Xác Định Thành Phần Cơ Thể và Gene Đặc Trưng của Vận Động Viên Cấp Cao

Bài viết phân tích thành phần cơ thể và gen của vận động viên cấp cao theo đặc điểm môn thể thao trọng điểm, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thể thao.

• Tác giả: PGS. Lê Đức Chương
• Trường học: Trường Đại Học Thể Dục Thể Thao Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Thể Dục Thể Thao
• Đề tài: Nghiên Cứu Gene và Thành Phần Cơ Thể Vận Động Viên Cấp Cao Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: báo cáo tổng hợp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 0.2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 0.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 0.3.1. Phương pháp đo thành phần cơ thể
• 0.3.2. Phương pháp nghiên cứu sức mạnh
• 0.3.3. Phương pháp kiểm tra Gene ACTN3
• 0.3.3.1. Dụng cụ và thiết bị kiểm tra Gene ACTN3. Sinh phẩm, hóa chất
• 0.3.3.2. Phương pháp thu mẫu tế bào niêm mạc miệng
• 0.3.3.3. Phương pháp thu mẫu máu tĩnh mạch
• 0.3.3.4. Phương pháp tách chiết DNA
• 0.3.3.5. Phương pháp PCR
• 0.3.3.6. Phương pháp tinh sạch sản phẩm PCR
• 0.3.3.7. Phương pháp RFLP-PCR
• 0.3.3.8. Phương pháp điện di
• 0.3.3.9. Phương pháp toán học thống kê
• 1. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Tổng quan về thể chất, thể lực của vận động viên thành tích cao
• 1.1.1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.1.1.2. Thể thao thành tích cao
• 1.1.1.3. Tầm quan trọng của thể thao thành tích cao
• 1.1.1.4. Một số quan điểm trong tuyển chọn tài năng thể thao
• 1.1.1.5. Thực trạng của thể thao thành tích cao
• 1.1.2. Tổng quan về thành phần cơ thể
• 1.1.2.1. Nước trong cơ thể sống
• 1.1.2.2. Khoáng chất trong cơ thể
• 1.1.2.3. Protein trong cơ thể
• 1.1.2.4. Chất béo trong cơ thể
• 1.1.2.5. Chỉ số khối của cơ thể (Body Mass Index - BMI)
• 1.1.3. Tổng quan về tình hình nghiên cứu, giải mã hệ gene người
• 1.1.3.1. Giới thiệu chung về hệ gene người
• 1.1.3.2. Ứng dụng và triển vọng của nghiên cứu hệ gene người
• 1.1.3.3. Nghiên cứu, giải mã gene của các tài năng thể thao
• 1.1.3.3.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.3.3.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.1.3.4. Ảnh hưởng của di truyền đến sức bền, sức nhanh và sức mạnh của VĐV
• 1.1.3.5. Ảnh hưởng của di truyền tới cơ, dây chằng và gân
• 1.1.3.6. Vị trí của gene ACTN3 trong hệ gene người
• 1.1.3.7. Đặc điểm chức năng của gene ACTN3
• 1.1.3.8. Ảnh hưởng của gene ACTN3 đối với thành tích thể thao
• 1.1.3.9. Các kỹ thuật sinh học phân tử được sử dụng trong phân tích gene ACTN3
• 1.1.3.9.1. Kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction)
• 1.1.3.9.2. Kỹ thuật RFLP (Restriction Fragment Length Polymorphisms)
• 1.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Xác định thành phần cơ thể của vận động viên 05 môn thể thao trọng điểm (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng)
• 1.2.1.1. Đặc điểm chung của vận động viên cấp cao 05 môn thể thao trọng điểm
• 1.2.1.2. Kết quả kiểm tra các chỉ số về cấu trúc và thành phần cơ thể của vận động viên cấp cao 05 môn thể thao trọng điểm
• 1.2.2. Xác định sức mạnh của cơ ở VĐV một số môn thể thao (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng) và nghiên cứu mối tương quan giữa sức mạnh của cơ và thành phần cơ thể
• 1.2.2.1. Xác định sức mạnh của cơ ở VĐV cấp cao Việt Nam
• 1.2.2.2. Xác định nội dung kiểm tra sức mạnh cơ ở VĐV cấp cao
• 1.2.2.3. Thực trạng sức mạnh cơ VĐV cấp cao Việt Nam ở các môn thể thao trọng điểm
• 1.2.2.4. Xác định mối tương quan giữa sức mạnh cơ với thành phần cơ thể VĐV cấp cao Việt Nam
• 1.2.3. Xác định, phân tích kiểu gene ACTN3 của VĐV đạt thành tích cao ở vận động viên một số môn thể thao (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng)
• 1.2.3.1. Kết quả tách chiết DNA tổng số từ mẫu niêm mạc miệng
• 1.2.3.2. Kết quả phân tích kiểu gene ACTN3
• 1.2.3.3. Khuếch đại vùng exon 16 của gene ACTN3 thông qua phản ứng PCR
• 1.2.3.4. Tinh sạch sản phẩm PCR
• 1.2.3.5. Phân tích RFLP-PCR vùng exon 16 của gene ACTN3
• 1.2.3.6. Phân tích tần số kiểu gene ACTN3 của các nhóm đối tượng nghiên cứu
• 1.3. ĐỀ XUẤT CÁC HƯỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN SÂU TIẾP THEO ĐỂ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GENE NHƯ MỘT PHƯƠNG PHÁP HỖ TRỢ TRONG CÔNG TÁC TUYỂN CHỌN VÀ ĐÀO TẠO VĐV THÀNH TÍCH CAO CỦA THỂ THAO VIỆT NAM
• 1.3.1. Đề xuất mở rộng quy mô nghiên cứu
• 1.3.2. Đề xuất mở rộng hướng nghiên cứu về gene nhân có liên quan
• 1.3.3. Đề xuất mở rộng hướng nghiên cứu về gene ty thể có liên quan
• 1.4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1.4.1. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ VỀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
• 1.5. TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC KÍ HIỆU VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Gene và Vận Động Viên Việt Nam

