Nghiên Cứu Rủi Ro Trong Bảo Lãnh Quốc Tế Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Ngoại Thương Việt Nam

Khám phá rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại trụ sở chính ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam và cách quản lý hiệu quả.

• Tác giả: Hồ Hương Giang
• Người hướng dẫn: GS. Đỗ Đức Bình
• Trường học: Trường Đại Học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế quốc tế
• Đề tài: Rủi Ro Trong Bảo Lãnh Quốc Tế Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Ngoại Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG ANH
• DANH MỤC BẢNG VÀ HÌNH
• TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU LUẬN VĂN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TRONG BẢO LÃNH QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái niệm bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại
• 1.3. Các loại hình bảo lãnh quốc tế chủ yếu tại ngân hàng thương mại
• 1.4. Tầm quan trọng của bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại
• 1.5. Rủi ro trong bảo lãnh quốc tế
• 1.5.1. Định nghĩa về rủi ro
• 1.5.2. Các loại rủi ro thường gặp trong bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại
• 1.6. Đặc trưng của rủi ro trong bảo lãnh quốc tế
• 1.7. Tác động của rủi ro trong bảo lãnh quốc tế
• 1.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại
• 1.8.1. Nhân tố khách quan
• 1.8.2. Nhân tố chủ quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO TRONG BẢO LÃNH QUỐC TẾ TẠI TRỤ SỞ CHÍNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát thực trạng rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 2.2. Tổng quan về bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 2.3. Rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 2.4. Các chính sách và biện pháp đã được Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam áp dụng nhằm hạn chế rủi ro trong bảo lãnh quốc tế
• 2.4.1. Chính sách và biện pháp hạn chế rủi ro trong bảo lãnh tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 2.4.2. Chính sách và biện pháp quản lý và hạn chế rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 2.5. Đánh giá chung về việc thực hiện các chính sách, biện pháp nhằm hạn chế rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 2.6. Những kết quả chủ yếu. Hạn chế, bất cập
• 2.7. Nguyên nhân của những hạn chế và bất cập trong hạn chế rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: XU HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HẠN CHẾ RỦI RO TRONG BẢO LÃNH QUỐC TẾ TẠI TRỤ SỞ CHÍNH NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Bối cảnh kinh tế chính trị quốc tế và trong nước ảnh hưởng đến bảo lãnh quốc tế và rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 3.1.1. Bối cảnh kinh tế chính trị quốc tế
• 3.1.2. Bối cảnh trong nước
• 3.2. Xu hướng của rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn tới năm 2025
• 3.3. Một số yêu cầu đối với bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 3.4. Dự báo cho rủi ro trong bảo lãnh quốc tế. Xu hướng của rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn tới năm 2025
• 3.5. Một số giải pháp chủ yếu nhằm hạn chế rủi ro trong giao dịch bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• 3.5.1. Nhóm giải pháp liên quan đến hạn chế rủi ro pháp lý
• 3.5.2. Nhóm giải pháp liên quan đến hạn chế rủi ro tín dụng
• 3.5.3. Nhóm giải pháp liên quan đến hạn chế rủi ro hoạt động
• 3.5.4. Nhóm giải pháp liên quan đến hạn chế một số rủi ro khác
• 3.6. Một số kiến nghị với Ngân hàng nhà nước
• 3.6.1. Kiến nghị chung
• 3.6.2. Kiến nghị liên quan tới Thông tư 07/2015/TT-NHNN: Quy định về bảo lãnh ngân hàng ban hành ngày 25/06/2015
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Bảo Lãnh Quốc Tế Nghiên Cứu Vietcombank

Bài viết này tập trung phân tích rủi ro bảo lãnh quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank). Bảo lãnh quốc tế đóng vai trò quan trọng trong các giao dịch thương mại quốc tế, giúp giảm thiểu rủi ro cho các bên liên quan. Tuy nhiên, hoạt động này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào các loại rủi ro, nguyên nhân và giải pháp để quản lý hiệu quả rủi ro trong hoạt động bảo lãnh ngân hàng tại Vietcombank. Theo luận văn, bảo lãnh quốc tế là một mảnh đất màu mỡ hứa hẹn nhiều tiềm năng cho Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam nhưng các giao dịch bảo lãnh quốc tế này thường đi kèm với rất nhiều rủi ro khác nhau. Các rủi ro này cần được nhận diện và đánh giá đầy đủ để có các chính sách và biện pháp giảm thiểu các rủi ro đó.

1.1. Khái Niệm và Tầm Quan Trọng của Bảo Lãnh Quốc Tế

Bảo lãnh quốc tế là cam kết của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh nếu bên này không thực hiện đúng nghĩa vụ. Hoạt động này có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tài trợ thương mại, giảm thiểu rủi ro cho các nhà xuất nhập khẩu và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế. Theo luận văn, trong giao dịch bảo lãnh tại các ngân hàng thương mại, người hưởng của bảo lãnh (cũng là người có quyền đối với nghĩa vụ phát sinh) có thể giảm thiểu những nghi ngại về khả năng thực hiện của nghĩa vụ của bên có nghĩa vụ khi đã có một ngân hàng thương mại có uy tín cam kết thông qua giao dịch bảo lãnh về việc sẽ thực hiện thanh toán cho người hưởng khi bên có nghĩa vụ không thể thực hiện nghĩa vụ của mình.

