Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên năm 2 Đại học UEF

Bài viết phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên năm 2 trường UEF, cung cấp cái nhìn sâu sắc và hữu ích.

• Trường học: University Of Economics And Finance
• Chuyên ngành: Finance
• Đề tài: Nghiên Cứu Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Sử Dụng Thẻ Tín Dụng Của Sinh Viên UEF
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC HÌNH
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa và những đóng góp mới của đề tài nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu báo cáo
• 1.7. Tóm tắt chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 2.1. Khái niệm và các loại thẻ tín dụng
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Các loại thẻ tín dụng
• 2.2. Cơ sở lý thuyết về hành vi chọn sử dụng thẻ tín dụng
• 2.2.1. Lý thuyết hành vi người tiêu dùng
• 2.2.2. Các mô hình hành vi người tiêu dùng phổ biến
• 2.2.3. Yếu tố tác động tới hành vi người tiêu dùng
• 2.2.4. Quy trình quyết định chọn mua của người tiêu dùng
• 2.3. Lý thuyết nghiên cứu hành vi sử dụng thẻ tín dụng
• 2.3.1. Thuyết hành động hợp lý (TRA)
• 2.3.2. Thuyết hành vi dự định (TPB)
• 2.4. Các nghiên cứu trước liên quan
• 2.4.1. Nghiên cứu trong nước
• 2.4.2. Các tài liệu ngoài nước
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐƯA RA ĐỀ XUẤT

Tóm tắt

I. Toàn cảnh quyết định dùng thẻ tín dụng của sinh viên UEF

Trong bối cảnh kinh tế số, quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF ngày càng trở thành một chủ đề nghiên cứu quan trọng. Sự phát triển của các hình thức thanh toán hiện đại đã thay đổi đáng kể hành vi sử dụng thẻ tín dụng của người tiêu dùng trẻ. Thẻ tín dụng không chỉ là công cụ tài chính mà còn phản ánh lối sống của giới trẻ, đặc biệt là sinh viên tại các thành phố lớn. Nghiên cứu này tập trung vào sinh viên năm hai tại trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), một nhóm đối tượng năng động và có khả năng tiếp cận cao với các dịch vụ tài chính mới. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng quyết định dùng thẻ tín dụng giúp các tổ chức tài chính, đặc biệt là ngân hàng, xây dựng những chiến lược phù hợp. Theo số liệu từ Chi hội Thẻ (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam), doanh số sử dụng thẻ tín dụng quốc tế đã tăng trung bình 33% mỗi năm từ 2018 đến 2020, cho thấy tiềm năng to lớn của thị trường này. Đối với sinh viên, thẻ tín dụng mang lại nhiều lợi ích thẻ tín dụng như sự tiện lợi trong chi tiêu, cơ hội nhận ưu đãi và quan trọng hơn là bắt đầu xây dựng lịch sử tín dụng tốt cho tương lai. Tuy nhiên, đi kèm với đó là những thách thức không nhỏ về quản lý chi tiêu cá nhân và nguy cơ nợ nần. Do đó, việc phân tích sâu các yếu tố tâm lý, xã hội và kinh tế tác động đến quyết định này là cực kỳ cần thiết.

1.1. Thực trạng và xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt

Xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, đặc biệt trong nhóm người tiêu dùng trẻ. Sinh viên, với khả năng thích ứng công nghệ nhanh, là lực lượng tiên phong trong việc áp dụng các phương thức thanh toán mới. Việc sử dụng thẻ tín dụng giúp họ thực hiện giao dịch nhanh chóng, an toàn và tiện lợi hơn so với tiền mặt. Đây không chỉ là một tiện ích mà còn là một phần của lối sống hiện đại, giúp sinh viên dễ dàng quản lý các khoản chi cho học tập, sinh hoạt và giải trí. Nghiên cứu của Trần Hùng Sơn (2023) chỉ ra rằng thẻ tín dụng cung cấp cho sinh viên một nguồn tài chính linh hoạt, hỗ trợ họ trong nhiều tình huống khác nhau. Sự phổ biến của các nền tảng thương mại điện tử và dịch vụ trực tuyến càng thúc đẩy quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu hành vi tài chính của sinh viên

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF. Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng sử dụng thẻ, phân tích các yếu tố như thái độ đối với thẻ tín dụng, ảnh hưởng xã hội, và nhận thức về lợi ích cũng như rủi ro. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những hàm ý quản trị quan trọng cho các ngân hàng. Cụ thể, việc hiểu rõ nhu cầu của sinh viên sẽ giúp ngân hàng thiết kế các sản phẩm thẻ tín dụng với chính sách và ưu đãi cho sinh viên hấp dẫn hơn. Đồng thời, nghiên cứu cũng mong muốn góp phần nâng cao kiến thức tài chính sinh viên, giúp họ sử dụng công cụ tài chính này một cách hiệu quả và có trách nhiệm.

II. Rào cản thách thức trong quyết định dùng thẻ tín dụng

Mặc dù có nhiều lợi ích, quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF cũng đối mặt với không ít rào cản và thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là nhận thức rủi ro tài chính. Sinh viên thường có nguồn thu nhập không ổn định, khiến họ lo ngại về khả năng trả nợ đúng hạn và lãi suất cao. Theo ThS. Trần Thị Thu Ngân (2019), các rủi ro như trả lãi suất cao, chiếm đoạt thông tin cá nhân hay quá tải nợ là những vấn đề thực tế. Nguy cơ rơi vào vòng xoáy nợ tín dụng sinh viên là một mối lo ngại có thật, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và kết quả học tập. Bên cạnh đó, sự thiếu hụt kiến thức tài chính sinh viên cũng là một rào cản đáng kể. Nhiều sinh viên chưa được trang bị đầy đủ thông tin về cách hoạt động của thẻ tín dụng, các loại phí, cách tính lãi và phương pháp quản lý chi tiêu cá nhân hiệu quả. Điều này dẫn đến việc sử dụng thẻ một cách thiếu kiểm soát và có thể gây ra những hậu quả tài chính lâu dài. Sự phức tạp trong các điều khoản và điều kiện của ngân hàng cũng khiến sinh viên e ngại khi đăng ký mở thẻ. Do đó, việc hiểu rõ và giải quyết những thách thức này là yếu tố then chốt để thúc đẩy việc sử dụng thẻ tín dụng một cách lành mạnh trong giới sinh viên.

