Luận văn cấu trúc rừng tự nhiên khu bảo tồn Pù Huống, Nghệ An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên khu bảo tồn Pù Huống, Nghệ An. Phân tích đa dạng sinh học, đề xuất giải pháp quản lý bền vững.

• Tác giả: Trần Thị Thúy Nga
• Người hướng dẫn: GS.TS Võ Tiến Hinh
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên thuộc khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, tỉnh Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ Khoa học Lâm nghiệp
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cách phân tích cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống hiệu quả

Cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống phản ánh tính đa dạng sinh học và khả năng phục hồi sinh thái của hệ sinh thái rừng tại khu bảo tồn thiên nhiên này. Nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống không chỉ giúp đánh giá hiện trạng tài nguyên rừng mà còn cung cấp cơ sở khoa học cho các giải pháp quản lý bền vững. Cấu trúc rừng bao gồm các yếu tố như tổ thành loài, phân bố đường kính, chiều cao cây, mật độ tái sinh và chất lượng cây non. Theo luận văn thạc sĩ của Trần Thị Thúy Nga (2009), khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống có tổng diện tích 40.127,7 ha, nơi lưu giữ nhiều loài thực vật quý hiếm và hệ sinh thái rừng nhiệt đới đặc trưng vùng Bắc Trung Bộ. Việc hiểu rõ cấu trúc rừng tự nhiên tại đây là điều kiện tiên quyết để xây dựng các mô hình bảo tồn phù hợp. Đặc biệt, rừng tự nhiên Pù Huống đang đối mặt với áp lực suy thoái do khai thác và can thiệp của con người. Do đó, phân tích cấu trúc rừng không chỉ mang tính học thuật mà còn có giá trị ứng dụng cao trong thực tiễn quản lý tài nguyên.

1.1. Tổ thành loài và đa dạng sinh học rừng Pù Huống

Tổ thành loài tại rừng tự nhiên Pù Huống cho thấy sự phong phú về mặt thực vật, với nhiều loài cây gỗ quý như lim, táu, gụ, và các loài cây tầng dưới như tre, nứa. Chỉ số Shannon-Weiner và chỉ số phong phú được sử dụng để định lượng mức độ đa dạng sinh học. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ sinh thái rừng tại đây có độ đa dạng cao, phản ánh khả năng tự điều chỉnh và ổn định sinh thái tốt. Tuy nhiên, một số loài quý hiếm đang có nguy cơ suy giảm do khai thác trái phép.

1.2. Phân bố đường kính và chiều cao cây rừng

Phân bố số cây theo đường kính (D1.3) và chiều cao tại khu bảo tồn Pù Huống cho thấy cấu trúc rừng không đồng đều, đặc trưng của rừng tự nhiên chưa bị tác động mạnh. Đa số cây có đường kính trung bình từ 20–40 cm, phản ánh giai đoạn trưởng thành của rừng. Mối tương quan giữa chiều cao và đường kính (H-D1.3) được sử dụng để đánh giá sức khỏe và năng suất rừng. Đây là dữ liệu nền quan trọng để đề xuất các biện pháp nuôi dưỡng rừng phù hợp.

II. Thách thức trong bảo tồn cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống

Mặc dù được công nhận là khu bảo tồn thiên nhiên từ năm 1986, rừng tự nhiên Pù Huống vẫn đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Áp lực từ hoạt động khai thác gỗ trái phép, đốt rừng làm nương rẫy và xâm lấn đất rừng đã làm thay đổi cấu trúc rừng theo chiều hướng tiêu cực. Diện tích rừng tự nhiên trên toàn quốc đã giảm từ 14,3 triệu ha năm 1945 xuống còn 9,3 triệu ha năm 1993, và dù có phục hồi sau đó, phần lớn là rừng trồng đơn loài, thiếu tính đa dạng sinh học. Tại Pù Huống, tình trạng chia cắt sinh cảnh và suy giảm số lượng cây tái sinh làm giảm khả năng phục hồi tự nhiên của rừng. Bảo tồn đa dạng sinh học và duy trì cấu trúc rừng ổn định trở thành nhiệm vụ cấp bách. Ngoài ra, điều kiện kinh tế - xã hội vùng đệm còn khó khăn, khiến người dân địa phương phụ thuộc vào tài nguyên rừng để sinh kế, tạo thêm áp lực lên hệ sinh thái. Do đó, việc nghiên cứu cấu trúc rừng không chỉ dừng ở phân tích khoa học mà phải gắn liền với giải pháp phát triển cộng đồng.

