Chương 1, luận văn trình bày khái niệm về IoT, về lịch sử ra đời, các thuật ngữ khác nhau được dùng ở trong IoT, những đặc điểm của mạng IoT, và về những ứng dụng của mạng IoT ở trong các lĩnh vực quan trọng của cuộc sống như là y tế, xây dựng, và các ứng dụng của IoT trong việc quản lý các tài nguyên mạng nói chung 1.1 Khái niệm Internet of Thing, hay còn được viết tắt là IoT, được dịch ra tiếng Việt là Mạng luới vạn vật kết nối Internet là một khái niệm mới xuất hiện trong những năm gần đây. Đây là là một mạng liên kết, trong đó các thiết bị sẽ được lắp đặt các bộ phận cảm biến, thu phát để có thể truyền dữ liệu đến cho các thiết bị khác, từ đó tất cả các thiết bị sẽ có được sự hoạt động thống nhất với nhau. Các thiết bị, các toà nhà, và các thiết bị đeo được, sẽ được lắp đặt thêm các bộ phận điện tử khác, ví dụ như cảm biến, cơ cấu vận hành, phần mềm xử lý, cùng với khả năng kết nối với mạng internet, giúp các thiết bị này có thể thu thập dữ liệu và truyền tải cho các thiết bị khác cùng xử lý. Mạng lưới vạn vật kết nối Internet 2 Luan van Vào năm 2013, tổ chức Global Standards Initiative on Internet of Things (IoT-GSI), tạm dịch là tổ chức sáng kiến toàn cầu về mạng kết nối vạn vật, đã định nghĩa IoT là hạ tầng cơ sở toàn cầu phục vụ cho xã hội thông tin, hỗ trợ các dịch vụ điện toán đám mây chuyên sâu, thông qua các vật thể thực hoặc là vật thể ảo.
Chúng được kết nối với nhau nhờ vào công nghệ thông tin và kết nối, truyền thông tin cho nhau thông qua các bộ phận tích hợp, và với tiêu chí như vậy, thì một vật được xem là trong mạng kết nối vạn vật, nếu vật đó có thể được định dạng và có thể được điều khiển từ xa thông qua hệ thống mạng hiện có, tạo điều kiện giúp cho thế giới thực tế được kết nối với nhau một cách trực tiếp hơn thông qua hệ thống điện toán đám mây. Điều này dẫn đến kết quả là hiệu năng, độ chắc chắn, và lợi ích về kinh tế mà những vật thể mang lại sẽ tăng lên, đồng thời sẽ giảm thiểu được sự can dự của con người. Khi hệ thống mạng vạn vật kết nối được trang bị thêm hệ thống cảm biến và thêm các cơ chế vận hành, hệ thống này trở thành một hình thức của hệ thống kết hợp giữa ảo và thực, với tính tổng quan cao hơn do kết nối được nhiều vật thể hơn. Công nghệ mạng lưới này bao trùm những công nghệ như điện toán đám mây thông mình, nhà máy ảo, smart home, giao thông thông minh, thành phố thông minh, bãi đỗ xe thông minh,.
Mỗi một vật thể được nhận dạng một cách riêng biệt trong hệ thống điện toán đám mây nhúng, và có khả năng kết nối và phối hợp với nhau trong cùng một hệ thống Internet hiện có. Các chuyên gia hàng đầu trong ngành nhận định là mạng lưới vạn vật kết nối sẽ bao phủ khoảng 30 tỉ vật trước năm 2020. Nói một cách chi tiết hơn, hệ thống mạng vạn vật kết nối cung cấp cho các thiết bị một phương thức kết nối chuyên sâu về mặt hệ thống và dịch vụ. Kết nối 3 Luan van này được nhận định là có nhiều hơn rất nhiều những ưu điểm so với kiểu truyền tải từ máy sang máy trước đây.
Đồng thời, đa số các dạng tên miền, ứng dụng và các dạng giao thức ở trên mạng internet sẽ đều được mạng lưới vạn vật kết nối này hỗ trợ. Sự kết nối giữa muôn vàn các thiết bị với nhau này hứa hẹn sẽ mở ra được một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của sự tự động hoá trong hầu hết các lĩnh vực của cuộc sống, từ việc ứng dụng trong việc chế tạo các mạng lưới thông minh, đến việc chế tạo các hệ thống thông minh như là thành phố thông minh, bãi đỗ xe thông minh, nhà hàng thông minh,. Mạng vạn vật kết nối là một viễn cảnh của thế giới, trong đó mỗi đồ vật, mỗi một con người sẽ mang cho mình một định dạng, danh tính riêng, và tất cả sẽ được kết nối với nhau trong cùng một mạng lưới. Mỗi một định danh, một sự vật sẽ có khả năng truyền tải và trao đổi thông tin, dữ liệu với nhau thông qua một mạng dữ liệu duy nhất mà không cần đến sự can thiệp của con người để có thể thực hiện việc đó.
Mạng vạn vật kết nối đã được hội tụ và phát triển lên nhờ sự phát triển của công nghệ không dây, các loại công nghệ vi mô, cũng như là sự mở rộng của internet. Nói một cách đơn giản thì mạng vạn vật kết nối đó chính là một tập hợp các vật có khả năng kết nối và truyền dữ liệu với nhau, ngoài ra những vật trên có khả năng tương tác với thế giới bên ngoài để có thể thực hiện một nhiệm vụ nào đó. Một vật nằm trong hệ thống vạn vật kết nối có thể là trái tim nhân tạo đang hoạt động trong một bệnh nhân, cũng có thể là một con chó ở trong một trang trại được đeo một bộ chip nhỏ xíu ở dưới da, hoặc cũng có thể là một chiếc xe ô tô được tích hợp bộ định vị và có thể cảnh báo tài xế khi cảm biến phát hiện bánh xe bị xì lốp, 4 Luan van hoặc là bất kỳ một vật thể nhân tạo hoặc trong thiên nhiên nào mà được gắn một định danh và có khả năng truyền tải thông tin thông qua mạng lưới vạn vật kết nối. Cho đến thời điểm hiện nay, mạng vạn vật kết nối đang dừng lại ở mức kêt nối giữa máy với máy, thường được áp dụng trong các ngành sản xuất, công nghiệp sản xuất năng lượng, lọc dầu,.