Nghiên cứu gene và thành phần cơ thể vận động viên là lĩnh vực then chốt để nâng cao hiệu suất thể thao. Tại Việt Nam, việc ứng dụng di truyền học thể thao còn nhiều hạn chế. Các nghiên cứu hiện tại chưa khai thác triệt để tiềm năng của phân tích gen vận động viên. Cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn để hiểu rõ mối liên hệ giữa gen và thành phần cơ thể của vận động viên Việt Nam. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu suất thể thao bằng gen và xây dựng các chương trình huấn luyện phù hợp. Theo tài liệu gốc, việc xác định gene đặc trưng và thành phần cơ thể là yếu tố quan trọng trong tuyển chọn và đào tạo vận động viên cấp cao.

1.1. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Gene Thể Thao Việt Nam

Nghiên cứu gene thể thao Việt Nam giúp xác định tiềm năng di truyền của vận động viên. Điều này hỗ trợ quá trình tuyển chọn và đào tạo, giúp phát hiện những tài năng trẻ có tố chất phù hợp với từng môn thể thao. Việc hiểu rõ ảnh hưởng của gen đến thành tích thể thao giúp xây dựng các chương trình huấn luyện cá nhân hóa, tối ưu hóa khả năng phục hồi của vận động viên và giảm thiểu nguy cơ chấn thương thể thao.

1.2. Thực Trạng Ứng Dụng Di Truyền Học Thể Thao Tại Việt Nam

Hiện nay, việc ứng dụng di truyền học thể thao tại Việt Nam còn ở giai đoạn sơ khai. Các nghiên cứu còn hạn chế về quy mô và phạm vi. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào nghiên cứu khoa học về gen và thể thao, đồng thời nâng cao nhận thức của huấn luyện viên và vận động viên về vai trò của gene trong hiệu suất thể thao. Việc hợp tác với các trung tâm xét nghiệm gene thể thao uy tín trên thế giới là cần thiết để đẩy nhanh quá trình ứng dụng công nghệ gene.

