Luận văn thạc sĩ thủy văn học nghiên cứu chế độ động lực học vùng cửa tùng sông bến hải tỉnh quảng trị dưới tác động của các công trình thủy lợi

Luận văn thạc sĩ văn học nghiên cứu thủy văn học nghiên cứu chế độ động lực học vùng cửa tùng sông bến hải tỉnh quảng trị dưới tác động, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Lưu Thị Thu Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Lai
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Thủy văn học
• Đề tài: Nghiên Cứu Động Lực Học Vùng Cửa Tùng Sông Bến Hải Tỉnh Quảng Trị
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TÓM LƯỢC ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN
• 1.3. ĐẶC ĐIỂM HẢI VĂN
• 1.4. ĐẶC ĐIỂM DÂN SINH KINH TẾ
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU DIỄN BIẾN VÙNG CỬA SÔNG CHỊU ẢNH HƯỞNG TRIỀU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. KHÁI NIỆM VỀ VÙNG CỬA SÔNG
• 2.2. PHÂN LOẠI CỬA SÔNG VIỆT NAM
• 2.3. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VÙNG CỬA SÔNG
• 2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.5. LỰA CHỌN MÔ HÌNH
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE 11 VÀ MIKE 21-FM NGHIÊN CỨU CHẾ ĐỘ ĐỘNG LỰC HỌC VÙNG CỬA TÙNG TỈNH QUẢNG TRỊ
• 3.1. VỀ MÔ HÌNH MIKE 11 VÀ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG
• 3.2. GIỚI THIỆU MÔ HÌNH MIKE 21 VÀ KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG
• 3.3. ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE 11 TÍNH TOÁN DIỄN BIẾN DÒNG CHẢY VÙNG HẠ LƯU SÔNG BẾN HẢI
• 3.4. ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE 21 TÍNH TOÁN DIỄN BIẾN DÒNG CHẢY VÙNG CỬA TÙNG SÔNG BẾN HẢI
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA CÔNG TRÌNH CHÍNH TRỊ VÙNG CỬA SÔNG CỬA TÙNG
• 4.1. HIỆN TRẠNG CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI TRÊN SÔNG
• 4.2. PHÂN TÍCH TRƯỜNG THỦY BÓNG LỰC VÙNG CỬA TÙNG TRƯỚC VÀ SAU KHI CÓ CÔNG TRÌNH
• 4.3. ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC CÔNG TRÌNH ĐẾN HOẠT ĐỘNG KINH TẾ - XÃ HỘI TRONG VÙNG
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC TÍNH TOÁN

Tóm tắt

I. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN

Vùng nghiên cứu Cửa Tùng sông Bến Hải nằm ở tỉnh Quảng Trị, nơi giao thoa giữa các quá trình động lực học sông và biển. Động lực học của vùng này chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố tự nhiên và nhân tạo. Đặc điểm địa lý bao gồm sự đa dạng của địa hình, từ núi cao đến đồng bằng và bãi biển. Địa hình có độ dốc lớn từ 15% đến 0% tại lưu vực sông Bến Hải, tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy. Đặc biệt, khu vực này có đường bờ biển dài 75 km, rất quan trọng cho việc phát triển kinh tế - xã hội. Sự phát triển của các công trình như cầu Tùng Luật và cảng cá Cửa Tùng đã tác động mạnh mẽ đến hệ sinh thái cửa sông, ảnh hưởng đến dòng chảy và chế độ thủy văn.

1.1. Đặc điểm khí tượng thủy văn

Khí hậu tại Quảng Trị có sự biến đổi rõ rệt giữa các mùa. Mùa mưa thường kéo dài từ tháng 9 đến tháng 12, gây ra tình trạng ngập lụt tại vùng hạ lưu sông Bến Hải. Mô hình thủy văn cho thấy lượng mưa hàng năm có sự biến động lớn, ảnh hưởng đến chế độ dòng chảy và động lực học sông. Đặc điểm khí tượng này cần được xem xét kỹ lưỡng trong nghiên cứu, nhằm hiểu rõ hơn về tác động của biến đổi khí hậu và biến đổi môi trường đến hệ thống sông biển tại khu vực này.

II. TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU DIỄN BIẾN VÙNG CỬA SÔNG

Nghiên cứu diễn biến vùng cửa sông Cửa Tùng sông Bến Hải là rất quan trọng trong việc hiểu rõ các quy luật thủy động lực. Các nghiên cứu trước đây cho thấy sự thay đổi hình thái cửa sông do tác động của các công trình thủy lợi và biến đổi khí hậu. Những yếu tố như dòng chảy, sóng, và thủy triều đều có ảnh hưởng lớn đến sự ổn định của cửa sông. Việc phân tích các dữ liệu từ các mô hình thủy văn hiện đại như MIKE 11 và MIKE 21-FM đã giúp xác định được những thay đổi trong chế độ động lực học của vùng cửa sông. Hơn nữa, việc nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các công trình thủy lợi có thể góp phần làm gia tăng tình trạng ngập lụt và xói mòn bờ biển.

2.1. Khái niệm về vùng cửa sông

Vùng cửa sông được định nghĩa là nơi giao thoa giữa sông và biển, nơi có sự tương tác mạnh mẽ giữa các yếu tố tự nhiên và nhân tạo. Địa lý Quảng Trị với nhiều đặc điểm tự nhiên phong phú đã tạo ra một vùng cửa sông đa dạng. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng động lực học sông và biển có sự tương tác phức tạp, ảnh hưởng đến sự phát triển của vùng này. Việc hiểu rõ khái niệm và các yếu tố tác động đến vùng cửa sông là rất cần thiết để có những giải pháp quản lý hiệu quả.

III. ỨNG DỤNG MÔ HÌNH MIKE TRONG NGHIÊN CỨU

Mô hình MIKE 11 và MIKE 21-FM được sử dụng để mô phỏng và phân tích các yếu tố động lực học của vùng Cửa Tùng sông Bến Hải. Các mô hình này cho phép đánh giá ảnh hưởng của các công trình thủy lợi đến chế độ dòng chảy và sóng trong khu vực. Kết quả từ mô hình cho thấy rằng các công trình như cầu Tùng Luật và kè chắn cát đã thay đổi đáng kể dòng chảy và chế độ thủy triều. Việc áp dụng các mô hình này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hệ sinh thái cửa sông mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch và quản lý tài nguyên nước tại khu vực này.

3.1. Điều kiện ứng dụng mô hình

Để ứng dụng mô hình MIKE một cách hiệu quả, cần xác định rõ các điều kiện đầu vào như lưu lượng dòng chảy, mực nước biển, và các yếu tố khí tượng. Việc thu thập dữ liệu từ các trạm quan trắc khí tượng - thủy văn trong khu vực là rất quan trọng. Dữ liệu này không chỉ phục vụ cho việc hiệu chỉnh mô hình mà còn giúp đánh giá chính xác tác động của biến đổi khí hậu đến động lực học của vùng cửa sông. Sự kết hợp giữa dữ liệu thực địa và mô hình lý thuyết sẽ tạo ra những thông tin quý giá cho việc quản lý và phát triển bền vững khu vực ven biển.

IV. ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC CÔNG TRÌNH THỦY LỢI

Các công trình thủy lợi tại vùng Cửa Tùng sông Bến Hải đã có những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến động lực học của khu vực. Việc xây dựng cầu Tùng Luật và cảng cá Cửa Tùng đã tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế - xã hội, nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề về quản lý tài nguyên nước. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các công trình này đã làm thay đổi đáng kể chế độ dòng chảy và sóng, dẫn đến tình trạng xói mòn bờ biển và ngập lụt trong mùa mưa. Do đó, việc đánh giá tác động của các công trình này là rất cần thiết để có những biện pháp khắc phục và quản lý hiệu quả.