2.1. Suy thoái rừng và mất đa dạng sinh học

Suy thoái rừng tại Pù Huống biểu hiện rõ qua sự suy giảm số lượng cây tái sinh và thay đổi tổ thành loài. Nhiều loài thực vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống. Mất rừng còn kéo theo hệ lụy như lũ lụt, hạn hán và suy giảm nguồn nước – những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân vùng hạ lưu.

2.2. Áp lực từ cộng đồng địa phương

Cộng đồng dân cư xung quanh khu bảo tồn Pù Huống chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh kế phụ thuộc vào rừng. Việc thiếu sinh kế thay thế khiến hoạt động khai thác tài nguyên rừng diễn ra thường xuyên. Do đó, bất kỳ chiến lược bảo tồn nào cũng phải lồng ghép giải pháp sinh kế bền vững để giảm áp lực lên rừng tự nhiên.

III. Phương pháp nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống

Phương pháp nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống được thiết kế dựa trên các chuẩn mực lâm học quốc tế và điều kiện thực địa cụ thể. Nghiên cứu sử dụng ô tiêu chuẩn (OTC) để thu thập dữ liệu về tổ thành loài, đường kính, chiều cao, và tình trạng sức khỏe cây. Các chỉ tiêu như mật độ cây, tần số loài, chỉ số đa dạng Shannon-Weiner và phân bố tầng cây được tính toán chi tiết. Đặc biệt, phân tích tái sinh rừng được thực hiện thông qua điều tra cây non theo các cấp chiều cao (dưới 0,5 m; 0,5–1,5 m; 1,5–3 m), từ đó đánh giá tiềm năng phục hồi tự nhiên. Mạng hình phân bố cây tái sinh trên mặt đất cũng được sử dụng để xác định khu vực có khả năng phát triển rừng tốt. Phương pháp này giúp định lượng chính xác động thái rừng và đề xuất các biện pháp tác động phù hợp, như tỉa thưa, chăm sóc cây tái sinh triển vọng hoặc phục hồi sinh cảnh.

3.1. Thiết lập ô tiêu chuẩn và thu thập dữ liệu

Các ô tiêu chuẩn có kích thước 500–1000 m² được bố trí ngẫu nhiên theo các dạng địa hình và kiểu rừng khác nhau tại Pù Huống. Dữ liệu về loài, đường kính ngang ngực (D1.3), chiều cao vút ngọn và tình trạng cây được ghi nhận đầy đủ. Đây là nền tảng để phân tích cấu trúc tầng cây cao và đánh giá sức sản xuất của rừng.

3.2. Đánh giá tiềm năng tái sinh rừng

Tái sinh rừng được đánh giá dựa trên chất lượng cây tái sinh và mạng hình phân bố. Cây tái sinh triển vọng – những cá thể khỏe mạnh, không bị sâu bệnh và có khả năng vươn lên tầng tán – được xác định để làm cơ sở cho các biện pháp nuôi dưỡng. Kết quả cho thấy một số khu vực có mật độ tái sinh cao nhưng chất lượng thấp do cạnh tranh ánh sáng và dinh dưỡng.

IV. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào quản lý rừng bền vững

Kết quả nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các giải pháp quản lý rừng bền vững. Dựa trên phân tích tổ thành, phân bố và tái sinh, có thể đề xuất các mô hình nuôi dưỡng rừng tự nhiên phù hợp với từng trạng thái rừng. Ví dụ, ở những khu vực có mật độ cây cao nhưng tái sinh kém, cần áp dụng biện pháp tỉa thưa để tạo điều kiện ánh sáng cho cây non. Ở nơi có cây tái sinh triển vọng dồi dào, nên hạn chế can thiệp và tăng cường bảo vệ. Ngoài ra, việc lồng ghép giải pháp kinh tế - xã hội như phát triển du lịch sinh thái, hỗ trợ sinh kế thay thế (trồng dược liệu, chăn nuôi) sẽ giảm áp lực khai thác rừng. Các giải pháp kỹ thuật như phục hồi sinh cảnh, trồng bổ sung loài bản địa cũng cần được triển khai có chọn lọc. Quản lý rừng bền vững tại Pù Huống không chỉ bảo tồn tài nguyên mà còn đảm bảo lợi ích cho cộng đồng địa phương.

