Nghiên Cứu Tạo Dòng Biến Dị Chịu Nhiệt Trên Cây Hoa Thu Hải Đường (Begonia spp.)

Nghiên cứu chọn tạo dòng biến dị chịu nhiệt trên cây hoa thu hải đường bằng kỹ thuật bức xạ gamma Co-60, mở ra tiềm năng mới cho nông nghiệp.

• Tác giả: ThS. Phạm Cao Khải
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Minh Tâm
• Trường học: Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao
• Chuyên ngành: Nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Tạo Dòng Biến Dị Chịu Nhiệt Trên Cây Hoa Thu Hải Đường Bằng Kỹ Thuật Bức Xạ Gamma
• Loại tài liệu: báo cáo nghiệm thu
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Giới thiệu chung về cây Thu hải đường
• 1.2. Đặc điểm sinh học
• 1.3. Đặc điểm sinh thái
• 1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển
• 1.5. Bệnh trên cây hoa thu hải đường
• 1.6. Ý nghĩa kinh tế
• 1.7. Quy trình trồng và chăm sóc
• 1.8. Đột biến và phương pháp gây đột biến bằng phương pháp phóng xạ trong công tác chọn giống cây trồng
• 1.9. Khái niệm, phân loại đột biến
• 1.10. Đột biến trong công tác chọn tạo giống cây trồng
• 1.11. Đột biến phóng xạ
• 1.12. Tác nhân phóng xạ gây đột biến
• 1.13. Những nghiên cứu chọn giống bằng đột biến phóng xạ
• 1.14. Những nghiên cứu ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. Hoàn thiện quy trình nhân giống cây hoa Thu hải đường bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật
• 2.2. Khảo sát ảnh hưởng của nồng độ BA và NAA lên sự hình thành chồi trên cây hoa Thu hải đường
• 2.3. Ảnh hưởng của nồng độ chất điều hòa sinh trưởng NAA đến khả năng tạo rễ và tỷ lệ cây con đạt tiêu chuẩn của cây hoa Thu hải đường
• 2.4. Khảo sát ảnh hưởng của bức xạ gamma Co-60 lên mẫu hạt và chồi in vitro cây hoa Thu hải đường
• 2.5. Khảo sát ảnh hưởng của liều xạ tia gamma đến khả năng sống trên hạt giống của cây hoa Thu hải đường
• 2.6. Khảo sát ảnh hưởng của liều xạ tia gamma đến khả năng sống trên chồi của cây hoa Thu hải đường
• 2.7. Chiếu xạ tia gamma Co-60 tạo nguồn biến dị trên cây hoa Thu hải đường
• 2.8. Trồng, chăm sóc và ổn định những cá thể cây hoa Thu hải đường đã được xử lý đột biến nhằm chọn lọc được các dòng biến dị có lợi
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Hoàn thiện quy trình nhân giống in vitro cây thu hải đường
• 3.2. Ảnh hưởng của nồng độ BA và NAA lên sự hình thành chồi của các giống thu hải đường
• 3.3. Ảnh hưởng của nồng độ chất điều hòa sinh trưởng NAA đến khả năng tạo rễ và tỷ lệ cây con đạt tiêu chuẩn của các giống Thu hải đường
• 3.4. Khảo sát ảnh hưởng của bức xạ gamma Co-60 lên mẫu hạt và chồi in vitro các giống thu hải đường
• 3.5. Ảnh hưởng liều chiếu lên khả năng nảy mầm của hạt và sống sót cây con thu hải đường
• 3.6. Ảnh hưởng của liều chiếu đến khả năng sống của chồi in vitro của các giống thu hải đường
• 3.7. Chiếu xạ tia gamma Co-60 tạo nguồn biến dị trên cây hoa Thu hải đường
• 3.8. Ảnh hưởng của liều chiếu lên sự sinh trưởng và gây biến dị các giống thu hải đường từ hạt
• 3.9. Ảnh hưởng của chiếu xạ lên sự biến dị của chồi thu hải đường
• 3.10. Trồng, chăm sóc và ổn định những cá thể cây hoa Thu hải đường đã được xử lý đột biến nhằm chọn lọc được các dòng biến dị có lợi
• 3.11. Giống thu hải đường được chọn lọc từ hạt
• 3.12. Giống thu hải đường được chọn lọc từ cây in vitro
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 4.1. Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Tạo Dòng Thu Hải Đường Chịu Nhiệt