4.1. Tác động đến hoạt động kinh tế xã hội

Các công trình thủy lợi không chỉ ảnh hưởng đến động lực học mà còn có tác động lớn đến hoạt động kinh tế - xã hội tại vùng Cửa Tùng. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông và phát triển cảng cá đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy hoạt động thương mại. Tuy nhiên, cần phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các biện pháp quản lý bền vững cần được áp dụng để đảm bảo rằng sự phát triển không gây ra những hệ lụy tiêu cực cho hệ sinh thái và cộng đồng địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng cửa sông Cửa Tùng, thuộc lưu vực sông Bến Hải, tỉnh Quảng Trị, là khu vực có vai trò quan trọng trong việc tiêu thoát nước, phát triển kinh tế xã hội ven biển và đảm bảo an ninh quốc phòng. Với chiều dài bờ biển khoảng 75 km và địa hình đa dạng từ núi cao đến đồng bằng ven biển, vùng nghiên cứu có sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố thủy văn, khí tượng và địa chất. Theo số liệu quan trắc từ các trạm thủy văn và khí tượng trong giai đoạn 1976-2012, lượng mưa năm dao động từ 2000 đến 2800 mm, nhiệt độ trung bình năm khoảng 22,4°C đến 25°C, và chế độ thủy triều bản nhật với biên độ triều nhỏ, nhưng tốc độ dòng triều tương đối cao.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào sự biến đổi chế độ động lực học vùng cửa sông dưới tác động của các công trình thủy lợi như cầu Tùng Luật, cảng cá Cửa Tùng và kè chắn cát. Các công trình này đã làm thay đổi dòng chảy, vận chuyển bùn cát, sóng và thủy triều, ảnh hưởng đến hình thái vùng cửa sông, gây ra hiện tượng xói lở, bồi tụ và ngập lụt, từ đó tác động tiêu cực đến hoạt động kinh tế - xã hội và môi trường sinh thái.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là nghiên cứu chế độ động lực học vùng cửa sông Cửa Tùng, đánh giá ảnh hưởng của các công trình thủy lợi đến các yếu tố thủy lực, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý và khai thác hiệu quả. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lưu vực sông Bến Hải từ ngã ba sông Hai và sông Cánh Hom đến cửa sông, và vùng biển nông ven bờ có độ sâu từ 0 đến 15 m. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ quy hoạch phát triển bền vững vùng ven biển, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và bảo vệ môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình thủy văn - thủy lực hiện đại để phân tích chế độ động lực học vùng cửa sông. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết động lực học cửa sông ven biển: Nghiên cứu sự tương tác giữa dòng chảy sông, thủy triều, sóng biển và vận chuyển bùn cát. Khái niệm về chế độ thủy văn bản nhật triều, dao động mực nước phi tuần hoàn, và ảnh hưởng của sóng gió được sử dụng để mô tả các quá trình thủy lực phức tạp tại vùng cửa sông.

2. Mô hình toán thủy lực MIKE của Đan Mạch: Bao gồm các mô-đun MIKE 11 (mô hình thủy lực một chiều) và MIKE 21-FM (mô hình thủy lực hai chiều), được sử dụng để mô phỏng dòng chảy, mực nước, sóng và vận chuyển bùn cát. Mô hình này cho phép tính toán diễn biến dòng chảy do mưa, thủy triều và tác động của các công trình thủy lợi.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: chế độ thủy triều bản nhật, vận chuyển bùn cát, dao động mực nước phi tuần hoàn, trường sóng và dòng chảy ven bờ, cũng như các loại cửa sông (Estuary, Liman, Delta) theo đặc điểm địa mạo và thủy lực.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ hệ thống 7 trạm khí tượng thủy văn trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, bao gồm các trạm đo mưa, nhiệt độ, độ ẩm, gió, mực nước và lưu lượng dòng chảy. Dữ liệu quan trắc từ năm 1976 đến 2012 được sử dụng để phân tích thống kê và hiệu chỉnh mô hình.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phân tích xác suất thống kê: Để đánh giá đặc điểm khí tượng thủy văn, biến động dòng chảy và mực nước, từ đó làm cơ sở cho việc thiết lập điều kiện biên trong mô hình.

• Mô hình toán thủy lực MIKE 11 và MIKE 21-FM: Cỡ mẫu mô hình bao gồm toàn bộ lưu vực sông Bến Hải và vùng cửa sông Cửa Tùng với mạng lưới tính toán chi tiết. Phương pháp chọn mẫu dựa trên các điểm quan trắc thực tế và các vị trí đặc trưng trong vùng nghiên cứu. Mô hình được hiệu chỉnh và kiểm định bằng số liệu thực đo tại các trạm Gia Vòng, Thạch Hãn và Đông Hà trong các năm 2008-2009.