II. Thách Thức Trong Nghiên Cứu Gene Vận Động Viên Cấp Cao

Nghiên cứu gene và thành phần cơ thể vận động viên đối mặt với nhiều thách thức. Việc thu thập mẫu và phân tích gen đòi hỏi trang thiết bị hiện đại và đội ngũ chuyên gia có trình độ cao. Sự đa dạng về chủng tộc và di truyền của vận động viên Việt Nam đòi hỏi các nghiên cứu phải có quy mô lớn và phương pháp phân tích phù hợp. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu gen thể thao cũng cần được quan tâm, đảm bảo quyền riêng tư và bảo mật thông tin của vận động viên. Theo tài liệu, cần có các tiêu chí đánh giá và tuyển chọn rõ ràng, kết hợp với các chỉ số sinh lý như VO2 max để xác định mối tương quan với kiểu gene.

2.1. Khó Khăn Về Nguồn Lực và Cơ Sở Vật Chất Nghiên Cứu

Việc triển khai các nghiên cứu gene đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn để đầu tư vào trang thiết bị hiện đại, hóa chất và sinh phẩm. Đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực di truyền học thể thao còn hạn chế. Cần có sự hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức thể thao để chia sẻ nguồn lực và nâng cao năng lực nghiên cứu.

2.2. Vấn Đề Đạo Đức và Pháp Lý Trong Nghiên Cứu Gene Thể Thao

Việc sử dụng kết quả nghiên cứu gen trong tuyển chọn và đào tạo vận động viên cần tuân thủ các nguyên tắc đạo đức. Cần đảm bảo quyền riêng tư và bảo mật thông tin di truyền của vận động viên. Việc phân biệt đối xử dựa trên kiểu gen là không thể chấp nhận được. Cần có các quy định về sử dụng kết quả nghiên cứu gen để bảo vệ quyền lợi của vận động viên.

III. Phương Pháp Phân Tích Thành Phần Cơ Thể Vận Động Viên

Phân tích thành phần cơ thể vận động viên là bước quan trọng để đánh giá hiệu suất thể thao. Các phương pháp phổ biến bao gồm phân tích DEXA, phân tích BIA và đo tỷ lệ mỡ cơ thể. Khối lượng cơ bắp lý tưởng và chỉ số BMI cũng là những yếu tố cần được xem xét. Việc kết hợp phân tích thành phần cơ thể với phân tích gen giúp đưa ra đánh giá toàn diện về tiềm năng của vận động viên. Theo tài liệu, cần đánh giá các chỉ số sinh học như lượng cơ, lượng mỡ và mật độ xương để đảm bảo sức khỏe và hiệu suất.

3.1. Phân Tích Thành Phần Cơ Thể Bằng Phương Pháp DEXA và BIA

Phương pháp DEXA (Dual-energy X-ray absorptiometry) là phương pháp chính xác để đo thành phần cơ thể, bao gồm khối lượng xương, khối lượng cơ bắp và khối lượng mỡ. Phương pháp BIA (Bioelectrical Impedance Analysis) là phương pháp đơn giản và ít tốn kém hơn, nhưng độ chính xác có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tình trạng hydrat hóa.

3.2. Xác Định Tỷ Lệ Mỡ Cơ Thể và Khối Lượng Cơ Bắp Lý Tưởng

Tỷ lệ mỡ cơ thể lý tưởng khác nhau tùy thuộc vào môn thể thao và giới tính. Khối lượng cơ bắp lý tưởng cũng là yếu tố quan trọng để tối ưu hóa hiệu suất thể thao. Cần có các tiêu chuẩn cụ thể cho từng môn thể thao để đánh giá thành phần cơ thể của vận động viên.

IV. Nghiên Cứu Gene ACTN3 và Ảnh Hưởng Đến Thể Thao

Gene ACTN3 là một trong những gene được nghiên cứu nhiều nhất trong di truyền học thể thao. Gene này liên quan đến sức nhanh và sức mạnh của vận động viên. Các biến thể của gene ACTN3 có thể ảnh hưởng đến thành tích thể thao trong các môn như chạy nước rút, cử tạ và bơi lội. Tuy nhiên, cần có thêm nghiên cứu để xác định rõ ảnh hưởng của gene ACTN3 đối với vận động viên Việt Nam. Theo tài liệu, gene ACTN3 thường "Mở" ở những người có sợi cơ co nhanh và thích hợp với các môn thể thao đòi hỏi tốc độ.