4.1. Giải pháp kỹ thuật nuôi dưỡng rừng

Các biện pháp kỹ thuật bao gồm tỉa thưa chọn lọc, chăm sóc cây tái sinh triển vọng và phục hồi đất bị thoái hóa. Việc xác định cây mục tiêu dựa trên tiêu chí sinh trưởng, hình thái và giá trị kinh tế – sinh thái giúp tối ưu hóa hiệu quả quản lý. Những khu vực có cấu trúc rừng gần tối ưu nên được bảo vệ nghiêm ngặt.

4.2. Giải pháp tổ chức và kinh tế xã hội

Tăng cường năng lực cho ban quản lý khu bảo tồn, phối hợp với chính quyền địa phương và người dân trong giám sát rừng. Đồng thời, triển khai các mô hình sinh kế bền vững như trồng cây dược liệu dưới tán rừng, nuôi ong rừng, hoặc phát triển du lịch sinh thái Pù Huống để tạo thu nhập thay thế, giảm phụ thuộc vào khai thác gỗ.

V. Tương lai của nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống

Tương lai của nghiên cứu cấu trúc rừng tự nhiên Pù Huống gắn liền với xu hướng tích hợp công nghệ và tiếp cận hệ sinh thái toàn diện. Các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng theo thời gian để theo dõi động thái rừng và phản ứng của hệ sinh thái trước biến đổi khí hậu. Ứng dụng viễn thám, GIS và trí tuệ nhân tạo có thể giúp theo dõi biến động rừng theo thời gian thực. Ngoài ra, cần mở rộng nghiên cứu sang các thành phần sinh học khác như động vật, nấm, vi sinh vật đất để có cái nhìn toàn diện về hệ sinh thái rừng nhiệt đới. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu mở về cấu trúc rừng Pù Huống sẽ hỗ trợ các nhà quản lý và nhà khoa học trong việc ra quyết định. Cuối cùng, nâng cao nhận thức cộng đồng và đào tạo nguồn nhân lực địa phương là chìa khóa để đảm bảo tính bền vững lâu dài cho công tác bảo tồn.

5.1. Ứng dụng công nghệ trong giám sát rừng

Công nghệ GIS và viễn thám cho phép theo dõi biến động diện tích và cấu trúc rừng theo thời gian. Việc tích hợp dữ liệu thực địa với hình ảnh vệ tinh giúp phát hiện sớm các điểm nóng mất rừng và đánh giá hiệu quả các biện pháp bảo tồn.

5.2. Mở rộng nghiên cứu đa thành phần sinh học

Nghiên cứu trong tương lai cần bao gồm động vật hoang dã, vi sinh vật đất và mối quan hệ sinh thái giữa các loài. Điều này giúp hiểu rõ hơn về chức năng hệ sinh thái và vai trò của rừng tự nhiên Pù Huống trong duy trì cân bằng sinh thái vùng Bắc Trung Bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