1.2. Các Loại Hình Bảo Lãnh Quốc Tế Phổ Biến tại Vietcombank

Vietcombank cung cấp nhiều loại hình bảo lãnh quốc tế, bao gồm bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh dự thầu, và bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước. Mỗi loại hình bảo lãnh có đặc điểm và rủi ro riêng, đòi hỏi ngân hàng phải có quy trình thẩm định và quản lý rủi ro phù hợp. Đặc biệt đối với các giao dịch có yếu tố quốc tế, khi mà đối tượng tham gia giao dịch có ít nhất hai quốc tịch khác nhau, thông tin về các bên tham gia còn hạn chế và rủi ro về biến động môi trường kinh doanh ngày càng lớn kèm theo rất nhiều các vấn đề khác biệt về pháp luật… thì bảo lãnh quốc tế đã trở nên không thể thiếu trong đời sống và thực tiễn kinh doanh.

II. Thách Thức Quản Trị Rủi Ro Phân Tích Rủi Ro Bảo Lãnh

Quản trị rủi ro bảo lãnh quốc tế là một thách thức lớn đối với các ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Các loại rủi ro chính bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro pháp lý, rủi ro hoạt động, và rủi ro thị trường. Việc nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro này đòi hỏi ngân hàng phải có hệ thống quản lý rủi ro toàn diện và hiệu quả. Rủi ro thường được hiểu là khả năng xảy ra một cái gì đó không tốt hoặc gây ra sự tổn thương hoặc tổn thất. Rủi ro pháp lý là rủi ro phát sinh từ việc không tuân thủ các nghĩa vụ theo luật định hoặc quy định pháp luật.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng trong Bảo Lãnh Quốc Tế Vietcombank

Rủi ro tín dụng phát sinh khi bên được bảo lãnh không có khả năng trả nợ, dẫn đến việc ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh. Để giảm thiểu rủi ro này, Vietcombank cần có quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, đánh giá khả năng tài chính của khách hàng và kiểm soát tài sản đảm bảo. Rủi ro tín dụng tại Trụ sở chính Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam vẫn còn lớn vì các yếu tố nước ngoài của bảo lãnh quốc tế như ngành hàng hay các chu kỳ kinh doanh chưa được tính tới khi thẩm định tín dụng.

2.2. Rủi Ro Pháp Lý và Hoạt Động trong Bảo Lãnh Quốc Tế

Rủi ro pháp lý phát sinh khi có tranh chấp về hợp đồng bảo lãnh hoặc khi các quy định pháp luật thay đổi. Rủi ro hoạt động phát sinh do sai sót trong quy trình nghiệp vụ, gian lận hoặc lỗi hệ thống. Vietcombank cần có đội ngũ юристов chuyên nghiệp và hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả để giảm thiểu các rủi ro này. Đối với rủi ro hoạt động trong bảo lãnh quốc tế, Trụ sở chính Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam đã ghi nhận một số trường hợp sai sót do lỗi thao tác của cán bộ mà đôi lúc những sai sót đó có xuất phát từ lí do hệ thống chưa hỗ trợ tốt cho cán bộ trong quá trình xử lý giao dịch.

III. Phương Pháp Quản Lý Rủi Ro Kinh Nghiệm Vietcombank

Vietcombank đã triển khai nhiều biện pháp để quản lý rủi ro bảo lãnh quốc tế, bao gồm xây dựng chính sách quản lý rủi ro, quy trình thẩm định tín dụng, hệ thống kiểm soát nội bộ, và đào tạo cán bộ. Tuy nhiên, ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện các biện pháp này để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của hoạt động bảo lãnh xuất nhập khẩu. Theo đánh giá của tác giả, các loại rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam là hiện hữu. Trong đó, rủi ro pháp lý trong bảo lãnh quốc tế khó có thể được đánh giá một cách cụ thể vì nội bộ Vietcombank chưa có hệ thống đo lường rủi ro pháp lý cụ thể.

3.1. Chính Sách và Quy Trình Quản Lý Rủi Ro Bảo Lãnh Vietcombank

Vietcombank có chính sách quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm các quy định về nhận diện, đánh giá, đo lường và kiểm soát rủi ro. Quy trình thẩm định tín dụng được thực hiện chặt chẽ, đảm bảo đánh giá đầy đủ khả năng tài chính của khách hàng. Ngoài ra, sự khác biệt về các quy định trong các nguồn luật áp dụng trong bảo lãnh quốc tế cũng tạo ra rủi ro pháp lý trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ trong Quản Lý Rủi Ro Bảo Lãnh

Vietcombank đang ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro, bao gồm hệ thống cảnh báo sớm, hệ thống theo dõi và giám sát giao dịch, và hệ thống báo cáo rủi ro. Việc ứng dụng công nghệ giúp ngân hàng phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro và đưa ra các biện pháp xử lý kịp thời. Quy trình bảo lãnh hiện hành của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam thuận tiện cho việc theo dõi và thực hiện.

IV. Giải Pháp Giảm Thiểu Rủi Ro Đề Xuất Cho Vietcombank

Để giảm thiểu rủi ro bảo lãnh quốc tế một cách hiệu quả, Vietcombank cần tập trung vào các giải pháp sau: Nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm soát nội bộ, hoàn thiện khung pháp lý, và đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận liên quan. Để có thể hiện thực hóa các giải pháp trên cần có sự hỗ trợ rất lớn của Ngân hàng nhà nước về khung chính sách. Chính bới vậy, tác giả đã đưa ra một số kiến nghị đ...

