MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Sự can thiết về thực tiễn Theo khoản 1, Điều 10, Luật Du lịch (2017) [10] có 3 loại khách du lịch là khách du lịch nội địa, khách du lịch quốc tế đến Việt Nam và khách du lịch ra nước ngoài. Do vậy, hoạt động kinh doanh lữ hành cũng được chia thành 3 hình thức là kinh doanh lữ hành nội địa (domestic), kinh doanh lữ hành quốc tế phục vụ khách du lịch quốc tế đến Việt Nam (inbound) và kinh doanh lữ hành quốc tế phục vụ khách du lịch ra nước ngoài (outbound). Năm 2019, du lịch Việt Nam đón trên 18 triệu lượt khách du lịch quốc tế đến, khách du lịch nội địa đạt 85 triệu lượt (theo Báo cáo thường niên Du lịch Việt Nam 2019 của Tổng cục Du lịch [25]), bên cạnh đó lượng khách Việt Nam đi du lịch nước ngoài đạt khoảng 12 triệu lượt (số liệu do Hiệp hội Du lịch Việt Nam thống kê được từ Tổ chức du lịch Thế giới, Hội đồng du lịch và lữ hành Thế giới, cơ quan quản lý du lịch của các nước).
Dù không đóng góp trực tiếp vào nguồn thu cho nền kinh tế nước nhà nhiều như du lịch inbound và du lịch nội địa, nhưng du lịch outbound giúp mở rộng giao thương, mang lại giá trị về tình hữu nghị giữa các dân tộc, giao lưu văn hóa thế giới và nâng cao hình ảnh của người dân Việt Nam ở nước ngoài, đồng thời du lịch outbound đem đến nhiều lợi ích như giúp du khách Việt Nam khám phá thé giới, tìm kiếm các cơ hội đầu tư, du học, nghỉ dưỡng, mua sắm, góp phan cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sông. Năm 2019, thời gian trước khi dịch Covid — 19 bùng phát, trên phạm vi cả nước có 2667 doanh nghiệp lữ hành quốc tế (theo Báo cáo thường niên Du lịch Việt Nam 2019 của Tổng cục Du lịch Việt Nam [25]) và số lượng doanh nghiệp lữ hành quốc tế trên địa bàn thủ đô là 1282 (theo thống kê của Sở Du lịch Hà Nội 2020). Cùng với thành phố Hỗ Chí Minh, Hà Nội là một trong hai thành phố có số lượng doanh nghiệp lữ hành quốc tế cũng như số lượng khách đi du lịch outbound đông nhất cả nước. Với nhiều doanh nghiệp lữ hành quốc tế tại Hà Nội, kinh doanh du lịch outbound là hoạt động chính và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu.
Tuy nhiên chất lượng của các chương trình du lịch outbound còn chưa đồng nhất và chưa có nhiều nghiên cứu về van dé này. Thời điểm hiện tại, khi du lịch outbound cũng như du lịch nói chung đang tạm thời đóng băng do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid — 19, các doanh nghiệp lữ hành quốc tế còn hoạt động đều sử dụng khoảng thời gian nay tái cơ cau, sắp xếp lại bộ máy, rà soát lại các van đề về tô chức hoạt động kinh doanh dé chuẩn bị sẵn sàng cho hoạt động trở lại của du lịch outbound trong thời gian tới, trong đó việc đảm bảo và hoàn thiện chất lượng các chương trình du lịch nhằm phù hợp với nhu cầu của khách hàng và đặc điểm tiêu dùng của thị trường là một nhiệm vụ quan trọng, giúp các doanh nghiệp có thé phục hồi một cách nhanh chóng khi hoạt động du lịch này được tái khởi động. Sự can thiết về lý luận Chất lượng dịch vụ và đánh giá chất lượng dịch vụ là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong quản lý chất lượng nói riêng cũng như quản trị kinh doanh nói chung và thu hút rất nhiều sự quan tâm của các nhà nghiên cứu trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Các nhà khoa học và các nhà quản lý đã rất nỗ lực phân tích và đề xuất các phương pháp, công cụ dé đánh giá chất lượng dịch vụ.
Các nghiên cứu cho thấy việc đánh giá chất lượng dịch vụ phụ thuộc đáng kế vào loại hình dich vụ, yếu t6 thời gian, nhu cầu khách hàng. Nhìn chung tất cả các nghiên cứu đều có các quan điểm khác nhau về chất lượng dịch vụ và có cách đánh giá chất lượng dịch vụ khác nhau. Nhưng tựu trung các nghiên cứu đều có sự tương đồng đó là cùng xác định các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ, đề xuất phương thức đo lường thích hợp nhằm cải tiến chat lượng dịch vụ và từ đó giúp các nhà quan lý có định hướng nâng cao chất lượng dịch vụ. Chương trình du lịch là một sản phẩm đặc thù của ngành lữ hành.