Nghiên cứu tập trung vào việc tạo ra các dòng biến dị trên cây hoa Thu Hải Đường (Begonia spp.) bằng kỹ thuật bức xạ gamma Co-60. Mục tiêu là cải thiện khả năng chịu nhiệt và các đặc tính hình thái của cây. Các phương pháp được sử dụng bao gồm xử lý hạt và chồi in vitro với các liều bức xạ khác nhau. Nghiên cứu này được thực hiện bởi ThS. Phạm Cao Khải tại Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh, kéo dài từ tháng 3/2011 đến tháng 3/2014 với kinh phí 530 triệu đồng. Kết quả nghiên cứu hướng đến việc tạo ra nguồn nguyên liệu cho công tác chọn tạo giống hoa kiểng mới, mang thương hiệu của TP.HCM. Dữ liệu từ FAO/IAEA MVD (2000) chỉ ra rằng đột biến phóng xạ đã tạo ra khoảng 2,252 giống cây trồng mới.

1.1. Giới thiệu chung về cây hoa Thu Hải Đường

Hoa Thu Hải Đường (Begonia spp.) là một trong những chi thực vật hạt kín lớn nhất, bao gồm nhiều loại cây thân thảo và cây bụi nhỏ. Chúng sinh sống chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới ẩm ướt. Ở Việt Nam, hai nhóm chính là hoa kép và hoa đơn. Hoa kép được ưa chuộng nhưng thích hợp với khí hậu mát mẻ, trong khi hoa đơn thích nghi tốt hơn với nhiệt độ cao. Thu Hải Đường còn được trồng làm kiểng lá nhờ vẻ đẹp độc đáo của lá. Giống hoa này có giá trị kinh tế cao, được ưa chuộng vì màu sắc đẹp, hình dáng độc đáo và độ bền hoa.

1.2. Ý nghĩa kinh tế và tiềm năng phát triển của Thu Hải Đường

Hoa Thu Hải Đường có giá trị kinh tế cao do vẻ đẹp và độ bền. Tuy nhiên, chúng chủ yếu thích hợp với khí hậu ôn đới. Việc tạo ra các giống Thu Hải Đường chịu nhiệt tốt hơn có thể mở rộng phạm vi trồng trọt và tăng cường sản xuất. Mục tiêu là tạo ra các giống hoa mới có màu sắc, hình dạng, kích thước, hương thơm và độ bền hoa hấp dẫn, đồng thời có khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng với điều kiện địa phương. Cải tiến di truyền là chìa khóa để đạt được mục tiêu này. Việc nhân giống Thu Hải Đường bằng phương pháp giâm cành cũng là một điểm cần được chú trọng.

II. Thách Thức Khả Năng Chịu Nhiệt Kém Của Thu Hải Đường

Một trong những thách thức lớn nhất đối với việc trồng Thu Hải Đường ở Việt Nam là khả năng chịu nhiệt kém của nhiều giống, đặc biệt là các giống nhập khẩu. Các giống này thường thích hợp với khí hậu ôn đới và gặp khó khăn trong việc phát triển ở các vùng có nhiệt độ cao. Điều này đòi hỏi các nhà nghiên cứu và người trồng phải tìm ra các giải pháp để cải thiện khả năng thích ứng của cây với điều kiện khí hậu nóng ẩm. Nghiên cứu này tập trung vào việc sử dụng bức xạ gamma để tạo ra các dòng biến dị có khả năng chịu nhiệt tốt hơn, từ đó mở rộng phạm vi trồng trọt và nâng cao năng suất.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển

