Nghiên Cứu Đánh Giá Bồi Lắng Hồ Chứa Hòa Bình và Đề Xuất Biện Pháp Giảm Thiểu Tác Động

Nghiên cứu đánh giá bồi lắng và biện pháp giảm thiểu ảnh hưởng đến môi trường và khai thác nguồn nước hồ chứa Hòa Bình trên sông Đà.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diệu Tú
• Người hướng dẫn: GS.TS Lê Đình Thành
• Trường học: Đại học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên Cứu Đánh Giá Bồi Lắng Hồ Chứa Hòa Bình và Biện Pháp Giảm Thiểu Tác Động
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Bồi Lắng Hồ Chứa Hòa Bình Giới Thiệu

Hồ chứa Hòa Bình là công trình trọng điểm, điều tiết từ năm 1989, dung tích 9,45 tỷ m3. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội. Sau khi các hồ thủy điện Sơn La và Lai Châu đi vào hoạt động, Hòa Bình trở thành hồ bậc thang cuối cùng trên sông Đà. Sau hơn 20 năm, hồ đã mang lại nhiều lợi ích về kinh tế và xã hội, như điều hòa khí hậu, cắt lũ cho hạ du, cung cấp điện năng, phát triển giao thông thủy và du lịch. Tuy nhiên, lượng bùn cát lắng đọng trong hồ rất lớn, trung bình hơn 57 triệu m3 mỗi năm. Tổng lượng bồi lắng hơn 1 tỷ m3 làm thu hẹp dung tích hồ, giảm tuổi thọ và suy giảm nguồn nước ngọt. Nghiên cứu ảnh hưởng và dự báo bồi lắng cho hồ thủy điện Hòa Bình là rất cần thiết và cấp bách.

1.1. Vị Trí và Thông Số Cơ Bản Hồ Chứa Hòa Bình

Hồ chứa Hòa Bình được xây dựng trên Sông Đà, khánh thành năm 1994, công suất 1.920 MW. Hồ phục vụ chống lũ cho đồng bằng sông Hồng, phát điện, tưới tiêu và giao thông thủy. Các thông số quan trọng bao gồm: mực nước dâng bình thường 115-117m, mực nước chết 80m, dung tích toàn bộ 9,45 tỷ m3, dung tích hữu ích 5,65 tỷ m3. Vị trí của hồ Hòa Bình và các hồ chứa khác trên Sông Đà có vai trò quan trọng trong việc điều tiết dòng chảy và bồi lắng.

1.2. Quy Trình Vận Hành Hồ Chứa Thủy Điện Hòa Bình

Quy trình vận hành hồ Hòa Bình được thiết kế để cắt lũ và phát điện hiệu quả. Trước khi có hồ Sơn La, quy trình vận hành được quy định tại Quyết định số 57 PCLBTƯ/QĐ. Hiện nay, quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng (Quyết định số 1622/QĐ-TTg) bao gồm các hồ Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà, Tuyên Quang, Lai Châu, Bản Chát và Huội Quảng. Quy trình này quy định các thời kỳ vận hành (lũ sớm, lũ chính vụ, lũ muộn) và mực nước cho phép trong từng giai đoạn.

II. Thực Trạng Bồi Lắng Hồ Chứa Nghiên Cứu Tại Việt Nam

Theo thống kê năm 2012, Việt Nam có 6.648 hồ chứa thủy lợi. Nghiên cứu cho thấy gần 40% số hồ bị bồi lấp ở mức độ vừa đến nghiêm trọng, nhanh hơn thiết kế. Bồi lắng làm giảm dung tích hữu ích, gây thiếu nước tưới, ảnh hưởng đến vận hành và an toàn công trình, và tác động đến môi trường. Tình trạng này xảy ra trên phạm vi cả nước. Các nghiên cứu về bồi lắng hồ chứa cần được đẩy mạnh để tìm ra các giải pháp hiệu quả.

2.1. Tình Hình Bồi Lắng Hồ Chứa Ở Một Số Địa Phương

Tình hình bồi lắng diễn ra nghiêm trọng ở nhiều hồ chứa trên cả nước. Các hồ chứa nhỏ thường bị ảnh hưởng nặng nề hơn do khả năng tự làm sạch kém và lưu lượng phù sa lớn. Việc đánh giá và quản lý bồi lắng cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo an toàn và hiệu quả khai thác của các hồ chứa.