• Phân tích tổng hợp: Kết hợp kết quả mô hình với các phân tích thực địa, khảo sát địa hình, địa chất và các công trình thủy lợi để đánh giá tác động tổng thể.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2013, bao gồm giai đoạn thu thập số liệu, xây dựng mô hình, hiệu chỉnh, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của công trình thủy lợi đến dòng chảy và mực nước: Mô hình MIKE 11 cho thấy sau khi xây dựng cầu Tùng Luật và kè chắn cát, lưu lượng dòng chảy tại cửa sông giảm khoảng 15-20% trong mùa lũ, đồng thời mực nước tại các trạm Thạch Hãn và Đông Hà tăng trung bình 0,3-0,5 m so với trước khi có công trình. Tốc độ dòng chảy ven bờ cũng thay đổi, gây ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước.

2. Biến động trường sóng và vận chuyển bùn cát: Mô hình MIKE 21-FM xác định được sự thay đổi trường sóng theo mùa, với độ cao sóng trung bình mùa đông là 0,7-0,8 m và mùa hè 0,6-0,7 m, trong đó sóng lớn nhất có thể đạt tới 6 m trong mùa bão. Các công trình đã làm thay đổi hướng và cường độ sóng, làm tăng hiện tượng bồi tụ ở một số khu vực và xói lở ở các khu vực khác, ảnh hưởng đến sự ổn định của cửa sông.

3. Tác động đến xâm nhập mặn và thủy triều: Độ mặn tại cửa sông dao động theo chu kỳ thủy triều, với độ mặn lớn nhất vào các tháng kiệt nước (tháng II, IV, VII). Công trình kè chắn cát làm giảm khả năng pha trộn nước ngọt và nước mặn, dẫn đến xâm nhập mặn sâu hơn vào nội địa, ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp.

4. Ảnh hưởng kinh tế - xã hội: Các công trình thủy lợi đã góp phần cải thiện giao thông thủy và phát triển kinh tế biển, nhưng cũng gây ra các vấn đề về ngập lụt và xói lở bờ biển, làm thiệt hại tài sản và ảnh hưởng đến đời sống người dân ven biển.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các biến đổi thủy lực là do sự thay đổi cấu trúc dòng chảy và sự phân bố bùn cát dưới tác động của các công trình thủy lợi. So với các nghiên cứu trước đây về vùng cửa sông ven biển Việt Nam, kết quả luận văn khẳng định vai trò quan trọng của các công trình kỹ thuật trong việc điều chỉnh chế độ động lực học, đồng thời làm nổi bật các tác động tiêu cực cần được quản lý chặt chẽ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh lưu lượng dòng chảy, mực nước thực đo và mô hình tính toán tại các trạm, biểu đồ trường sóng theo mùa và bản đồ phân bố độ mặn trong vùng cửa sông. Bảng tổng hợp sai số hiệu chỉnh mô hình cũng minh chứng độ tin cậy của kết quả.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch và quản lý vùng cửa sông Cửa Tùng, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai và phát triển kinh tế bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và bảo trì các công trình thủy lợi: Động viên các cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng cầu Tùng Luật, kè chắn cát và cảng cá định kỳ nhằm duy trì hiệu quả hoạt động và giảm thiểu tác động tiêu cực đến dòng chảy và bùn cát. Thời gian thực hiện: hàng năm; chủ thể: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Quảng Trị.

2. Xây dựng hệ thống quan trắc thủy văn - thủy lực liên tục: Thiết lập các trạm quan trắc bổ sung để theo dõi biến động mực nước, lưu lượng, độ mặn và sóng nhằm cập nhật dữ liệu phục vụ hiệu chỉnh mô hình và dự báo kịp thời. Thời gian: trong 2 năm tới; chủ thể: Viện Thủy văn và Trung tâm Khí tượng Thủy văn tỉnh.

3. Áp dụng mô hình toán để dự báo và quy hoạch phát triển vùng cửa sông: Sử dụng mô hình MIKE để mô phỏng các kịch bản phát triển công trình mới, đánh giá tác động và đề xuất các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm cân bằng lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường. Thời gian: liên tục; chủ thể: Các viện nghiên cứu và cơ quan quy hoạch.

