Chương 1: Những vấn đề cơ bản về hệ thống thông tin về dịch vụ quốc tế của Ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng hệ thống thông tin về dịch vụ quốc tế của NH TM TNHH MTV Dầu Khí Toàn Cầu – Chi nhánh Đông Đô giai đoạn 2011 - 2015 Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện hệ thống thông tin về dịch vụ quốc tế của NH TM TNHH MTV Dầu Khí Toàn Cầu – Chi nhánh Đông Đô đến năm 2020. 6 CHƢƠNG 1: NHƢ̃ NG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG THÔNG TIN VỀ DỊCH VỤ QUỐC TẾ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Những vấn đề chung về dịch vụ quốc tế của Ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái niệm vai trò phát triển dịch vụ quốc tế của ngân hàng 1. Khái niệm dịch vụ quốc tế của ngân hàng Trong xu hướng hội nhập quốc tế, nhu cầu giao dịch vượt ra ngoài biên giới quốc gia ngày càng phát triển. Cá nhân, doanh nghiệp cần ngân hàng làm trung gian thanh toán, cung cấp tín dụng, tài trợ thương mại, thu đổi ngoại tệ,… không chỉ trong phạm vi quốc gia mà trên phạm vi quốc tế. Các ngân hàng cần mở rộng danh mục sản phẩm dịch vụ tài chính cung cấp cho khách hàng.
Trong hoàn cảnh đó, dịch vụ quốc tế của ngân hàng ra đời nhằm hỗ trợ các cá nhân cũng như doanh nghiệp thực hiện giao dịch. Dịch vụ quốc tế của ngân hàng có quá trình hình thành và phát triển mạnh mẽ nhưng vẫn chưa có khái niệm thống nhất về DVQT. Từ các giao dịch thực tế, theo tổng hợp nghiên cứu, tác giả đưa ra khái niệm về dịch vụ quốc tế của ngân hàng như sau: Dịch vụ quốc tế của ngân hàng là các dịch vụ do ngân hàng cung ứng có sự tham gia của các chủ thể có quốc tịch khác nhau, có đối tượng trao đổi là các giao dịch ngân hàng vượt ra ngoài phạm vi biên giới quốc gia. Cơ chế ứng dụng dịch vụ quốc tế được mô phỏng qua Hình 1.1: Mô phỏng cơ chế cung ứng dịch vụ quốc tế Nguồn: GPBank.
Vai trò phát triển các dịch vụ quốc tế của ngân hàng Một là, đối với ngân hàng: Phát triển các dịch vụ quốc tế giúp ngân hàng đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Từ đó làm tăng lợi nhuận, nâng cao uy tín, tăng khả năng cạnh tranh của ngân hàng và tạo dựng niềm tin cho khách hàng, giúp quảng bá hình ảnh ngân hàng. Các DVQT của ngân hàng còn bổ sung cho các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng. Khách hàng sử dụng dịch vụ quốc tế của ngân hàng nếu được nhân viên ngân hàng tư vấn và bán chéo sản phẩm, họ có thể đồng thời sử dụng các dịch vụ khác của ngân hàng.
Ví dụ: khách hàng cá nhân sử dụng dịch vụ chuyển tiền ra nước ngoài để thanh toán tiền học phí cho người nhà đang du học ở nước ngoài, có thể sử dụng thêm dịch vụ mở sổ tiết kiệm tại ngân hàng, giúp ngân hàng tăng nguồn huy động, tăng tính thanh khoản cho ngân hàng, thu lợi từ việc sử dụng nguồn tiền đó vào các hoạt động cho vay và đầu tư. Vì vậy, phát triển dịch vụ quốc tế thúc đẩy phát triển các dịch vụ khác của ngân hàng. Ngoài ra, phát triển các dịch vụ quốc tế của ngân hàng như dịch vụ thanh toán quốc tế giúp ngân hàng nhận thêm nhiều ngoại tệ từ nước ngoài chuyển về tài khoản ngoại tệ của khách hàng mở tại ngân hàng. Ngân hàng có thể sử dụng nguồn vốn ngoại tệ tạm thời nhàn rỗi phục vụ kinh doanh ngoại hối của ngân hàng với các khách hàng có nhu cầu hoặc trên thị trường liên ngân hàng thu lợi nhuận và tăng tính thanh khoản cho ngân hàng.