0 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé n«ng nghiÖp vµ ptnt Trêng ®¹i häc l©m nghiÖp TrÇn thÞ thuý nga Nghiªn cøu cÊu tróc rõng tù nhiªn thuéc khu b¶o tån thiªn nhiªn pï huèng, tØnh nghÖ an Chuyªn ngµnh: L©m häc M· sè: 60.60 luËn v¨n th¹c sü khoa häc l©m nghiÖp Ngêi híng dÉn khoa häc: Gs.ts vò tiÕn hinh 1 Hµ néi, 2009 ®Æt vÊn ®Ò Rõng lµ yÕu tè m«i sinh kh«ng thay thÕ ®îc, ®iÒu ®ã thÓ hiÖn ë chøc n¨ng phßng hé, duy tr× c©n b»ng sinh th¸i, b¶o vÖ ®a d¹ng sinh häc, b¶o tån nguån gen, cung cÊp l©m s¶n, thùc phÈm vµ dîc phÈm. ®¸p øng nhu cÇu c¬ b¶n cña con ngêi. Tuy nhiªn, diÖn tÝch rõng ThÕ giíi nãi chung vµ ViÖt nam nãi riªng ®· gi¶m ®¸ng kÓ, nguyªn nh©n chÝnh lµ do con ngêi ®èt rõng lµm n¬ng rÉy, khai th¸c qu¸ møc l¹m vµo vèn rõng. NÕu n¨m 1945 diÖn tÝch rõng cña c¶ níc lµ 14.3 triÖu ha, ®é che phñ chiÕm 43% th× n¨m 1993 diÖn tÝch rõng chØ cßn 9.3 triÖu ha, ®é che phñ 28%; n¨m 2005 diÖn tÝch rõng 12.6 triÖu ha, ®é che phñ 37% [18].

DiÖn tÝch rõng nh÷ng n¨m gÇn ®©y cã t¨ng lªn nhng chñ yÕu lµ rõng trång thuÇn loµi hoÆc cÊu tróc tæ thµnh ®¬n gi¶n, Ýt loµi c©y quý hiÕm, tÝnh æn ®Þnh vµ b¶o vÖ m«i trêng thÊp vµ vÉn cha ®¶m b¶o ®îc ®é an toµn sinh th¸i (®é che phñ 43%). N¹n mÊt rõng diÔn ra liªn tôc trong nhiÒu thËp kû qua ®· lµm cho nhiÒu khu rõng lín bÞ chia c¾t thµnh tõng m¶ng rõng nhá hoÆc bÞ khai th¸c qu¸ møc lµm cÊu tróc rõng biÕn ®æi theo chiÒu híng xÊu. ViÖc mÊt rõng kh«ng chØ lµm cho diÖn tÝch ®Êt trèng ®åi nói träc t¨ng lªn, lµm suy gi¶m tÝnh ®a d¹ng sinh häc, 2 mét sè loµi thùc vËt, ®éng vËt cã nguy c¬ bÞ tuyÖt chñng mµ cßn ¶nh hëng nghiªm träng ®Õn cuéc sèng cña ngêi d©n trªn mäi miÒn ®Êt níc nh : ThiÕu níc s¶n xuÊt, khÝ hËu biÕn ®æi, h¹n h¸n, lò lôt thêng xuyªn x¶y ra. Tríc t×nh h×nh ®ã §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· vµ ®ang thùc hiÖn mét sè chñ tr¬ng , chÝnh s¸ch vµ biÖn ph¸p nh»m b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng v× lîi Ých cña céng ®ång.

Ngµy 03 th¸ng 12 n¨m 2004, t¹i kú häp thø 6, Quèc héi níc céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt nam kho¸ XI ®· th«ng qua LuËt b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng; Ngµy 17/9/2003 Thñ tíng chÝnh phñ ban hµnh quyÕt ®Þnh sè 192/2003/Q§-TTg vÒ viÖc phª duyÖt chiÕn lîc hÖ thèng qu¶n lý Khu b¶o tån thiªn nhiªn ViÖt nam ®Õn n¨m 2010, víi môc tiªu b¶o tån ®a d¹ng sinh häc vµ b¶o tån nguån gen cña c¸c loµi ®éng vËt, thùc vËt quý hiÕm tríc nguy c¬ bÞ tuyÖt chñng. Mét vÊn ®Ò ®Æt ra lµm thÕ nµo ®Ó qu¶n lý ®îc c¸c khu b¶o tån thiªn nhiªn mét c¸ch tèt nhÊt. §Ó cã thÓ cã biÖn ph¸p kinh doanh, qu¶n lý, b¶o vÖ vµ t¸c ®éng cho rõng ph¸t triÓn theo híng cã lîi th× ®ßi hái tríc hÕt ph¶i cã sù hiÓu biÕt s©u s¾c vÒ cÊu tróc, chøc n¨ng, søc s¶n xuÊt, ®éng th¸i vµ ®é æn ®Þnh sinh th¸i cña c¸c hÖ sinh th¸i rõng tù nhiªn. ViÖc ®Þnh lîng c¸c quy luËt cÊu tróc rõng ®Ó tõ ®ã x©y dùng cÊu tróc æn ®Þnh, tiÕp cËn víi cÊu tróc tèi u vµ ®Ò xuÊt biÖn ph¸p t¸c ®éng thÝch hîp cho mét sè kiÓu rõng, ë tõng ®iÒu kiÖn lËp ®Þa lµ mét yªu cÇu cÊp thiÕt cña thùc tiÔn.