2.1. Phân tích nhận thức rủi ro tài chính và nợ tín dụng

Nghiên cứu của Hoang Nam Trinh và cộng sự (2023) đã chỉ ra rằng nhận thức rủi ro tài chính có mối quan hệ ngược chiều với ý định sử dụng thẻ tín dụng. Cụ thể, khi nhận thức về các rủi ro như rủi ro hiệu suất, tâm lý, xã hội, an ninh và quyền riêng tư tăng lên, ý định sử dụng thẻ sẽ giảm xuống. Đối với sinh viên, nỗi lo về nợ tín dụng sinh viên là rủi ro lớn nhất. Việc chi tiêu vượt quá khả năng tài chính của sinh viên có thể dẫn đến việc không thể thanh toán dư nợ, phát sinh lãi suất và phí phạt, ảnh hưởng đến điểm tín dụng trong tương lai. Sự lo lắng này là một yếu tố tâm lý quan trọng cản trở quyết định sử dụng thẻ tín dụng.

2.2. Hạn chế về kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính

Một hạn chế phổ biến là sự thiếu hụt kiến thức tài chính sinh viên. Nhiều sinh viên chưa hiểu rõ về các khái niệm cơ bản như hạn mức tín dụng, chu kỳ thanh toán, lãi suất và các loại phí. Việc thiếu kiến thức này có thể dẫn đến những quyết định tài chính sai lầm. Tài liệu nghiên cứu cho thấy, sinh viên thường không kiểm soát được chi tiêu và dễ rơi vào cảnh nợ nần. Việc nâng cao kỹ năng quản lý chi tiêu cá nhân và cung cấp các chương trình giáo dục tài chính là cần thiết để giúp sinh viên tự tin hơn khi đưa ra quyết định sử dụng thẻ tín dụng, đồng thời đảm bảo an toàn và bảo mật thẻ.

III. Phương pháp nghiên cứu quyết định dùng thẻ tín dụng tối ưu

Để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF, nghiên cứu đã áp dụng một phương pháp luận chặt chẽ, kết hợp giữa cơ sở lý thuyết và khảo sát thực tế. Nền tảng của nghiên cứu dựa trên các mô hình hành vi kinh điển như lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991) và mô hình TAM trong tài chính. Những lý thuyết này cung cấp một khung sườn vững chắc để xác định các biến số quan trọng như thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi. Từ đó, mô hình nghiên cứu hành vi người tiêu dùng được đề xuất bao gồm 5 nhân tố chính: Thái độ hành vi, Chi phí sử dụng, Nhận thức hành vi, Tính dễ sử dụng và Khả năng đáp ứng của ngân hàng. Quy trình nghiên cứu được thực hiện qua 8 bước, từ xác định vấn đề, xây dựng thang đo, đến thu thập và phân tích dữ liệu SPSS. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện (Convenience sampling) đã được sử dụng để tiếp cận đối tượng khảo sát sinh viên UEF. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua bảng câu hỏi trực tuyến (Google Form), đảm bảo tính khách quan và hiệu quả. Việc áp dụng phương pháp nghiên cứu định lượng giúp lượng hóa mức độ tác động của từng nhân tố, từ đó đưa ra những kết luận đáng tin cậy.

3.1. Ứng dụng lý thuyết hành vi có kế hoạch TPB vào đề tài

Nghiên cứu kế thừa và phát triển từ lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB). Theo Ajzen (1991), ý định hành vi được quyết định bởi ba yếu tố chính: thái độ đối với thẻ tín dụng (cảm nhận tích cực hay tiêu cực), chuẩn chủ quan (áp lực xã hội từ ảnh hưởng của nhóm tham khảo), và nhận thức kiểm soát hành vi (niềm tin vào khả năng thực hiện hành vi). Mô hình này đặc biệt phù hợp để giải thích quyết định sử dụng thẻ tín dụng, một hành vi đòi hỏi sự cân nhắc và lên kế hoạch. Nghiên cứu đã điều chỉnh và bổ sung các biến số khác như chi phí và khả năng đáp ứng của ngân hàng để phù hợp hơn với bối cảnh Việt Nam.

3.2. Quy trình khảo sát và phương pháp phân tích dữ liệu SPSS

Quy trình nghiên cứu được thiết kế một cách khoa học. Sau khi xây dựng thang đo Likert 5 mức độ, một cuộc khảo sát sinh viên UEF đã được tiến hành với kích thước mẫu là 420. Dữ liệu thu thập được sau đó được mã hóa và xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên dụng. Quá trình phân tích dữ liệu SPSS bao gồm nhiều kỹ thuật quan trọng: kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach’s Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định các nhóm yếu tố, và phân tích hồi quy tuyến tính để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Cách tiếp cận này đảm bảo kết quả có độ tin cậy và giá trị khoa học cao.

IV. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định dùng thẻ

Kết quả phân tích dữ liệu đã làm sáng tỏ các yếu tố ảnh hưởng quyết định dùng thẻ tín dụng của sinh viên. Nghiên cứu xác định được 5 nhóm nhân tố chính được đưa vào mô hình ban đầu. Trong đó, thái độ đối với thẻ tín dụng thể hiện niềm tin của sinh viên rằng việc dùng thẻ sẽ mang lại sự tiện lợi và nâng cao giá trị bản thân. Yếu tố chi phí sử dụng thẻ, bao gồm lãi suất và các loại phí, được giả thuyết có tác động ngược chiều. Nhận thức rủi ro tài chính và khả năng kiểm soát chi tiêu là một yếu tố nội tại quan trọng, phản ánh sự tự tin của sinh viên vào năng lực quản lý của mình. Bên cạnh đó, các yếu tố bên ngoài như marketing của ngân hàng và chính sách từ ngân hàng cho sinh viên cũng đóng vai trò không nhỏ. Cụ thể, các chương trình khuyến mãi thẻ tín dụng hấp dẫn và quy trình mở thẻ đơn giản là những động lực mạnh mẽ. Phân tích hồi quy cuối cùng cho thấy không phải tất cả các yếu tố đều có tác động như giả thuyết. Một số yếu tố nổi lên như những nhân tố then chốt, trong khi các yếu tố khác có ảnh hưởng không đáng kể đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF.

4.1. Tác động của nhận thức kiểm soát và khả năng đáp ứng

Kết quả phân tích hồi quy cho thấy 'Nhận thức về kiểm soát hành vi' có tác động cùng chiều đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng. Điều này có nghĩa là khi sinh viên tin rằng họ có thể quản lý tốt chi tiêu và thanh toán nợ đúng hạn, họ sẽ có xu hướng sử dụng thẻ cao hơn. Tương tự, 'Khả năng đáp ứng của hệ thống ngân hàng' cũng là một yếu tố tác động cùng chiều mạnh mẽ. Thủ tục đăng ký nhanh gọn, dịch vụ chăm sóc khách hàng tốt và hệ thống an toàn và bảo mật thẻ hiện đại tạo ra niềm tin, thúc đẩy sinh viên mở và sử dụng thẻ.