Bên cạnh đó, phát triển các dịch vụ quốc tế của ngân hàng giúp tăng cường quan hệ đối ngoại với các nước, các ngân hàng trên thế giới, tăng khả năng cạnh tranh, nâng cao uy tín của ngân hàng trên trường quốc tế. Từ đó, thu hút nguồn tài trợ của các ngân hàng nước ngoài để đáp ứng nhu cầu về vốn của ngân hàng, được tài trợ những khoản tín dụng với lãi suất ưu đãi làm nguồn cho vay trong hoạt động tín dụng của ngân hàng, thu được lợi nhuận cao hoặc được hưởng những hạn mức tín dụng trong các hoạt động làm ngân hàng xác nhận cho các khoản tín dụng thư, hoặc được ưu đãi về phí dịch vụ tạo điều kiện thuận lợi cho trong các giao dịch quốc tế của ngân hàng và khách hàng. Ngoài ra, tăng cường quan hệ đối ngoại, nâng 8 cao uy tín của ngân hàng, giúp ngân hàng mở rộng mạng lưới đến các quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Hai là, đối với khách hàng: Phát triển các dịch vụ quốc tế đóng vai trò hết sức quan trọng đối với khách hàng sử dụng dịch vụ, các dịch vụ đáp ứng được các nhu cầu của khách hàng một cách nhanh chóng, tiện lợi, chính xác hơn với chi phí tiết kiệm tối đa.
Khi phát triển dịch vụ mở tài khoản quốc tế, khách hàng được cung cấp các công cụ để thực hiện thanh toán hiện đại không dùng tiền mặt trong nước và quốc tế nhanh chóng, tiện lợi, chính xác và an toàn hơn; có thể tiết kiệm thời gian, chi phí quản lý tiền mặt và các giao dịch thanh toán mà vẫn mang lại hiệu quả cao; khách hàng có thể dễ dàng theo dõi, quản lý số dư trên tài khoản thông qua sổ phụ do ngân hàng cung cấp hay qua dịch vụ tin nhắn SMS khi có giao dịch phát sinh trên tài khoản; khách hàng được hưởng lãi suất không kỳ hạn trên số dư có trong tài khoản. Ngoài ra, với việc phát triển dịch vụ quốc tế và mạng lưới, khách hàng sử dụng Tài khoản vốn chuyên dùng theo những mục đích khác nhau, giúp khách hàng quản lý tốt hơn các giao dịch thanh toán, đồng thời tiết kiệm chi phí quản lý; với việc nối mạng thông tin trên toàn hệ thống, khách hàng có thể mở tài khoản một nơi và thực hiện các giao dịch tài khoản tại bất kỳ chi nhánh, điểm giao dịch nào của GPBank trên toàn quốc. Phát triển dịch vụ chuyển tiền, khách hàng được cung cấp một dịch vụ thanh toán đơn giản hơn, chi phí thấp hơn, người thụ hưởng nhận được tiền nhanh chóng, khách hàng có thể thanh toán được thêm nhiều loại ngoại tệ khác nhau nên hạn chế rủi ro về tỷ giá. Phát triển chất lượng phương thức thanh toán LC, khách hàng nhập khẩu được giảm thiểu rủi ro vì nhà nhập khẩu chỉ có trách nhiệm thanh toán khi chứng từ phù hợp với các điều khoản quy định trong L/C; khi khách hàng là nhà xuất khẩu sẽ được giảm thiểu rủi ro thanh toán vì trong trường hợp bộ chứng từ hoàn hảo, ngân hàng phát hành phải thanh toán đúng thời hạn.