Khu b¶o tån thiªn nhiªn Pï huèng thuéc tØnh NghÖ an, ®îc thµnh lËp theo QuyÕt ®Þnh sè194 Q§/CT ngµy 9/8/1986 cña Chñ tÞch Héi ®ång Bé trëng (nay lµ ChÝnh phñ). Tæng diÖn tÝch tù 3 nhiªn lµ 40127.7ha; cã nhiÖm vô: B¶o vÖ nghiªm ngÆt vïng lâi khu b¶o tån, phôc håi vµ ph¸t triÓn rõng, nghiªn cøu khoa häc vÒ b¶o tån vµ ®a d¹ng sinh häc, tham gia ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng ®Öm ®Ó gi¶m ¸p lùc khai th¸c tµi nguyªn rõng vïng lâi. Nghiªn cøu nh÷ng ®Æc ®iÓm cña tµi nguyªn thùc vËt rõng ®Ó cã c¬ së khoa häc x©y dùng c¸c ch¬ng tr×nh vµ qu¶n lý, b¶o vÖ, ph¸t triÓn bÒn v÷ng tµi nguyªn rõng lµ c«ng viÖc cÇn thiÕt ph¶i tiÕn hµnh. XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ ®ã, chóng t«i ®Ò xuÊt thùc hiÖn ®Ò tµi “ Nghiªn cøu cÊu tróc rõng tù nhiªn thuéc khu b¶o tån thiªn nhiªn Pï Huèng, tØnh NghÖ An ”.

KÕt qu¶ nghiªn cøu sÏ lµ c¬ së ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p nh»m qu¶n lý, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng tµi nguyªn rõng t¹i Khu b¶o tån thiªn nhiªn Pï Huèng, tØnh nghÖ an. Ch¬ng 1 4 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.1 LÞch sö nghiªn cøu Trªn thÕ giíi còng nh ë ViÖt nam, tõ nh÷ng n¨m ®Çu cña thÕ kû XX, c¸c nhµ khoa häc ®· nghiªn cøu c¸c quy luËt cÊu tróc lµm c¬ së ®Ò xuÊt biÖn ph¸p t¸c ®éng nh»m n©ng cao mäi chøc n¨ng cña rõng. Nh÷ng nghiªn cøu tõ ®Þnh tÝnh dÇn chuyÓn sang ®Þnh lîng víi sù øng dông to¸n häc thèng kª vµ tin häc ®· më ra híng ph¸t triÓn míi trong nghiªn cøu l©m sinh häc hiÖn ®¹i. Tuy nhiªn hÖ sinh th¸i rõng ma lµ ®èi tîng rÊt ®a d¹ng, phong phó vµ phøc t¹p; ®Æc biÖt rõng ma Èm nhiÖt ®íi ë ViÖt nam.1 Trªn thÕ giíi 1.1 C¬ së sinh th¸i häc CÊu tróc rõng lµ kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ quy luËt s¾p xÕp tæ hîp c¸c thµnh phÇn cÊu t¹o nªn quÇn x· thùc vËt rõng theo kh«ng gian vµ thêi gian (Phïng Ngäc Lan, 1986).

