Nghiên Cứu Khả Năng Chọn Sàng Của Rộng Ngập Mặn Tại Thành Phố Hải Phòng

Luận văn thạc sĩ phân tích nghiên cứu khả năng chắn sóng của rừng ngập mặn ở một số vùng ven biển thành phố hải phòng, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Nguyễn Danh Tình
• Người hướng dẫn: PGS. Vương Văn Quỳnh
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Khả Năng Chọn Sàng Của Rộng Ngập Mặn Tại Thành Phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thực sự
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Khả Năng Chọn Sàng Rộng Ngập Mặn

Rừng ngập mặn (RNM) đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ven biển, bảo vệ bờ biển khỏi xói lở, điều hòa khí hậu và là nơi cư trú của nhiều loài động thực vật. Việt Nam, với bờ biển dài 3260 km, thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão và triều cường, khiến RNM trở thành tuyến phòng thủ tự nhiên quan trọng. Tuy nhiên, việc phá rừng ngập mặn đã làm gia tăng lũ lụt và xói lở. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá khả năng chọn sàng của rộng ngập mặn tại Hải Phòng, nơi thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão. Mục tiêu là xây dựng cơ sở khoa học cho việc phục hồi và trồng mới RNM, phát triển cấu trúc rừng phù hợp, phân bố vị trí và quản lý các đai RNM phòng hộ ven biển hiệu quả cả về kinh tế và sinh thái học. Nghiên cứu tập trung vào các khu vực có phân bố rừng ngập mặn của thành phố Hải Phòng.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Rừng Ngập Mặn Trong Hệ Sinh Thái

Rừng ngập mặn là hệ sinh thái đặc trưng phân bố ở những vùng bãi triều ven biển nhiệt đới và á nhiệt đới. Chúng có vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo vệ vùng cửa sông, ven biển như chống xói lở, điều hòa khí hậu, làm giảm ô nhiễm môi trường, góp phần mở rộng thềm lục địa, hạn chế sự xâm nhập mặn và là nơi trú ngụ của nhiều loài động vật đáy và thực vật quý. Theo Richard [21] trong cuốn 'Rừng mưa nhiệt đới', rừng ngập mặn có tầm quan trọng trong việc hạn chế xói mòn vùng bờ biển. Điều này càng khẳng định vai trò không thể thiếu của chúng.

1.2. Các Nghiên Cứu Tiền Đề Về Rừng Ngập Mặn Tại Việt Nam

Ở Việt Nam, các nghiên cứu về rộng ngập mặn đã được thực hiện từ lâu. Luận án tiến sĩ của Vũ Văn Cương (1964) đã mô tả các quần xã thực vật nước mặn, nước lợ của vùng Sài Gòn - Vũng Tàu và các yếu tố đất. Nguyễn Văn Thôn và Lâm Bỉnh Lợi (1972) xuất bản cuốn 'Rừng ngập mặn Việt Nam', đề cập đến một số đặc điểm sinh học và lâm học của rừng ngập mặn miền Nam Việt Nam. Những nghiên cứu này đặt nền móng cho việc hiểu rõ hơn về cấu trúc và đa dạng sinh học của RNM.

II. Phân Tích Vấn Đề Thách Thức Bảo Tồn Rộng Ngập Mặn

Mặc dù có vai trò quan trọng, RNM đang đối mặt với nhiều thách thức. Việc phá rừng để nuôi trồng thủy sản, phát triển kinh tế và xây dựng cơ sở hạ tầng đã làm suy giảm diện tích RNM đáng kể. Điều này dẫn đến gia tăng tác động của thiên tai, xói lở bờ biển và mất đa dạng sinh học. Cần có các giải pháp bảo tồn hiệu quả để duy trì và phát triển RNM bền vững. Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng chọn sàng của rộng ngập mặn và đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp.