Các giống Thu Hải Đường khác nhau có yêu cầu gieo trồng khác nhau, nhưng hầu hết đều thích nghi ở điều kiện khí hậu mát, có bóng râm và ẩm độ cao nhưng giá thể trồng phải thoáng. Ánh sáng mạnh kết hợp với nhiệt độ cao là nguyên nhân gây cháy lá và làm cho cây sinh trưởng chậm. Cây có thể phát triển thuận lợi trong giai đoạn ngày ngắn khi cường độ ánh sáng đạt 3000 fc ở nhiệt độ dưới 18 oC, 2000 fc ở 21oC, 1500 fc ở 24oC và 1000 fc ở 27oC.

2.2. Bệnh thường gặp trên cây hoa Thu Hải Đường

Cây Thu Hải Đường thường dễ bị nhiễm bệnh như nấm mốc xám (Botrytis cinerea), thối rễ (Rhizoctonia solani) và đốm lá (Xanthomonas campestris pv. begoniae). Các bệnh này có thể gây hại nghiêm trọng đến sự phát triển và năng suất của cây. Việc sử dụng các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát bệnh hiệu quả là rất quan trọng để bảo vệ cây khỏi các tác nhân gây bệnh. Quan trọng là đảm bảo thông thoáng, tránh tưới quá nhiều nước và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết.

III. Phương Pháp Bức Xạ Gamma Co 60 Tạo Biến Dị Chịu Nhiệt

Nghiên cứu sử dụng kỹ thuật bức xạ gamma Co-60 để tạo ra các đột biến di truyền trên cây Thu Hải Đường. Phương pháp này đã được chứng minh là hiệu quả trong việc cải thiện các đặc tính của cây trồng, bao gồm khả năng chịu nhiệt. Bức xạ gamma có khả năng xuyên thấu cao và tạo ra các đột biến ngẫu nhiên trong DNA của cây. Các nhà nghiên cứu sẽ chọn lọc các dòng cây có các đặc tính mong muốn, chẳng hạn như khả năng chịu nhiệt tốt hơn và hình thái hấp dẫn hơn. Việc ứng dụng bức xạ tia gamma trong xử lý đột biến được biết là có nhiều ưu điểm vì ứng dụng đơn giản, khả năng xuyên thấu tốt, tần số đột biến cao.

3.1. Đột biến phóng xạ và ứng dụng trong chọn giống

Đột biến phóng xạ là quá trình sử dụng các tác nhân phóng xạ, như tia gamma, để gây ra các thay đổi di truyền trong cây trồng. Những thay đổi này có thể dẫn đến các đặc tính mới, chẳng hạn như khả năng chịu nhiệt, kháng bệnh hoặc năng suất cao hơn. Đột biến đóng vai trò quan trọng trong công tác chọn tạo giống cây trồng, cho phép các nhà khoa học tạo ra các giống cây mới và cải tiến. Khoảng 89% các giống đột biến đã được phát triển bằng cách sử dụng các tác nhân đột biến vật lý như tia X-ray, tia gamma, các nơtron nhanh và nơtron nhiệt. Trong đó, 60% các giống đột biến được tạo ra bằng cách sử dụng tia gamma.

3.2. Xác định liều chiếu xạ gamma tối ưu LD50

Việc xác định liều chiếu xạ gamma tối ưu (LD50) là bước quan trọng trong quá trình tạo đột biến. Liều LD50 là liều lượng bức xạ gây chết 50% số lượng cây được xử lý. Mục tiêu là tìm ra liều lượng bức xạ đủ cao để tạo ra các đột biến nhưng không gây chết quá nhiều cây. Trong nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu sẽ thử nghiệm các liều lượng bức xạ khác nhau để xác định LD50 cho các giống Thu Hải Đường khác nhau. Các liều chiếu thích hợp để tạo nguồn biến dị là 100 và 125 Gy đối với hạt giống BY, 75 và 100 Gy đối với hạt giống BW, 100 và 120 Gy đối với chồi in vitro giống BY và giống BL và 80 và 100 Gy đối với chồi in vitro giống BW.

