Chương 1: Nhõng vấn để chung vé đồng phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2015 Chương2: Thục tẾn áp ding và các git pháp nâng cao hiệu qua áp dụng háp luật về đồng phan, 6 CHVONG 1. NHỮNG VAN DE CHUNG VE ĐỒNG PHAM THEO QUY ĐỊNH CUA BO LUAT HÌNH SỰ NĂM 2015 1A Khai quát về đồng phạm 111. Khai iện, dn hiện pháp lý cña đồng phạm Theo Từ din tiéng Việt "Đông" ngiấa là cùng như nhan, không thể khác được "Pham là lim tổn hại dén cái cần tôn trong mắc phải điều cần tránh Đẳng ham nghĩa là cùng phạn tôi hiễu theo ngiĩa cite uất hình so? [14, tr 245] Nghiên cửu lch sử lập pháp hình sơ của nước tạ đồng phạm đã được luật Hình sự Việt Nam quy định từ rất sóm. Trong Quốc tiểu hành luật (Bd luật Hồng Dic), đã để cập din vẫn đề đông phạm tei các điệu 35, 36, 116, 4I1, 412, 454, 469, 539.
Tuy nhiên, Bộ luật không đơa ra dink neh pháp lý của khá niệm đồng pham sma tính đồng phạm chi mới được thể hiện ở nguyên tắc trừng tị tôi pham: "Nhiều người cùng phạm mốt tối th lấy nguời khôi xướng lim diy, ngôi « tang được giảm một bậc. Nếu tit of người tong nhà đều phạm tôi, chỉ bất tội người tên trường! [13, tr 46] Bộ luật Gis Long (Hoing Việt luật 1 được khắc in lần đầu năm 1812. Mặc di chit ảnh huông của pháp luật Thanh triều Trung Hos nhưng nhiều đều luật trong đó có các quy định về đồng pham vẫn tấp thu của Bộ luật Hẳng Đúc, ví dụ Điều 29: "Phim cùng một tôi th lấy người tạo ý đều iên làm thủ, những người tùy ting giảm mốt bậc. Néu mọi người rong một nhà cũng phạm tôi thi buộc tôi một "mình ổn tering’ [8,181] Cùng với sự phát tiễn của khoe học luật hình sự khái niệm đồng ph đã bit đầu xuất hiện trong các sách báo pháp lý, các báo cáo tổng kit của ngành toa án Báo cáo tổng kết công tác năm 1963 của Tòa án nhân dân tối cao đã đưa ra khái ông phạm”: "Hai hoặc nhiều người cing chung ý chỉ và hành động ngiĩa là hoặc tỔ chức, hoặc xử giục, hoặc giúp sie, hoặc trực tiếp cùng tham gia tối phan để cing det ti kết quả pham tôi" [38, tr 30].
Giáo hình Hình luật xã hội chủ ngiấa của Trường Cao đẳng kiém sit Hà Nội da nêu ra khả niệm hoàn chinh hon: “Hei hoặc nhiều người cùng cổ ý thưn gia thực hiện một ôi phem thi goi 1a công phưn" 7 (44). Bồ luật Hình me cũa nước ta được Que hội hông qua ngày 27/6/1985 với bổn lần sửa đổi, bỗ sung (1989, 1991, 1992, 1997), quy định tai Điều 17: "Hai hoặc mắc đủ bản chit pháp lý không thay đỗ, nhưng chính sác hơn. Đảng phạm ở diy chỉ nv kiên đồng phơn, quan hệ đồng pham, ngời đồng ham bao gốm cả người thục hành, nguồi tỔ chúc, người gửi gue, người giúp sức, Xhác hin với nga công phem chỉ người đồng thục hành trong Sắc lãnh số 223-SL ngày 17/11/1946 về truy tổ các td: hãi lô, phù len, biển thi công quỹ hoặc trong Tuất hình mr các nước tr bên, “Theo quy Ảnh cia BLHS năm 1985, đồng phan là sự kiên hai hoặc nhiều "người cổ ý cùng thục hiện một ôi phạm, như vậy muỗn xác din có sự kiên đồng pham hay không thi sự kiên đó phải tha min một số điều kiện khách quan và chữ quan su đầy: 1) Phải cổ hai hoặc nhiễu người cũng tham gia thục hiện một tội phan: 2) Phải có sự cổ ý trong vide thực hiện tôi phạm fy Nhờ vậy, vé mất khách quan, đẳng phạm đòi hôi có ha dẫu