4.2. Vai trò ngược chiều của yếu tố tính dễ sử dụng

Một phát hiện đáng chú ý từ mô hình hồi quy là 'Tính dễ sử dụng' có tác động ngược chiều đến quyết định sử dụng thẻ. Điều này có vẻ nghịch lý nhưng có thể được giải thích rằng khi việc sử dụng thẻ trở nên quá dễ dàng và thuận tiện, sinh viên có thể nhận thấy nguy cơ mất kiểm soát chi tiêu và gặp phải rủi ro nợ tín dụng sinh viên. Họ có xu hướng thận trọng hơn và giảm bớt việc sử dụng để tránh những hậu quả tài chính tiêu cực. Điều này cho thấy sinh viên UEF có sự cân nhắc kỹ lưỡng về các khía cạnh của quản lý chi tiêu cá nhân.

4.3. Các yếu tố không có ý nghĩa thống kê trong mô hình

Phân tích hồi quy ban đầu cho thấy hai biến 'Thái độ hành vi' và 'Chi phí sử dụng' không có ý nghĩa thống kê trong mô hình tổng thể đối với mẫu khảo sát này. Mặc dù về mặt lý thuyết, đây là những yếu tố quan trọng, nhưng trong bối cảnh cụ thể của sinh viên UEF, tác động của chúng có thể bị lu mờ bởi các yếu tố khác như khả năng đáp ứng của ngân hàng hay nhận thức kiểm soát cá nhân. Điều này cho thấy hành vi sử dụng thẻ tín dụng là một quá trình phức tạp, bị chi phối bởi nhiều biến số tương tác với nhau.

V. Hàm ý quản trị từ nghiên cứu quyết định dùng thẻ tín dụng

Từ kết quả nghiên cứu về quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên UEF, có thể rút ra nhiều hàm ý quản trị quan trọng cho các ngân hàng thương mại. Việc xác định được các yếu tố then chốt giúp các nhà quản trị xây dựng chiến lược tiếp cận đối tượng khách hàng sinh viên một cách hiệu quả hơn. Thay vì chỉ tập trung vào các chương trình khuyến mãi thẻ tín dụng chung chung, các ngân hàng nên chú trọng vào việc cải thiện những yếu tố có tác động mạnh nhất. Cụ thể, 'Khả năng đáp ứng của hệ thống ngân hàng' là yếu tố có hệ số beta chuẩn hóa cao nhất, cho thấy việc đơn giản hóa thủ tục, tăng tốc độ phê duyệt và nâng cao chất lượng dịch vụ là ưu tiên hàng đầu. Bên cạnh đó, các chiến dịch marketing của ngân hàng cần nhắm vào việc củng cố 'Nhận thức kiểm soát hành vi' của sinh viên. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc cung cấp các công cụ quản lý chi tiêu cá nhân trên ứng dụng di động, gửi cảnh báo chi tiêu, và tổ chức các buổi hội thảo về kiến thức tài chính sinh viên. Việc này không chỉ giúp thu hút khách hàng mới mà còn xây dựng một tệp khách hàng trung thành và có trách nhiệm tài chính, giảm thiểu rủi ro nợ xấu cho cả hai bên.

5.1. Đề xuất chính sách từ ngân hàng và ưu đãi cho sinh viên

Các ngân hàng nên xây dựng chính sách từ ngân hàng cho sinh viên một cách chuyên biệt. Cần cải thiện và đơn giản hóa quy trình đăng ký, giảm bớt các yêu cầu phức tạp để mang lại trải nghiệm tốt nhất. Các ưu đãi cho sinh viên nên được thiết kế thực tế, gắn liền với nhu cầu hàng ngày như giảm giá tại các nhà sách, quán cà phê, rạp chiếu phim gần trường học, hoặc tích điểm đổi quà tặng công nghệ. Việc này sẽ làm tăng sức hấp dẫn của thẻ tín dụng và thúc đẩy quyết định sử dụng thẻ.

5.2. Nâng cao nhận thức và giáo dục về tài chính cá nhân

Để giải quyết vấn đề về nhận thức kiểm soát, các ngân hàng nên hợp tác với các trường đại học như UEF để tổ chức các chương trình giáo dục tài chính. Nội dung cần tập trung vào việc hướng dẫn sinh viên cách quản lý chi tiêu cá nhân, hiểu về lãi suất, cách đọc sao kê, và tầm quan trọng của việc xây dựng lịch sử tín dụng sớm. Khi kiến thức tài chính sinh viên được nâng cao, họ sẽ cảm thấy tự tin và có trách nhiệm hơn, từ đó đưa ra quyết định sử dụng thẻ tín dụng một cách thông minh và bền vững.

5.3. Hướng nghiên cứu tương lai và các hạn chế cần khắc phục

Nghiên cứu hiện tại vẫn còn một số hạn chế như phạm vi chỉ giới hạn ở sinh viên năm hai trường UEF và sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Các nghiên cứu trong tương lai có thể mở rộng phạm vi ra nhiều trường đại học khác nhau và áp dụng các phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên để tăng tính tổng quát hóa. Ngoài ra, việc nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của nhóm tham khảo và tác động dài hạn của nợ tín dụng sinh viên đến cuộc sống sau khi tốt nghiệp cũng là những hướng đi tiềm năng và có giá trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ trong những năm gần đây. Theo báo cáo từ Chi hội Thẻ thuộc Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), doanh số sử dụng thẻ tín dụng quốc tế đạt mức tăng trưởng bình quân 33%/năm trong giai đoạn 2018 - 2020 và tiếp tục duy trì mức tăng 32% trong 6 tháng đầu năm 2021 so với cùng kỳ. Thẻ tín dụng ngày càng khẳng định vị thế như một công cụ tài chính hiện đại, cho phép người tiêu dùng chi tiêu trước - trả tiền sau và tận dụng tối đa các tiện ích thanh toán số.

Đối với phân khúc khách hàng trẻ, đặc biệt là sinh viên đại học, việc tiếp cận thẻ tín dụng mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong việc trang trải học phí, sinh hoạt phí và hình thành lịch sử tín dụng cá nhân. Tuy nhiên, nhóm đối tượng này cũng đối mặt với các nguy cơ tiềm ẩn như lãi suất quá hạn, áp lực nợ nần và thiếu kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm được đặt ra là nhận diện và lượng hóa các yếu tố tác động trực tiếp đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên năm 2 tại Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF).