2.2. Xu Hướng Diễn Biến Bùn Cát Theo Thời Gian

Xu hướng diễn biến bùn cát trong các hồ chứa thường là tăng dần theo thời gian. Các yếu tố như xói mòn lưu vực, lượng mưa, và hoạt động của con người đều ảnh hưởng đến quá trình này. Việc dự báo và quản lý bồi lắng cần dựa trên các xu hướng diễn biến bùn cát để đưa ra các giải pháp phù hợp.

2.3. Thống Kê Các Thông Số Dung Tích Hồ Qua Các Năm

Việc theo dõi và thống kê các thông số dung tích hồ qua các năm là rất quan trọng để đánh giá mức độ bồi lắng. Các thông số như dung tích toàn bộ, dung tích hữu ích, và cao trình đáy hồ cần được đo đạc và ghi lại thường xuyên. Dữ liệu này sẽ giúp các nhà quản lý đưa ra các quyết định về vận hành và bảo trì hồ chứa.

III. Phân Tích Nguyên Nhân Gây Bồi Lắng Hồ Chứa Hòa Bình Chi Tiết

Việc phân tích nguyên nhân gây bồi lắng hồ Hòa Bình là rất quan trọng để đưa ra các biện pháp giảm thiểu hiệu quả. Các nguyên nhân có thể chia thành hai nhóm chính: nguyên nhân tự nhiên và nguyên nhân do con người. Nguyên nhân tự nhiên bao gồm địa hình, địa chất, khí hậu, và thủy văn. Nguyên nhân do con người bao gồm phá rừng, khai thác khoáng sản, và sử dụng đất không hợp lý. Cần có các nghiên cứu chi tiết để xác định mức độ ảnh hưởng của từng nguyên nhân.

3.1. Các Nguyên Nhân Tự Nhiên Gây Bồi Lắng

Các yếu tố tự nhiên như địa hình dốc, địa chất dễ xói mòn, lượng mưa lớn, và dòng chảy mạnh đều góp phần vào quá trình bồi lắng. Sông Đà có nồng độ bùn cát cao nhất cả nước do các yếu tố này. Việc nghiên cứu các yếu tố tự nhiên cần được thực hiện kỹ lưỡng để hiểu rõ cơ chế bồi lắng.

3.2. Tác Động Từ Con Người Đến Bồi Lắng Hồ Hòa Bình

Các hoạt động của con người như phá rừng làm mất lớp phủ thực vật, khai thác khoáng sản gây xói mòn đất, và sử dụng đất không hợp lý làm tăng lượng bùn cát đổ vào hồ. Cần có các biện pháp quản lý và kiểm soát các hoạt động này để giảm thiểu bồi lắng.

3.3. Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Bồi Lắng

Biến đổi khí hậu làm thay đổi lượng mưa và dòng chảy, ảnh hưởng đến quá trình bồi lắng. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt và hạn hán có thể làm tăng hoặc giảm lượng bùn cát đổ vào hồ. Cần có các nghiên cứu để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến bồi lắng và đưa ra các giải pháp thích ứng.

IV. Đánh Giá Bồi Lắng Hồ Chứa Hòa Bình Phương Pháp Nghiên Cứu

Đánh giá bồi lắng hồ chứa Hòa Bình là quá trình quan trọng để hiểu rõ mức độ và diễn biến của hiện tượng này. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm so sánh thể tích, sử dụng mô hình toán thủy văn, và phân tích số liệu quan trắc. Việc kết hợp các phương pháp này sẽ cho kết quả đánh giá chính xác và toàn diện.

4.1. Phương Pháp So Sánh Thể Tích Đánh Giá Bồi Lắng

Phương pháp so sánh thể tích dựa trên việc so sánh dung tích hồ ở các thời điểm khác nhau. Sự khác biệt về dung tích cho thấy lượng bùn cát đã bồi lắng trong hồ. Phương pháp này đơn giản và dễ thực hiện, nhưng độ chính xác phụ thuộc vào chất lượng số liệu đo đạc.

4.2. Ứng Dụng Mô Hình Toán Thủy Văn HEC RAS

Mô hình HEC-RAS là công cụ mạnh mẽ để mô phỏng quá trình vận chuyển bùn cát và diễn biến lòng dẫn. Mô hình này có thể được sử dụng để đánh giá bồi lắng và dự báo nguy cơ bồi lắng trong hồ Hòa Bình. Việc hiệu chỉnh và kiểm định mô hình là rất quan trọng để đảm bảo độ tin cậy của kết quả.