4.1. Nâng Cao Năng Lực Thẩm Định Tín Dụng Bảo Lãnh Quốc Tế

Vietcombank cần nâng cao năng lực thẩm định tín dụng bằng cách đào tạo chuyên sâu cho cán bộ tín dụng, xây dựng hệ thống đánh giá rủi ro tín dụng tiên tiến, và thu thập thông tin đầy đủ về khách hàng. Việc thẩm định tín dụng cần xem xét đến các yếu tố đặc thù của từng thị trường và ngành nghề. Vietcombank cần xây dựng chính sách cấp tín dụng cho bảo lãnh quốc tế có tính tới yếu tố nước ngoài và yếu tố ngành hàng.

4.2. Tăng Cường Kiểm Soát Nội Bộ và Tuân Thủ Pháp Luật

Vietcombank cần tăng cường kiểm soát nội bộ bằng cách xây dựng quy trình kiểm soát chặt chẽ, thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất, và xử lý nghiêm các vi phạm. Ngân hàng cũng cần tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về bảo lãnh ngân hàng và phòng chống rửa tiền. Nâng cao vai trò của Phòng Pháp chế Trụ sở chính trong việc hạn chế rủi ro pháp lý cho các giao dịch tại Trụ sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Hiệu Quả Hoạt Động Bảo Lãnh Vietcombank

Việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp Vietcombank nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh quốc tế, tăng cường khả năng cạnh tranh, và đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế. Ngân hàng cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các biện pháp này để có những điều chỉnh phù hợp. Theo luận văn, Vietcombank đã trở thành một ngân hàng có uy tín hàng đầu và là một trong những sự lựa chọn số một của các khách hàng là doanh nghiệp cũng như các định chế tài chính. Trên trường quốc tế, Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam được xếp hạng uy tín cao.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Bảo Lãnh Quốc Tế Vietcombank

Vietcombank cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động bảo lãnh quốc tế, bao gồm doanh số, lợi nhuận, tỷ lệ nợ xấu, và mức độ hài lòng của khách hàng. Việc đánh giá hiệu quả giúp ngân hàng xác định được những điểm mạnh và điểm yếu, từ đó có những cải tiến phù hợp. Tham gia vào các thỏa thuận chia sẻ rủi ro đối với các giao dịch bảo lãnh quốc tế trị giá lớn.

5.2. Bài Học Kinh Nghiệm từ Vietcombank về Quản Lý Rủi Ro

Kinh nghiệm của Vietcombank cho thấy rằng việc quản lý rủi ro bảo lãnh quốc tế hiệu quả đòi hỏi sự cam kết của lãnh đạo, sự tham gia của tất cả các bộ phận, và sự đầu tư vào công nghệ và đào tạo. Ngân hàng cần xây dựng văn hóa quản lý rủi ro chủ động và liên tục cải tiến quy trình nghiệp vụ. Tinh giản theo hướng gọn nhẹ hóa quy trình bảo lãnh.

VI. Tương Lai Bảo Lãnh Quốc Tế Xu Hướng và Cơ Hội Vietcombank

Hoạt động bảo lãnh quốc tế sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, mang lại nhiều cơ hội cho Vietcombank. Tuy nhiên, ngân hàng cũng cần đối mặt với nhiều thách thức mới, như sự cạnh tranh gay gắt, sự thay đổi của quy định pháp luật, và sự phát triển của công nghệ. Để tận dụng cơ hội và vượt qua thách thức, Vietcombank cần có chiến lược phát triển phù hợp. Theo luận văn, hoạt động bảo lãnh quốc tế sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, mang lại nhiều cơ hội cho Vietcombank.

6.1. Dự Báo Xu Hướng Rủi Ro trong Bảo Lãnh Quốc Tế

Các xu hướng rủi ro chính trong bảo lãnh quốc tế bao gồm sự gia tăng của rủi ro tín dụng, rủi ro pháp lý, và rủi ro hoạt động. Vietcombank cần chủ động dự báo và ứng phó với các xu hướng này để giảm thiểu thiệt hại. Xác định và đánh giá được được rủi ro pháp lý trong bảo lãnh quốc tế.

6.2. Chiến Lược Phát Triển Bảo Lãnh Quốc Tế của Vietcombank

Chiến lược phát triển bảo lãnh quốc tế của Vietcombank cần tập trung vào việc mở rộng thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, và tăng cường hợp tác quốc tế. Ngân hàng cần xây dựng thương hiệu mạnh và tạo dựng uy tín trên thị trường quốc tế. Thiết lập một môi trường rủi ro tín dụng thích hợp cho bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, bảo lãnh quốc tế đóng vai trò then chốt trong việc bảo đảm an toàn cho các giao dịch thương mại xuyên biên giới. Tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), doanh số bảo lãnh quốc tế đã ghi nhận sự tăng trưởng vượt bậc từ 272 tỷ đồng năm 2012 lên đến 4.854 tỷ đồng vào năm 2016, tức tăng gần 18 lần sau 5 năm. Tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro phức tạp xuất phát từ sự khác biệt về hệ thống pháp lý giữa các quốc gia, biến động kinh tế toàn cầu và quy mô của các hợp đồng có giá trị lên tới hàng chục triệu USD.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là việc nhận diện, đo lường và kiểm soát các nhóm rủi ro đặc thù như rủi ro pháp lý, rủi ro tín dụng và rủi ro hoạt động nhằm giảm thiểu tổn thất tài chính và bảo vệ vị thế cạnh tranh của ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài là hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về rủi ro trong bảo lãnh quốc tế, phân tích toàn diện thực trạng phát sinh và quản trị rủi ro tại Trụ sở chính Vietcombank giai đoạn 2012-2016, từ đó xây dựng hệ thống định hướng và giải pháp khả thi đến năm 2020, tầm nhìn 2025.