hiệu - Phải có từ ha ngờ trở lấn và những người này có đã điều kiện của chỗ thể của tôi phạm, - Những người này phã công cổ ÿ thưn gia thực hiện một tôi phan Vé mit chủ quan, đông phạm phải là sự cũng c của những người them gia thục hiễn một tội phạm, Điều này có ngĩa, những người đồng phạm đều cổ ý thục hiện tối pham hoặc tiết và mong muốn sự cổ ý của người khác khi cũng thục hiện tôi phạm, Nu thiêu dâu hiu công cổ ý thi mặc dà hành vi của nhống người pham tôi thôn mãn. những dẫu hiệu khách quan trần vấn không thể có đồng phem mà chỉ lá hinh thúc nhiều người cũng phan tối 8 én cạnh việc đơn ra được khá niệm thing nhất và đồng phem, BLHS năm 1985 còn quy định về bốn loi người đẳng phạm và các dẫu hiệu xác định đối với mỗi loại nguôi đẳng phạm tei khoản 2 Điều 17, cũng như nguyên tắc xác dint TNES đổi với mỗi loại người đồng pham ti khoản 4 Điễu 17 như saw Người thục hinh người tổ chúc, người múi giue, người gp súc đều là hing người đẳng phạm [Ngo thục hành 1a ngu trục tip thục hiện tôi phan Ngo tỔ chức là người chủ mưu, cằm đầu, chi huy việc thục hiện tôi phu Người mii give là người kích đông du dỗ, thúc diy người khác thực hiện tội phạm, Người giúp súc là người tạo những điều kiện tinh thin hoặc vật chất cho việc thục hiện ôi phạm.
‘hi quyết Ảnh hình phạt, phai xét đồn tinh chất đồng phạm, tính chất và mie đổ tham gia pham tối côa tùng người đồng phai Những tinh tất tăng năng, giảm nhe hoặc loi rừ rách nhiễm hình nự nếng cho người đẳng phạm nào thi chi áp dụng đổi với người đỏ [39] "Bộ luật hành my năm 1999 (sa déi, bỗ sang năm 2009) tạ Điễu 20 quy dink: “Đông phạm là trường hợp có hai người trở lên cổ ý cùng thực hiện một tội phạm". khá niệm này được sửa đố, bỗ mang so với Điều 17 BLHS năm 1985 VỀ các loại người ding pham Khoản 2 Điễu 20 BLHS 1999 quy định: Người tổ chức, người thục hành, người xứ give, người giúp sie đều là những người đồng phạm Người thực hành la người trục tp thục hiên tôi phạm. Người tổ chức là người chủ muna cần đều, chữ huy việc thực hiện tôi phạm, Người mai gue là người kích động du dố thúc diy người khác hục hiện tôi phạm. Người giúp sức là người to những điệu lận tin thin hoặc vật chất cho việc thục hiện ôi pham.
Bộ luật Hình mr năm 1999 không coi đồng pham lá tỉnh tiét ting năng trích nhiệm hình sơ được quy ảnh tei Điều 48 và chỉ quy din tinh tất đẳng phạm là tình đất nh ktnang tăng năng hình phat & mét số tit tôi pham xuất phát từ đặc điểm của những tôi đó nhơ tô hiệp dim, hiễp dim tr em, t6i cuống đâm, cưỡng dân tré em với cách got "nhiều người hệ một người", "nhiêu người cuống dim một gui, Hình thúc đồng phạm - phạm tôi có tổ chức tại khoản3 Điễu 20 BLHS năm 1999 quy định "Phạm tối có ổ chúc là inh thúc đồng pham có sự cu kết chất chế agit những nguời cùng thục hiên ti phạm" [11] Bộ luật hình sự năm 2015 được Quốc hội khóa XIV thông qua ngày 20/6/2017, te kỳ họp thử3 có hiệu lực thi hành k từ ngày 01/01/2018. Đẳng phạm được quy dinh tei điều 17: *I. Đẳng phạm lá trường họp có hai người tré lần cổ ý cùng thực hiện một tôi phạm, 2. Pham tối có ổ chức là hình thúc dng phạm có sr sâu kết chit chế giữa những nguời cùng thuc hiện tối pham.