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: đánh giá thực trạng mức độ nhận biết và hành vi sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên; đo lường cường độ tác động của 5 nhóm nhân tố chính; từ đó đề xuất hệ thống hàm ý quản trị thực tiễn. Nghiên cứu được triển khai tại địa bàn TP.HCM với mẫu khảo sát gồm 420 sinh viên năm 2 UEF. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng giúp các ngân hàng thương mại nâng cao tỷ lệ tiếp cận khách hàng tiềm năng thêm 20% đến 30%, đồng thời hỗ trợ nhà trường xây dựng định hướng giáo dục tài chính số an toàn cho người học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp từ các lý thuyết hành vi người tiêu dùng kinh điển:

• Thuyết hành động hợp lý (TRA - Fishbein & Ajzen, 1975): Khẳng định ý định hành vi của cá nhân chịu sự chi phối bởi hai nhân tố cốt lõi là thái độ cá nhân đối với hành vi và chuẩn chủ quan từ môi trường xã hội.
• Thuyết hành vi dự định (TPB - Ajzen, 1991): Kế thừa từ mô hình TRA và bổ sung thêm biến quan sát "Nhận thức kiểm soát hành vi", phản ánh nhận thức của cá nhân về mức độ dễ dàng hoặc khó khăn khi thực hiện hành vi chi tiêu qua thẻ.
• Mô hình hành vi người tiêu dùng (Philip Kotler, 2001) và Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM - Davis, 1989): Cung cấp góc nhìn thực tiễn về nhận thức tính hữu ích và tính dễ sử dụng của các giải pháp ngân hàng số.

Khung khái niệm trọng tâm của đề tài bao gồm 6 cấu phần chính:

1. Thẻ tín dụng (Credit Card): Căn cứ theo Khoản 3 Điều 3 Thông tư 19/2016/TT-NHNN, thẻ tín dụng là loại thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thỏa thuận với tổ chức phát hành thẻ.
2. Thái độ đối với hành vi: Cảm xúc, niềm tin tích cực hoặc tiêu cực của sinh viên khi sử dụng thẻ.
3. Chi phí sử dụng thẻ: Phí thường niên, lãi suất trả chậm, phí rút tiền mặt và các khoản phạt phát sinh.
4. Nhận thức kiểm soát hành vi: Năng lực tự chủ ngân sách, thu nhập và khả năng cân đối chi trả đúng hạn.
5. Tính dễ sử dụng: Mức độ tiện lợi khi thực hiện thanh toán trực tuyến, quẹt thẻ POS và rút tiền.
6. Khả năng đáp ứng của hệ thống ngân hàng: Tốc độ phê duyệt hồ sơ, hạn mức cấp thẻ và chất lượng dịch vụ khách hàng.

Mô hình nghiên cứu đề xuất gồm 5 biến độc lập (Thái độ hành vi, Chi phí sử dụng, Nhận thức kiểm soát hành vi, Tính dễ sử dụng, Khả năng đáp ứng của ngân hàng) tác động lên 1 biến phụ thuộc là Quyết định sử dụng thẻ tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo ngành ngân hàng, tạp chí khoa học chuyên ngành và nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp thông qua bảng câu hỏi trực tuyến trên Google Forms. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện phi xác suất (Convenience Sampling) được áp dụng để tiếp cận sinh viên năm 2 UEF một cách nhanh chóng và tối ưu chi phí.

Theo tiêu chuẩn của Hair và cộng sự (2014), kích thước mẫu tối thiểu cho phân tích nhân tố khám phá (EFA) cần đạt tỷ lệ ít nhất 5 quan sát cho 1 biến đo lường (5:1) cộng với mẫu cơ sở 50 quan sát. Với bảng hỏi gồm 21 biến quan sát sử dụng thang đo Likert 5 mức độ, cỡ mẫu tối thiểu cần thiết là 155 mẫu (50 + 5 x 21). Nhóm nghiên cứu đã thu thập và làm sạch thành công 420 phiếu khảo sát hợp lệ, vượt 170% ngưỡng yêu cầu tối thiểu, đảm bảo độ tin cậy thống kê cao cho toàn bộ quá trình ước lượng.

Quy trình xử lý dữ liệu được thực hiện trên phần mềm IBM SPSS 23 qua 4 giai đoạn phân tích chặt chẽ:

1. Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (điều kiện chấp nhận: hệ số tổng lớn hơn 0,6 và hệ số tương quan biến - tổng lớn hơn 0,3).
2. Phân tích nhân tố khám phá EFA bằng phương pháp trích Principal Component Analysis với phép quay Varimax (tiêu chuẩn: KMO từ 0,5 đến 1,0; kiểm định Bartlett có Sig < 0,05; Eigenvalue > 1,0; tổng phương sai trích > 50% và hệ số tải nhân tố Factor Loading > 0,5).
3. Phân tích hệ số tương quan tuyến tính Pearson.
4. Phân tích hồi quy tuyến tính bội OLS để kiểm định giả thuyết và xác định mức độ tác động của từng nhân tố.

Toàn bộ quá trình thu thập và xử lý số liệu được hoàn thành tập trung trong một học kỳ nghiên cứu thực nghiệm tại TP.HCM.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả trên 420 mẫu khảo sát sinh viên năm 2 UEF ghi nhận những đặc trưng nổi bật về cơ cấu nhân khẩu học và hành vi tiêu dùng:

• Cơ cấu giới tính và mức độ nhận biết: Tỷ lệ sinh viên nữ chiếm 52,9% (222 người), cao hơn tỷ lệ sinh viên nam chiếm 47,1% (198 người). Đáng chú ý, có tới 78,3% sinh viên (329 người) đã biết đến sản phẩm thẻ tín dụng, trong khi tỷ lệ chưa biết là 21,7% (91 người).
• Mức thu nhập và ý định sử dụng: Nhóm sinh viên có thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng chiếm tỷ trọng áp đảo 66,9% (281 người); nhóm thu nhập từ 5 đến 10 triệu đồng/tháng chiếm 23,1% (97 người); nhóm từ 10 đến 15 triệu đồng chiếm 8,1% (34 người) và chỉ có 1,9% (8 người) đạt thu nhập trên 15 triệu đồng/tháng. Về trạng thái sử dụng, 46,4% có ý định mở thẻ trong tương lai, 15,5% đang sử dụng thực tế và 38,1% chưa có ý định mở thẻ.
• Kiểm định độ tin cậy thang đo và EFA: Các thang đo thành phần đều đạt độ tin cậy nội tại cao với hệ số Cronbach's Alpha dao động từ 0,761 đến 0,855. Kiểm định KMO đạt 0,840 (> 0,5) và kiểm định Bartlett đạt giá trị Chi-square 2705,934 với mức ý nghĩa Sig = 0,000. Tổng phương sai trích đạt 64,432% (> 50%) tại điểm dừng Eigenvalue lớn hơn 1,0. Đối với biến phụ thuộc Quyết định sử dụng thẻ, KMO đạt 0,693 và tổng phương sai trích đạt 72,655%.
• Mô hình hồi quy tuyến tính: Sau khi tối ưu hóa mô hình, kiểm định ANOVA đạt mức ý nghĩa Sig = 0,000 khẳng định mô hình hoàn toàn phù hợp với dữ liệu tổng thể. Hệ số R bình phương hiệu chỉnh đạt 0,285, giải thích 28,5% sự biến thiên của quyết định sử dụng thẻ tín dụng. Phương trình hồi quy chuẩn hóa được xác lập như sau:

$$\text{Quyết định sử dụng thẻ} = 0,486 \times \text{Khả năng đáp ứng} - 0,193 \times \text{Tính dễ sử dụng} + 0,114 \times \text{Nhận thức kiểm soát} + e$$

Thảo luận kết quả

Thứ nhất, Khả năng đáp ứng của hệ thống ngân hàng là nhân tố có tác động tích cực và mạnh mẽ nhất đến quyết định sử dụng thẻ của sinh viên với hệ số hồi quy chuẩn hóa Beta = 0,486 (Beta chưa chuẩn hóa = 0,663; p < 0,05) cùng điểm trung bình đánh giá cao đạt 3,776/5,00. Sinh viên thế hệ trẻ đánh giá rất cao tính nhanh chóng của quy trình mở thẻ trực tuyến, hạn mức ban đầu linh hoạt, cùng các chương trình ưu đãi hoàn tiền, tích lũy điểm thưởng và trả góp học phí lãi suất 0%. Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Nguyễn Thị Ngọc Hiền (2022) tại Ngân hàng PVcomBank.

Thứ hai, Tính dễ sử dụng có tác động ngược chiều đến quyết định sử dụng thẻ với hệ số Beta chuẩn hóa = -0,193 (Beta chưa chuẩn hóa = -0,205; p < 0,05) và điểm trung bình là 3,169/5,00. Phát hiện đặc thù này phản ánh tâm lý thận trọng của sinh viên: khi một công cụ tín dụng quá dễ dàng tiếp cận và thao tác một chạm mà không đòi hỏi chứng minh tài chính khắt khe, người dùng trẻ có xu hướng lo sợ việc mất kiểm soát chi tiêu, dễ rơi vào bẫy tín dụng và gánh chịu phí phạt trễ hạn. Điều này tạo ra rào cản tâm lý khiến họ e dè hơn khi quyết định mở thẻ.

Thứ ba, Nhận thức kiểm soát hành vi tác động cùng chiều với hệ số Beta chuẩn hóa = 0,114 (Beta chưa chuẩn hóa = 0,114; p < 0,05) cùng điểm trung bình đạt 3,586/5,00. Sinh viên có sự am hiểu về quản lý dòng tiền cá nhân và tự tin vào khả năng trả nợ đúng hạn sẽ có xu hướng chủ động đăng ký sử dụng thẻ tín dụng cao hơn. Phát hiện này hoàn toàn củng cố cho luận điểm lý thuyết TPB của Ajzen (1991).

Các dữ liệu thực nghiệm trên có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu thu nhập và giới tính của mẫu khảo sát; đồ thị Scree Plot mô tả các điểm gãy trích xuất nhân tố; cùng bảng ma trận xoay thành phần (Rotated Component Matrix) và bảng trọng số hồi quy chuẩn hóa nhằm so sánh trực quan cường độ tác động giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực chứng, nhóm nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa quyết định sử dụng thẻ tín dụng an toàn:

1. Chuẩn hóa quy trình định danh điện tử và tối ưu hóa hệ thống phê duyệt thẻ số

   • Hành động cụ thể: Tích hợp giải pháp eKYC tự động, cho phép thẩm định hồ sơ sinh viên dựa trên mã định danh sinh viên và kết quả học tập, rút ngắn thời gian phát hành thẻ phi vật lý xuống dưới 15 phút.
   • Chỉ tiêu định lượng (Target Metric): Nâng tỷ lệ chuyển đổi từ ý định sang mở thẻ thực tế của sinh viên từ mức 15,5% hiện tại lên 35% trong vòng 12 tháng.
   • Timeline & Chủ thể thực hiện: Khối Công nghệ thông tin và Khối Ngân hàng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại triển khai từ Quý 1 đến Quý 3.

2. Thiết kế gói thẻ tín dụng học đường với hạn mức bảo đảm và chính sách phí minh bạch

   • Hành động cụ thể: Cung cấp hạn mức tín dụng khởi điểm từ 3.000.000 đến 8.000.000 VNĐ phù hợp với mức thu nhập bình quân của 66,9% sinh viên; áp dụng chính sách miễn 100% phí thường niên trọn đời và cố định lãi suất ưu đãi cho các giao dịch thanh toán học phí hoặc giáo trình.
   • Chỉ tiêu định lượng: Thu hút ít nhất 2.000 sinh viên mở thẻ mới mỗi năm tại mỗi trường đại học liên kết.
   • Timeline & Chủ thể thực hiện: Phòng Phát triển sản phẩm thẻ các ngân hàng thương mại phối hợp cùng các trường đại học thực hiện định kỳ vào đầu mỗi năm học.

3. Tích hợp tính năng quản lý tài chính thông minh và giới hạn chi tiêu trên ứng dụng Mobile Banking

   • Hành động cụ thể: Phát triển module cá nhân hóa trên app ngân hàng cho phép sinh viên tự cài đặt trần chi tiêu theo tuần, tự động phân loại chi tiêu thiết yếu và gửi cảnh báo nhắc nợ trước ngày đáo hạn từ 3 đến 5 ngày nhằm giải tỏa tâm lý e ngại mất kiểm soát thanh toán.
   • Chỉ tiêu định lượng: Giảm tỷ lệ phát sinh nợ quá hạn và phí phạt trễ hạn trong phân khúc sinh viên xuống dưới mức 1,2%.
   • Timeline & Chủ thể thực hiện: Đội ngũ thiết kế trải nghiệm người dùng (UI/UX) và Quản trị rủi ro ngân hàng hoàn thiện trong thời gian 6 tháng.