IV. Kết Quả Chọn Lọc Dòng Thu Hải Đường Biến Dị Ưu Việt

Nghiên cứu đã chọn lọc được các dòng Thu Hải Đường biến dị có các đặc tính ưu việt, bao gồm khả năng chịu nhiệt tốt hơn và hình thái hấp dẫn hơn. Các dòng này được chọn lọc từ các thế hệ cây được xử lý bằng bức xạ gamma. Các đặc điểm như chiều cao cây, số lá, và kích thước lá giảm đáng kể bởi sự chiếu xạ. Tiếp tục chọn lọc ở thế hệ M1V3 đã chọn ra được các dòng V100-1 và T100-1. Các dòng này có các chỉ tiêu sinh trưởng ổn định với chiều cao cây lần lượt là 15,4 cm và 14,4 cm.

4.1. Đặc tính sinh trưởng và phát triển của dòng biến dị

Các dòng Thu Hải Đường biến dị được chọn lọc có các đặc tính sinh trưởng và phát triển khác nhau so với các dòng ban đầu. Một số dòng có khả năng chịu nhiệt tốt hơn, trong khi các dòng khác có hình thái hoa và lá độc đáo hơn. Dòng V100-1 có số lá cao nhất (11,7) tiếp theo là dòng T100-1 (10,9). Dòng V100-1 có thời gian phát nụ sớm nhất (100 ngày), số lượng hoa cao nhất (1,5), và đường kính hoa lớn nhất (5,4 cm), độ bền hoa lâu nhất (15 ngày).

4.2. Ứng dụng thực tiễn và tiềm năng thương mại

Các dòng Thu Hải Đường biến dị được chọn lọc có tiềm năng lớn trong việc phát triển các giống hoa kiểng mới có giá trị thương mại cao. Khả năng chịu nhiệt tốt hơn giúp mở rộng phạm vi trồng trọt và tăng cường sản xuất. Các hình thái hoa và lá độc đáo có thể thu hút sự chú ý của người tiêu dùng và tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng. Việc phát triển các giống hoa kiểng mới mang thương hiệu của TP.HCM có thể góp phần vào sự phát triển kinh tế của thành phố. Các biến dị của cụm chồi được xử lý chiếu xạ chủ yếu tập trung vào biến dị diệp lục tố và biến mất ở các thế hệ M1V2 và M1V3.

V. Nhân Giống In Vitro Hoàn Thiện Quy Trình Nhân Giống Thu Hải Đường

Nghiên cứu cũng tập trung vào việc hoàn thiện quy trình nhân giống cây hoa Thu Hải Đường bằng phương pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật (in vitro). Phương pháp này cho phép nhân nhanh các dòng cây có các đặc tính mong muốn, đảm bảo nguồn cung cấp cây giống ổn định và chất lượng cao. Quy trình nhân giống in vitro bao gồm các giai đoạn khử trùng mẫu, tạo chồi, tạo rễ và thuần hóa cây con.

5.1. Ảnh hưởng của BA và NAA lên sự hình thành chồi

Nghiên cứu khảo sát ảnh hưởng của nồng độ BA (6-benzylaminopurine) và NAA (α-Naphthalene acetic acid) lên sự hình thành chồi trên cây hoa Thu Hải Đường. Kết quả cho thấy nồng độ BA và NAA tối ưu có thể khác nhau tùy thuộc vào giống Thu Hải Đường. Việc tìm ra nồng độ thích hợp là rất quan trọng để tối ưu hóa quá trình nhân giống in vitro.