Phát triển dịch vụ Bao thanh toán giúp khách hàng có thể chuyển hóa ngay các khoản phải thu thành tiền mặt, cải thiện tốt hơn tình hình lưu chuyển tiền mặt của 9 doanh nghiệp (Doanh nghiệp xuất khẩu); hạn chế rủi ro do người mua hàng không trả được nợ vì lý do tài chính, không phải quản lý sổ sách bán hàng, giám sát thu hồi nợ góp phần giảm chi phí hoạt động (Doanh nghiệp xuất khẩu); tăng khả năng bán hàng và tăng sức mua do điều kiện thanh toán ưu đãi (được thanh toán trả chậm, người mua hàng không cần dùng hạn mức tín dụng có sẵn). Phát triển dịch vụ tín dụng giúp khách hàng đáp ứng tốt hơn nhu cầu về vốn; khắc phục thiếu hụt nguồn vốn nội bộ đáp ứng nhu cầu vốn lưu động của khách hàng; khắc phục yếu tố mùa vụ, chu kỳ trong kinh doanh của khách hàng. Phát triển dịch vụ bảo lãnh quốc tế giúp khách hàng sử dụng dịch vụ hạn chế sử dụng nguồn vốn; hạn chế sử dụng tiền mặt, an toàn hơn trong giao dịch; giảm thiểu rủi ro; đa dạng các loại hình bảo lãnh để khách hàng lựa chọn; thủ tục đơn giản, nhanh chóng, thuận tiện, tiết kiệm thời gian và chi phí; giúp doanh nghiệp nâng cao vị thế, vai trò và uy tín trong quan hệ với đối tác,… Ba là, đối với nền kinh tế: Phát triển các dịch vụ quốc tế giúp đẩy mạnh và phát triển xuất nhập khẩu, tăng cường quan hệ hợp tác giữa các quốc gia, giúp quá trình kinh doanh diễn ra an toàn, tiện lợi và nhanh chóng, tăng uy tín và năng lực cạnh tranh quốc tế. Phân loại các dịch vụ quốc tế Các chủ thể dịch vụ quốc tế của ngân hàng là ngân hàng, cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế,… Đây là những bên tham gia cung ứng và sử dụng dịch vụ quốc tế.
Các giao dịch ngân hàng là các sản phẩm dịch vụ như dịch vụ tài khoản, thanh toán, tín dụng và ngoại hối. Các nghiệp vụ ngân hàng hiện đại ngày càng phát triển, cùng với đó là sự ra đời của rất nhiều loại hình dịch vụ ngân hàng trong đó không thể bỏ qua dịch vụ quốc tế. Dù dưới bất kỳ tên gọi hay hình thức nào, các DVQT của ngân hàng cũng có thể được hiểu gồm có các dịch vụ như sau: 1. Dịch vụ thanh toán quốc tế Dịch vụ thanh toán quốc tế thực hiện các nghĩa vụ chi trả tiền tệ phát sinh từ các quan hệ kinh tế, thương mại, tài chính, tín dụng giữa các tổ chức, cá nhân nước này với các tổ chức, cá nhân nước khác, giữa một quốc gia với các tổ chức quốc tế 10 thông qua ngân hàng.
Dịch vụ thanh toán quốc tế đóng vai trò quan trọng: giúp ngân hàng thu hút khách hàng, mở rộng thị trường, tăng doanh thu và lợi nhuận cho ngân hàng, góp phần thúc đẩy quan hệ giao thương buôn bán giữa các quốc gia, tạo điều kiện để ngân hàng phát triển sản phẩm, dịch vụ liên quan. Có nhiều hình thức thanh toán quốc tế, nổi bật nhất là: chuyển tiền, nhờ thu và tín dụng chứng từ. Dịch vụ kinh doanh ngoại tệ Kinh doanh ngoại tệ là dịch vụ trao đổi, mua bán một loại tiền của quốc gia này lấy một loại tiền của quốc gia khác thông qua ngân hàng với một mức giá nhất định (giá giao ngay hoặc giá kỳ hạn). Ngân hàng qua đó hưởng phí dịch vụ, chênh lệch giữa giá mua vào và giá bán ra.
Các nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ: mua bán ngoại tệ giao ngay, kỳ hạn, hoán đổi, dịch vụ hợp đồng ngoại hối tương lai, dịch vụ quyền chọn.