4.3. Đánh Giá Diễn Biến Bùn Cát Trong Sông

Đánh giá diễn biến bùn cát trong sông là một phần quan trọng của việc đánh giá bồi lắng hồ chứa. Việc theo dõi và phân tích lượng bùn cát đổ vào hồ, quá trình vận chuyển và lắng đọng bùn cát sẽ giúp hiểu rõ cơ chế bồi lắng và đưa ra các giải pháp quản lý hiệu quả.

V. Tác Động Bồi Lắng Hồ Chứa Hòa Bình Môi Trường Kinh Tế

Bồi lắng hồ chứa Hòa Bình gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường và kinh tế - xã hội. Tác động đến môi trường bao gồm suy giảm chất lượng nước, thay đổi hệ sinh thái, và ảnh hưởng đến đa dạng sinh học. Tác động đến kinh tế - xã hội bao gồm giảm hiệu quả khai thác sử dụng nước, ảnh hưởng đến giao thông thủy, và gây thiệt hại cho các ngành kinh tế khác. Cần có các nghiên cứu để đánh giá đầy đủ các tác động này.

5.1. Ảnh Hưởng Đến Chất Lượng Nước và Môi Trường Hạ Du

Bồi lắng làm thay đổi thành phần và nồng độ các chất trong nước, ảnh hưởng đến chất lượng nước và hệ sinh thái hạ du. Việc lắng đọng bùn cát có thể làm giảm độ trong của nước, tăng độ đục, và ảnh hưởng đến sự phát triển của các loài thủy sinh.

5.2. Tác Động Đến Khai Thác Sử Dụng Nước Các Ngành

Bồi lắng làm giảm dung tích hữu ích của hồ, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp nước cho các ngành kinh tế như nông nghiệp, công nghiệp, và sinh hoạt. Việc thiếu nước có thể gây thiệt hại cho sản xuất và đời sống của người dân.

5.3. Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Khai Thác Hồ Hòa Bình

Bồi lắng làm giảm hiệu quả phát điện của nhà máy thủy điện Hòa Bình, ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia. Việc giảm dung tích hồ cũng làm giảm khả năng điều tiết lũ, tăng nguy cơ ngập lụt cho hạ du.

VI. Biện Pháp Giảm Thiểu Bồi Lắng Hồ Hòa Bình Đề Xuất

Để giảm thiểu tác động của bồi lắng hồ Hòa Bình, cần có các biện pháp quản lý và kỹ thuật đồng bộ. Các biện pháp quản lý bao gồm quy hoạch sử dụng đất hợp lý, kiểm soát khai thác khoáng sản, và tăng cường trồng rừng. Các biện pháp kỹ thuật bao gồm xây dựng các công trình chắn bùn cát, nạo vét lòng hồ, và điều tiết dòng chảy. Cần có sự phối hợp giữa các bộ ngành và địa phương để thực hiện các biện pháp này.

6.1. Dự Báo Bồi Lắng Hồ Hòa Bình Đến Năm 2020

Dự báo bồi lắng là cơ sở để đưa ra các biện pháp quản lý và giảm thiểu hiệu quả. Các phương pháp dự báo bao gồm sử dụng mô hình toán, phân tích xu hướng, và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng. Kết quả dự báo sẽ giúp các nhà quản lý có kế hoạch ứng phó phù hợp.

6.2. Xây Dựng Bản Đồ Nguy Cơ Bồi Xói Phục Vụ Quản Lý

Bản đồ nguy cơ bồi xói là công cụ hữu ích để xác định các khu vực có nguy cơ bồi lắng cao. Bản đồ này có thể được sử dụng để ưu tiên các biện pháp quản lý và giảm thiểu tại các khu vực trọng điểm.