4. Phát triển các giải pháp kỹ thuật chống xói lở và bồi tụ: Thiết kế và thi công các công trình ngăn chặn xói lở bờ biển, cải tạo luồng lạch, kết hợp với nạo vét định kỳ để duy trì độ sâu luồng tàu và ổn định hình thái cửa sông. Thời gian: 3-5 năm; chủ thể: Ban Quản lý dự án và các đơn vị thi công.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quy hoạch và quản lý vùng ven biển: Luận văn cung cấp dữ liệu và phân tích chi tiết giúp họ xây dựng các kế hoạch phát triển bền vững, giảm thiểu rủi ro thiên tai và khai thác hiệu quả tài nguyên vùng cửa sông.

2. Các nhà nghiên cứu thủy văn và thủy lực: Đây là tài liệu tham khảo quý giá về ứng dụng mô hình MIKE trong nghiên cứu động lực học cửa sông ven biển, đồng thời cung cấp các số liệu thực nghiệm và phương pháp hiệu chỉnh mô hình.

3. Cơ quan xây dựng và vận hành công trình thủy lợi: Các đơn vị này có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá tác động công trình, từ đó điều chỉnh thiết kế và vận hành nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và dòng chảy.

4. Người dân và doanh nghiệp địa phương: Hiểu rõ về biến đổi môi trường và tác động của các công trình giúp cộng đồng và doanh nghiệp chủ động thích ứng, bảo vệ tài sản và phát triển kinh tế bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao vùng cửa sông Cửa Tùng lại quan trọng trong nghiên cứu thủy văn?
   Vùng cửa sông Cửa Tùng là nơi giao thoa phức tạp giữa dòng chảy sông và thủy triều biển, ảnh hưởng trực tiếp đến tiêu thoát nước, xói lở bờ biển và phát triển kinh tế xã hội ven biển. Nghiên cứu giúp hiểu rõ các quá trình động lực để quản lý hiệu quả.

2. Mô hình MIKE được sử dụng như thế nào trong nghiên cứu này?
   Mô hình MIKE 11 và MIKE 21-FM được áp dụng để mô phỏng dòng chảy một chiều và hai chiều, tính toán mực nước, vận chuyển bùn cát và trường sóng, từ đó đánh giá tác động của các công trình thủy lợi đến chế độ động lực học vùng cửa sông.

3. Các công trình thủy lợi đã ảnh hưởng như thế nào đến dòng chảy và mực nước?
   Các công trình như cầu Tùng Luật và kè chắn cát làm giảm lưu lượng dòng chảy mùa lũ khoảng 15-20%, đồng thời làm tăng mực nước tại các trạm quan trắc từ 0,3 đến 0,5 m, gây thay đổi dòng chảy ven bờ và ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước.

4. Làm thế nào để giảm thiểu tác động tiêu cực của các công trình thủy lợi?
   Cần tăng cường quản lý, bảo trì công trình, xây dựng hệ thống quan trắc liên tục, áp dụng mô hình toán để dự báo và quy hoạch, đồng thời phát triển các giải pháp kỹ thuật chống xói lở và bồi tụ phù hợp.

5. Nghiên cứu này có thể áp dụng cho các vùng cửa sông khác không?
   Có, phương pháp nghiên cứu và mô hình toán được áp dụng có thể điều chỉnh và sử dụng cho các vùng cửa sông ven biển khác có điều kiện tương tự, giúp đánh giá tác động công trình và quản lý vùng cửa sông hiệu quả.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ các quy luật thủy động lực học phức tạp tại vùng cửa sông Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị, dưới tác động của các công trình thủy lợi.
• Mô hình toán MIKE 11 và MIKE 21-FM được hiệu chỉnh và kiểm định thành công, cho kết quả tin cậy trong mô phỏng dòng chảy, mực nước, sóng và vận chuyển bùn cát.
• Các công trình thủy lợi đã làm thay đổi đáng kể dòng chảy, mực nước và trường sóng, gây ra hiện tượng xói lở, bồi tụ và xâm nhập mặn sâu hơn.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc quy hoạch, quản lý và khai thác bền vững vùng cửa sông, góp phần giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý cụ thể nhằm duy trì ổn định môi trường thủy lực và phát triển kinh tế xã hội vùng ven biển trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, mở rộng hệ thống quan trắc và áp dụng mô hình cho các kịch bản phát triển mới nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của vùng cửa sông Cửa Tùng. Các nhà quản lý và chuyên gia thủy văn được khuyến khích tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tóm lược đặc điểm tự nhiên và kinh tế - xã hội ving nghiên cứu. Chương này của Luận văn cung cấp những nét khái quát vé tự nhiên môi trường và những yêu cầu của thục tễn đặ ra đối với khoa học công nghệ trong phát kinh tế xã hội của vùng trọng điểm của tỉnh Quảng Trị Chương 2. Tổng quan về nghiền cứu diễn biển vùng cửa sông chịu ảnh hưởng triều và phương pháp nghiên cứu.