5.2. Ảnh hưởng của NAA đến khả năng tạo rễ

Nghiên cứu cũng khảo sát ảnh hưởng của nồng độ NAA đến khả năng tạo rễ của cây con in vitro Thu Hải Đường. Kết quả cho thấy NAA có tác dụng kích thích sự hình thành rễ, nhưng nồng độ quá cao có thể ức chế quá trình này. Việc tìm ra nồng độ NAA tối ưu là rất quan trọng để đảm bảo tỷ lệ cây con đạt tiêu chuẩn cao.

VI. Kết Luận Đề Xuất Phát Triển Giống Thu Hải Đường Chịu Nhiệt

Nghiên cứu đã thành công trong việc tạo ra các dòng Thu Hải Đường biến dị có khả năng chịu nhiệt tốt hơn bằng kỹ thuật bức xạ gamma Co-60. Các dòng này có tiềm năng lớn trong việc phát triển các giống hoa kiểng mới có giá trị thương mại cao. Nghiên cứu cũng đã hoàn thiện quy trình nhân giống in vitro cây hoa Thu Hải Đường, đảm bảo nguồn cung cấp cây giống ổn định và chất lượng cao. Để tiếp tục phát triển giống Thu Hải Đường chịu nhiệt tốt hơn, cần thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế chịu nhiệt của cây và ứng dụng các kỹ thuật di truyền khác.

6.1. Đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo và ứng dụng

Cần thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về cơ chế chịu nhiệt của cây Thu Hải Đường, bao gồm các yếu tố sinh lý và di truyền. Nghiên cứu cũng có thể mở rộng bằng cách sử dụng các kỹ thuật di truyền khác, chẳng hạn như chỉnh sửa gene (gene editing), để cải thiện khả năng chịu nhiệt của cây. Cần có sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, người trồng và doanh nghiệp để đưa các giống Thu Hải Đường chịu nhiệt ra thị trường.

6.2. Tầm quan trọng của việc phát triển giống hoa mới

Việc phát triển các giống hoa mới, đặc biệt là các giống chịu nhiệt, có tầm quan trọng lớn đối với ngành nông nghiệp và kinh tế. Các giống hoa mới có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường và tạo ra các sản phẩm có giá trị gia tăng. Phát triển giống hoa mới góp phần vào sự đa dạng sinh học và bảo tồn các nguồn gene quý hiếm. Các giống hoa mới mang thương hiệu của TP.HCM có thể nâng cao vị thế của thành phố trong ngành hoa kiểng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Giới thiệu chung về cây Thu hải đường: 1. Nguồn gốc: Begonia là một trong mười chi thực vật hạt kín lớn nhất với khoảng 1. Các loài trong chi này là các loại cây thân thảo sống cạn hay cây bụi nhỏ, cao 20 - 50cm, sinh sống ở khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới ẩm ướt, tại Nam và Trung Mỹ, châu Phi và miền nam châu Á.

Hiện nay, ở Việt Nam đang trồng chủ yếu 2 nhóm hoa Thu hải đường có giá trị kinh tế là: nhóm hoa kép và nhóm hoa đơn. • Nhóm hoa kép: đây là những giống hoa đẹp, bông to rất được ưa chuộng, nhưng chỉ trồng được ở vùng khí hậu mát lạnh khoảng từ Bảo Lộc đến Đà Lạt (22-25oC). • Nhóm hoa đơn: có thể thích nghi được với điều kiện nhiệt độ cao hơn (khoảng nhiệt độ tối thích là 27-28oC). Ngoài ra, Thu hải đường còn được trồng làm kiểng lá vì chúng có bộ lá rất ấn tượng với nhiều hình dạng và màu sắc.