Không gian nghiên cứu được xác định tập trung tại Trụ sở chính Vietcombank – đầu tàu xử lý các giao dịch ngoại thương phức tạp của toàn hệ thống. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện rõ nét qua việc duy trì tỷ lệ đòi tiền thực tế ở mức an toàn dưới 0,05%, đồng thời nâng tỷ trọng đóng góp của bảo lãnh quốc tế Trụ sở chính từ 8,33% năm 2012 lên 55,99% tổng doanh số bảo lãnh quốc tế toàn hệ thống vào năm 2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng các lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng hiện đại và các chuẩn mực tập quán thương mại quốc tế. Theo Thông tư 07/2015/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bảo lãnh ngân hàng là một hình thức cấp tín dụng mà bên bảo lãnh cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên này vi phạm nghĩa vụ đã cam kết. Trong giao dịch quốc tế, tính chất của bảo lãnh mở rộng thêm yếu tố có ít nhất hai bên tham gia mang quốc tịch khác nhau.

Khung lý thuyết của đề tài tích hợp ba nguồn chuẩn mực và mô hình phân tích chính:

1. Quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu (URDG 758) ban hành năm 2010 bởi Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), khẳng định tính độc lập của cam kết bảo lãnh đối với hợp đồng cơ sở.
2. Quy tắc thực hành tín dụng dự phòng quốc tế (ISP98 - Ấn phẩm số 590 của ICC) và Công ước Liên Hợp Quốc năm 1995 về bảo lãnh độc lập và thư tín dụng dự phòng.
3. Khung phân loại rủi ro của Nordic Investment Bank, chia rủi ro thành ba nhóm trọng tâm:

• Rủi ro pháp lý: Nguy cơ phát sinh từ sự không tuân thủ nghĩa vụ theo luật định, xung đột quy chuẩn giữa luật quốc gia và tập quán quốc tế hoặc tranh chấp hợp đồng.
• Rủi ro tín dụng: Nguy cơ bên được bảo lãnh hoặc ngân hàng bảo lãnh đối ứng mất khả năng thanh toán khi phát sinh nghĩa vụ bồi hoàn.
• Rủi ro hoạt động: Tổn thất phát sinh do lỗi thao tác của con người, sự cố hệ thống công nghệ thông tin hoặc quy trình kiểm soát nội bộ chưa hoàn thiện.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp xác thực từ các báo cáo kết quả kinh doanh nội bộ của Vietcombank, dữ liệu nghiệp vụ Tài trợ thương mại (Trade Finance) và số liệu thống kê kinh tế vĩ mô của Tổng cục Thống kê trong giai đoạn 2012-2016.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 100% các hồ sơ giao dịch bảo lãnh quốc tế và bảo lãnh đối ứng được phát hành tại Trụ sở chính Vietcombank trong suốt thời gian 5 năm, với tổng quy mô doanh số lũy kế đạt hàng chục nghìn tỷ đồng. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm loại bỏ sai số thống kê, đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho năng lực xử lý giao dịch tại trung tâm điều hành của ngân hàng.

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian (time-series analysis) và phương pháp so sánh tổng hợp. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này xuất phát từ nhu cầu đánh giá trực quan sự chuyển dịch cơ cấu loại hình bảo lãnh, sự biến động tỷ trọng đồng tiền thanh toán (USD chiếm từ 77,48% đến 97,35% qua các năm) và đối chiếu sự tương quan giữa Trụ sở chính với mạng lưới các chi nhánh trên cả nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực chứng giai đoạn 2012-2016 đã làm sáng tỏ các phát hiện quan trọng sau:

Thứ nhất, doanh số bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Vietcombank có sự tăng trưởng bứt phá gắn liền với chu kỳ kinh tế và chính sách quản trị tập trung. Sau giai đoạn suy giảm nhẹ từ 272 tỷ đồng năm 2012 xuống 195 tỷ đồng năm 2013 do ảnh hưởng suy thoái chung, doanh số đã phục hồi lên 377 tỷ đồng năm 2014, đạt 1.169 tỷ đồng năm 2015 và tăng vọt lên 4.854 tỷ đồng vào năm 2016. Tỷ trọng doanh số bảo lãnh quốc tế của Trụ sở chính so với toàn hệ thống Vietcombank đã tăng từ 8,33% năm 2012 lên 55,99% năm 2016.

Thứ hai, mô hình bảo lãnh trên cơ sở bảo lãnh đối ứng của ngân hàng nước ngoài chuyển dịch thành sản phẩm chủ đạo tuyệt đối. Kể từ tháng 11/2015, khi Vietcombank thực hiện chính sách chuyển toàn bộ nghiệp vụ bảo lãnh đối ứng về Trụ sở chính xử lý tập trung, doanh số phân khúc này đã tăng từ 833 tỷ đồng năm 2015 lên 4.854 tỷ đồng năm 2016, nâng tỷ trọng xử lý tại Trụ sở chính từ mức 20% - 40% trong giai đoạn 2013-2015 lên mức 100% trong toàn hệ thống vào năm 2016.

