CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT 1.1 Tình hình xây dựng đập bê tông trọng lực trên thể giới “heo các tà liệu nghiên cứu vé lịch sử phát trên đập, đập bê tông trọng lực được xây dưng vào khoảng năm 3000 trước công nguyên. Các đập bé tông trong lực được bit sớm nhất trên thé giới là đập Jawa cách thủ đô Amman 100 kilomet về phía Đông Bắc, dập là một tường đá xây cao 9 met, có chiễu d’i 1 mét, phía sau dip đ Dip Sallel kafara ở Wadial-Grawi cách Cairo Ai cập về phía Nam 25 kilomet và Đập Kallanai được xây dựng ở An độ vào thé ky thứ II sau công nguyên , đập xây bằng đá cao 4,5 mớt, diy rộng 20 mết và đài 300 mớt. Đập bê tông được xuất biện rit sớm nhưng mãi đến thé ky 18 trước sự đòi hỏi cung cấp năng lượng ở Châu Au, việc xây dựng đập bê tông mới trở thành phổ biển. Vào khoảng những năm 50 của thé ky này các tiến bộ khoa học kỹ thuật bắt đầu được áp dụng vào việc xây dựng đập Vào những năm 284 sau công nguyên, có rit nhiễu đập trọng lực được xây dựng ở khu.
vực bán đảo Iberian, Bắc Phi và Trung Đông, những người La Mã cổ đại đã tạo một hỏi chứa lớn nhất thời đó tại Homs Syria. Đập có chiễu dài kỷ lục là 2.000 mét, cao 7 mét và rộng 14 mét, dung tích hồ khoảng 90 triệu m’. Đập bé tông trong lực được áp dụng khí rộng rãi và phổ biển những năm 30 của thể ky 20, nhiều đập bê tông cao đã được xây dựng với mục đích như tưới, phát điện và sắp nước sinh hoa. nhưng vấn để an toàn ôn định là vẫn đề quan tâm bàng đầu khi triển khai xây dựng các đập lớn.
Trong thống kê của ICOLD, trong số các đập có chiều cao lớn hơn 100 mét, đập bê tong chiếm khoảng 60% trong đó đập vòm chiếm khoảng 215%] Sau đây là một số đập bê tông trọng lực và đập vòm lớn nhất thể giới: Hink 1. Đập Hoover ở Hoa kj (Internet) Đập Hoover là một đập vòm bê tông trong lực được xây dụng năm (1931-1936) trên sông Colorado trên biên giới giữa các tiéu bang Arizona va Nevada của Hoa Kỳ. Đập được tranh cãi có tên trong danh dự của Tông thống Herbert Hoover. Dap có chiéu cao 180m,bé rộng đỉnh đập là 14m, móng là 200m.
Thể ích đập 2. Dung ích hỗ 35.200 km’, lưu vực hỗ rộng 640 km’, gdm có 17 tổ máy (Francis) Tổng công suit 2080 MW và điện lượng là 4. Dap bê tông trọng lực Grand Dixence ở Thủy Sĩ. Được khởi công năm 1950 và hoàn thành vào năm 1960 với chiều cao 285m, chiều dài ở đỉnh 700 m, chiéu tông đáy 200 m và chiều rộng đỉnh 15 m, khối lượng bê tông xây đập là 6 triệu mỶ.
Hiện nay đập này được coi Hình 1.3 Đập Xiaowan (Tiéu Loan ), Trung Quốc(Interne) be ông trọng lực cao nhất tong thể kỹ 21 là dip Xiaowan, Trung Quốc cao Đập 292 im, Được xây dựng vào khoảng năm (2002-2010), Trên sông LanCang là thượng nguồn sông Mekong , Tinh YunNan có công suất lắp máy là 4200 MW. Hiện nay được xem là đập vòm cao nhất th giới Là đập thùy điện lớn nhất th gi Bắt đầu xây dưng năm 1994, Dap tam bi chin Sông Dương Tử ( Sông dài nhất Châu A và thứ 3 thé giới) tại Tam Bau Binh, Nghĩ XXương, Tinh Hỗ Bắc, Trung Quốc. Đập Tam Hiệp có chiễu cao 185 mét, chiễu dai 2390 mét và được xây dựng với hình thức li đập bê tông trong lực với 27,2 triệu m` bê tông và 468,000 tấn mÌthếp Tốc độ xây dựng đập trên thể giới ting nhanh vào những năm 1950 đến 1980, thời kỳ này có khoảng 5.000 đập lớn được xây dựng rên toàn th giới. Tập trang chủ yếu ở các nước phát triển ở khu vực Bắc Mỹ và Châu Âu, nơi có nền khoa học kỹ thuật tương đối phát triển.3 Tắc độ phát triển đập từ năm 1900 đến năm 2000 Theo thống kê của hộ đập cao thể giới (ICOLD), tinh đến năm 2000, trên thé giới đã có khoảng 45.00 dap lớn phân bổ ở 140 nước.