4.1. Vai Trò của Gene ACTN3 Trong Phát Triển Sức Nhanh và Sức Mạnh

Gene ACTN3 mã hóa protein alpha-actinin-3, một thành phần quan trọng của sợi cơ co nhanh. Các biến thể của gene ACTN3 có thể ảnh hưởng đến khả năng co cơ và sản sinh lực. Vận động viên có kiểu gen phù hợp với sức nhanh và sức mạnh có thể đạt được thành tích cao trong các môn thể thao đòi hỏi tốc độ.

4.2. Phân Tích Tần Số Kiểu Gene ACTN3 ở Vận Động Viên Việt Nam

Nghiên cứu tần số kiểu gene ACTN3 ở vận động viên Việt Nam giúp xác định sự phân bố của các biến thể gene trong các môn thể thao khác nhau. Điều này có thể cung cấp thông tin hữu ích cho việc tuyển chọn và đào tạo vận động viên. Cần có các nghiên cứu quy mô lớn để có kết quả chính xác và đáng tin cậy.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Gene Trong Tuyển Chọn Vận Động Viên

Kết quả nghiên cứu gen có thể được sử dụng để hỗ trợ quá trình tuyển chọn vận động viên. Việc xác định kiểu gen liên quan đến sức nhanh, sức mạnh và sức bền giúp phát hiện những tài năng trẻ có tố chất phù hợp với từng môn thể thao. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng gene chỉ là một trong nhiều yếu tố ảnh hưởng đến thành tích thể thao. Cần kết hợp phân tích gen với các yếu tố khác như thể chất, kỹ năng và tâm lý để đưa ra quyết định tuyển chọn chính xác. Theo tài liệu, cần xây dựng một quy trình tuyển chọn và đào tạo VĐV hoàn chỉnh, trong đó sử dụng hài hòa và hiệu quả các thông tin di truyền, sinh lý và tâm lý.

5.1. Xây Dựng Quy Trình Tuyển Chọn Dựa Trên Thông Tin Di Truyền

Việc tích hợp thông tin di truyền vào quy trình tuyển chọn giúp tăng cường khả năng phát hiện những tài năng trẻ có tiềm năng phát triển thành tích cao. Cần xây dựng các tiêu chí cụ thể để đánh giá kiểu gen và thành phần cơ thể của ứng viên.

5.2. Kết Hợp Phân Tích Gen Với Các Yếu Tố Thể Chất và Tâm Lý

Phân tích gen không nên là yếu tố duy nhất quyết định việc tuyển chọn vận động viên. Cần kết hợp thông tin di truyền với các yếu tố thể chất, kỹ năng và tâm lý để đưa ra đánh giá toàn diện về tiềm năng của ứng viên. Cần có sự phối hợp giữa các chuyên gia di truyền học, huấn luyện viên và nhà tâm lý học.

VI. Tương Lai Của Di Truyền Học Thể Thao Tại Việt Nam

Tương lai của di truyền học thể thao tại Việt Nam đầy hứa hẹn. Với sự phát triển của công nghệ gen và sự quan tâm của nhà nước, việc ứng dụng di truyền học trong thể thao sẽ ngày càng phổ biến. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng cơ sở vật chất để phát triển di truyền học thể thao tại Việt Nam. Việc hợp tác quốc tế và chia sẻ kinh nghiệm với các nước có nền thể thao phát triển là rất quan trọng. Theo tài liệu, cần đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu các gene khác (gene nhân và gene ty thể) có liên quan đến hoạt động thể thao.

6.1. Đầu Tư Vào Nghiên Cứu Khoa Học và Đào Tạo Nguồn Nhân Lực

Việc đầu tư vào nghiên cứu khoa học là yếu tố then chốt để phát triển di truyền học thể thao tại Việt Nam. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về di truyền học thể thao để nâng cao trình độ của các nhà khoa học, huấn luyện viên và vận động viên.

