Nghiên Cứu Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Ngoại Thương Việt Nam - Chi Nhánh Hải Dương

Luận văn thạc sĩ phân tích huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần Vietcombank chi nhánh Hải Dương, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Đinh Thị Mai Hương
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại: Trường Hợp Vietcombank Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại và nguồn vốn của ngân hàng thương mại (NHTM)
• 1.1.1. Khái niệm NHTM và các hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.1.1.1. Khái niệm NHTM
• 1.1.1.2. Các hoạt động cơ bản của NHTM
• 1.1.2. Nguồn vốn của NHTM
• 1.2. Huy động vốn của NHTM
• 1.2.1. Khái niệm và yêu cầu đặt ra trong huy động vốn
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM - CHI NHÁNH HẢI DƯƠNG
• 3. CHƯƠNG III: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Huy Động Vốn Tại Vietcombank Hải Dương

Nghiên cứu huy động vốn tại ngân hàng thương mại, đặc biệt là Vietcombank Hải Dương, là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Ngân hàng thương mại đóng vai trò như một trung gian tài chính, giúp kết nối nguồn vốn nhàn rỗi với nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp và cá nhân. Việc hiểu rõ về huy động vốn không chỉ giúp ngân hàng tối ưu hóa hoạt động kinh doanh mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

1.1. Khái Niệm Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại

Huy động vốn là quá trình ngân hàng tiếp nhận nguồn vốn từ các tổ chức và cá nhân thông qua nhiều hình thức khác nhau. Điều này không chỉ giúp ngân hàng có đủ vốn để cho vay mà còn tạo ra các sản phẩm dịch vụ tài chính đa dạng cho khách hàng.

1.2. Vai Trò Của Vietcombank Trong Huy Động Vốn

Vietcombank Hải Dương là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu tại Việt Nam, đóng góp tích cực vào việc huy động vốn cho nền kinh tế. Ngân hàng này không chỉ cung cấp các dịch vụ tài chính mà còn thực hiện các chiến lược huy động vốn hiệu quả nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Huy Động Vốn Tại Vietcombank Hải Dương

Mặc dù Vietcombank Hải Dương đã đạt được nhiều thành tựu trong việc huy động vốn, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự biến động của lãi suất và nhu cầu vay vốn của khách hàng là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Cạnh Tranh Trong Ngành Ngân Hàng

Sự gia tăng số lượng ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Vietcombank cần phải có những chiến lược huy động vốn sáng tạo để thu hút khách hàng.

2.2. Biến Động Lãi Suất Và Tác Động Đến Huy Động Vốn

Lãi suất huy động vốn có thể thay đổi theo thời gian, ảnh hưởng đến quyết định gửi tiền của khách hàng. Vietcombank cần phải theo dõi và điều chỉnh lãi suất một cách linh hoạt để duy trì sức hấp dẫn của các sản phẩm huy động vốn.

III. Phương Pháp Huy Động Vốn Hiệu Quả Tại Vietcombank Hải Dương

Để tăng cường huy động vốn, Vietcombank Hải Dương cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng các sản phẩm huy động vốn đa dạng và linh hoạt sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều khách hàng hơn.

3.1. Xây Dựng Sản Phẩm Huy Động Vốn Đa Dạng

Việc phát triển các sản phẩm huy động vốn như tiền gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu sẽ giúp Vietcombank đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

3.2. Áp Dụng Chính Sách Lãi Suất Linh Hoạt

Chính sách lãi suất linh hoạt sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều khách hàng hơn. Vietcombank cần thường xuyên xem xét và điều chỉnh lãi suất để phù hợp với tình hình thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Huy Động Vốn Tại Vietcombank Hải Dương

Nghiên cứu huy động vốn không chỉ mang lại lợi ích cho Vietcombank mà còn cho cả nền kinh tế. Việc huy động vốn hiệu quả sẽ giúp ngân hàng có đủ nguồn lực để cho vay, từ đó thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp và cá nhân.

4.1. Tác Động Đến Doanh Nghiệp Và Cá Nhân

Huy động vốn hiệu quả sẽ giúp Vietcombank cung cấp các khoản vay với lãi suất hợp lý, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp và cá nhân trong việc phát triển sản xuất kinh doanh.

4.2. Đóng Góp Vào Sự Phát Triển Kinh Tế Địa Phương

Vietcombank Hải Dương không chỉ hỗ trợ khách hàng mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương thông qua việc tạo ra việc làm và thúc đẩy tiêu dùng.