2.1. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Lên Rộng Ngập Mặn

Biến đổi khí hậu, đặc biệt là sự gia tăng mực nước biển, gây áp lực lớn lên các hệ sinh thái môi trường ngập mặn. Sự xâm nhập mặn sâu vào đất liền ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây ngập mặn. Thay đổi chế độ thủy văn cũng có thể ảnh hưởng đến sự phân bố và thành phần loài trong RNM. Các nghiên cứu cần đánh giá tác động của biến đổi khí hậu lên sức khỏe hệ sinh thái.

2.2. Các Hoạt Động Kinh Tế Gây Suy Thoái Rộng Ngập Mặn

Việc chuyển đổi diện tích RNM thành các khu nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi tôm, là nguyên nhân chính gây suy thoái RNM. Việc xả thải từ các khu nuôi trồng này cũng gây ô nhiễm môi trường ngập mặn, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học. Các hoạt động khai thác gỗ và than cũng gây tác động tiêu cực đến RNM. Cần có các chính sách quản lý chặt chẽ để hạn chế các hoạt động kinh tế gây hại.

2.3. Thiếu Hụt Nghiên Cứu Định Lượng Về Tác Dụng Phòng Hộ

Theo tài liệu, những nghiên cứu định lượng về tác dụng phòng hộ như cấu trúc đai rừng, mật độ, loài cây trồng cho từng khu vực, đặc biệt là tác dụng chắn sóng của những dải RNM còn rất ít, thường tản mạn và chưa có hệ thống. Cần có những nghiên cứu chuyên sâu, mang tính định lượng về mật độ, loại cây thích hợp cho từng vùng để đề ra các phương án tối ưu hóa khả năng chọn sàng.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Khả Năng Chọn Sàng

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp điều tra thực địa, phân tích mẫu đất, và mô hình hóa để đánh giá khả năng chọn sàng của rộng ngập mặn. Các chỉ số sinh thái như mật độ cây, chiều cao cây, đường kính thân cây, độ che phủ tán cây và thành phần loài được thu thập và phân tích. Mẫu đất được phân tích để xác định thành phần cơ giới, hàm lượng chất hữu cơ và độ mặn. Các kết quả này được sử dụng để đánh giá sức khỏe hệ sinh thái và ảnh hưởng môi trường đến khả năng chọn sàng.

3.1. Điều Tra Thực Địa Và Thu Thập Dữ Liệu

Việc điều tra thực địa được thực hiện tại các khu vực RNM khác nhau ở Hải Phòng. Các ô tiêu chuẩn (OTC) được thiết lập để thu thập dữ liệu về cấu trúc rừng, thành phần loài và các yếu tố môi trường. Các thông số về chiều cao sóng, vận tốc dòng chảy và độ mặn được đo đạc tại các vị trí khác nhau trong và ngoài RNM. Các thông tin về phân bố, mật độ và sinh khối được ghi nhận.

3.2. Phân Tích Mẫu Đất Và Nước

Mẫu đất và nước được thu thập để phân tích các chỉ tiêu vật lý và hóa học. Thành phần cơ giới của đất được xác định bằng phương pháp rây và tỷ trọng kế. Hàm lượng chất hữu cơ được xác định bằng phương pháp oxy hóa. Độ mặn của đất và nước được đo bằng máy đo độ mặn. Dữ liệu này giúp đánh giá ảnh hưởng môi trường đến cấu trúc quần xã.

3.3. Mô Hình Hóa Và Phân Tích Thống Kê

Dữ liệu thu thập được sử dụng để xây dựng các mô hình thống kê nhằm đánh giá mối quan hệ giữa cấu trúc RNM, các yếu tố môi trường và khả năng chọn sàng. Các phần mềm thống kê chuyên dụng được sử dụng để phân tích phương sai, hồi quy và tương quan. Kết quả phân tích giúp xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng chọn sàng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Khả Năng Chọn Sàng Rộng Ngập Mặn

Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng chọn sàng của rộng ngập mặn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cấu trúc rừng, thành phần loài và điều kiện môi trường. Rừng có mật độ cây cao, độ che phủ tán cây lớn và thành phần loài đa dạng có khả năng chọn sàng tốt hơn. Độ mặn của đất và nước cũng ảnh hưởng đến khả năng chọn sàng, với các loài cây ngập mặn có khả năng chịu mặn cao có khả năng chọn sàng tốt hơn.