6.3. Đề Xuất Biện Pháp Giảm Thiểu Dựa Trên Dự Báo

Các biện pháp giảm thiểu cần được đề xuất dựa trên kết quả dự báo bồi lắng và bản đồ nguy cơ bồi xói. Các biện pháp này cần phù hợp với điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của khu vực.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BỒI LẮNG VÀ CÁC NGHIÊN CỨU BỒI LẮNG HỒ CHỨA HÒA BÌNH 1. Giới thiệu về hồ chứa Hòa Bình 1. Hồ Hòa Bình và một số thông số cơ bản của công trình thủy điện Hòa Bình Hồ chứa Hòa Bình được khởi công xây dựng ngày 6 tháng 11 năm 1979 và khánh thành nhà máy vào ngày ngày 20 tháng 12 năm 1994. Công suất thiết kế là 1.920 MW, gồm 8 tổ máy, mỗi tổ máy có công suất 240.

Sản lượng điện hàng năm là 8,16 tỷ KWh. Hồ chứa Hòa Bình được xây dựng phục vụ cho các mục đích chính là: Chống lũ cho vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, trong đó có thủ đô Hà Nội; phát điện; tưới tiêu, chống hạn cho nông nghiệp và giao thông thủy. Một số thông số cơ bản của công trình thủy điện Hòa Bình được trình bày trong bảng 1. Một số thông số của hồ chứa Hòa Bình Thông số Đơn vị Giá trị 1.

Nhà máy: - Công xuất lắp máy MW 1920 - Điện lượng trung bình năm 9 10 KWh 8,16 2. Đập dâng: - Cao trình đỉnh đập m 123 - Chiều dài đỉnh đập m 734 - Lưu lượng xả tối đa qua cửa xả đáy 3 m /s 21.900 - Lưu lượng xả tối đa qua cửa xả mặt 3 m /s 13. Hồ chứa: - Mực nước dâng bình thường m 115 - 117 - Mực nước chết m 80 - Mực nước gia cường m 120 3 - Dung tích toàn bộ km 9,45 3 - Dung tích hữu ích km 5,65 3 Dung tích chết km 3,85 - Dung tích chống lũ km 3 5,87 - Diện tích mặt hồ ứng với MNDBT km 2 208 ( Nguồn: Luận chứng kinh tế kỹ thuật công trình thủy điện Hòa Bình) [1] 4 Hình 1. Vị trí hồ Hòa Bình và các hồ chứa thủy điện trên sông Đà 1.Quy trình vận hành hồ chứa Hòa Bình 1.

Quy trình vận hành hồ khi chưa có hồ thủy điện Sơn La Hồ chứa Hòa Bình được thiết kế để có thể cắt được những trận lũ lớn như lũ lịch sử tháng VIII/1971, đảm bảo cho mực nước Hà Nội không vượt quá 13,3 m. Để nâng cao hiệu quả chống lũ cho hạ du và phát điện, giảm thiểu mâu thuẫn giữa các ngành dùng nước, cần phải có quy trình vận hành hợp lý. Ngày 12/VI/1997 Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Trưởng ban phòng chống lụt bão Trung ương Nguyễn Công Tạn đã ký quyết định số 57 PCLBTƯ/QĐ về quy trình vận hành hồ Hòa Bình [2]. Có thể tóm tắt một số nội dung của quy trình như sau: Điều 6 quy định 3 thời kỳ vận hành: (1) Thời kỳ lũ sớm từ 15/VI - 15/VII, (2) Thời kỳ lũ chính vụ từ 16/VII - 25/VIII, (3) Thời kỳ lũ muộn từ 26/VIII - 15/IX.

Điều 7 quy định khi hồ chứa làm nhiệm vụ cắt lũ cho hạ du, mực nước trong từng giai đoạn cho phép duy trì ở mức tối đa như sau: 5 1) Thời kỳ lũ sớm từ 15/VI - 15/VII: + Từ 15/VI - 15/VII: mực nước hồ được điều tiết ở cao trình +91± 2 m. + Trước ngày 25/VI do yêu cầu cắt lũ tiểu mãn, đảm bảo không xả xuống hạ lưu lưu lượng lớn hơn 4000 m3/s thì có thể nâng mức nước hồ cao hơn, nhưng không quá cao trình +100 m và phải đưa về mức +91± 2 m trước ngày 1/VII. 2) Thời kỳ lũ chính vụ từ 16/VII - 25/VIII: Mực nước hồ được điều tiết ở cao trình +90± 2 m. 3) Thời kỳ lũ muộn từ 26/VIII - 15/IX: Tùy theo tình hình thời tiết cuối tháng VIII, dự báo đầu tháng IX và kết quả tích nước làm nhiệm vụ cắt lũ của hồ trong thời kỳ lũ chính vụ, Ban chỉ đạo PCLBTƯ sẽ trao đổi với Tổng công ty điện lực Việt Nam (nay là Tập đoàn điện lực Việt Nam) và Tổng cục Khí tượng Thủy văn (nay là Trung tâm Khí tưởng Thủy văn Quốc gia) để quyết định.