V. Kết Luận Về Nghiên Cứu Huy Động Vốn Tại Vietcombank Hải Dương

Nghiên cứu huy động vốn tại Vietcombank Hải Dương đã chỉ ra rằng việc huy động vốn hiệu quả là rất quan trọng cho sự phát triển của ngân hàng và nền kinh tế. Các giải pháp cần được thực hiện để nâng cao hiệu quả huy động vốn trong tương lai.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Tăng Cường Huy Động Vốn

Cần có các giải pháp cụ thể để tăng cường huy động vốn, bao gồm việc cải thiện dịch vụ khách hàng và phát triển các sản phẩm mới.

5.2. Tương Lai Của Huy Động Vốn Tại Vietcombank

Với những chiến lược đúng đắn, Vietcombank Hải Dương có thể tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực huy động vốn, góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển kinh tế Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà hội nhập và phát triển mạnh mẽ. Theo báo cáo tài chính của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chi nhánh Hải Dương, giai đoạn 2012-2014, tổng nguồn vốn huy động của chi nhánh tăng từ khoảng 4.300 tỷ đồng lên 5.300 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng trung bình trên 10% mỗi năm. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thương mại, việc duy trì và nâng cao hiệu quả huy động vốn vẫn là thách thức lớn.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng huy động vốn tại Vietcombank chi nhánh Hải Dương trong giai đoạn 2012-2014, nhằm phân tích các yếu tố ảnh hưởng, đánh giá hiệu quả hoạt động và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn. Mục tiêu cụ thể bao gồm hệ thống hóa các vấn đề lý luận về huy động vốn, phân tích thực trạng hoạt động huy động vốn tại chi nhánh, và đề xuất các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động huy động vốn của Vietcombank chi nhánh Hải Dương, với dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính và các tài liệu liên quan trong giai đoạn nghiên cứu.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách huy động vốn tại các ngân hàng thương mại, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của Vietcombank chi nhánh Hải Dương nói riêng và hệ thống ngân hàng Việt Nam nói chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến hoạt động ngân hàng thương mại và huy động vốn. Trước hết, khái niệm ngân hàng thương mại được định nghĩa theo Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 của Việt Nam là tổ chức thực hiện các hoạt động ngân hàng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Lý thuyết về nguồn vốn ngân hàng phân chia vốn thành vốn chủ sở hữu, vốn nợ và các nguồn vốn khác, trong đó vốn huy động từ khách hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất.

Mô hình hoạt động huy động vốn được xây dựng dựa trên các yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn, bao gồm chính sách lãi suất, chiến lược kinh doanh, uy tín ngân hàng, trình độ cán bộ, công nghệ thông tin, môi trường kinh tế, văn hóa xã hội, pháp lý và cạnh tranh trên thị trường tài chính. Các khái niệm chính được sử dụng gồm: quy mô vốn huy động, cơ cấu vốn huy động, chi phí huy động vốn, và mối quan hệ cân đối giữa huy động và sử dụng vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp lý luận kết hợp phân tích thực tiễn. Dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo tài chính chi tiết của Vietcombank chi nhánh Hải Dương trong các năm 2012, 2013 và 2014, bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo thu nhập và các tài liệu liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tài chính của chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu.

Phương pháp phân tích bao gồm phân tích định lượng các chỉ tiêu tài chính như quy mô vốn huy động, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu vốn, chi phí huy động và kết quả kinh doanh. So sánh các chỉ tiêu qua các năm để đánh giá xu hướng và hiệu quả hoạt động. Ngoài ra, phương pháp phân tích định tính được áp dụng để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp dựa trên kinh nghiệm thực tiễn và các mô hình lý thuyết.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2012 đến 2014, tập trung phân tích số liệu và đánh giá thực trạng hoạt động huy động vốn tại Vietcombank chi nhánh Hải Dương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng quy mô vốn huy động ổn định: Tổng nguồn vốn huy động của Vietcombank chi nhánh Hải Dương tăng từ 4.300 tỷ đồng năm 2012 lên 5.300 tỷ đồng năm 2014, tương ứng mức tăng trưởng trung bình khoảng 10,4% mỗi năm. Năm 2013 tăng 11,4% so với năm 2012, năm 2014 tăng 10,4% so với năm 2013.