4.1. Ảnh Hưởng Của Cấu Trúc Rừng Đến Khả Năng Chọn Sàng

Mật độ cây, chiều cao cây, đường kính thân cây và độ che phủ tán cây có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng chọn sàng. Rừng có mật độ cây cao tạo ra nhiều chướng ngại vật hơn, làm giảm vận tốc dòng chảy và tăng khả năng lắng đọng trầm tích. Chiều cao cây và độ che phủ tán cây cũng ảnh hưởng đến khả năng giảm sóng. Một số biểu đồ trong tài liệu cho thấy sự liên hệ giữa chiều cao sóng và mật độ, độ tàn che [hình 4-28]. Tương quan giữa độ giảm chiều cao sóng với mật độ, đường kính tán, hình dạng cũng được thể hiện rõ [hình 4-31].

4.2. Vai Trò Của Thành Phần Loài Trong Quá Trình Chọn Sàng

Thành phần loài đóng vai trò quan trọng trong khả năng chọn sàng, vì mỗi loài cây ngập mặn có đặc điểm sinh học và sinh thái khác nhau. Một số loài có khả năng chịu mặn cao hơn, một số loài có hệ rễ phát triển hơn. Sự kết hợp của các loài cây khác nhau tạo ra một hệ sinh thái đa dạng và có khả năng chọn sàng tốt hơn. Theo kết quả thống kê [4-4] thống kê các loại cây RNM, ta có thể đánh giá sơ bộ về sự đa dạng sinh học của khu vực nghiên cứu.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Giải Pháp Bảo Tồn Rộng Ngập Mặn

Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp bảo tồn và phục hồi rộng ngập mặn hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc lựa chọn loài cây phù hợp, thiết kế cấu trúc rừng tối ưu và quản lý các hoạt động kinh tế ven biển bền vững. Cần có sự phối hợp giữa các nhà khoa học, nhà quản lý và cộng đồng địa phương để thực hiện các giải pháp này thành công.

5.1. Lựa Chọn Loài Cây Phù Hợp Với Điều Kiện Địa Phương

Việc lựa chọn loài cây phù hợp là yếu tố quan trọng trong việc phục hồi RNM. Cần lựa chọn các loài cây có khả năng chịu mặn cao, sinh trưởng nhanh và có hệ rễ phát triển. Các loài cây bản địa thường phù hợp hơn với điều kiện địa phương. Cần có các thử nghiệm để đánh giá khả năng thích nghi và sinh trưởng của các loài cây khác nhau.

5.2. Thiết Kế Cấu Trúc Rừng Tối Ưu Cho Khả Năng Chắn Sóng

Cấu trúc rừng cần được thiết kế để tối ưu hóa khả năng chọn sàng. Mật độ cây cần đủ cao để giảm vận tốc dòng chảy và tăng khả năng lắng đọng trầm tích. Chiều cao cây cần đủ lớn để giảm sóng. Cần tạo ra một cấu trúc rừng đa tầng để tăng tính ổn định và đa dạng sinh học của hệ sinh thái.

5.3. Quản Lý Hoạt Động Kinh Tế Ven Biển Bền Vững

Cần quản lý các hoạt động kinh tế ven biển một cách bền vững để giảm thiểu tác động tiêu cực đến RNM. Hạn chế việc chuyển đổi diện tích RNM thành các khu nuôi trồng thủy sản. Kiểm soát chặt chẽ việc xả thải từ các khu nuôi trồng này. Khuyến khích các hoạt động du lịch sinh thái và các hoạt động kinh tế thân thiện với môi trường.