Vũng cửa sông ven biễn la đổi tượng nghiên cứu quan trọng của khoa học công nghệ, là co sở kỹ thuật quan trọng cho phát triển của vùng, nên được các nước thé giới đầu tr nghiên cin rit lớn; ở nước ta nhất là sau ngày đắt nước thống nhất được quan tâm điều tra, nghiên cứu nhưng chỉ mẫy chục năm gần đây khi kinh tẾ khá hơn nên mới có được những nghién cửu nhiều hơn. Bé có được những hiểu bit toàn diện, sâu sắc vé bài toán cũng như phương pháp nghiên cứu trong lĩnh vực này giúp cho việc nắm bắt quy luật cũng như lựa chọn phương pháp. nghiên cứu đúng din hiệu quả đối với đối tượng nghiên cứu nên Tắc giả đã giành một lượng thời gian và công sức đáng kể cho chương Tổng quan này Chương 3, Để giải quyết định lượng quy luật đồng chảy do mưa, do thủy triều và do sông, từng khâu trong bài toán chung động lực cửa sông ven biển Cửa Tùng tỉnh Quang Trị, Luận văn đã phải ứng dụng các loại mé hình toán thủy văn-thủy lực: 0D. Từ những kết quả nghiên cứu tinh toán của chương nảy làm cơ sở cho vi đánh giá định lượng tác động của các công trình kỹ thuật trong ving nghiên cứu.

HVT Lara Thí Tha Téa Lap CHIDV Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật "Ngành Thủy văn học “Chương 4. Binh giá ảnh hưởng của một số công trình vùng cửa sông Cửa Tùng. Từ những kết quả nghiên cứu định lượng trên, cho phép ta đánh giá được tác động tích. cit, iêu cực của các công tỉnh xây dựng ở vũng cửa sông Bn Hải như cầu Ting Luật cảng cá Cửa Tùng, kè chắn cát làm cơ sở khoa học, định hướng cho công tác quản lý, Khai thác có hiệu quả hệ thống các công tinh kỹ thuật ở đầy HVTH: Lint Thị Thủ Lớp CHIOV Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật `Ngành Thủy văn học CHUONG 1.

TÓM LƯỢC ĐẶC DIEM TỰ NHIÊN VÀ. KINH TẾ - XÃ HỘI. VUNG NGHIÊN COU 1. ĐẶC DIEM DIA LÝ TỰ NHIÊN 1.11, Vi trí địa lý “Quảng Trị là một tinh ở Bắc Trung Bộ nằm trong khoảng 106°32-10724' kinh độ Đông.

1618-1710 vĩ độ Bắc, cách Hà Nội 582 km về phía Nam và cách thành phố Hỗ Chí Minh 1121 km về phía Bắc. "Phía Bắc tinh Quảng Trị giáp Quảng Bình, phía Nam giáp Thửa Thiên Huế, phía Tây giáp tỉnh Savanakhet (Lào) và phía đông giáp Biển Đông. Vùng tính toán tử cầu Hiền Lương đến vùng ven biển Cửa Ting, Bãi biển Cửa Tùng trải dai gần 1 km nằm ở thôn An Đức, xã Vinh Quang, buyện Vĩnh Linh (Quảng Tri). Ké sát phía Nam bãi biển là cửa của ding sông Hiền.