2. Cơ cấu vốn huy động đa dạng: Chi nhánh huy động vốn qua nhiều sản phẩm tiền gửi tiết kiệm với kỳ hạn linh hoạt, bao gồm tiết kiệm định kỳ sinh lời, tiết kiệm gửi tiền trả lãi ngay, tiết kiệm trả lãi định kỳ, và tiết kiệm trả lãi trước. Tiền gửi của tổ chức kinh tế chiếm tỷ trọng lớn với các loại tài khoản thanh toán, tài khoản đặc biệt và tiền gửi có kỳ hạn.

3. Chính sách lãi suất linh hoạt: Lãi suất huy động tiền gửi tiết kiệm bằng VND giảm từ 12% năm 2012 xuống còn 7% năm 2014 đối với kỳ hạn 3 tháng và 6 tháng, phù hợp với định hướng giảm lãi suất của Ngân hàng Nhà nước. Mặc dù lãi suất giảm, nguồn vốn huy động vẫn tăng trưởng, cho thấy chính sách lãi suất linh hoạt và phù hợp với thị trường.

4. Chi phí huy động vốn và kết quả kinh doanh: Chi phí hoạt động của chi nhánh tăng từ 240 tỷ đồng năm 2012 lên 278 tỷ đồng năm 2013, sau đó giảm còn 264 tỷ đồng năm 2014. Chi phí trả lãi chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí, ảnh hưởng đến lợi nhuận. Tuy nhiên, chênh lệch thu - chi vẫn tăng từ 120 tỷ đồng năm 2012 lên 146 tỷ đồng năm 2014, tương ứng tăng 21,7%, thể hiện hiệu quả kinh doanh được cải thiện.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng ổn định về quy mô vốn huy động phản ánh hiệu quả trong việc đa dạng hóa sản phẩm và chính sách lãi suất phù hợp với nhu cầu khách hàng. Việc giảm lãi suất huy động theo định hướng của Ngân hàng Nhà nước không làm giảm sức hấp dẫn của các sản phẩm tiền gửi, nhờ vào sự linh hoạt trong kỳ hạn và phương thức trả lãi. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy chính sách lãi suất linh hoạt là yếu tố quan trọng trong huy động vốn ngân hàng.

Chi phí huy động vốn chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt là chi phí trả lãi, là thách thức cần được quản lý chặt chẽ để duy trì lợi nhuận. Việc giảm chi phí hoạt động trong năm 2014 cho thấy nỗ lực cải tiến quản lý và tổ chức bộ máy. Kết quả kinh doanh tích cực với chênh lệch thu - chi tăng qua các năm minh chứng cho sự điều hành linh hoạt và hiệu quả của ban lãnh đạo chi nhánh.

Các yếu tố như uy tín ngân hàng, trình độ cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin và chính sách chăm sóc khách hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút và giữ chân khách hàng, góp phần nâng cao hiệu quả huy động vốn. So sánh với các ngân hàng thương mại khác trên địa bàn, Vietcombank chi nhánh Hải Dương đã vận dụng tốt các kinh nghiệm huy động vốn đa dạng và chính sách marketing hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn huy động, bảng so sánh lãi suất qua các năm và biểu đồ cơ cấu chi phí huy động vốn để minh họa rõ nét hơn các xu hướng và hiệu quả hoạt động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa sản phẩm huy động vốn: Phát triển thêm các sản phẩm tiền gửi linh hoạt, phù hợp với nhu cầu đa dạng của khách hàng cá nhân và tổ chức, như tiết kiệm rút gốc từng phần, tiết kiệm trả lãi trước, nhằm tăng sức hấp dẫn và thu hút nguồn vốn mới. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Ban kinh doanh và phòng nguồn vốn.

2. Áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt và cạnh tranh: Điều chỉnh lãi suất phù hợp với biến động thị trường và định hướng của Ngân hàng Nhà nước, đồng thời xây dựng các chương trình ưu đãi cho khách hàng truyền thống và khách hàng tiềm năng để giữ chân và mở rộng khách hàng. Thời gian thực hiện: liên tục hàng năm. Chủ thể: Ban lãnh đạo và phòng tài chính kế toán.

3. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin: Nâng cấp hệ thống giao dịch điện tử, internet banking và mobile banking để tạo thuận lợi cho khách hàng trong việc gửi tiền và quản lý tài khoản, giảm chi phí vận hành và tăng tính cạnh tranh. Thời gian thực hiện: 1-3 năm. Chủ thể: Phòng CNTT và phòng nguồn vốn.

4. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Đào tạo cán bộ nhân viên về kỹ năng giao tiếp, tư vấn và chăm sóc khách hàng, xây dựng quy trình phục vụ chuyên nghiệp, tạo sự hài lòng và tin tưởng cho khách hàng. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể: Phòng tổ chức cán bộ và phòng kinh doanh.