Thứ ba, cơ cấu đồng tiền cam kết bảo lãnh phụ thuộc gần như tuyệt đối vào đồng Đô la Mỹ (USD). Tỷ trọng doanh số bảo lãnh bằng USD luôn duy trì ở mức cao: 80,67% (năm 2012), 78,19% (năm 2013), 77,48% (năm 2014), 94,02% (năm 2015) và đạt mức kỷ lục 97,35% vào năm 2016. Trong khi đó, tỷ trọng đồng Euro (EUR) giảm mạnh từ 19,33% năm 2012 xuống chỉ còn 2,29% năm 2016.

Thứ tư, tỷ lệ rủi ro tín dụng trực tiếp được duy trì ở ngưỡng an toàn nhưng rủi ro hoạt động và pháp lý tiềm ẩn vẫn ở mức cao. Tỷ lệ phát sinh nghĩa vụ bồi hoàn thực tế cho bên thụ hưởng chỉ chiếm dưới 0,05% tổng số lượng thư bảo lãnh phát hành. Tuy nhiên, sai sót tác nghiệp do thao tác thủ công trên phần mềm soạn thảo văn bản dẫn đến việc phải chỉnh sửa, phát hành lại thư bảo lãnh chiếm tỷ lệ từ 0,05% (năm 2015) đến 0,1% (năm 2016).

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh rõ thực trạng kiểm soát rủi ro của Vietcombank. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ cột kết hợp đường xu hướng cho thấy sự phân hóa mạnh mẽ: quy mô doanh thu tăng trưởng theo cấp số nhân trong khi sự phụ thuộc vào đồng USD ngày càng đậm nét. Điều này đặt Trụ sở chính trước áp lực rủi ro thanh khoản ngoại tệ rất lớn trong những giai đoạn thị trường ngoại hối trong nước biến động hoặc khan hiếm nguồn USD cục bộ.

Về mặt pháp lý, xung đột giữa hệ thống luật pháp Việt Nam và tập quán quốc tế là điểm nghẽn rủi ro lớn nhất. Theo Điều 27 của URDG 758, ngân hàng phát hành được miễn trách hoàn toàn đối với tính chân thật của chữ ký hoặc tính xác thực của chứng từ đòi tiền. Trái lại, Điều 85 và Điều 141 của Bộ luật Dân sự 2015 tại Việt Nam lại bắt buộc người ký văn bản đòi tiền phải có thẩm quyền đại diện hợp pháp. Bên cạnh đó, theo Thông tư 07/2015/TT-NHNN và Điều 604 Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ bảo lãnh có sự gắn kết nhất định với hợp đồng cơ sở và việc bồi thường yêu cầu phải có căn cứ hành vi vi phạm có lỗi, trong khi URDG 758 xác lập bảo lãnh độc lập tuyệt đối với hợp đồng thương mại gốc.

Một trường hợp thực tế điển hình xảy ra vào tháng 03/2016: Trụ sở chính Vietcombank phát hành bảo lãnh thực hiện hợp đồng theo chuẩn URDG 758 cho công ty V với bên thụ hưởng là công ty T (Trung Quốc), tài sản bảo đảm là ký quỹ 100%. Tháng 06/2016, nhà máy đối tác của công ty V gặp sự cố cháy nổ dẫn tới không giao hàng đúng tiến độ và bên thụ hưởng gửi yêu cầu đòi tiền hợp lệ. Dù ngân hàng không chịu rủi ro tín dụng do đã khoanh giữ 100% tiền ký quỹ, rủi ro pháp lý phức tạp đã phát sinh khi xuất hiện tranh chấp về định nghĩa sự kiện bất khả kháng giữa quy định của URDG 758 và Điều 458 Bộ luật Dân sự 2015.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả phòng ngừa rủi ro bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Vietcombank trong giai đoạn tiếp theo, hệ thống giải pháp toàn diện cần được triển khai đồng bộ:

1. Thiết lập bộ tiêu chuẩn đo lường và thẩm định rủi ro pháp lý: Nâng cao vai trò của Phòng Pháp chế trong việc thẩm tra tính tương thích giữa luật áp dụng của hợp đồng bảo lãnh với quy định của pháp luật Việt Nam. Đơn vị cần rà soát 100% các mẫu thư bảo lãnh áp dụng luật nước ngoài trước khi phát hành, hoàn thành quy chế phối hợp pháp lý trước quý IV/2018.
2. Tái cấu trúc quy trình thẩm định rủi ro tín dụng quốc tế: Tích hợp hệ số rủi ro ngành hàng và chu kỳ kinh tế toàn cầu vào hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ dành cho các định chế tài chính nước ngoài. Đối với các giao dịch bảo lãnh quốc tế có quy mô trên 10 triệu USD hoặc thời hạn trung dài hạn, Trụ sở chính cần thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro thông qua đồng bảo lãnh hoặc tái bảo lãnh quốc tế nhằm bảo toàn thanh khoản ngoại tệ.
3. Hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin Trade Finance (TF): Nâng cấp phần mềm quản trị tác nghiệp TF để tự động hóa quy trình xuất mẫu thư bảo lãnh song ngữ Anh - Việt trực tiếp từ dữ liệu hệ thống, chấm dứt tình trạng nhập liệu thủ công trên Microsoft Word, hướng tới mục tiêu kéo giảm tỷ lệ sai sót tác nghiệp từ mức 0,1% xuống 0% trong giai đoạn 2018-2020. Đồng thời, tích hợp mô-đun quét tự động danh sách cấm vận và phòng chống rửa tiền quốc tế cho toàn bộ giao dịch văn bản và điện SWIFT.
4. Kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý lên Ngân hàng Nhà nước: Đề xuất sửa đổi, bổ sung Thông tư 07/2015/TT-NHNN theo hướng công nhận tính chất cam kết thanh toán độc lập của bảo lãnh quốc tế phù hợp với thông lệ URDG 758 của Phòng Thương mại Quốc tế, tạo hành lang pháp lý nhất quán giúp các ngân hàng thương mại Việt Nam tự tin mở rộng thị trường tài trợ quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và tính học thuật ứng dụng cao, đặc biệt phù hợp cho các nhóm đối tượng sau:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp khung đánh giá rủi ro đa chiều (pháp lý, tín dụng, thanh khoản, hoạt động) và mô hình quản lý tập trung nghiệp vụ bảo lãnh đối ứng để tối ưu hóa hiệu quả vận hành.
• Chuyên viên nghiệp vụ Tài trợ thương mại và Pháp chế ngân hàng: Cung cấp cẩm nang phân tích các điểm xung đột giữa Bộ luật Dân sự, Thông tư của Ngân hàng Nhà nước và các bộ quy tắc quốc tế (URDG 758, ISP98), giúp hạn chế sai sót trong quá trình soạn thảo và thẩm định thư bảo lãnh.
• Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà thầu quốc tế: Giúp các doanh nghiệp nắm vững cơ chế vận hành của bảo lãnh độc lập, điều kiện miễn trách của ngân hàng và các rủi ro phát sinh từ điều khoản bất khả kháng để đàm phán hợp đồng thương mại an toàn hơn.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp nghiên cứu tình huống thực chứng, cung cấp số liệu phân tích chuyên sâu về thị trường tài trợ thương mại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Rủi ro lớn nhất trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Vietcombank hiện nay là gì?
Rủi ro lớn nhất là rủi ro pháp lý phát sinh từ sự xung đột giữa tập quán quốc tế (URDG 758 chiếm trên 70% giao dịch) và quy định pháp luật Việt Nam. URDG 758 quy định bảo lãnh mang tính độc lập và miễn trách kiểm tra tính xác thực chứng từ, trong khi pháp luật Việt Nam yêu cầu kiểm soát thẩm quyền ký và căn cứ vi phạm nghĩa vụ hợp đồng gốc.

Tại sao doanh số bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Vietcombank lại tăng đột biến vào năm 2016?
Doanh số tăng vọt lên 4.854 tỷ đồng vào năm 2016 (chiếm 55,99% toàn hệ thống) là do Vietcombank áp dụng chính sách quản lý tập trung từ tháng 11/2015. Theo đó, 100% các giao dịch bảo lãnh phát hành trên cơ sở bảo lãnh đối ứng của ngân hàng nước ngoài đều được chuyển giao về Trụ sở chính trực tiếp xử lý thay vì phân tán tại các chi nhánh.

Sự phụ thuộc vào đồng USD trong bảo lãnh quốc tế tại Vietcombank tiềm ẩn nguy cơ gì?
Với tỷ trọng cam kết bằng USD chiếm từ 77,48% đến 97,35% tổng doanh số giai đoạn 2012-2016, ngân hàng phải đối mặt với rủi ro thanh khoản ngoại tệ lớn. Trong trường hợp thị trường ngoại hối biến động mạnh và bên được bảo lãnh không thể thu xếp đủ nguồn ngoại tệ khi có yêu cầu đòi tiền, Trụ sở chính phải chịu áp lực chi trả thay bằng ngoại tệ tức thì.

Hệ thống công nghệ tác nghiệp hiện tại gây ra những rủi ro hoạt động nào?
Hệ thống Trade Finance chưa hỗ trợ tạo và lưu mẫu thư bảo lãnh tự động bằng văn bản, buộc cán bộ phải soạn thảo thủ công trên Microsoft Word. Điều này dẫn tới nguy cơ nhập sai dữ liệu, khiến tỷ lệ thư bảo lãnh bị khách hàng trả lại để điều chỉnh nội dung chiếm từ 0,05% đến 0,1% trong năm 2015 và 2016.

Ngân hàng ứng phó thế nào trước nguy cơ bảo lãnh quốc tế bị lợi dụng để rửa tiền?
Vietcombank tăng cường kiểm tra chéo các giao dịch có giá trị lớn bất thường liên quan đến dự án cơ sở hạ tầng, kiểm tra lịch sử tín dụng của các đối tác tư nhân có vốn điều lệ nhỏ, đồng thời đối soát dữ liệu với danh sách cảnh báo cấm vận của Liên Hợp Quốc, Hoa Kỳ và Ngân hàng Nhà nước.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện quá trình tăng trưởng vượt bậc của doanh số bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Vietcombank giai đoạn 2012-2016, đạt đỉnh 4.854 tỷ đồng vào năm 2016.
• Nhận diện chính xác ba mắt xích rủi ro trọng yếu gồm: xung đột pháp lý giữa URDG 758 và luật định Việt Nam, mức độ tập trung ngoại tệ USD lên tới 97,35%, cùng nguy cơ sai sót tác nghiệp do công nghệ chưa khép kín.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng khẳng định tính tất yếu của mô hình quản trị bảo lãnh đối ứng tập trung, giúp Vietcombank kiểm soát tỷ lệ đòi tiền thực tế ở mức an toàn dưới 0,05%.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược đến năm 2020 và tầm nhìn 2025, tập trung vào nâng cấp hệ thống phần mềm Trade Finance, chuẩn hóa quản trị rủi ro định chế tài chính và kiến nghị sửa đổi Thông tư 07/2015/TT-NHNN.
• Đây là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho các ngân hàng thương mại trong quá trình hoàn thiện khung quản trị rủi ro hoạt động ngoại thương và hội nhập tài chính quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1:Một số vấn đề lý luận về rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại Chương 2:Thực trạng rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam Chương 3:Xu hướng và giải pháp hạn chế rủi ro trong bảo lãnh quốc tế tại Trụ sở chính Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam 5 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TRONG BẢO LÃNH QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Một số vấn đề cơ bản về bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại 1. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng và bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại Thông tƣ 07/2015/TT-NHNN – Thông tƣ về bảo lãnh ngân hàng ngày 25/06/2015 đã qui định tại Điều 3: “Bảo lãnh ngân hànglà hình thức cấp tín dụng, theo đó bên bảo lãnh cam kết với bên thụ hưởng về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên thụ hưởng; bên được bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn trả cho bên bảo lãnh.” Các bên tham gia trong bảo lãnh ngân hàng thông thường là: - Bên bảo lãnh “là tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài thực hiện bảo lãnh cho bên được bảo lãnh.