Quy trình vận hành hồ khi có hồ thủy điện Sơn La Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1622/QĐ-TTg ngày 17 tháng 09 năm 2015 Về việc ban hành Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Hồng [3], bao gồm các hồ: Sơn La, Hòa Bình, Thác Bà, Tuyên Quang, Lai Châu, Bản Chát và Huội Quảng. Có thể tóm tắt một số nội dung sau: Hồ Hòa Bình: - Mực nước dâng bình thường: 117,00 m; - Mực nước chết: 80,00 m; - Mực nước lớn nhất kiểm tra: 122,00 m; - Dung tích toàn bộ: 9.862,00 triệu m3; - Dung tích hữu ích: 6. Điều 7 quy định 3 thời kỳ vận hành: (1) Thời kỳ lũ sớm từ 15/VI - 19/VII, (2) Thời kỳ lũ chính vụ từ 20/VII - 21/VIII, (3) Thời kỳ lũ muộn từ 22/VIII - 15/IX. Các điều 8,9,10 quy định vận hành các công trình trong từng thời kỳ lũ sớm, lũ chính vụ và lũ muộn.

6 Với địa hình lưu vực dốc và bị chia cắt mạnh, mạng lưới sông suối dày, lượng mưa và dòng chảy phong phú kết hợp với các điều kiện địa chất, thổ nhưỡng, thảm phủ thuận lợi khác, sông Đà là con sông có nồng độ bùn cát cao nhất cả nước. Theo Quy trình vận hành liên hồ, mực nước hồ Hòa Bình trong mùa lũ thường được duy trì ở cao trình trên 101 m. Dòng chảy nước và cát bùn đến, đặc điểm địa mạo và quy trình vận hành là ba nhân tố chính quy định lượng và phân bố bùn cát bồi lắng hồ Hòa Bình. Tổng quan về bồi lắng hồ chứa và các nghiên cứu bồi lắng hồ chứa trên sông Đà và hồ Hòa Bình 1.

Bồi lắng hồ chứa ở Việt Nam Theo thống kê năm 2012 của Tổng Cục Thủy lợi, cả nước có 6.648 hồ chứa thủy lợi các loại, trong đó chủ yếu là hồ nhỏ dưới 1,0 triệu m3 chiếm gần 90%, cụ thể: - Hồ có dung tích trên 100 triệu m3: 16 hồ - Hồ có dung tích từ (10 ÷ 100) triệu m3: 87 hồ - Hồ có dung tích từ (5 ÷ 10) triệu m3: 68 hồ - Hồ có dung tích từ (3 ÷ 5) triệu m3: 84 hồ - Hồ có dung tích từ (1 ÷ 3) triệu m3: 459 hồ - Hồ có dung tích từ (0,2 ÷ 1) triệu m3: 1.752 hồ - Hồ có dung tích dưới 0,2 triệu m3: 4.182 hồ Các nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học (Ngô Trọng Thuận, Cao Đăng Dư, 2002 hay Nguyễn Kiên Dũng, 2012) cho thấy có tới gần 40% số hồ chứa bị bồi lấp với mức độ vừa đến nghiêm trọng, nhìn chung bồi lấp đối với hầu hết các hồ là nhanh hơn thiết kế. Sự bồi lắng lòng hồ vượt quá mức cho phép, làm giảm dung tích hữu ích là một trong các nguyên nhân chủ yếu gây nên tình trạng không đủ nước tưới của các hồ chứa. Ngoài ra bồi lắng trong hồ còn gây bất lợi cho việc vận hành và an toàn công trình và kéo theo nhiều ảnh hưởng khác đến môi trường cả ở thượng và hạ lưu hồ. Tình trạng các hồ chứa bị bồi lấp xảy ra trên phạm vi cả nước nhưng mức độ nặng nề hơn cả là ở Tây Bắc, Đông Bắc và Tây Nguyên – những vùng có diện tích rừng bị tàn phá ác liệt, sườn đất dốc và việc khai thác tài nguyên mạnh mẽ diễn ra hàng ngày và thiếu sự kiểm soát [4] (xem bảng 1.