Vùng nghiền cứu kéo dài từ cầu Hiền Lương đến vùng ven biển Cửa Tùng. Toa độ địa lý nằm trong khoảng từ 17° 07° 67" đến 16” 96° 73°* vĩ độ Bắc và. (107! 05" 30” đến 107° 05" 70" kinh độ Đông. TVTH: Lưu Thị Thủ Hiển Lip CHIOV Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật "Ngành Thủy văn học “Tình Quảng Trị chủ yếu nằm ở phần đông của day Trường Sơn có đường biên giới chung với Lào đài 206 km thuộc.

n và có đường bờ biển dai 75 km, Địa hình tinh đa dạng bao gi ò Jing và cồn cát ven biển chạy đọc theo hướng từ Tây Bắc xuống Đông Nam, le khối núi thấp và trang bình tp trung sa lãnh thd. Địa bình bao gồm nhi u loại nhưng nết nỗi bật là đốc nghiêng từ Tây sang Đông. Ở phía Tây là vùng núi cao rồi hạ xuống ving đồi và núi thấp với tổng diện tích khoảng 81% diện tích toàn lãnh thổ, tiếp theo vũng đồi và núi thấp là vàng đồng bằng chiếm 11,5% diện tích và phía đông li vũng cồn cát ven biển. Địa hình của lưu vực sông Bến Hải có thể chia làm bai phẳn rõ rộ: - Lira vựe sông Bến Hii bắt nguồn từ diy Trường Sơn đổ về sông Bến Hải Địa hình lưu vực kha phúc tạp, sông trong lưu vực này có độ đốc lớn từ 15%p đến 0a, độ đốc stim núi khoảng 300”, - Lư vựe vũng đồng bằng hạ lưu sông Bến Hai: Nhìn chung địa hình đồng bằng khá đơn giản, cao độ tương đổi bằng phẳng và thay đổi từ +0,5 đến +3,5m, xen ke các đồng mộng và các khu nuôi trồng thủy sin là các cụm dân cư ở cao độ trên +3,0 đến +5,0m.

Vùng nghiên cứu có thé dốc chung tử đỉnh Trường Sơn đỗ ra biển. Do sự phát tí thấp nên địa hình ở vũng này rit phúc tạp 1. Địa chất, thé nhưỡng 1. Đặc điễm địa chất Địa ting phát triển không liên tye, các trim tích từ Paleozoi hạ tới Kainozoi trong đó tằm tich PaleozoÏ chiếm chủ yếu, gém 9 phân vi địa ting, cồn Iai 6 phân ví thuậc Meôzoi và Kainozoi.

Địa chất trong vùng có những đứt gly chạy theo hướng từ đỉnh Trường Sơn ra biễn to thành các rạch sông chính cắt theo phương Tây Đông. Ting đá gốc ở đây nằm sâu, ting phủ diy. Phần thầm lục địa được thành tạo từ trằm tích sông biển và sự di day của dòng biển tạo thành. HVT Lara Thí Tha Hea Lap CHIDV Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật "Ngành Thủy văn học V6 phong hoá chủ yếu phát trién trên đất đá bazan (Vinh Linh) vũng trim tích biển và phi sa sông, gm các tiểu vùng: bazan Vĩnh Linh, cồn cát, bãi cát dọc bở biển, Ít nhiễm mặn Cửa Ting 2.

Đặc điểm thé nhường, Lớp phú thổ nhưỡng tinh Quảng Trị đặc trơng bởi gin 80% diện ích lãnh thổ là dit hình thành tại chỗ, bao gằm hau hết đất thoát nước, chiu ảnh hưởng của quá trình feralit hoá đưới chế độ khí hậu nhiệt đới gió mùa vả thảm thực vật rừng nhiệt Asi, Dit có nguồn gốc bai dp của hệ thống thuỷ văn chiếm 20%, tập trung chủ yu ở đồng bằng và ven biển. Sự phong phú của các ching loại đắt dẫn ti sự khác biệt bu kiện sinh thái thích ứng cho nhiều quần xã thực vật khác nhau. Từ rừng rim nhiệt đới gió mùa thường xanh trên đất thoát nước tối rừng ngập mặn nhiệt đới, rừng rậm thường xanh nhí đối trên cát ven biển đa dạng, phong phú tước khi có sự tác động của con người. Dựa trên các yếu tố hình thành đất và quá trình hình thành đất, có thể nêu.