Đặc điểm sinh học Thu hải đường thuộc cây thân thảo mọng nước, lá có phiến rất rõ ở gốc, mọc cách, có lá kèm sớm rụng, cụm hoa chia làm hai ngã, cuống dài. Hoa của chúng thường to và sặc sỡ, có màu từ trắng, hồng, đỏ tươi hay vàng. Chúng là loại thực vật với các hoa đực và hoa cái mọc tách rời nhau trên cùng một cây, hoa đực chứa nhiều nhị hoa, còn hoa cái lớn có bầu nhụy ở dưới, và có từ 2-4 núm nhụy vặn xoắn hay phân nhánh. Ở phần lớn các loài thì quả là loại quả nang, có cánh, chứa nhiều hạt nhỏ, mặc dù loại quả mọng cũng được thấy.

Lá to và lốm đốm, thông thường không cân đối. Nhiều loài Thu hải đường phát triển và ra hoa quanh năm. Các loài sống trên cạn thường là loài thân rễ hay thân củ thường có thời kỳ ngừng phát triển, trong giai đoạn này củ có thể được lưu trữ ở khu vực khô và thoáng mát. Thu hải đường có thể nhân giống bằng phương pháp giâm cành như sau: ngắt ngọn thành những đoạn dài khoảng 20 cm, sau đó cắm vào các giá thể có độ thông thoáng cao 3 như đất cát trộn than bùn.

Giâm cành ở nơi thoáng mát và tưới nước để giữ ẩm liên tục, sau vài tuần cành giâm ra rễ có thể đem ra trồng ngoài vườn. Đặc điểm sinh thái Phần lớn Thu hải đường có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới nên chúng thường phát triển mạnh ở những vùng có khí hậu ấm áp, nhưng cũng có một số loại Thu hải đường chịu rét có nguồn gốc từ Trung Quốc là B. Trong tự nhiên, phần lớn các loài là cây mọc ở tầng thấp trong rừng, chúng cần có bóng râm và chỉ một số ít loài có thể chịu được cường độ chiếu sáng mạnh, đặc biệt trong các vùng có khí hậu nóng. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển Các giống Thu hải đường khác nhau có các yêu cầu gieo trồng khác nhau, nhưng hầu hết đều thích nghi ở điều kiện khí hậu mát, có bóng râm và ẩm độ cao nhưng giá thể trồng phải thoáng.

Loài hoa này có thể chơi kiểng hoa hoặc kiểng lá vì chúng vừa có hoa đẹp, màu sắc sặc sỡ, lại vừa có bộ lá rất ấn tượng với nhiều hình dạng và màu sắc. Ánh sáng Điều kiện ánh sáng mạnh kết hợp với nhiệt độ cao là nguyên nhân gây cháy lá và làm cho cây sinh trưởng chậm. Cây có thể phát triển thuận lợi trong giai đoạn ngày ngắn khi cường độ ánh sáng đạt 3000 fc ở nhiệt độ dưới 18 oC, 2000 fc ở 21oC, 1500 fc ở 27oC. Trong từng giai đoạn phát triển, nhu cầu về ánh sáng có sự khác nhau: - Điều kiện ngày dài cần cho giai đoạn trước và sau khi hoa hình thành.

- Điều kiện ngày ngắn cần cho giai đoạn hình thành hoa, cây sẽ phát triển nhanh hơn và nở hoa sớm hơn so với cây trồng trong điều kiện bình thường (không xử lý ngày ngắn). Nhiệt độ 4 Các giai đoạn phát triển khác nhau của cây hoa Thu hải đường có yêu cầu về nhiệt độ khác nhau. - Từ khi trồng đến khi chuẩn bị ra hoa: 19 oC. - Giai đoạn ra hoa: 21 oC kết hợp xử lý ngày ngắn giúp cho hoa nở nhanh và đều.