4. Tổ chức chuỗi hội thảo giáo dục tài chính cá nhân và xây dựng điểm tín dụng trẻ

   • Hành động cụ thể: Phối hợp cùng Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên UEF tổ chức tối thiểu 4 buổi tọa đàm chuyên đề mỗi năm về chủ đề "Kỹ năng quản trị tài chính cá nhân và thiết lập lịch sử tín dụng sạch thời 4.0".
   • Chỉ tiêu định lượng: Nâng tỷ lệ nhận thức đúng về quyền lợi và nghĩa vụ khi sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên từ 78,3% lên trên 95%.
   • Timeline & Chủ thể thực hiện: Phòng Marketing ngân hàng phối hợp cùng Ban Công tác sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM triển khai xuyên suốt năm học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc Khối Khách hàng cá nhân và Phòng Marketing tại các Ngân hàng thương mại: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm căn cứ dữ liệu để xây dựng chiến lược định vị sản phẩm thẻ cho thế hệ Gen Z, tinh chỉnh chính sách tín dụng vi mô và nâng cao hiệu quả tiếp thị số tại các trường đại học.
• Ban Giám hiệu, Phòng Công tác sinh viên và Cố vấn học tập tại các Trường Đại học: Ứng dụng mô hình để nắm bắt nhu cầu tài chính thực tế của sinh viên, từ đó lồng ghép các học phần giáo dục tài chính số vào chương trình định hướng tân sinh viên nhằm ngăn ngừa các rủi ro tín dụng đen.
• Học viên cao học, Giảng viên và Nhà nghiên cứu kinh tế - tài chính: Kế thừa khung lý thuyết TPB mở rộng và bộ thang đo chuẩn hóa đã qua kiểm định Cronbach's Alpha và EFA trên phần mềm SPSS 23 để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan đến hành vi tài chính tiêu dùng.
• Sinh viên đại học và người tiêu dùng trẻ: Tham khảo để hiểu rõ cơ chế vận hành của thẻ tín dụng, nhận diện các bẫy chi tiêu quá hạn, từ đó chủ động xây dựng kỹ năng quản lý ngân sách và hình thành điểm tín dụng cá nhân tích cực cho tương lai.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tính dễ sử dụng lại tác động ngược chiều đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên trong nghiên cứu này?
Kết quả hồi quy với hệ số Beta = -0,193 cho thấy khi các rào cản sử dụng thẻ bị loại bỏ tối đa, sinh viên lại nảy sinh tâm lý e ngại mất kiểm soát tài chính. Mẫu khảo sát ghi nhận 66,9% sinh viên có thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng, do đó tính tiện lợi quá mức của thanh toán một chạm làm gia tăng nỗi sợ phát sinh nợ xấu và phí phạt trễ hạn ngoài khả năng chi trả.

Nghiên cứu này có ý nghĩa gì đối với việc thiết kế sản phẩm thẻ cho sinh viên tại các ngân hàng?
Nghiên cứu chỉ ra biến Khả năng đáp ứng của hệ thống ngân hàng có tác động mạnh nhất với Beta = 0,486. Các ngân hàng cần tập trung đẩy mạnh phê duyệt trực tuyến qua eKYC trong 15 phút, thiết kế hạn mức từ 3 đến 8 triệu đồng, đồng thời cung cấp ưu đãi trả góp 0% học phí thay vì chỉ tập trung vào các ưu đãi mua sắm xa xỉ.

Cơ sở pháp lý nào điều chỉnh trực tiếp hoạt động phát hành và sử dụng thẻ tín dụng tại Việt Nam?
Hoạt động phát hành và sử dụng thẻ tín dụng tại Việt Nam được điều chỉnh bởi Thông tư 19/2016/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (cùng các thông tư sửa đổi, bổ sung liên quan). Văn bản quy định rõ quyền hạn, nghĩa vụ của tổ chức phát hành thẻ, điều kiện cấp hạn mức tín dụng và các biện pháp bảo vệ an toàn cho chủ thẻ.

Quy mô mẫu 420 sinh viên tại một trường đại học có đảm bảo tính đại diện khoa học không?
Quy mô 420 mẫu hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn của Hair và cộng sự (2014) cho 21 biến quan sát (yêu cầu tối thiểu 155 mẫu). Dù sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện tại UEF, các chỉ số kiểm định KMO = 0,840 và kiểm định ANOVA Sig = 0,000 chứng minh mẫu có độ tin cậy nội tại cao và phản ánh sát đặc trưng tiêu dùng của sinh viên khối ngành kinh tế tại TP.HCM.

Làm thế nào để sinh viên năm 2 kiểm soát rủi ro tài chính khi bắt đầu sử dụng thẻ tín dụng?
Sinh viên cần nâng cao nhận thức kiểm soát hành vi (nhân tố có Beta = 0,114) bằng cách chỉ sử dụng tối đa 30% đến 40% hạn mức được cấp, luôn thanh toán toàn bộ dư nợ trong thời gian 45 ngày miễn lãi để không phát sinh lãi suất quá hạn, đồng thời chủ động cài đặt hạn mức giao dịch theo ngày trên ứng dụng di động.

Kết luận

• Đề tài đã xây dựng và kiểm định thành công mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của sinh viên năm 2 UEF với cỡ mẫu 420 quan sát đạt chuẩn khoa học.
• Phân tích thực chứng khẳng định Khả năng đáp ứng của hệ thống ngân hàng là nhân tố tác động tích cực mạnh nhất (Beta = 0,486), tiếp theo là Nhận thức kiểm soát hành vi (Beta = 0,114), trong khi Tính dễ sử dụng có tác động ngược chiều (Beta = -0,193).
• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng tiêu dùng tài chính của sinh viên với 78,3% nhận biết về thẻ tín dụng và 46,4% có ý định mở thẻ trong tương lai, mở ra dư địa thị trường rất lớn cho các ngân hàng bán lẻ.
• Đóng góp học thuật quan trọng của đề tài là kiểm chứng sự thích ứng của lý thuyết TPB trong bối cảnh thanh toán số học đường, đồng thời chỉ ra phản ứng tâm lý phòng vệ của người tiêu dùng trẻ trước các tiện ích thanh toán quá dễ dàng.
• Các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng phạm vi khảo sát liên trường trên địa bàn toàn quốc và áp dụng phương pháp phân tích phương trình cấu trúc tuyến tính (SEM) để đánh giá sâu hơn mối quan hệ trung gian giữa ý định và hành vi sử dụng thực tế.