Khái quát một số nhóm đất chính ở ving của sông ven biển tỉnh Quảng Trị như sau: ‘pit cát biển: Phân bổ thành vùng rộng lớn thuộc các huyện duyên hải từ Vinh Linh tới Hải Ling, chiều rộng trung bình 5 - 6 km, Gỗm các cồn cắt, bãi cit với thành phần chính là cát ting, cát vàng và đắt cát triều chịu ảnh hưởng của thuỷ triều, Thành phần co giới nhẹ, khả năng giữ nước kém, chí trồng được một số loại cây hoa mẫu, trồng rồng ph lo, bạch din dé chống gi va cất bay tên biển ‘at mặn: Phân bổ rải rác ở Cửa Việt, Cửa Tùng trên đất mặn nhiều chủ yếu. là đắt mặn trăn bởi thuỷ tiều, mộng muối, đắt mặn sử vet lẫy thụt thành phần cát bùn. Thảm thực vật ngập mặn ít nhiều còn tồn tại với các loài chịu ngập mặn. Bat mặn ít và trung bình chịu ảnh hưởng của mạch nước lợ hoặc nước nhiễm mặn.

Đất phủ sa: Chủ yếu thuộc ving phù sa được bai của 2 hệ thống sông Bến Hai, Thạch Han và sông sudi các huyện miễn núi trong tỉnh. Nhóm đất này được. chia thành các loại đất chính sau: HVT Lara Thí Tha Hea Lap CHIDV Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật "Ngành Thủy văn học = Bit phù sa được bồi: Phân bố ngoài đ các hệ thống sông chính thuộc đồng bằng và ven suối thượng du. Thành phần cơ giới nhẹ, giữ nước kém.

- Đắt phủ sa không được bồi: Phân bổ hi hết khip các huyện đồng bằng, trên các địa hình thấp, trong đê. Chế độ ngập kéo dài, quá trình giây ít nhiều xuất hiện. - bit phù sa gây mạnh chủ yếu trên địa hình thấp, lòng chảo, chiu king lạt thường xuyên chủ yéu do chế độ mưa mùa he, ~_ Đắt lẫy thục Ngập nước thường xuyên, phân bổ rủ rác trong các huyện đồng bằng va trung du. Thâm phủ thực vật Trong thời gian chiến tranh, tỉnh Quảng ‘Tri nằm trong vũng bị huỷ diệt khốc Hi, lớp phủ thực vật bị tin phá.

Ring trồng theo chương tình hỗ rợ của PAM dọc các quốc lộ hoặc tinh lộ phát tiễn nhanh và có hiệu quả môi trường rõ rộ. Từ các chương trình Quốc gia 327, 264 và kế hoạch trồng rừng, trồng cây nhân dân của cấp. tỉnh, phát động và đầu tr đã nâng cao sy lệ che phổ sig khi nhanh, độ che phi rằng đã tăng bình quân 1%/năm, 1. Mạng lưới ông ngồi Hệ thống sông ngôi Quảng Tri chủ yêu đều bắt nguồn từ phía Đông của day Trường Sơn, chảy qua vùng trung du, đồng bằng rồi đỗ ra biển qua Cita Việ, Cửa “Tùng và phá Tam Giang.

Có sự phân hóa rõ rặt theo mùa. Quảng Trị có 12 con sông lớn tập trung thành 3 hệ thống chính, đó là: Bến Hải, Thạch Han và Ô Lâu (Mỹ Chẳnh) điểm chung của các hệ thống sông ở đây là ngắn dưới 100 km, hướng chay từ Tây sang Đông, độ đốc trung bình khoảng 13-25 m km, lòng sông hẹp, éu ghénh thác. Mật độ sông ngòi toàn tinh vào khoảng 0,8-]km/km”, tăng dẫn tir Đông sang Tây: đồng bằng mật độ sông ngòi 0.5 km/km’, miễn núi đạt trên 1 km/kmẺ. HVT Lara Thí Tha Hea Lap CHIDV Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ kỹ thuật "Ngành Thủy văn học “© He thông sông Bên Hải Sông Bến Hai dii 65km, lưu vực có diện ích khoảng 809km, chiếm khoảng 20% lãnh thé tinh, Sông bắt nguồn từ khu vực Động Châu có độ cao 1257m.

Các phy lưu ở thượng nguồn gồm có sông Sa Lung (Bến xe) vi sông Rao Thanh. Lưu lượng trung bình năm 43,4ms. Sông đổ ra biển 6 Cửa Tùng ‘He thong sông Thạch Han Hg thống sông Thạch Hin có quy mô lớn nhất, chiều dit 155 km, đin tích lưu vực 2660 km’, lưu lượng dòng chảy trung bình năm 130 m'/s. Hệ thống sông.