5. Tăng cường hợp tác liên kết: Mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, các ngành dịch vụ để phát triển kênh phân phối và mở rộng đối tượng khách hàng, từ đó tăng nguồn vốn huy động. Thời gian thực hiện: 2 năm. Chủ thể: Ban giám đốc và phòng kinh doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng thương mại: Luận văn cung cấp cơ sở phân tích thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn, hỗ trợ hoạch định chiến lược kinh doanh và chính sách tài chính phù hợp.

2. Chuyên viên và cán bộ phòng nguồn vốn, tín dụng: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến huy động vốn, cách thức tổ chức và quản lý nguồn vốn, từ đó nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tài chính ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn huy động vốn ngân hàng thương mại tại Việt Nam, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tín dụng: Hỗ trợ đánh giá hiệu quả chính sách huy động vốn, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý và hỗ trợ phù hợp nhằm ổn định và phát triển hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Huy động vốn ngân hàng thương mại là gì?
   Huy động vốn là nghiệp vụ tiếp nhận nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi từ tổ chức và cá nhân dưới nhiều hình thức như tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, chứng chỉ tiền gửi, nhằm tạo nguồn vốn hoạt động cho ngân hàng.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả huy động vốn?
   Bao gồm chính sách lãi suất, chiến lược kinh doanh, uy tín ngân hàng, trình độ cán bộ, công nghệ thông tin, môi trường kinh tế, văn hóa xã hội, pháp lý và cạnh tranh trên thị trường tài chính.

3. Làm thế nào để ngân hàng duy trì tăng trưởng vốn huy động trong bối cảnh lãi suất giảm?
   Thông qua đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi, áp dụng chính sách lãi suất linh hoạt, nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng và ứng dụng công nghệ hiện đại để tạo thuận lợi cho khách hàng.

4. Chi phí huy động vốn bao gồm những khoản nào?
   Chi phí huy động vốn gồm chi phí trả lãi cho khách hàng và các chi phí phi lãi như chi phí bảo hiểm tiền gửi, chi phí dự trữ bắt buộc, chi phí nhân viên, quản lý và quảng cáo.

5. Tại sao việc cân đối giữa huy động và sử dụng vốn lại quan trọng?
   Cân đối vốn giúp ngân hàng đảm bảo khả năng thanh khoản, giảm rủi ro tài chính và tối ưu hóa lợi nhuận bằng cách phù hợp giữa nguồn vốn huy động và nhu cầu sử dụng vốn cho vay và đầu tư.

Kết luận

• Hoạt động huy động vốn tại Vietcombank chi nhánh Hải Dương giai đoạn 2012-2014 tăng trưởng ổn định với mức tăng trung bình trên 10% mỗi năm.
• Cơ cấu sản phẩm đa dạng và chính sách lãi suất linh hoạt là những yếu tố then chốt giúp duy trì sức hấp dẫn của nguồn vốn huy động.
• Chi phí huy động vốn chiếm tỷ trọng lớn, đặc biệt là chi phí trả lãi, cần được quản lý hiệu quả để nâng cao lợi nhuận.
• Ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng góp phần quan trọng trong việc thu hút và giữ chân khách hàng.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào đa dạng hóa sản phẩm, chính sách lãi suất, công nghệ, dịch vụ và hợp tác liên kết nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn trong thời gian tới.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất đồng bộ, theo dõi sát sao kết quả thực hiện và điều chỉnh kịp thời để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững của Vietcombank chi nhánh Hải Dương. Đề nghị các nhà quản lý và chuyên viên ngân hàng nghiên cứu và áp dụng các kiến thức, giải pháp trong luận văn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động huy động vốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thương mại và nguồn vốn của ngân hàng thương mại (NHTM) 1. Khái niệm NHTM và các hoạt động cơ bản của NHTM 1. Khái niệm NHTM Để đưa ra được một khái niệm chính xác và tổng quát nhất về NHTM, người ta thường phải dựa vào tính chất và mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính, và đôi khi còn kết hợp tính chất, mục đích và đối tượng hoạt động.