6.2. Hợp Tác Quốc Tế và Chia Sẻ Kinh Nghiệm

Việc hợp tác với các trung tâm nghiên cứu và các tổ chức thể thao quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận với những tiến bộ mới nhất trong lĩnh vực di truyền học thể thao. Việc chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi từ các nước có nền thể thao phát triển giúp đẩy nhanh quá trình ứng dụng di truyền học trong thể thao tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO ĐÀ NẴNG BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ Tên đề tài: “Xác định thành phần cơ thể và gene đặc trƣng của vận động viên cấp cao theo đặc điểm môn thể thao trọng điểm (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng).” Chủ nhiệm đề tài: PGS. Lê Đức Chƣơng Thành viên tham gia nghiên cứu: 1. Đặng Hà Việt 2. Luyện Quốc Hải 3.

Nguyễn Thanh Tùng 4. Hoa Ngọc Thắng 5. Nguyễn Khánh Duy Đà Nẵng, năm 2018 BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO ĐÀ NẴNG BÁO CÁO TỔNG HỢP KẾT QUẢ ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ Tên đề tài: “Xác định thành phần cơ thể và gene đặc trƣng của vận động viên cấp cao theo đặc điểm môn thể thao trọng điểm (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng).” Xác nhận của cơ quan chủ trì đề tài Chủ nhiệm đề tài Đà Nẵng, năm 2018 BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LICH TRƢỜNG ĐẠI HỌC THỂ DỤC THỂ THAO ĐÀ NẴNG THÔNG TIN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU I. THÔNG TIN CHUNG 1.

Đề tài: “Xác định thành phần cơ thể và gene đặc trƣng của vận động viên cấp cao theo đặc điểm môn thể thao trọng điểm (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng).” Chủ nhiệm đề tài: PGS. Lê Đức Chƣơng Cơ quan chủ nhiệm đề tài: Trƣờng đại học TDTT Đà Nẵng Thời gian thực hiện đề tài : 2016 - 2018 2. Mục tiêu: Cung cấp luận cứ khoa học để xây dựng quy trình ứng dụng công nghệ gene trong công tác tuyển chọn và đào tạo VĐV ở một số môn thể thao thành tích cao của Việt Nam 3. Tóm tắt kết quả nghiên cứu: Từ các kết quả nghiên cứu của đề tài đƣợc trình bày ở phần trên, chúng tôi rút ra một số kết luận nhƣ sau: 3.

Đã tách chiết thành công DNA tổng số từ mẫu tế bào niêm mạc miệng của 167 đối tƣợng nghiên cứu. Mẫu DNA thu đƣợc có chất lƣợng tốt, không bị nhiễm, không đứt gãy, đủ điều kiện phục vụ các nghiên cứu tiếp theo. Đã xác định đƣợc kiểu gene ACTN3 R577X của 167 VĐV: 63 VĐV bơi lội, 36 VĐV điền kinh, 16 VĐV bắn súng, 23 VĐV cử tạ và 29 VĐV thể dục dụng cụ bằng phƣơng pháp RFLP-PCR. Phân tích tần số kiểu gene ACTN3 R577X ở các nhóm đối tƣợng nghiên cứu, bao gồm: nhóm VĐV thi đấu ở các môn cần lợi thế sức nhanh/mạnh; nhóm VĐV thi đấu ở các môn cần lợi thế sức bền và đi đến kết luận về ảnh hƣởng của kiểu gene ACTN3 R577X đối với các môn thể thao trọng điểm (bơi lội, điền kinh, cử tạ và thể dục dụng cụ) - Ngoài ra chúng tôi đƣa ra giả thiết về ảnh hƣởng của kiểu gene ACTN3 R577X đối với bộ môn bắn súng: Alen R kết hợp với alen X, kiểu gene RX có thể có lợi đối với các VĐV thi đấu ở bộ môn bắn súng.

Tuy nhiên với bộ môn này cần xem xét, nghiên cứu kĩ hơn trên số lƣợng vận động viên lớn hơn với thành tích cao hơn ở đẳng cấp châu lục, quốc tế mới có thể đƣa ra kết luận. Đã tách chiết thành công DNA tổng số từ mẫu tế bào niêm mạc miệng của 167 đối tƣợng nghiên cứu. Mẫu DNA thu đƣợc có chất lƣợng tốt, không bị nhiễm, không đứt gãy, đủ điều kiện phục vụ các nghiên cứu tiếp theo. Đã xác định đƣợc kiểu gene ACTN3 R577X của 167 VĐV: 63 VĐV bơi lội, 36 VĐV điền kinh, 16 VĐV bắn súng, 23 VĐV cử tạ và 29 VĐV thể dục dụng cụ bằng phƣơng pháp RFLP-PCR.