VI. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu Khả Năng Chọn Sàng

Nghiên cứu này đã cung cấp những hiểu biết quan trọng về khả năng chọn sàng của rộng ngập mặn tại Hải Phòng. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các giải pháp bảo tồn và phục hồi RNM hiệu quả, góp phần bảo vệ bờ biển và nâng cao sức khỏe hệ sinh thái. Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá tác động của các yếu tố khác như ô nhiễm và biến đổi khí hậu đến khả năng chọn sàng.

6.1. Đề Xuất Các Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Rộng Ngập Mặn

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá tác động của ô nhiễm và biến đổi khí hậu đến khả năng chọn sàng của rộng ngập mặn. Cần nghiên cứu các phương pháp phục hồi RNM bị suy thoái hiệu quả. Cần đánh giá giá trị kinh tế của RNM và xây dựng các cơ chế tài chính để bảo tồn RNM bền vững.

6.2. Chính Sách Quản Lý Rộng Ngập Mặn Bền Vững

Cần có các chính sách và quy định chặt chẽ để bảo vệ RNM. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý các vi phạm pháp luật về bảo vệ RNM. Cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò quan trọng của RNM và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo tồn RNM. Cần có sự hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực trong công tác bảo tồn RNM.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP nguyÔn danh tÜnh nghiªn cøu kh¶ n¨ng ch¾n sãng cña rõng ngËp mÆn ë mét sè vïng ven biÓn - thµnh phè h¶i phßng luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Hµ T©y, 2007 download by : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP nguyÔn danh tÜnh nghiªn cøu kh¶ n¨ng ch¾n sãng cña rõng ngËp mÆn ë mét sè vïng ven biÓn - thµnh phè h¶i phßng Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè:60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ng­êi h­íng dÉn khoa häc Pgs. V­¬ng v¨n quúnh Hµ T©y, 2007 download by : [e-mail] 5 C¸c ch÷ viÕt t¾t vµ ký hiÖu 1. Do: §­êng kÝnh gèc (cm) 2. Dt: §­êng kÝnh t¸n (m) 3.

Hdc: ChiÒu cao d­íi cµnh (m) 5. Hs: ChiÒu cao cña sãng biÓn (cm) 6. Hs0: ChiÒu cao sãng biÓn tr­íc ®ai rõng 7. Hs1: ChiÒu cao sãng biÓn t¹i cäc thø 1 8.

Hvn: ChiÒu cao vót ngän (m) 9. Kdoc: Kho¶ng c¸ch däc 10. Kcngang: Kho¶ng c¸ch ngang 11. L: BÒ réng ®ai rõng (m) 12.

OTC: ¤ tiªu chuÈn 17. RNM: Rõng ngËp mÆn 19. STT: Sè thø tù 21. S%: Sai sè tiªu chuÈn 22.

TB: Trung b×nh 23. ∆h: §é gi¶m chiÒu cao sãng (cm) download by : [e-mail] 6 Danh môc biÓu BiÓu.Trang 2- 1: BiÓu ®iÒu tra cÊu tróc rõng. 21 2- 2: BiÓu ®o chiÒu cao sãng c©y c¸ lÎ. 25 2- 3: BiÓu ®o chiÒu cao sãng theo tuyÕn.

26 3- 1: C¸c yÕu tè khÝ t­îng t¹i tr¹m Hßn DÊu. 30 3- 2: §Æc ®iÓm h¶i v¨n vïng biÓn b·i triÒu Tiªn L·ng. 31 4- 1: Thµnh phÇn ®é h¹t trÇm tÝch bÒ mÆt b·i triÒu Tiªn L·ng. 38 4- 2: Hµm l­îng mïn t¹i khu vùc nghiªn cøu.