Theo Luật Ngân hàng của Pháp, năm 1941 định nghĩa: “Ngân hàng là những xí nghiệp hay cơ sở nào hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”. Hay theo như Luật Ngân hàng của ấn Độ năm 1959 đã nêu: “Ngân hàng là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay hay tài trợ, đầu tư”. Theo nghị định số 49/2000/NĐ - CP ngày 12/09/2000 của chính phủ: “Ngân hàng thương mại là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của nhà nước”. Theo luật các tổ chức tín dụng năm 2010 của Việt Nam thì: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”.

Mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau về định nghĩa NHTM, nó tuỳ thuộc vào tập quán pháp luật của từng quốc gia, từng vùng lãnh thổ nhưng khi Luan van 6 đi sâu phân tích, khai thác nội dung của từng định nghĩa đó, người ta dễ dàng nhận thấy rằng NHTM là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường. Nhờ hệ thống định chế này mà các nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay phát triển kinh tế. Từ đó có thể nói bản chất của NHTM được thể hiện qua các điểm sau: - Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế; - Ngân hàng thương mại hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Các hoạt động cơ bản của NHTM NHTM là một tổ chức tài chính trung gian, hoạt động cơ bản là nhận tiền gửi và cho vay.

Tuy nhiên hiện nay, hệ thống ngân hàng đã phát triển mạnh, tham gia vào tất cả các hoạt động kinh tế xã hội. Sự đa dạng và phong phú, các nghiệp vụ kinh doanh đã làm cho NHTM trở thành một tổ chức kinh doanh không thể thiếu trong tiến trình phát triển kinh tế. - Hoạt động huy động vốn: NHTM được huy động vốn dưới các hình thức sau: + Nhận tiền gửi các tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác …; + Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, các giấy tờ có giá khác để huy động vốn của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; + Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và các tổ chức nước ngoài; + Vay vốn ngắn hạn của NHNN; + Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của NHNN. - Hoạt động tín dụng: NHTM được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá, bảo Luan van 7 lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác…Và hoạt động cho vay là hoạt động quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất, gồm một số hình thức cho vay sau: + Cho vay ngắn hạn; + Cho vay trung và dài hạn; + Bảo lãnh: NHTM được bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh dự thầu và các hình thức bảo lãnh khác bằng uy tín và bằng khả năng tài chính của mình đối với người nhận bảo lãnh; + Chiết khấu thương phiếu; + Cho thuê tài chính: NHTM được hoạt động cho thuê tài chính nhưng phải thành lập công ty cho thuê tài chính riêng.

Việc thành lập, tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính thực hiện theo quy định của pháp luật Việt Nam. - Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ + Mở tài khoản giao dịch cho các khách hàng là pháp nhân hay thể nhân trong ngoài nước; + Cung cấp các phương tiện thanh toán cho khách hàng: ủy nhiệm chi, thẻ rút tiền ATM, thẻ tín dụng….; + Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế: séc, ủy nhiệm chi, chuyển tiền; + Thực hiện các nghiệp vụ thu, chi hộ; + Thực hiện các nghiệp vụ thanh toán khác phục vụ cho các hoạt động phát hành kinh doanh chứng khoán trên thị trường tài chính như, lưu kí đấu thầu, thanh toán tiền mua chứng khoán, nhận kí quỹ và tổ chức thanh toán cho các hoạt động mua bán chứng khoán trên thị trường tài chính thứ cấp; + Thực hiện các nghiệp vụ ngân quỹ: thu phát tiền mặt, kiểm đếm, phân loại bảo quản và vận chuyển tiền mặt; + Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh toán liên ngân hàng trong nước. Nguồn vốn của NHTM Vốn của NHTM là những giá trị tiền tệ do ngân hàng thương mại tạo lập hoặc huy động được, dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác. Nguồn vốn của NHTM bao gồm: * Vốn chủ sở hữu: VCSH hay còn gọi là vốn tự có của NHTM, bao gồm vốn điều lệ, các quỹ dự trữ và các khoản nợ khác theo quy định.

Vốn tự có của ngân hàng thương mại là những giá trị tiền tệ do ngân hàng tạo lập được, thuộc sở hữu của ngân hàng. Vốn này chiếm một tỷ trọng nhỏ trong tổng vốn của ngân hàng, song lại là điều kiện pháp lý bắt buộc khi thành lập một ngân hàng. Do tính chất thường xuyên ổn định của vốn tự có, ngân hàng có thể chủ động sử dụng vào các mục đích khác nhau như: trang bị cơ sở vật chất, tạo tài sản cố định phục vụ cho bản thân ngân hàng, cho vay và đặc biệt là tham gia đầu tư, góp vốn liên doanh. Quy mô, sự tăng trưởng của vốn tự có sẽ quyết định đến năng lực và sự phát triển của ngân hàng thương mại.