Trong trường hợp đồng bảo lãnh, bảo lãnh đối ứng và xác nhận bảo lãnh thì bên bảo lãnh bao gồm cả tổ chức tín dụng ở nước ngoài.” - Bên được bảo lãnh “là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng ở nước ngoài), cá nhân được bảo lãnh bởi bên bảo lãnh, bên bảo lãnh đối ứng”. - Bên thụ hưởng “là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng ở nước ngoài), cá nhân có quyền thụ hưởng bảo lãnh do bên bảo lãnh, bên xác nhận bảo lãnh phát hành.” - Bên yêu cầu “là bên đứng ra yêu cầu bên bảo lãnh phát hành bảo lãnh và chịu trách nhiệm về việc đền bù và bồi thường các thiệt hại cho bên bảo lãnh. Bên yêu cầu cũng có thể là bên được bảo lãnh hoặc là một bên khác. 6 Từ các khái niệm trên, có thể thấy bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại là “hình thức cấp tín dụng mà trong đó bên bảo lãnh là ngân hàng thương mại cam kết với bên thụ hưởng về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên thụ hưởng.

Tuy nhiên, trong giao dịch này, các bên tham gia sẽ có ít nhất hai quốc tịch khác nhau. Các loại hình bảo lãnh quốc tế chủ yếu tại ngân hàng thương mại Các loại hình bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại cũng giống như các loại hình bảo lãnh nói chung tại ngân hàng thương mại chỉ khác ở chỗ bên được bảo lãnh và bên thụ hưởng có ít nhất hai quốc tịch khác nhau. Có nhiều loại bảo lãnh khác nhau theo tiêu chí phân loại như sau: 1. Phân loại theo trách nhiệm của bên thụ hưởng chứng minh vi phạm của bên được bảo lãnh khi đòi tiền a.

Bảo lãnh vô điều kiện Bảo lãnh vô điều kiện hay còn được gọi là bảo lãnh theo yêu cầu là một cam kết không hủy ngang được phát hành bởi bên bảo lãnh (ngân hàng thương mại) theo yêu cầu của bên yêu cầu rằng sẽ thanh toán cho bên thụ hưởng bảo lãnh bất kỳ số tiền nào mà bên thụ hưởng có thể yêu cầu nhưng không đượt vượt quá số tiền và thời hạn đã quy định trong bảo lãnh khi bên bảo lãnh nhận được hồ sơ đòi tiền phù hợp với qui định của bảo lãnh (Phòng Thương mại Quốc tế, 2010). Bảo lãnh có điều kiện Bảo lãnh có điều kiện là loại hình bảo lãnh mà trong đó bên bảo lãnh (ngân hàng thương mại) cam kết sẽ trả tiền cho bên thụ hưởng trong phạm vi trị giá cũng như thời hạn đã cam kết nếu bên thụ hưởng xuất trình được chứng từ chứng minh sự vi phạm nghĩa vụ bảo lãnh của bên được bảo lãnh. Phân loại theo phương thức phát hành bảo lãnh a. Bảo lãnh trực tiếp Bảo lãnh trực tiếp là loại bảo lãnh được hình thành trên cơ sở mối quan hệ giữa 3 bên: ngân hàng thương mại, người được bảo lãnh (bên xin chỉ thị bảo lãnh) 7 và bên thụ hưởng bảo lãnh.

Trong mối quan hệ này, ngân hàng thương mại cam kết sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh trong giới hạn trị giá cũng như thời hạn đã cam kết tại nội dung bảo lãnh trong trường hợp bên được bảo lãnh vi phạm các nghĩa vụ bảo lãnh như đã cam kết với bên thụ hưởng bảo lãnh. Sau khi đã thực hiện trả tiền cho bên thụ hưởng, ngân hàng thương mại sẽ có thể trực tiếp truy đòi lại từ bên được bảo lãnh. Bảo lãnh gián tiếp (hay còn gọi là bảo lãnh đối ứng) Theo Điều 3 - Thông tư 07/2015/TT-NHNN – Thông tư về bảo lãnh ngân hàng ngày 25/06/2015: “Bảo lãnh gián tiếp hay đối ứng là bảo lãnh ngân hàng, theo đó ngân hàng thương mại (bên bảo lãnh đối ứng) cam kết với bên bảo lãnh về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính cho bên bảo lãnh, trong trường hợp bên bảo lãnh thực hiện bảo lãnh và phải trả thay cho khách hàng của bên bảo lãnh đối ứng; bên được bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn tả cho bên bảo lãnh đối ứng”. Ưu thế của bảo lãnh đối ứng chính là ở chỗ:Bảo lãnh đối ứng loại bớt bỏ các rủi ro về chính trị, kinh tế liên quan đến quốc gia, loại bỏ các rủi ro trong thẩm quyền nước ngoài, nghĩa là bảo lãnh đối ứng sẽ bảo vệ lợi ích của bên được bảo lãnh cân bằng với bên thụ hưởng.