Người đẳng phạm, bao gốm người tổ chức, người thục hành, người xứ: give, người gúp nức. Người thục hành là ngờ trực tip thục hiện tôi pham, Người tỔ chúc là người chủ mưu, cằm đều, chi huy việc thục hiện tối phạm, Người mii give là người kích động đụ dỗ, thúc đẫy người khác thục hiện tôi phạm. Ngồi giúp súc là nguồi tao điều liện tinh thin hoặc vật chất cho việc thục hiện tôi phạm. Nguời đẳng phem không hải chiu trích nhiệm hình sự về hành vĩ vượt quả côn ngu thục hành” [12] Từ quy ảnh rên chúng ta có thé xác nh một cách khái quát những dẫu hiệu php i của đồng phạm nh sau *Về mặt khách quan - Đẳng pham đội hồi phải cổ it nhất2 ngườ trở lên, 2 người này đều phi có đã điều lên cin chủ thể phạm tội La người c đã năng lọc trích nhiệm hình sự đã đô tuổi chứ trách nhiệm bình sơ Người có đã năng lục tách nhiệm hình sự là gui mã kồi thục hiện hinh vi gây nguy hiểm cho xã hột có khả năng nhận thúc được tính chit gây nguy hiểm cho xi hồi cũa hành vi của mình và có kei năng điều khiển được hành vi đó.
- Những người này phải cũng nha thục hin tội phạm một cách cổ ý. Cùng thục hiện ôi phạm có ngiấa là cũng nhau thực hiện mộttrong bổn hành vi su đây: Hành vi thục hiện tôi pham (người thục hành) Hành vi tỔ chức thục hiện tôi pham (người tổ chứ) 10 Hanh vi xúi gục người khác thục hiện tội phem (người xúi giue) Hanh vi giúp súc người khác thục hiện tội pham (người giúp sti) - Hành vị của những người them gia phải có sự liên kết thống nhất với nhau mới được coi Ia đồng pham, biểu hiện qua: Hành vi của người này phii latin đổ cho hành vũ cũa người khác THảnh vi cia mốt người phii có mốt quan hệ nhân quả với vie thục hiện tô pham chung và hậu quả của ti phạm chúng đó Vi di: Bản án số03/2018/15-5T ngày 11/01/2018 của Tòa án nhân din tinh Lao Cai xét xử sơ thâm các bị cáo Cư Sao T (sinh ngày 07/8/1980 te huyện tint Lào Ca), Giảng Thi Ti (nh ngày 14/11/1988 tạ huyện B, tinh Lio Ca, Ma Seo anh ngiy 16/9/1993 tri huyền M, tỉnh Lao Cai) phạm tối: “Mua bán người" Nổi dung vu én được tom tit nhy sau: Tháng $2017, Cư Seo T sang Trung Quốc tim vợ thi quen mét người din ông Trung Quốc tên H, H cho T số điện thoại và bio về Việt Nam lita phụ nữ bản cho H. Sau đáT về Việt Nam và quen biết Ma Seo S, Giảng Thi TI và kể cho nghe việc H bảo tim phụ nữ bán cho H. Thông qua T, S và Tl cing quan tiết nhan Khoảng 14 giờ ngày 27/9/2017, T và S vào công viên Y chơi và lam quen với Vang Thị H1, sau đố T và Hi có trao đối cho nhau sổ iin thoa.
Khoảng 06 giờ ngày 28/9/2017, Hi gọi điện cho T xuống B3 (thành phố Lao Ca) đón Hl @ in sáng rồi cả hai dé chơi. Khoảng21 giờ cùng ngày, T nấy sh Ý dinh bán Hi sang Trung Quốc, T goi điện cho TI bio ra Lao Cai chơi nhưng TI nổi bin không ra.