Với khả năng tích hợp các bộ cảm biến, vi điều khiển trong các hệ thống máy với máy, được xem là những hệ thống thông minh, và đang ngày càng được nghiên cứu để mở rộng ra nhiều hơn những hệ thống thông minh khác. Với sự hỗ trợ của các công nghệ hiện nay, các thiết bị đã được gắn các bộ cảm biến để thu nhận thông tin từ thế giới bên ngoài, rồi sau đó sẽ tự động truyền gửi thông tin đó đến các thiết bị khác. Các ví dụ hiện đang có trên thị trường đó chính là nhà thông minh được trang bị các tính năng như tự động đóng rèm, tự động bật lò sưởi nếu nhiệt độ xuống thấp, hệ thống đo đạc và thông gió, hệ thống điều chỉnh không khí, các thiết bị sấy, giặt quần áo được kết nối, máy lọc không khí, các loại tủ lạnh có sử dụng wifi để người sử dụng có thể điều khiển từ nơi khác khi cần thiết. Sau này, khi được triển khai đến mức tự động hoá, thì mạng vạn vật kết nối sẽ được áp dụng đại trà ở trong nhiều lĩnh vực của đời sống.
Khi đó, mạng vạn vật kết nối sẽ hứa hẹn là sẽ tạo ra được một lượng khổng lồ các loại dữ liệu từ đa dạng các nguồn, dẫn đến là sự đòi hỏi một tốc độ truyền dữ liệu nhanh, một bộ lưu trữ khổng lồ, một hệ thống các cách đánh chỉ mục, xử lý các dạng dữ liệu này một cách thông minh hơn. Mạng vạn vật kết nối đang là một trong những cốt lõi quan trọng nhất của việc phát triển thành phố thông minh và các hệ thống quản lý năng lượng thông minh. 5 Luan van Khái niệm Mạng vạn vật kết nối lần đầu tiên được ra mắt thế giới nhờ Kevin Ashton, người lúc đó đang làm việc tại Proter và Gamble, sau đó được đổi tên thành công ty MIT’s Auto-ID. Ông giới thiệu khái niệm này với thế giới vào năm 1999.2 Thuật ngữ Thuật ngữ mạng vạn vật kết nối ( Internet of Things, IoT), là một khái niệm để chỉ một mạng lưới gồm rất nhiều những thiết bị có khả năng nhận biết, cũng như là trao đổi thông tin đến các sự vật khác trong mạng lưới.
Cụm từ này được đưa ra bởi ngài Kevin Ashton vào năm 1999. Ông là người đã sáng lập ra trung tâm Auto-ID. Đây là một địa điểm nổi tiếng thế giới, nơi đã nghiên cứu và đưa ra những quy chuẩn toàn cầu dành cho RFID, một phương thức giao tiếp không dây được áp dụng với sóng radio, cũng như một số cảm biến khác. Sau khi được ông đưa ra thế giới vào năm 1999, thì khái niệm mạng vạn vật kết nối đã dần dần được dùng nhiều hơn bởi các nhà phân tích và các hãng sản xuất điện tử.
Vạn vật ở đây có thể được hiểu theo nhiều nghĩa. Đó có thể là một máy theo dõi nhịp tim và gửi dữ liệu cho các thiết bị khác. Đó có thể là một con gia súc được gắn chip sinh học để theo dõi sức khoẻ và gửi dữ liệu về mạng thông tin của trang trại đó. Hoặc đó cũng có thể là một chiếc xe hơi với cảm biến về lượng hơi còn lại ở trong lốp xe, và báo lại cho người sử dụng biết.
Hoặc đó cũng có thể là một thiết bị phân tích gen để quan sát môi trường, thức ăn, mầm bệnh của môi trường xung quanh. Hoặc cũng có thể là một thiết bị chuyên dụng để hỗ trợ đội chữa cháy trong hoạt động phát hiện ra người gặp nạn và giải cứu. 6 Luan van Các chuyên gia trong ngành gợi ý là có thể coi Vạn Vật ở đây nên là một tổng thể được kết hợp hài hoà giữa phần cứng, phần mềm, các loại dữ liệu, cũng như là kết nối dịch vụ mạng.3 Lịch sử Vào năm 1999 thì nhà khoa học Kevin Ashton đã đưa ra cho thế giới một thuật ngữ mới đó chính là Internet of Things, hay gọi cách khác là mạng vạn vật kết nối Internet, nhằm để chỉ các vật thể có thể được gắn thêm các thiết bị để thế giới có thể nhận biết đến sự tồn tại của chúng. Vào năm 2016, thì khái niệm Mạng vạn vật kết nối Internet đã khẳng định được vị trí của mình trong bước phát triển tất yếu của nhân loại, nhờ việc hội tụ được nhiều công nghệ thiết yếu, cần thiết cho việc vận hành mạng lưới này.
Những công nghệ này bao gồm công nghệ truyền tải vô tuyến hiện đang có mặt một cách phổ biến trên khắp thế giới, khả năng phân tích dữ liệu vào cùng một thời điểm tốt đến từ các siêu máy tính, các loại cảm biến đã được thu nhỏ gọn đến mức tối thiếu, và các hệ thống nhúng đã được phát triển đến một mức nhất định.