc tháng 01.3 Độ ẩm Độ ẩm trung bình tương đối hàng năm từ 80 ÷ 82%. Độ ẩm cao nhất xuất hiện trong các tháng mùa mưa đạt khoảng 83 ÷ 89%. Các có độ ẩm thấp dao động khoảng 72 ÷ 78% rơi vào các tháng chịu ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.4 Chế độ mưa Tổng lượng mưa trung bình năm ở Phú Yên không đồng đều. Chênh lệch lượng mưa giữa nơi mưa nhiều nhất và mưa thấp nhất khoảng 487 mm.

Trong năm, mùa mưa từ tháng 9 tới tháng 12 với tổng lượng mưa từ 1152 ÷ 1738 mm chiếm 68÷84% tổng lượng mưa cả năm. Ngược lại trong mùa khô lượng mưa chiều từ 16 ÷ 32%.3 Đặc điểm thủy văn, hải văn, thủy động lực khu vực nghiên cứu [2] Commented [TTT1]: Tiêu đề ko phù hợp với nôi dung. Trong ND chỉ có chế độ triều và sóng, 1.1 Dòng chảy Dòng chảy tại khu vực nghiên cứu chịu ảnh hưởng của cả dòng chảy sông và dòng triều. Dòng chảy sông biến đổi theo không gian và thời gian theo quy luật chung.

Sự phân bố của dòng chảy tương tự như sự phân bố của mưa. Dòng chảy mùa lũ trong 4 tháng từ tháng 9 tới tháng 12 chiếm 75% tổng lưu lượng dòng chảy cả năm. Ngược lại, lưu lượng dòng chảy trong 8 tháng mùa khô từ tháng 1 tới tháng 8 chỉ chiếm khoảng 10 25% tổng lưu lượng dòng chả cả năm. Trong năm, lũ lớn nhất thường xuất hiện vào tháng 10 và tháng 11 với tần suất trên 85%.2 Thủy triều Nằm trong vùng biển Nam Trung Bộ, thủy triều tại khu vực nghiên cứu mang những đặc trưng của vùng này.

Chế độ thủy triều chủ yếu là nhật triều không đều, số ngày nhật triều chiếm khoảng 17 ÷ 23 ngày trong tháng. Những ngày còn lại ảnh hưởng bởi chế độ bán nhật triều không đều.