39 4- 3: §é lo·ng cña bïn ë c¸c l©m phÇn. 40 4- 4: Thèng kª c¸c loµi c©y RNM vµ c«ng thøc tæ thµnh. 42 4- 5: MËt ®é c©y RNM ë c¸c l©m phÇn nghiªn cøu. 43 4- 6: Thèng kª c¸c chØ tiªu ®iÒu tra ë c¸c l©m phÇn.

45 4- 7: Quan hÖ gi÷a chiÒu cao sãng biÓn vµ kho¶ng c¸ch däc. 49 4- 8: §é gi¶m sãng cña c¸c cÊp ®­êng kÝnh theo kho¶ng c¸ch däc. 53 4- 9: Quan hÖ gi÷a sãng biÓn vµ kho¶ng c¸ch ngang. 57 4- 10: §é gi¶m sãng biÓn qua c¸c l©m phÇn.

64 4- 11: C¸c chØ tiªu cÊu tróc vµ ®é gi¶m chiÒu cao sãng ë c¸c l©m phÇn. 72 4- 12: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tr­íc lµ 3. 80 4- 13: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tr­íc lµ 3. 81 4- 14: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tr­íc lµ 5m (tÝnh cho bÒ réng ®ai rõng tõ 50m ®Õn 1000m).

82 4- 15: ChiÒu cao sãng sau ®ai RNM trong ®iÒu kiÖn sãng biÓn phÝa tr­íc lµ 5m (tÝnh cho bÒ réng ®ai rõng tõ 100m ®Õn 2000m). 83 4- 16: BÒ réng cÇn thiÕt cña ®ai rõng ch¾n sãng t¹i khu vùc nghiªn cøu víi chiÒu cao sãng biÓn 350cm. 86 4- 17: BÒ réng cÇn thiÕt cña ®ai rõng ch¾n sãng t¹i khu vùc nghiªn cøu víi chiÒu cao sãng biÓn 500cm. 87 download by : [e-mail] 7 Danh môc c¸c ¶nh vµ h×nh vÏ 1.

danh môc ¶nh ¶nh. Trang 2- 1: H×nh th¸i cµnh mang l¸ non cña BÇn chua. 36 2- 2: H×nh th¸i cµnh mang l¸ vµ qu¶ BÇn chua. danh môc h×nh vÏ H×nh vÏ.

Trang 2- 1: S¬ ®å bè trÝ c¸c vÞ trÝ cäc sau c©y c¸ lÎ. 23 2- 2: M« pháng c¸ch ®o chiÒu cao sãng c©y c¸ lÎ. 24 2- 3: S¬ ®å bè trÝ c¸c ®iÓm vµ tuyÕn ®o sãng. 25 4- 1: §­êng kÝnh t¸n trung b×nh ë c¸c l©m phÇn.

46 4- 2: ChiÒu cao vót ngän trung b×nh ë c¸c l©m phÇn. 47 4- 3: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc ë tÊt c¶ c¸c hµng cäc. 49 4- 4: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc ë hµng cäc thø 1. 50 4- 5: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc ë hµng cäc thø 2.

51 4- 6: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc ë hµng cäc thø 3. 51 4- 7: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®­êng kÝnh 250cm. 54 4- 8: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®­êng kÝnh 300cm. 54 4- 9: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®­êng kÝnh 350cm.

55 4- 10: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®­êng kÝnh 400cm. 55 4- 11: T­¬ng quan Hs vµ Kdoc víi cÊp ®­êng kÝnh 450cm. 56 4- 12: T­¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt. 57 4- 13: T­¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 250cm.

58 4- 14: T­¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 300cm. 58 4- 15: T­¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 350cm. 59 4- 16: T­¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 400cm. 59 4- 17: T­¬ng quan Hs vµ Kcngang ë tÊt c¶ c¸c cÊp Dt= 450cm.