Doanh nghiệp ngân hàng và các đơn vị giáo dục có thể ứng dụng ngay hệ thống khuyến nghị từ luận văn này để chuẩn hóa các gói tín dụng sinh viên, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt văn minh, bền vững và an toàn cho thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I1 trình bảy một cái nhìn tông quan về nghiên cứu, đi sâu vào các yếu tố thúc đây việc chọn đề tài, bao gồm thực trạng và các lý do cụ thể. Nó cung cấp một cái nhìn tổng quan về vấn đề nghiên cứu, xác định rõ ràng mục tiêu, đối tượng, và phạm vi của nghiên cứu, cùng như phương pháp nghiên cứu được áp dụng. Chương này cũng nhân mạnh ý nphĩa khoa học và thực tiễn của đề tài, củng với cầu trúc tông thê của đê tài. Chuong 2 Tổng quan lý thuyết 2.1 Khái niệm và các loại thẻ tín dụng 2.1 Khải niệm Thẻ tin dung (credit card) la thé cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trong phạm vi hạn mức tín dụng đã được cấp theo thỏa thuận với tổ chức phát hành thẻ (Khoản 3, điều 3 thông tư 19/2016/TT-NHNN).2 Các loại thẻ tín dụng - Thẻ khắc chữ nổi: Là loại thẻ tín dụng đầu tiên xuất hiện trên thị trường.

Tuy nhiên, vì kĩ thuật làm thẻ thô sơ với việc khắc nỗi thông tin lên mặt thẻ dẫn đến việc dễ dang bị lợi dụng lam gia nén hiện nay hầu như không còn loại thẻ này. - - Thẻ băng từ: Là loại thẻ được sử dụng khá rộng rãi với thiết kế mang tính cải tiến như mã hóa thông tin thẻ và chủ thẻ trên băng từ mặt sau thẻ. Tuy nhiên loại thẻ này rất dễ bị lợi dụng lay tién vi không mã hóa an toàn được, nên hiện nay thế giới đang có xu hướng chuyền sang thẻ có gắn chip. - _ Thẻ thông minh: Là loại thẻ mới nhất và đang dân thay thế thẻ băng từ, Với kỹ thuật vi xử ly tin học, việc gắn chip vào thẻ giúp thẻ mang được nhiều thông tin và bảo mật hơn.

Điều này giúp việc thanh toán trở nên đễ dàng và bảo mật hơn. - _ Thẻ nội địa: Là loại thẻ bị giới hạn tronp một quốc gia. - Thẻ quốc tế: Là loại thẻ dùng ngoại tệ mạnh đề thanh toán, được chấp nhận rộng rãi trên phạm vi toản thế giới. Đây là loại thẻ được ưa chuộng nhất vì tính tiện lời của nó.2 Cơ sở lý thuyết về hành vi chọn sử dụng thẻ tín dụng 2.1 Lý thuyết hành vi người tiêu dùng Hanh vi tiéu dùng là những hành vị cụ thể của một cá nhân khi đưa ra một quyết định mua sắm, sử dụng, vứt bỏ một sản phâm và dịch vụ nào đó (Philip Kotler & Sidney J Levy, 1969).

Đây là một nhiệm vụ quan trọng và ảnh hướng rất lớn tới quy trình quyết định vẻ tiếp thị của doanh nghiệp. Việc nghiên cứu về hành vi người tiêu dùng sẽ cho doanh nghiệp biết được về đối tượng mục tiêu mà họ đang hướng tới và từ đó có thé tao ra các sản phâm hợp với xu hướng khách hàng hơn.2 Các mô hình hành vi người tiêu dùng phố biến Mô hình hành v1 người tiêu dùng theo Philip Kotler Đặc =. a ‡ i Quá trình ra Quyết định Tac nhan | Tác nhân diem của t - 7 Fs quyet dinh cua của người Marketing khác gười we người mua mua mua San pham | Kinh tê Văn hóa | Nhận thức vân đề Lựa chọn sản phẩm Giá Công nghệ Xã hội Tìm kiêm thông Lựa chọn —> - - tin thương hiệu Phân phối | Chính trị Cá tính Danh giá khả Thời gian năng thay thê mua Truyền Văn hóa Tâm lý Quyết định mua Số lượng mua thông marketing Hành vi sau khi Imua Hình 2.I M6 hinh hanh vi người tiêu dùng (Nguồn: Philip Kotler, 2001) Mô hình hộp đen người tiêu dùng “Hộp đen” của Phân ứng của người Môi trường người mua mua Các đặc điểm của Quan điểm và sở thích kichthich lee người mua mua hàng San pham Kinh tế Quy trình ra quyêt Hành vi mua hàng: mua định của người gì, khi nào, ở đâu và bao Giá cả Công nghệ mua nhiêu Phân phối Xã hội Quan điểm về mối liên hệ Chiêu thị Văn hóa giữa thương hiệu và cty Hình 2.2 Mô hình hộp đen người tiêu dùng (Nguồn: Philip Kotler, 2001) 2. Yếu tô tác động tới hành vi người tiêu dùng Có 4 yêu tố tác động tới hành vi người tiêu dùng: Văn hóa, Xã hội, Cá nhân, Tam ly.

Văn hóa Văn hóa An - Các nhóm Cá nhân Văn hóa đặc thù Gia đình Tâm lí Tuôi Nghề nghiệp Hoàn cảnh kinh tế Động cơ nhận Phong cách sông, thức và kiến Vai trò và địa NGUOI MUA Tầng lớp xã hội vị Nghê nghiệp thức Niềm tin va quan diém Hinh 2.3 Yéu to tic động tới hành vi tiêu dùng (Nguồn: tổng hợp) 2.4 Quy trình quyết định chọn mua của người tiêu dùng Đề đánh giá chính xác những yếu tổ tác động đến hành vi của người tiêu dùng, chúng ta cần xác định được điểm bắt đầu và kết thúc trong quy trình mua sắm của khách hàng. Từ đó nhận diện được những tác nhân ảnh hưởng để xây dựng mô hình hành vi tiêu dùng. Theo Philip Kotler, các hành động và quyết định mua của người tiêu đùng đều trải qua quy trình gồm 5 bước như mô hình: Nhận biết Tìm kiếm Đánh giá Quyếtđịnh Phản ứng nhu cầu *Ị thông tin J» lựa chọn J»| mua va hank | "| sau mua Hình 2.4 Quy trình quyết định chọn mua của người tiêu dùng (Nguồn: Philip Kotler, 2001) 2. Lý thuyết nghiên cứu hành vi sử dụng thẻ tín dụng 2.1 Thuyết hành động hợp by (TRA) Năm 1975, Ajzen và Fishbein đã đề xuất xây dựng thuyết hành động hợp lý, đây là lý thuyết nền tảng trong việc nghiên cứu về ý định hành vi người tiêu dùng.