Trªn quan ®iÓm sinh th¸i, cÊu tróc rõng chÝnh lµ h×nh thøc bªn ngoµi ph¶n ¸nh néi dung bªn trong cña hÖ sinh th¸i. NhiÒu nhµ khoa häc ®· nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò sinh th¸i cña cÊu tróc rõng, tiªu biÓu lµ Baur G. C¸c t¸c gi¶ nµy ®· ®Ò cËp ®Õn c¸c vÊn ®Ò sinh th¸i nãi chung vµ sinh th¸i cho kinh doanh rõng ma nãi riªng. Qua ®ã lµm s¸ng tá kh¸i niÖm vÒ hÖ sinh th¸i rõng, ®©y lµ c¬ së ®Ó nghiªn cøu c¸c nh©n tè cÊu tróc rõng trªn quan ®iÓm sinh th¸i häc.2 Nghiªn cøu cÊu tróc rõng 5 - VÒ h×nh th¸i cña cÊu tróc rõng ma Richards P.W (1952) [24] ®· ph©n biÖt tæ thµnh thùc vËt rõng ma thµnh hai lo¹i, ®ã lµ rõng ma cã tæ thµnh loµi c©y rÊt phøc t¹p vµ rõng ma ®¬n u cã tæ thµnh loµi c©y ®¬n gi¶n, trong nh÷ng trêng hîp ®Æc biÖt th× rõng ma ®¬n u chØ bao gåm mét vµi loµi c©y.R (1965) [2], Plaudy J [21] ®· biÓu diÔn h×nh th¸i cÊu tróc rõng b»ng nh÷ng phÉu diÖn ®å ngang vµ ®øng.

- Nghiªn cøu ®Þnh lîng cÊu tróc rõng + VÒ cÊu tróc tÇng thø Nghiªn cøu cÊu tróc rõng tù nhiªn cã nhiÒu ý kiÕn kh¸c nhau, cã t¸c gi¶ cho r»ng, ë kiÓu rõng nµy chØ cã mét tÇng c©y gç mµ th«i. Ngîc l¹i, nhiÒu t¸c gi¶ cho r»ng rõng l¸ réng thêng xanh cã tõ 3-5 tÇng c©y gç. Tuy nhiªn, hÇu hÕt c¸c t¸c gi¶ khi nghiªn cøu tÇng thø rõng tù nhiªn ®Òu nh¾c ®Õn sù ph©n tÇng nhng míi dõng l¹i ë nh÷ng nhËn xÐt hoÆc ®a ra nh÷ng kÕt luËn cßn mang tÝnh ®Þnh tÝnh. + VÒ ph©n bè sè c©y theo cì ®êng kÝnh Ph©n bè sè c©y theo cì ®êng kÝnh lµ quy luËt kÕt cÊu c¬ b¶n cña l©m phÇn vµ ®îc nhiÒu t¸c gi¶ quan t©m.

Meyer (1934) ®· m« t¶ ph©n bè N-D1.3 b»ng ph¬ng tr×nh to¸n häc cã d¹ng ®êng cong gi¶m liªn tôc vµ ®îc gäi lµ hµm Meyer. TiÕp ®ã, nhiÒu t¸c gi¶ dïng ph¬ng ph¸p gi¶i tÝch ®Ó t×m ph¬ng tr×nh ®êng cong ph©n bè. M vµ Patatscase (1964), Bill vµ Kem K.A (1964) tiÕp 6 cËn ph©n bè b»ng ph¬ng tr×nh logarit chÝnh th¸i; Balley (1973) [31] sö dông hµm Weibull, Schiffel biÓu thÞ ®êng cong céng dån phÇn tr¨m sè c©y b»ng ®a thøc bËc ba.N sö dông ph©n bè Gamma biÓu thÞ ph©n bè sè c©y theo ®êng kÝnh l©m phÇn Th«ng «n ®íi. §Æc biÖt ®Ó t¨ng tÝnh mÒm dÎo mét sè t¸c gi¶ dïng c¸c hµm kh¸c, nh Loetsch (1973) dïng hµm Beta ®Ó n¾n c¸c ph©n bè thùc nghiÖm.