- Giai đoạn sau ra hoa: sản phẩm có chất lượng tốt ở 18oC. Độ ẩm Độ ẩm cần thiết cho quá trình sinh trưởng và phát triển của cây là 60-70%, riêng ở giai đoạn cây con thì độ ẩm 90-95%. Khi độ ẩm quá cao hoặc nồng độ muối hòa tan quá cao thì hệ thống rễ dễ bị hư. Cần duy trì độ ẩm cần thiết cho cây phát triển nhưng hạn chế làm ướt lá vì cây dễ bị nhiễm bệnh.

Tùy theo thời tiết và từng giai đoạn phát triển khác nhau của cây mà có chế độ tưới nước và bón phân hợp lý. Không khí CO2 cần thiết cho cây sinh trưởng và phát triển của thực vật, nếu trong giai đoạn đầu sự phát triển có nồng độ CO2 cao thì có thể xử lý ngày ngắn sớm hơn để kích thích sự ra hoa. Gia tăng nồng độ CO2 từ 300-2000 ppm sẽ tạo ra nhiều lá, chồi hoa, rút ngắn thời gian trồng và nâng cao chất lượng. Cây Thu hải đường rất mẫn cảm với không khí ô nhiễm, nếu nồng độ O3 ở 25-30 ppm trong 4 giờ/tuần sẽ gây tổn thương cho cây như xuất hiện đốm đỏ nâu, vàng đồng ở mặt dưới lá, những đốm nâu trên cánh hoa.

Giá thể Thu hải đường thích hợp với đất có thành phần cơ giới nhẹ, giàu chất hữu cơ. Các giá thể phải đảm bảo độ thoáng, xốp, không giữ nước nhiều, độ pH = 5,5-6,0. Bệnh trên cây hoa thu hải đường Côn trùng: Rệp vừng, bọ trĩ Bệnh dịch: bệnh chết rũ, Rhizoctonia, Botryis, Tomato Spotted Wilt Virus Bệnh đốm lá: do vi khuẩn Xanthomonals bogoniae Dauson. 5 Vi khuẩn thường có nhiều trong xác các cây bị bệnh và xâm nhiễm vào cây qua các vết thương, không khí và mưa, bệnh thường phát triển nhiều vào trung tuần tháng 3, đặc biệt là trong trường hợp không đủ phân và chăm sóc kém.

Khi nhiễm bệnh, trên lá có các chấm nhỏ màu xanh nhạt. Các chấm này sẽ lan rộng ra thành các đốm phồng tròn màu nâu hoặc đen, xung quanh các đốm phồng lề đường viền màu vàng nhạt hoặc nâu đỏ. Mu lá bị bệnh thường rất khô và có màu nâu. Để phòng bệnh cần chăm sóc và bón phân đầy đủ cho cây.

Cần hái bỏ và đốt hết lá bệnh ngay khi bệnh mới phát. Tránh gió mạnh để cây không bị xây xát. Sử dụng các loại thuốc sau để trị bệnh cho cây: Boocđô 5%, hoặc Amoban 0, 1%, hoặc Streptomycin phun 2 lần, mỗi lần 100 đến 200 Ui và cách nhau 7 - 10 ngày. Bệnh thối gốc: Bệnh do một loại nấm thuộc lớp bào tử sợi, có tên là nấm hạch sợi (Rhizoctonia solani Kuhn).

Một đặc điểm nổi bật của nấm này là chúng không sinh bào tử mà chỉ có sợi nấm nằm trên xác cây bệnh chờ khi nhiệt độ thích hợp khoảng 20 - 24oC thì sinh ra sợi nấm và thâm nhập vào gốc cây. Sau khi vi khuẩn thâm nhập vào cây, vi khuẩn làm xuất hiện trên thân cây các đốt sẫm màu. Những đốm này chứa nhiều nước và gây thối gốc cây. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào cuống lá làm rụng lá.