Đã phân tích tần số kiểu gene ACTN3 R577X ở các nhóm đối tƣợng nghiên cứu 5. Hiệu quả, phƣơng thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và khả năng ứng dụng. Hiệu quả: mở ra một số hƣớng nghiên cứu ứng dụng công nghệ gene trong tuyển chọn và đào tạo VĐV trong những năm tới: - Ứng dụng quy trình kỹ thuật đã đƣợc xây dựng từ kết quả của đề tài trên số lƣợng mẫu VĐV lớn hơn, với các tiêu chí đánh giá và tuyển chọn rõ ràng; các chỉ số sinh lý của đối tƣợng nghiên cứu, nhƣ VO2 max, nhịp tim tối đa/tối thiểu, khả năng phản xạ cơ. cũng đƣợc thu thập để xác định mối tƣơng quan của chúng với kiểu gene nghiên cứu.

- Mở rộng nghiên cứu trên các gene khác đã đƣợc xác định và khẳng định ở các công trình nghiên cứu trên thế giới là có ảnh hƣởng đến khả năng hoạt động thể lực của con ngƣời nhằm tăng số lƣợng các chỉ thị di truyền liên quan đến thành tích thể thao để việc ứng dụng công nghệ gene trong tuyển chọn VĐV đƣợc toàn diện hơn. - Xây dựng một quy trình tuyển chọn và đào tạo VĐV hoàn chỉnh, trong đó sử dụng hài hòa và hiệu quả các thông tin di truyền, sinh lý và tâm lý của VĐV làm tiêu chí tuyển chọn. - Nâng cao nhận thức của các huấn luyện viên về ý nghĩa hỗ trợ tích cực của việc ứng dụng công nghệ gene trong công tác tuyển chọn vận động viên. Phƣơng hƣớng chuyển giao và khả năng ứng dụng.

- Ban hành các văn bản phù hợp với từng giai đoạn để tạo điều kiện thuận lợi trong công tác triển khai. - Trong ngắn hạn: Cần phối hợp với các trung tâm xét nghiệm gene thể thao có uy tín trên thế giới để đẩy mạnh việc ứng dụng ngay công nghệ gene trong việc hỗ trợ tuyển chọn vận động viên ban đầu. Ngoài ra, có thể chủ động sử dụng kết quả của đề tài này đối với gene ACTN3 R577X để hỗ trợ cho việc tuyển chọn vận động viên (VĐV cần sức nhanh/mạnh thì nên ƣu tiên ngƣời có kiểu gene RR hoặc RX, VĐV cần sức bền thì nên ƣu tiên ngƣời có kiểu gene XX). - Trong dài hạn: Cần đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu các gene khác (gene nhân và gene ty thể) có liên quan đến hoạt động thể thao, đồng thời phối kết hợp với các đề tài nghiên cứu về sinh học thể thao để hoàn thiện một quy trình tuyển chọn mang tính toàn diện và đạt hiệu quả tuyển chọn cao.

Ngoài ra, cũng cần kết hợp với các nghiên cứu để chuẩn hóa kế hoạch luyện tập, chế độ dinh dƣỡng, chế độ tập luyện, nâng cấp trang thiết bị phụ trợ, ứng dụng các công nghệ cao trong việc phân loại vận động viên Đà Nẵng, Ngày 23 tháng 11 năm 2018 CƠ QUAN CHỦ TRÌ ĐỀ TÀI CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI MỤC LỤC MỞ ĐẦU. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Phƣơng pháp đo thành phần cơ thể. Phƣơng pháp nghiên cứu sức mạnh. Phƣơng pháp kiểm tra Gene ACTN3. Dụng cụ và thiết bị kiểm tra Gene ACTN3.Sinh phẩm, hóa chất.

Phƣơng pháp thu mẫu tế bào niêm mạc miệng. Phƣơng pháp thu mẫu máu tĩnh mạch. Phƣơng pháp tách chiết DNA. Phƣơng pháp PCR.