Tuú theo ®èi tîng nghiªn cøu, ph¬ng ph¸p nghiªn cøu mµ c¸c t¸c gi¶ kh¸c dïng hµm Hyperbol, Poison, Charlier, hµm mò… + VÒ ph©n bè sè c©y theo chiÒu cao PhÇn lín c¸c t¸c gi¶ khi nghiªn cøu cÊu tróc l©m phÇn theo chiÒu th¼ng ®øng ®· dùa vµo ph©n bè sè c©y theo chiÒu cao. Ph¬ng ph¸p kinh ®iÓn nghiªn cøu cÊu tróc rõng tù nhiªn lµ vÏ c¸c phÉu diÖn ®å ®øng víi c¸c kÝch thíc kh¸c nhau. C¸c phÉu ®å ®· mang l¹i h×nh ¶nh kh¸i qu¸t vÒ cÊu tróc tÇng t¸n, ph©n bè sè c©y theo chiÒu th¼ng ®øng, tõ ®ã rót ra c¸c nhËn xÐt vµ ®Ò xuÊt øng dông thùc tÕ.3 Quy luËt t¬ng quan gi÷a chiÒu cao vµ ®êng kÝnh §êng cong biÓu thÞ quan hÖ gi÷a H vµ D cã thÓ thay ®æi d¹ng vµ lu«n dÞch chuyÓn vÒ phÝa trªn khi tuæi l©m phÇn t¨ng lªn.V (1972) ®· ph¸t hiÖn hiÖn tîng nµy khi «ng x¸c lËp ®- êng cong chiÒu cao cho c¸c cÊp tuæi kh¸c nhau.O cho r»ng ®é dèc ®êng cong chiÒu cao cã chiÒu híng gi¶m dÇn khi tuæi t¨ng lªn.O (1967) ®· m« pháng quan 7 hÖ gi÷a chiÒu cao (H) víi ®êng kÝnh (D) vµ tuæi (A) theo d¹ng ph- ¬ng tr×nh: Petterson.H ®Ò xuÊt ph¬ng tr×nh t¬ng quan: Krauter.V (1932) nghiªn cøu mèi t¬ng quan H-D1.3 dùa trªn c¬ së cÊp ®Êt vµ cÊp tuæi. KÕt qu¶ cho thÊy, khi d·y ph©n ho¸ thµnh c¸c cÊp chiÒu cao, th× mèi quan hÖ nµy kh«ng cÇn xÐt ®Õn cÊp ®Êt hay cÊp tuæi, còng nh kh«ng cÇn xÐt ®Õn t¸c ®éng cña hoµn c¶nh vµ tuæi, v× nh÷ng nh©n tè nµy ®· ®- îc ph¶n ¸nh trong kÝch thíc cña c©y.

TiÕp theo, nhiÒu t¸c gi¶ dïng ph¬ng ph¸p gi¶i tÝch to¸n häc nh Maslund.A (1952)…®· ®Ò nghÞ sö dông c¸c d¹ng ph¬ng tr×nh díi ®©y ®Ó m« t¶ quan hÖ H-D: 8 Kennel. R (1971) [33] cho r»ng, tríc hÕt cÇn t×m ph¬ng tr×nh thÝch hîp m« t¶ quan hÖ H-D, sau ®ã míi x¸c lËp c¸c mèi quan hÖ ®Ó x¸c ®Þnh c¸c tham sè. Nh vËy, ®Ó biÓu thÞ t¬ng quan H-D cã thÓ sö dông nhiÒu d¹ng ph¬ng tr×nh, mçi d¹ng ph¬ng tr×nh thÝch hîp cho mét sè ®èi tîng rõng cô thÓ nµo ®ã. Nhng nh×n chung ph¬ng tr×nh Parabol vµ ph¬ng tr×nh logarit ®îc sö dông nhiÒu h¬n c¶.4 Nghiªn cøu t¸i sinh rõng T¸i sinh rõng theo nghÜa réng lµ sù t¸i sinh cña mét hÖ sinh th¸i; theo nghÜa hÑp lµ qu¸ tr×nh phôc håi l¹i thµnh phÇn c¬ b¶n cña rõng, chñ yÕu lµ tÇng c©y gç.

Trªn thÕ giíi, t¸i sinh rõng ®· ®îc nghiªn cøu tõ hµng tr¨m n¨m tríc ®©y, nhng ®èi víi rõng ma nhiÖt ®íi th× vÊn ®Ò nµy chØ míi ®îc tiÕn hµnh tõ nh÷ng thËp niªn 30 cña thÕ kØ XX.