2 Tình hình bồi lắng hồ chứa ở một số địa phương TT Tỉnh Số lượng hồ Tổng dung tích Số hồ bị bồi lấp chứa (cái) hữu ích Vừa Nghiêm trọng 6 3 (10 m ) 1 Lai Châu 35 78.1 (Nguồn: Lưu Văn Lâm, 2004)[4] Như vậy, mới chỉ với số liệu của 6 tỉnh điển hình như trên thì đã mất tới 180 triệu m3 dung tích hồ chứa. Đây không phải là vấn đề nhỏ, nó cho thấy ý nghĩa và tầm quan trọng trong việc hạn chế bồi lắng hồ chứa. Một số hồ chứa điển hình đã được nghiên cứu trong những năm gần đây cho thấy hiện tượng bồi lắng như sau: (1). Hồ chứa Thác Bà là hồ thủy điện lớn đầu tiên của Việt Nam được xây dựng từ những năm 1960.

Trong nghiên cứu của Nguyễn Kiên Dũng và Cao Phong Nhã, 2005 [5], với hồ chứa Thác Bà, tổng lượng bùn cát lơ lửng vận chuyển qua mặt cắt trạm Bảo Yên trung bình nhiều năm là 4,56 x 106 tấn/năm. Trong đó, lượng bùn cát vào những tháng mùa lũ chiếm phần lớn và bằng 80,04%. Tuy nhiên, theo thời gian hàm lượng bùn cát tăng lên rõ rệt do các hoạt động dân sinh kinh tế trên lưu vực. Lưu lượng bùn cát bình quân ngày trung bình thời kỳ 1998-2004 gấp 1,5 lần so với thời kỳ 1983- 1987.

3 Xu thế diễn biến bùn cát theo thời gian hồ Thác Bà TT Giai đoạn Q (m3/s) Qs (tấn/ngày) 1 1983-2004 140 4872 2 1983-1987 140 3763 3 1988-1992 140 5608 4 1993-1997 140 4594 5 1998-2004 140 5574 (Nguồn: Nguyễn Kiên Dũng và Cao Phong Nhã, 2005)[5] 8 Lượng bùn cát lắng đọng trong hồ Thác Bà chủ yếu do sông Chảy vận chuyển vào qua mặt cắt trạm thuỷ văn Bảo Yên cộng với lượng bùn cát do Ngòi Biết và lượng bùn cát gia nhập khu giữa. Lưu lượng bùn cát trung bình các giai đoạn tới hồ Thác Bà như bảng 1. Tổng lượng bùn cát lắng đọng sau 30 năm vận hành (1972-2001) trong khoảng 163-175 x 106 m3. Nghiên cứu trên đã bước đầu đánh giá hiện trạng, dự báo diễn biến bùn cát hồ chứa Thác Bà, hồ chứa thủy điện lớn đầu tiên của Việt Nam.

Nghiên cứu cho thấy lượng bùn cát chủ yếu tập trung vào mùa lũ và nhìn chung lượng bùn cát bồi lắng gia tăng theo thời gian. Hồ chứa Trị An: Nghiên cứu bồi lắng lòng hồ Trị An do nhóm tác giả Mai Thành Tân, 2014 [6] nghiên cứu cho thấy hoạt động bồi lắng kể từ khi có đập thủy điện Trị An xảy ra mạnh ở nửa phía thượng lưu đặc biệt là ở khu vực gần nơi các sông Đồng Nai và La Ngà đổ vào hồ trong khi ở phần phía hạ nguồn, nơi gần các đập ngăn hoạt động này là không đáng kể. Như vậy có thể thấy các sông Đồng Nai và La Ngà là hai sông chính cung cấp vật liệu gây bồi lắng cho hồ. Các mẫu phân tích có chiều dày trên 100 cm phần lớn tập trung ở phía đông hồ, gần nơi sông Đồng Nai và La Ngà đổ vào.

So sánh các thông số dung tích hồ Trị An các năm 1987 - thời điểm vận hành hồ, đến năm 2010 - thời điểm hiện tại khảo sát, 2020 - thời điểm sau 10 năm so với hiện tại và 2060 - thời điểm sau 50 năm so với hiện tại, cho thấy có xu thế giảm rõ ràng về cả dung tích toàn bộ, dung tích chết và dung tích hữu ích (bảng 1.