Phân loại theo quốc tịch của các bên tham gia giao dịch Nếu phân loại theo quốc tịch của các bên tham gia giao dịch thì có hai loại hình bảo lãnh là bảo lãnh trong nước và bảo lãnh quốc tế. Đối với bảo lãnh trong nước, bên được bảo lãnh, bên thụ hưởng bảo lãnh và ngân hàng thương mại phát hành bảo lãnh có cùng một quốc tịch. Còn trong bảo lãnh quốc tế, các bên tham gia giao dịch sẽ có ít nhất hai quốc tịch khác nhau. Bảo lãnh quốc tế ngày càng một phát triển vì hiện nay các giao dịch thương mại quốc tế ngày một gia tăng kéo theo nhu cầu cần có sự đảm bảo cho các nghĩa vụ tài chính phát sinh.

Phân loại theo mục đích bảo lãnh Nếu phân loại bảo lãnh theo mục đích bảo lãnh thì sẽ có bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tiền tạm ứng/ứng trước, bảo lãnh tiền giữ lại, 8 bảo lãnh bảo hành, bảo lãnh thanh toán để đảm bảo cho nghĩa vụ tài chính của các bên trong suốt vòng đời của một giao dịch thương mại. Ngoài các loại bảo lãnh phổ biến trên đây còn có một số loại bảo lãnh như sau: bảo lãnh tái bảo hiểm, bảo lãnh thầu phụ, bảo lãnh thuế, bảo lãnh công ty mẹ… Nói chung, nếu phân loại theo mục đích bảo lãnh thì sẽ có rất nhiều các loại bảo lãnh khác nhau. Hiểu rộng ra là, cứ có nghĩa vụ tài chính nào thì đều có thể có loại bảo lãnh tương ứng cho nghĩa vụ đó. Tầm quan trọng của bảo lãnh quốc tế tại ngân hàng thương mại Tầm quan trọng của bảo lãnh quốc tế được phản ánh ở các điểm dưới đây: Tăng an toàn tín dụng: Bảo lãnh quốc tế phản ánh sự tin tưởng của ngân hàng phát hành bảo lãnh về hoạt động kinh doanh của bên được bảo lãnh và gián tiếp chứng nhận tính lành mạnh của bên được bảo lãnh.

Đánh giá về kinh doanh: Trong trường hợp giao dịch với đối tác nước ngoài, cam kết của đối tác nước ngoài thường bị hạn chế và là chưa đủ để đánh giá được tính lành mạnh của bên nộp đơn đăng ký đối với một dự án. Trong những trường hợp như vậy, bảo lãnh quốc tế đóng vai trò như một công cụ đáng tin cậy để đánh giá sự ổn định và uy tín của các công ty đăng ký dự án. Tăng độ tin cậy của hiệu quả: Khi các bên mới liên kết trong kinh doanh và hoài nghi về hiệu suất của công ty thực hiện dự án, bảo lãnh thực hiện hợp đồng quốc tế sẽ làm giảm nguy cơ của bên thụ hưởng bảo lãnh. Giảm rủi ro: Ví dụ như bảo lãnh tiền tạm ứng là biện pháp bảo vệ trong đó người mua có thể thu hồi số tiền tạm ứng đã trả cho người bán nếu người bán không giao hàng hóa hoặc dịch vụ.

Điều này sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại có thể diễn ra đối với một bên trong giao dịch có thể gặp phải khi ký hợp đồng với một người bán mới. Trong các thương vụ quốc tế, bảo lãnh càng đóng vai trò quan trọng do các bên tham gia giao dịch là các bên có quốc tịch khác nhau. Khi đó, sự hiểu biết về môi trường kinh doanh quốc tế cũng như sự hiểu biết đối tác còn hạn chế càng đòi hỏi cần phải có bảo lãnh quốc tế trong các quá trình giao dịch được thực hiện. Rủi ro trong bảo lãnh quốc tế 1.

Định nghĩa về rủi ro Rủi ro thường được hiểu là khả năng xảy ra một cái gì đó không tốt hoặc gây ra sự tổn thương hoặc tổn thất. Rủi ro trong ngân hàng có thể được định nghĩa là tiếp xúc với sự không chắc chắn của kết quả. Tất cả các ngân hàng đều có những lựa chọn khác nhau khi đối mặt với một giao dịch có rủi ro. Những lựa chọn này bao gồm: - Tránh rủi ro nếu không tiết kiệm được về mặt kinh tế; - Chấp nhận và duy trì rủi ro trên cơ sở hợp lý về mặt kinh tế; - Tăng, giảm hoặc loại bỏ rủi ro, theo kỳ vọng của lợi nhuận; - Đa dạng hoá danh mục rủi ro của ngân hàng; - Bảo hiểm rủi ro bằng cách sử dụng các công cụ tài chính; - Xử lý rủi ro bằng cách chuyển sang đối tượng khác; Ngân hàng không thể hoạt động mà không có rủi ro.

Hầu hết các ngân hàng đều chứa đựng các nguy cơ tài chính cao.