Phƣơng pháp tinh sạch sản phẩm PCR. Phƣơng pháp RFLP-PCR. Phƣơng pháp điện di. Phƣơng pháp toán học thống kê.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Tổng quan về thể chất, thể lực của vận động viên thành tích cao. Khái niệm cơ bản.

Thể thao thành tích cao. Tầm quan trọng của thể thao thành tích cao. Một số quan điểm trong tuyển chọn tài năng thể thao. Thực trạng của thể thao thành tích cao.

Tổng quan về thành phần cơ thể. Nƣớc trong cơ thể sống. Khoáng chất trong cơ thể. Protein trong cơ thể.

Chất béo trong cơ thể. Chỉ số khối của cơ thể (Body Mass Index - BMI). Tổng quan về tình hình nghiên cứu, giải mã hệ gene ngƣời. Giới thiệu chung về hệ gene ngƣời.

Ứng dụng và triển vọng của nghiên cứu hệ gene ngƣời. Nghiên cứu, giải mã gene của các tài năng thể thao. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam.

Ảnh hƣởng của di truyền đến sức bền, sức nhanh và sức mạnh của VĐV. Ảnh hƣởng của di truyền tới cơ, dây chằng và gân. Vị trí của gene ACTN3 trong hệ gene ngƣời. Đặc điểm chức năng của gene ACTN3.

Ảnh hƣởng của gene ACTN3 đối với thành tích thể thao. Các kỹ thuật sinh học phân tử đƣợc sử dụng trong phân tích gene ACTN3. Kỹ thuật PCR (Polymerase Chain Reaction). Kỹ thuật RFLP (Restriction Fragment Length Polymorphisms).

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Xác định thành phần cơ thể của vận động viên 05 môn thể thao trọng điểm (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng). Đặc điểm chung của vận động viên cấp cao 05 môn thể thao trọng điểm. Kết quả kiểm tra các chỉ số về cấu trúc và thành phần cơ thể của vận động viên cấp cao 05 môn thể thao trọng điểm.

Xác định sức mạnh của cơ ở VĐV một số môn thể (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng) và nghiên cứu mối tƣơng quan giữa sức mạnh của cơ và thành phần cơ thể. Xác định sức mạnh của cơ ở VĐV cấp cao Việt Nam. Xác định nội dung kiểm tra sức mạnh cơ ở VĐV cấp cao. Thực trạng sức mạnh cơ VĐV cấp cao Việt Nam ở các môn thể thao trọng điểm.

Xác định mối tƣơng quan giữa sức mạnh của cơ với thành phần cơ thể VĐV cấp cao Việt Nam. Xác định, phân tích kiểu gene ACTN3 của VĐV đạt thành tích cao ở vận động viên một số môn thể thao (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Cử tạ, Bắn súng). Kết quả tách chiết DNA tổng số từ mẫu niêm mạc miệng. Kết quả phân tích kiểu gene ACTN3.

Khuếch đại vùng exon 16 của gene ACTN3 thông qua phản ứng PCR. Tinh sạch sản phẩm PCR. Phân tích RFLP-PCR vùng exon 16 của gene ACTN3. Phân tích tần số kiểu gene ACTN3 của các nhóm đối tƣợng nghiên cứu.

ĐỀ XUẤT CÁC HƢỚNG NGHIÊN CỨU CHUYÊN SÂU TIẾP THEO ĐỂ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GENE NHƢ MỘT PHƢƠNG PHÁP HỖ TRỢ TRONG CÔNG TÁC TUYỂN CHỌN VÀ ĐÀO TẠO VĐV THÀNH TÍCH CAO CỦA THỂ THAO VIỆT NAM. Đề xuất mở rộng quy mô nghiên cứu. Đề xuất mở rộng hƣớng nghiên cứu về gene nhân có liên quan. Đề xuất mở rộng hƣớng nghiên cứu về gene ty thể có liên quan.

122 KẾT LUẬNVÀ KIẾN NGHỊ. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ VỀ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN. 127 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 136 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Cặp mồi đƣợc thiết kế để khuếch đại gene ACTN3 R577X. Thành phần phản ứng PCR khuếch đại gene ACTN3 R577X. Chu trình nhiệt của phản ứng PCR khuếch đại gene ACTN3 R577X.