Năm nước hàng đầu về xây dựng đập trên thể giới bao gồm Trung Qu ốc, Mỹ, An Độ, Tây Ban Nha và Nhật Bản. Số lượng đập trong các nước này chiếm khoảng 80% tổng số các đập lớn trên thể giới. Chỉ riêng Trung Quốc đã xây dựng khoảng 22.000 đập lớn trong thể kỷ 20 và tập trung vào khoảng thời gian sau năm 1949 (rước năm 1949 Trung Quốc chỉ có 22 đập lớn), các nước khác là Mỹ khoảng 6.291, Nhật Bản 2675 và Tây Ban Nha khoảng 1. =| ema khác os We Kapp =| TH % Thun Quốc Hình 1.7 Tỳ lệ % phân bố đập trên đếgiới Hiện nay đập bê tông trọng lực chiếm khoảng 12% trong tổng số các loại đập đã được xây chong trên th gi.
Với đặp cao trên 100m, đập bê tông trọng lực chiếm khoảng 30, Trung Quốc hiện nay dang đứng đầu thé gới về số lượng dip được xây dụng. Theo thống kẻ đến năm 1999 đã có 17.526 đập cao trong khoảng 15-30m, 4.578 đặp cao trên 30m, 32 đập cao trên 100m, Do số đập cao ngày cảng nhiều nên vật liệu bê tông trở nên pho biến. Đầu thé kỷ XI, hàng loạt đập lớn ở Trung Quốc được triển khai như: đập vòm Xiluodu cao 273m, đập trong lực Xiangiiaba cao 191m trên sông Jinshai, đập vòm song theo 2 phương finping | cao 305m trên sông Yalong, dip CFR Hongjsdu cao 178m trên sông Wa, đập vòm Xiaowan trên sông Lanciang (thượng nguồn sông Me công), đập RCC Longtan cao 216m trên Hongshui, đập vòm Laxiwa cao 250m tr sông Hoàng Hà. là những đập lớn vào loại ky lục trên thé gid [2] Bảng 1.1 Một số công trình đập bê tông lớn ở Trung Quốc[2] “Chiều cao đập TY | Tensinguinh | CHỀN 9P | xăm bon thành | Viưi Sông Bằng 1 Yantan ut 1992 Lông, Quảng: 2 | shuikow lời 1993 Sông Min, Phúc Kiến Sing Lin 3 Hmgya Bị 1999 h Sông Thing, 4 Mianhuatan 15 2001 ie Thine, Phúc Kiến Sông Lan Thương, Š | Dashaosan m 205 ng 6 | Sufengying iy 205 ome Sông Ô, ; Sông Thee, 7 | Baise 130 | Bangsiydeng | Sone The | singhong HO | Đangsâydựng | SÔgLamThươg, 9 Pengshi cgi 1165 Di tây dị ng xiy dng Song 0.
Quý Châu nó Sông Hằng lo | Longtan 2165 | Bangxiy ding Quảng Tay II | Jinangiau 161 Dang xây dựng. SôngLý Tiên, 12 | Getantan 13 | angsaydung | SMELY Nam (theo Viện nghiên cứu khảo sát th Con Minh KHIDI - Trung Quốc) Mỹ hiện nay dang là nước đứng thứ bai trên thé giới về số lượng đập, Bảng 1.2 Một số công trình đập bê tông lớn ở Mỹ|2] Chiều cao. STT Tên công trình Nam hoàn thành| _ Trên sông. (mép) 1 breville 2624 1968 |FEewher,Califomia 2 Hoover 2488 1936 Colorado, Nevada N.