Trên bề mặt đốm bệnh có nhiều bột màu trắng bao phủ. Bệnh tuyến trùng: Bệnh do tuyến trùng Meloidogynue incoguita Chitwood gây ra. Tuyến trùng sinh sản ở nhiệt độ 22 - 30oC và chết khi nhiệt độ nhỏ hơn 10oC hoặc lớu hơn 30oC. Cây bị bệnh có những u nhỏ mọc thành chuỗi trên rễ nhưng cũng có trường hợp u mọc rời rạc và có kích thước khác nhau.

Phòng và trị bệnh này cần tiến hành những biện pháp sau: Chọn đất sạch để trồng cây và phải phơi ải kỹ để diệt tuyến trùng. Khử trùng đất bằng thuốc Viddem D dạng dung dịch theo qui trình sau: Trên luống đã đánh, đào vài lỗ hoặc rãnh đất sâu và nhỏ vào mỗi lỗ 5 - 10 giọt thuốc. Sau khi nhỏ thuốc lấp đất kín lỗ để nửa tháng thì bắt đầu trồng hoa. Có thể thay Viddem D bằng Nemagon 0,1% theo liều lượng 10 - 15 ml/1ỗ.

Bệnh thối gốc do nấm hạch: Đây là bệnh rất thường gặp trong mọi giai đoạn phát triển của cây. Bệnh do nấm hạch (Sclerotinia sclerotiorum Lib de Berg) thuộc lớp nấm đĩa, bộ nấm màng miệng gây ra. Phòng trị bệnh này bằng các phương pháp sau: Khử trùng đất bằng Formalin trước khi trồng và thay đất trồng mới nếu vụ trước đã bị nhiễm 6 bệnh. Bón nhiều phân lân và Kali không nên bón quá nhiều đạm.

Sử dụng các loại thuốc sau: Thuốc lưu huỳnh bột, Daconil 0,1% hoặc Topsin 0,2% phun 2 đến 3 lần, mỗi lần cách nhau 10 -15 ngày. Dùng vôi sống và nước tro bếp theo tỉ lệ ¼ trộn đều bón vào gốc cây (nguồn: Hướng dẫn phòng trừ sâu hại trên cây cảnh, 2007) 1. Ý nghĩa kinh tế Trong số nhiều loại hoa mới nhập hiện nay, Thu hải đường (Begonia tuberous) đang là một loại hoa được ưa chuộng nhất vì vẻ đẹp màu sắc, hình dáng cũng như độ bền của cánh hoa. Ngoài ra, loài hoa này còn là nguồn thực phẩm và dược phẩm: hàm lượng fructose trong cây cao nên có vị ngọt ngọt chua chua vì thế nó từng được sử dụng làm nguồn gia vị ở Philippines và Brazil.

Ở Trung Quốc, Bazil, Indonesia lá Thu hải đường được dùng như rau ăn tươi. Một số giống Thu hải đường có tác dụng như nguồn dược liệu có tác dụng: thanh nhiệt, giải độc, trị ho ra máu, giảm đau, chữa tê bại, di chứng sau bệnh viêm màng não, thuốc xổ, thuốc mê, chống ung thư. Quy trình trồng và chăm sóc Cho giá thể theo các tỉ lệ pha trộn vào khay. Sau đó tưới đẫm giá thể rồi gieo hạt giống vào lỗ trong từng khay, sau đó phủ thêm một lớp giá thể mỏng lên trên và tưới nước phun sương.

Các khay gieo hạt được đặt vào chỗ mát và mỗi ngày tưới phun sương 1 lần tùy theo điều kiện môi trường, đến khi thấy đạt đến độ ẩm cần thiết thì kết thúc. Sau khi hạt ra lá mầm và bắt đầu xuất hiện ra lá thật đầu tiên ta phun thêm vitamin B1 với tỉ lệ 1ml/ lít phun mỗi tuần 1 lần. Bắt đầu trồng khi cây con được 2 - 3 lá thật. Tiến hành tách cây con cẩn thận trong khay gieo hạt, sau đó trồng vào trong chậu có kích thước 18x20 cm.