Học thuyết xuất phát từ lĩnh vực tâm lý xã hội, các mô hình về sự thuyết phục và các lý thuyết về thái độ. Các thuyết của Fishbein chỉ ra rằng sự cố gắng thực hiện hành vị sẽ tác động tới hành vị thực sự của một người, cụ thể là bị tác động bởi quy chuẩn chủ quan và thái độ. Thái độ là cảm xúc cá nhân đối với hành vi mục tiêu đựa trên sự chấp nhận tích cực hoặc tiêu cực (Davis và c. Quy chuẩn chủ quan được mô tả là sự nhận thức của cá nhân đối với các áp lực xã hội dẫn đến việc quyết định thực hiện hay không thực hiện một hành vị (AJzen, 1991).

Niêm tin đối với nhừng thuộc tinh san pham » \/ Do ludngniém tn Thái độ đôi với những thuộc tỉnh của sản phâm Xu hướng Hành vi Niêm tin về nhừng người hanh vi thực sự ảnh hưởng sẽ nghĩ rằng tôi nên hay không nên mua sản phâm Chuẩn cat X/_ chi quan Sự thúc đây làm theo ý muốn của những người ảnh hưởng Hình 2.5 Mô hình thuyết hành động hợp lÿ (TR.2 Thuyết hành vi dự định (TPB) Thuyết hành động hợp lý vẫn còn đang tồn tại nhiều tranh cãi về mối quan hệ siữa ý định hành vi và hành động thực tế. Một vài nghiên cửu đã chỉ ra được hạn chế trong một vải hoản cảnh, ý định hành vi không phải luôn luôn tác động tới hành động thực tế. Chính vì vậy, Ajzen quyết định cải tiến và mở rộng thuyết hành động hợp lý vào năm 1985 và tiếp tục bố sung, chỉnh sửa vào năm 1991, 2002. Học thuyết hành vi dự định kế thừa hai nhân tố chính từ học thuyết hành động hợp lý là 13 thai d6 déi voi hanh vi va chuan chu quan, déng thoi Ajzen bé sung thém nhan té mới là Nhận thức kiểm soát hành vi.

Như vậy, theo mô hình lý thuyết này, Ajzen đã chỉ ra rằng: Thái độ đối với hành vi, chuẩn chủ quan cảng tích cực và kiểm soát hành vi thực tế cảng cao, cá nhân cảng có xu hướng thực hiện ý định hành vi khi có cơ hội (AJzen, 1991). Thái độ đối với hành vi Nhận thức kiêm soát hành Hình 2.6 Mô hình thuyết hành vì dự định (Nguồn: Ajzen, 1991) 2.4 Các nghiên cứu trước liên quan 2.1 Nghiên cứu trong nước Nghiên cứu của Bùi Ngọc Toản - 31/08/2017 Đề tài: Nghiên cứu ý định sử dụng thẻ tín dụng của người dân tại thành phố Hỗ Chí Minh. Đối tượng khảo sát: có 201 phiếu khảo sát (106 nam và 95 nữ), người dân ngẫu nhiên trên địa bàn TP. Xu hướng nghiên cứu: xác định các yếu tô ảnh hướng đến ý định sử dụng thẻ tín dụng của người dân TP.

Yếu tổ quyết định dùng thẻ: (1) Hiệu quả mong đợi, (2) Nỗ lực mong đợi, (3) Điều kiện thuận tiện, (4) Ảnh hưởng xã hội. Kết quả thực hiện mô hình: Hiệu quả mong đợi, ảnh hướng xã hội là yếu tổ tác dộng mạnh đến ý định sử dụng thẻ tín dụng của người dân tại thành phố Hồ Chí Minh. 2 yếu tổ còn lại có ảnh hướng ít đến ý định sử dụng thẻ tín dụng. Kết quả nghiên cứu: kết quả nghiên cứu cho thấy, hiệu quả khách hàng mong đợi, ảnh hưởng từ xã hội, nỗ lực mong đợi và điều kiện thuận tiện tác động có ý nghia thống kê đến ý định sử dụng thẻ tín dụng của người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Hạn chế nghiên cứu: số quan sát còn ít và chỉ thực hiện khảo sát tại Thành phố Hồ Chí Minh, chưa có điều kiện để nghiên cứu tại các khu vực khác. Nghiên cứu của Nguyễn Thị Ngọc Hiền cùng các cộng sự - 2022 Đề tài: Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng tại Ngân hàng Thương mại Cô phần Đại Chúng Việt Nam — Chi nhánh Ninh Kiều. Mục tiêu nghiên cứu: góp phần gia tăng sự phát triển thẻ tín dụng của PVcomBank trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Đối tượng khảo sát: 150 khách hàng tại PVcomBank Ninh Kiều.

Xu hướng nghiên cứu: Tìm các nhân tô ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng. Yếu tô quyết định dùng thẻ: (1) Thái độ đối với hành vi sử dụng, (2) Chuẩn chủ quan, (3) Nhận thức về kiểm soát hành vi sử dụng thẻ, (4) Chi phí sử dụng thẻ, (5) Khả năng đáp ứng hệ thống của ngân hàng, (6) Chính sách marketing. Kết quả thực hiện mô hình: Nhân tổ ảnh hưởng mạnh đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng mà Ngân hàng cần quan tâm là thái độ, chí phí và nhận thức. Kết quả nghiên cứu: Thái độ với hành vi sử dụng thẻ, chuẩn chủ quan, nhận thức thức về kiếm soát hành vi sử dụng thẻ, khả năng đáp ứng hệ thống của Ngân hàng, chính sách Marketing.

Tác động đến quyết định sử dụng thẻ tín đụng của khách hàng tại PVcomBank Ninh Kiều. Nghiên cứu của Nguyễn Đinh Yến Oanh và Phạm Thị Bích Uyên - 03/09/2023 Đề tài: Một số nhân tố ảnh hưởng đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng của khách hàng cá nhân tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh An Giang.