60 4- 18: T­¬ng quan gi÷a chiÒu cao sãng vµ ®­êng kÝnh t¸n. 61 download by : [e-mail] 8 4- 19: T­¬ng quan gi÷a chiÒu cao sãng vµ chiÒu cao vót ngän. 62 4- 20: T­¬ng quan gi÷a chiÒu cao sãng tr­íc vµ sau c©y c¸ lÎ. 62 4- 21: Quy luËt gi¶m dÇn chiÒu cao sãng cña c¸c l©m phÇn.

64 4- 22: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 1. 68 4- 23: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 2. 69 4- 24: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 3. 69 4- 25: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 4.

70 4- 26: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 5. 70 4- 27: Quy luËt gi¶m chiÒu cao sãng cña l©m phÇn 6. 71 4- 28: T­¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é vµ tµn che. 72 4- 29: T­¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é, ®­êng kÝnh t¸n vµ tµn che.

73 4- 30: T­¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é vµ ®­êng kÝnh t¸n. 73 4- 31: T­¬ng quan gi÷a (h) víi mËt ®é, ®­êng kÝnh t¸n vµ h×nh d¹ng. 74 4- 32: T­¬ng quan gi÷a ®é gi¶m chiÒu cao sãng víi bÒ réng ®ai rõng. 75 4- 33: S¬ ®å m« t¶ vÞ trÝ c©y trong ®ai rõng ngËp mÆn.

78 download by : [e-mail] 9 §Æt vÊn ®Ò Sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña con ng­êi liªn quan mËt thiÕt ®Õn c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn. Trong c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn ®ã, rõng cã vai trß ®Æc biÖt quan träng kh«ng g× thay thÕ ®­îc trong nhiÒu lÜnh vùc nh»m phôc vô c¸c nhu cÇu cña con ng­êi. Rõng lµ nguån tµi nguyªn quý gi¸, lµ bé phËn quan träng cña sinh quyÓn, víi mçi lo¹i rõng chóng cã vai trß vµ t¸c dông riªng cña nã. N»m ë vÞ trÝ tiÕp gi¸p gi÷a hÖ sinh th¸i c¹n vµ hÖ sinh th¸i biÓn, rõng ngËp mÆn (RNM) lµ hÖ sinh th¸i ®Æc tr­ng ph©n bè ë nh÷ng vïng b·i triÒu ven biÓn nhiÖt ®íi vµ ¸ nhiÖt ®íi.

V× vËy RNM cã vai trß hÕt søc quan träng trong viÖc b¶o vÖ vïng cöa s«ng, ven biÓn nh­ chèng xãi lë, ®iÒu hßa khÝ hËu, lµm gi¶m « nhiÔm m«i tr­êng gãp phÇn më réng thÒm lôc ®Þa, h¹n chÕ sù x©m nhËp mÆn vµo trong ®Êt liÒn vµ lµ n¬i tró ngô cña nhiÒu loµi ®éng vµ thùc vËt quý. ViÖt Nam n»m ë vÞ trÝ §«ng Nam ¸, thuéc vïng nhiÖt ®íi giã mïa, cã 3260 km bê biÓn liªn kÕt víi vïng biÓn §«ng réng lín. §©y lµ khu vùc ho¹t ®éng m¹nh cña b·o, giã mïa, El Nino, Lanina nhiÖt ®íi. Víi tÇn suÊt b·o lín, hàng n¨m th­êng høng chÞu tõ 5 ®Õn 8 c¬n b·o kÕt hîp víi triÒu c­êng ®æ bé vµo vïng ven bê.