Các nghiên cứu về chất lượng chương trình du lịch đã được thực hiện cả trong nước và trên thế giới, tuy nhiên các nghiên cứu trong nước đa số mới chỉ tập trung vào chất lượng các chương trình nội địa hoặc các chương trình du lịch inbound. Chính vì vậy, đề tài tiến hành nghiên cứu chất lượng chương trình du lịch outbound của một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội đưới góc độ đánh giá của khách hàng mang tính thời sự, cấp thiết, chuẩn bị sẵn sàng cho sự hồi phục của du lịch outbound sau thời gian dài ngừng lại do tác động của đại dịch Covid — 19. Dù chưa có những nghiên cứu đầy đủ và toàn diện nhưng chắc chắn, với tác động của đại dịch Covid — 19 hành vi tiêu dùng và thói quen du lịch của khách hang đang va sẽ có nhiều thay đổi. Nghiên cứu này góp phần giúp các doanh nghiệp lữ hành Hà Nội có các căn cứ khoa học và định hướng dé hoàn thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường va nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục tiêu nghiên cứu - Mục tiêu nghiên cứu chung của đề tài là nhằm hoàn thiện chất lượng các chương trình du lịch outbound của các doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội. - ĐỀ đạt được mục tiêu này, đề tài đã xác định các mục tiêu cụ thê như sau: + Xây dựng mô hình đánh giá chất lượng các chương trình du lịch outbound của các doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội. + Đánh giá hiện trạng chất lượng chương trình du lịch outbound của một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội.
+ Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện chất lượng chương trình du lịch outbound của các doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội. Nhiệm vụ nghiên cứu - Hệ thống hóa các cơ sở lý luận về chất lượng chương trình du lịch. - Xác định va mô hình hóa các nhân t6 cấu thành và tác động đến chất lượng chương trình du lịch outbound của một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội. - Phân tích thực trạng và đánh giá chất lượng chương trình du lịch outbound của một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội.
- Đề xuất ra một số giải pháp cho các doanh nghiệp lữ hành và một số khuyến nghị cho các cơ quan hữu quan nhằm nâng cao chất lượng chương trình du lịch outbound. Đối tượng và phạm vỉ nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu của luận văn là chất lượng chương trình du lịch outbound của một số doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội. - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi về không gian: Đề tài giới hạn nghiên cứu về chất lượng chương trình du lịch outbound của một số doanh nghiệp lữ hành có trụ sở và hoạt động kinh doanh chính tại Hà Nội. + Phạm vi về thời gian: Luận văn nghiên cứu các số liệu thứ cấp trong khoảng thời gian 5 năm (2016 — 2021) và các số liệu sơ cấp lay từ phiếu khảo sát đánh giá của khách hàng được thu thập trong tháng 8, tháng 9 năm 2021.
Tuy phiếu khảo sát được thực hiện vào tháng 8 và tháng 9 năm 2021 nhưng những đánh giá của khách hàng là dành cho các chương trình du lịch outbound được thực hiện từ đầu năm 2020 trở về trước. Vì từ đầu năm 2020 dịch Covid — 19 bùng phát, các hoạt động du lịch trên thế giới bi ngừng tré, các chương trình du lịch từ Việt Nam di ra nước ngoài cũng hoàn toàn dừng lại cho tới tận thời điểm này. Phương pháp nghiên cứu chính Luận văn sử dụng hai phương pháp nghiên cứu chính, cụ thể: - Phương pháp nghiên cứu định tính: nhằm xây dựng và hoàn thiện bảng câu hỏi khảo sát, nhận diện các nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng chương trình du lịch outbound thông qua việc nghiên cứu thu thập dữ liệu và phỏng vân sâu. 10 - Phương pháp nghiên cứu định lượng: nhằm thu thập số liệu sơ cấp, xử lý và phân tích số liệu thông qua phương pháp kiểm định thang đo thông qua hệ số tin cậy Crobach’s Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và hồi quy đa biến.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Y nghĩa khoa học: Luận văn góp phần hệ thống lại cơ sở lý luận về chương trình du lịch, chất lượng chương trình du lịch, mô hình hóa các nhân tố tác động đến chất lượng chương trình du lịch outbound của các doanh nghiệp lữ hành tại Hà Nội. Ý nghĩa thực tiên: Kết quả nghiên cứu của đề tài này giúp cho các nhà nghiên cứu, các doanh nghiệp lữ hành xác định rõ các nhân tố tác động đến chất lượng chương trình du lịch outbound, đồng thời thấy được thực trạng chất lượng chương trình du lịch outbound và mức độ hài lòng của khách hàng đối với các chương trình này. Từ đó có các các căn cứ khoa học và định hướng dé hoàn thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao hiệu quả kinh doanh và đóng góp cho sự phát triển chung của ngành du lịch Việt Nam. Tổng quan tình hình nghiên cứu Chương trình du lịch là một sản phẩm dịch vụ đặc thù của ngành lữ hành.
Vì vậy nghiên cứu chất lượng chương trình du lịch có thé dựa trên các nghiên cứu về chất lượng dịch vụ nói chung và chất lượng chương trình du lịch nói riêng. Tình hình nghiên cứu về chất lượng dich vu Trên thế giới đã có rất nhiều học giả nghiên cứu về chất lượng dịch vụ với những quan điểm về chất lượng dịch vụ khác nhau tùy thuộc vào góc độ tiếp cận và xác định các thành phần của chất lượng dịch vụ khác nhau. Bắt đầu từ thập niên 1980, nghiên cứu đầu tiên về chất lượng dịch vụ là nghiên cứu của Lehtinen & Lehtinen (1982) với quan điểm chất lượng dịch vụ 11 phải được đánh giá trên hai khía cạnh: quá trình cung cấp dịch vụ và kết quả của dịch vụ. Tác giả đưa ra ba thành phần của chất lượng dịch vụ, bao gom: chat luong vat ly, chat lượng tương tác và chất lượng doanh nghiệp.