Fork 3 Dworshak 2444 1973 Clearwater, Idaho 4 [Glen Canyon 2420 1964 |Colorado.Arizona North Yuba, 5 New Bullards Bar 2198 1969 California Santa Ana, 6 evenOaks 2154 1999 California Stanislaus, 7 New Melones 213.0 1979 California Cowlitz, 8 Mossyrock 206,5 1968 Washington ‘Sacramento, 9 Shasta 205,2 1945 California ‘Tuolumne 10 Don Pedro 199. Fork Flathead, II Hungry Horse 1932 1953 Montana Columbia, 12.4 1942 Washington 13 Ross 1840 1949 kagit, Washington 14. Trinity 1834 1962 | Trinity, California 15. Yellowtail 1789 1966 Bighom, Montana 'S.
Fork MeKenzie, 16 Cougar 1769 1964 ©. ngon 17 Flaming Gorge m1 1964 Green, Utah 1.2 Tình hình xây dựng đập bê tông trong lực ở Lào(Internet) “rước ngày giải phóng năm 1975, do đặc điểm đất nước bị chi tranh nên việc đầu tr xây dựng các công trình thủy điện bị hạn chế, nhưng đã có những tiêu chuẩn. kế và th công bê tổng, cũng có một số đập bể tông được xây dựng trong thời kỳ này như. Đập bê ông trong lực, đập ding Nim Ngum xây dụng vào năm 1971 với chiều cao đập 74 mét, công suất lắp máy là 155 MW, thuộc tinh Viêng Chăn làm nhiệm vụ phát điện và phòng chống lũ cho hạ lưu, đập XelamBam ở Tinh Champasak với nhiệm vụ phát điện là một đập đầu tiên được xây dựng ở Lào xây dựng vào năm 1969 với chiều cao dip 63 mét công suất lắp may là S MW sau đó còn một số đập ding nhỏ.
khác như đập ding Nậm Đông có chiều cao đập 5 mét công suất 1 MW ở Tỉnh Luangprabang và dip Nim Ngai có công suất 1,2 MW. docác kỹ sư người nước ngoài thực hiện, lực lượng cán bộ kỹ thuật trong nước hầu như không có. Mặc đà không có nhiều dip bê tông được xây dụng tong thời kỳ này nhưng kết quả nghiên cứu đã là nén ting quan trọng, khởi đầu cho quá tinh phát tiển công nghệ và các tiêu chuẩn thiết kế xây dựng đập bê tông trong nước. Các công trình bê tông xây dựng trong thời gian này có một số công trình đã bị hư hông đáng k sau một thời gianvận hành, nguyê nhân một phần do công tác khảo sát chưa kỹ, một phan do giải pháp công trình chưa hợp lý, công nghệ thi công chưa phủ hợp với điều kiện trong nước.3 Một số đập bê tông được xây dựng ở Lào trước 1975 T R Chiều cao | Côngsut | Nămxây | Dị diém xây m Tên đập (m) | MW dựng dựng 1 |TĐ Xclambam 63 Š 1969 | Sông Xe Đôn 2 | TD Nam Đông B T 1970 | Song Nam Đông 3 [To NamNgwmt | 74 155 | 1971 | Song NamNigum Sau Ngày gii phong đắt nước năm 1975 đến nay Lio đ có các đập bê tông trọng lực lớn nhỏ cúc loại (phân bổ ở 17/18 tính từ miền Bắc đến Nam.
Do đặc diém địa ình sửa nước CHDCND Lào là một nước nhiệt đồi gió mùa, mưa nhiễu, nguồn nước mặt của các ông su Bi đào từ mid Bắc đến Nam, tiềm năng da dạng phong phú. Điều này cho thấy các dự án thủy điện ở Lào tăng lên rất nhanh. Điều đó chứng tỏ rằng quy. trình thiết kế, công nghệ thi công đập bê tông trọng lực ở nước ta đã và đang được nghiên cứu, chuyỂn giao và phát triển mạnh, các vấn h toán ôn định công trình bê tông có chiễu cao lớn đã có sự quantâm và đạt những tiến bộ vượt bac.
Tuy nhiên, trong giai đoạn thiết kế, những nghiên cứu về dn định công tình bê tông tong lực vẫn còn khá mới mẻ và không nhiễu, tổng két kinh nghiệm thực tiễn và ban hành các tiêu chuẩn, quy phạm riêng vẫn chưa có Vi vậy, rất cần có những tổng kết kinh nghiệm và nghiên cứu về đập bê tông trọng lực ngay từ những ngày đầu áp dụng dé có thé rút ra những kinh nghiệm, bài học thiết thực rong công tác thiết kế và thi công những công tình tiếp theo áp dụng công nghệ thết lập.