Vốn tự có là một bộ phận của tài sản Nợ, mỗi thành phần của nó gắn với một loại nghiệp vụ nhất định. Vốn tự có của ngân hàng thương mại có các thành phần sau: - Vốn điều lệ là vốn do các cổ đông đóng góp và được ghi vào điều lệ hoạt động của ngân hàng và theo quy định tối thiểu phải bằng vốn pháp định. - Vốn tự có bổ sung: giúp cho vốn tự có của ngân hàng không ngừng tăng lên, bao gồm: + Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, có mục đích tăng cường số vốn tự có ban đầu. + Quỹ dự trữ đặc biệt để dự phòng bù đắp rủi ro trong quá trình hoạt động kinh doanh của ngân hàng nhằm bảo toàn vốn điều lệ.

+ Ngoài các quỹ trên, vốn tự có bổ sung còn bao gồm phần lợi nhuận chưa phân bổ hoặc các quỹ đặc biết khác như: quỹ phúc lợi, quỹ khen thưởng, quỹ khấu hao tài sản cố định … * Nguồn vốn nợ: Luan van 9 Đây là nguồn vốn cơ bản để tài trợ cho các danh mục tài sản của NHTM, nó huy động từ các nguồn tiền gửi, đi vay và một số loại khác. Thành phần vốn nợ bao gồm: - Tiền gửi: Là loại tiền chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của NH, tiền gửi là nguồn vốn không ổn định, do đây là đối tượng phải dự trữ bắt buộc đảm bảo khả năng thanh toán, đáp ứng kịp thời nhu cầu rút tiền mặt của khách hàng; - Tiền vay: là khoản tiền vay mượn thêm để đáp ứng nhu cầu chi trả khi khả năng huy động vốn bị hạn chế. Đây là nguồn chủ yếu để chống rủi ro thanh khoản của các ngân hàng. NHTM có thể đi vay từ NHNN, vay các TCTD khác và vay trên thị trường vốn.

* Nguồn vốn khác: Các nguồn vốn khác của ngân hàng có thể không nhiều, thời gian sử dụng thường ngắn nhưng ngân hàng không phải tốn kém chi phí huy động lại có điều kiện phát triển các nghiệp vụ và dịch vụ ngân hàng khác như: vốn trên tài khoản séc bảo chi, tài khoản mở thư tín dụng (L/C), nghiệp vụ ủy thác đầu tư, tài trợ của chính phủ hoặc tổ chức trong và ngoài nước,… 1. Huy động vốn của NHTM 1. Khái niệm và yêu cầu đặt ra trong huy động vốn Khái niệm huy động vốn Huy động vốn là nghiệp vụ tiếp nhận nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi từ các tổ chức và cá nhân bằng nhiều hình thức khác nhau để hình thành nên nguồn vốn hoạt động của ngân hàng. Các yêu cầu đặt ra trong huy động vốn Một là: Đảm bảo yêu cầu hiệu quả trong huy động vốn Lãi suất huy động hợp lý, nguồn vốn đủ là đảm bảo tương quan và thời hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.

Nếu huy động vốn quá nhiều, quy mô nguồn vốn lớn nhưng tình hình hoạt động cho vay lại khó khăn thì dẫn đến Luan van 10 kết quả không tốt cho ngân hàng, lợi nhuận sẽ thấp. Sự hài hòa giữ huy động vốn và sử dụng vốn là mục tiêu để ngân hàng dự đoán nhu cầu biến động vốn trong tương lai, từ đó đưa ra chính sách huy động vốn thích hợp. Tiết kiệm tối đa các chi phí liên quan đến công tác huy động vốn trên cơ sở nghiên cứu hiệu quả trong hoạt động huy động vốn. Các ngân hàng luôn nỗ lực để tạo ra lợi nhuận từ lĩnh vực huy động vốn, vì vậy quản lý chi phí huy động vốn là một biện pháp hữu hiệu để mang lại lợi nhuận cho ngân hàng.

Ngân hàng phải xác định được chi phí để xây dựng chính sách huy động vốn phù hợp. Hai là: Chấp hành các quy định của pháp luật trong huy động vốn. Luôn đảm bảo tỷ lệ giữa vốn huy động và vốn tự có của NH, theo đúng quy định của các NHTM hiện nay; Lãi suất luôn được coi là một yếu tố góp phần tạo lập nguồn vốn cho ngân hàng thông qua huy động từ nền kinh tế.