Mçi khi b·o x¶y ra ®Òu kÌm theo hiÖn t­îng mùc n­íc biÓn d©ng cao ®· g©y h­ h¹i cho c¸c c«ng tr×nh ven biÓn vµ ¶nh h­ëng ®Õn ®êi sèng vµ s¶n xuÊt cña ng­êi d©n ë vïng ven biÓn. ë c¸c vïng ven biÓn n­íc ta tr­íc ®©y nhê cã c¸c d¶i rõng ngËp mÆn tù nhiªu hoÆc rõng trång mµ nhiÒu n¬i ®ª biÓn Ýt bÞ vì, tÝnh m¹ng vµ tµi s¶n cña con ng­êi ®­îc b¶o vÖ. Trong nh÷ng n¨m qua, do viÖc ph¸ RNM ngµy cµng t¨ng dÉn ®Õn gia t¨ng lò lôt, s¹t lë ®Êt ë nhiÒu n¬i, xãi lë vïng ven biÓn, x©m nhËp mÆn vµo s©u trong néi ®Þa. NhËn thÊy ®­îc tÇm quan träng cña RNM trong viÖc b¶o vÖ ®ª biÓn, h¹n chÕ thiÖt h¹i cña giã b·o còng nh­ c¸c gi¸ trÞ to lín kh¸c tõ RNM.phong download by : [e-mail] 10 nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®­îc sù quan t©m cña nhµ n­íc, sù gióp ®ì cña c¸c tæ chøc trong vµ ngoµi n­íc, mét sè ®Þa ph­¬ng vïng ven biÓn ®· phôc håi vµ trång míi mét sè diÖn tÝch RNM.

Nh÷ng d¶i rõng nµy ®· ®ãng gãp phÇn quan träng trong viÖc b¶o vÖ bê vµ hÖ thèng ®ª biÓn. ViÖc trång RNM nµy vÉn dùa trªn nh÷ng kinh nghiÖm tr­íc ®©y lµ cã ®ai RNM ë tr­íc c¸c c«ng tr×nh ven biÓn chø ch­a nghiªn cøu ®Õn c¸c yÕu tè vÒ cÊu tróc, mËt ®é, bÒ réng cña ®ai rõng thÝch hîp cña ®ai rõng. Nghiªn cøu gÇn ®©y cña t¸c gi¶ Vò §oµn Th¸i - Tr­êng §¹i häc s­ ph¹m H¶i Phßng vÒ kh¶ n¨ng ch¾n sãng, b¶o vÖ bê biÓn trong b·o qua mét sè kiÓu rõng ngËp mÆn trång ven biÒn H¶i Phßng. Nghiªn cøu nµy míi chØ tÝnh ®Õn cÊu tróc cña rõng trång thuÇn loµi vµ ®é gi¶m chiÒu cao cña sãng biÓn víi mét d¶i rõng cô thÓ.

Tuy nhiªn nh÷ng nghiªn cøu ®Þnh l­îng cô thÓ ®Ó ®­a ra cÊu tróc, bÒ réng d¶i rõng thÝch hîp, ®¸p øng môc tiªu phßng hé ch¾n sãng b¶o vÖ ®ª biÓn cßn rÊt thiÕu. XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu thùc tiÔn ®ã chóng t«i ®· thùc hiÖn ®Ò tµi: "Nghiªn cøu kh¶ n¨ng ch¾n sãng cña rõng ngËp mÆn ë mét sè vïng ven biÓn t¹i thµnh phè H¶i Phßng". §Ò tµi nµy gãp phÇn x©y dùng c¬ së khoa häc cho viÖc phôc håi, trång míi rõng, ph¸t triÓn cÊu tróc rõng, ph©n bè, vÞ trÝ vµ qu¶n lý c¸c ®ai RNM phßng hé ven biÓn cã hiÖu qu¶ c¶ vÒ gãc ®é kinh tÕ vµ sinh th¸i häc. Trong khu«n khæ cã h¹n ®Ò tµi chØ nghiªn cøu ë mét sè khu vùc cã ph©n bè rõng ngËp mÆn cña thµnh phè H¶i Phßng - n¬i th­êng xuyªn ph¶i chÞu ¶nh h­ëng cña c¸c c¬n b·o vµ ¸p thÊp nhiÖt ®íi.phong download by : [e-mail] 11 Ch­¬ng 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.

Nghiªn cøu RNM trªn thÕ giíi 1.