Đặt vấn đề nghiên cứu: Cùng với sự tăng trưởng và phát triển không ngừng của nền kinh tế, nhu cầu vốn đã và đang là một nhu cầu vô cùng cấp thiết cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị cũng như chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Có vốn chúng ta mới có thể thực hiện được công nghiệp hoá hiện đại hoá, mà đặc biệt là nguồn vốn trung - dài hạn. Trên nền tảng đó NHTM với tư cách là trung tâm tiền tệ - tín dụng của nền kinh tế đã đặt ra mục tiêu toàn ngành là: ― Tìm cách mở rộng và nâng cao tỷ trọng các nguồn vốn trung - dài hạn nhằm đầu tư vào cơ sở vật chất kỹ thuật, đổi mới công nghệ trực tiếp phục vụ cho việc mở rộng sản xuất và lưu thông hàng hoá‖. Là một thành phần của NHTM, Vietcombank Cần Thơ đã chủ trương đẩy mạnh hoạt động tín dụng trung- dài hạn đối với các cá nhân và DN thuộc mọi thành phần kinh tế bên cạnh hoạt động tín dụng ngắn hạn truyền thống.
Trong những năm gần đây hoạt động tín dụng trung- dài hạn của Chi nhánh đã đạt được kết quả đáng kể, song còn không ít những mặt hạn chế về quy mô cũng như chất lượng. Tuy nhiên, có nguồn vốn trung - dài hạn thôi là chưa đủ mà phải biết sử dụng hiệu quả nguồn vốn đó thì mới phát huy hết được vai trò tích cực cũng như chống lại sự lãng phí. Hay nói một cách khác, chỉ khi nào mở rộng gắn liền với nâng cao chất lượng tín dụng trung - dài hạn thì nguồn vốn trung - dài hạn mới phát huy được vai trò tích cực của mình. Mặc dù vậy, trước những biến động không ngừng của nền kinh tế thị trường thì chúng ta không thể nào dự đoán hết được những rủi ro có thể xảy ra, ảnh hưởng của nó tới hoạt động tín dụng nói chung và tín dụng trung - dài hạn nói riêng của toàn bộ ngành ngân hàng cũng như của Vietcombank Cần Thơ 1.
Lý do chọn đề tài: Trong quá trình công tác tại Vietcombank Cần Thơ trên 03 năm, tôi nhận thấy nhu cầu về tín dụng trung - dài hạn trên địa bàn TP Cần Thơ để mua nhà ở, đất ở, máy móc thiết bị, xe ô tô, đầu tư tài sản cố định của các DN là rất cao, … từ đó dư 2 nợ trung - dài hạn tại các Ngân hàng thương mại là rất cao trong đó có Vietcombank Cần Thơ, danh số năm sau luôn cao hơn năm trước, nhưng cho vay trung - dài hạn luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro vì thời gian cho vay càng dài thì rủi ro càng cao. Mặc dù Ngân hàng Ngoại thương đã có những biện pháp nhất định nhưng hoạt động tín dụng trung - dài hạn còn có nhiều khó khăn và tồn tại, ngân hàng cũng chưa phát huy hết hiệu quả và vai trò của nghiệp vụ này trong việc đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế, cũng như chất lượng tín dụng trung - dài hạn cũng còn nhiều vấn đề mà ngân hàng phải giải quyết. Nên tôi chọn đề tài: “Nâng cao chất lƣợng tín dụng trung - dài hạn tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Cần Thơ” để đánh giá được thực trạng hoạt động tín dụng tại Vietcombank Cần Thơ và đưa ra những giải pháp nhằm hạn chế rủi ro thấp nhất cho hoạt động kinh doanh của Ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu 2.
Mục tiêu chung Phân tích chất lượng hoạt động tín dụng trung – dài hạn KHBL tại Vietcombank Cần Thơ và đề ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng trong hoạt động cho vay trung - dài hạn trong thời gian tới. Mục tiêu cụ thể Hệ thống hóa cơ sở lý luận về chất lượng hoạt động tín dụng trung - dài hạn. Đánh giá thực trạng và chất lượng trong hoạt động cho vay trung - dài hạn của KHBL tại Vietcombank Cần Thơ giai đoạn 2017 – 2019. Đề xuất một số giải pháp xuất phát từ những tồn tại trong hoạt động cho vay trung - dài hạn của Chi nhánh.
Câu hỏi nghiên cứu Cơ sở lý luận nào phản ánh về chất lượng tín dụng trung – dài hạn ? Kết quả Chất lượng hoạt động tín dụng trung – dài hạn tại Vietcomabank Cần Thơ giai đoạn 2017-2019 như thế nào ? Từ những mặt đạt được và tồn tại, đề tài đề xuất giải pháp cụ thể nhằm nào nâng cao chất lượng tín dụng trung - dài hạn trong thời gian tới? 3 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 4. Không gian Đề tài được thực hiện tại Vietcombank Cần Thơ 4. Thời gian Nguồn số liệu phục vụ cho nghiên cứu đề tài thu thập trong 03 năm: 2017, 2018, 2019.
Đối tƣợng: Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng chất lượng hoạt động tín dụng trung - dài hạn tại Vietcombank Cần Thơ thông qua số liệu hoạt động của Chi nhánh từ 2017- 2019. Đối tượng khảo sát: Ngân hàng kinh doanh rất nhiều sản phẩm như: cho vay ngắn hạn giấy tờ có giá, chiết khấu, thấu chi, tín chấp, cho vay BĐS, mua xe ô tô, bổ sung vốn kinh doanh (KHBL (Hộ kinh doanh, SME) và KHBB), đầu tư tài sản cố định của các doanh nghiệp, …. Có thể chia theo thời gian thì có cho vay ngắn hạn và trung - dài dạn nhưng đề tài chỉ đi sâu vào phân tích về thực trạng chất lượng cho vay trung - dài hạn thuộc nhóm khách hàng bán lẻ (cá nhân và SME là chính). Từ đó, thấy những mặt đạt được, những măt tồn tại và đưa ra một số giải pháp nhằm năng cao chất lượng tín dụng trung - dài hạn tại Chi nhánh trong thời gian tới.
Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình phân tích thì đề tài cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu như thu thập thông tin, xử lý thông tin, thống kê mô tả, thống kê so sánh, Phân tích tổng hợp, … nhằm đưa ra những đánh giá, nhận định về vấn đề nghiên cứu. Nội dung Nghiên cứu Thực trạng hoạt động cho vay tại Vietcombank Cần Thơ trên địa bàn TP. Cần Thơ trong những năm qua. Những rủi ro gặp phải khi cho vay và các yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt động cho vay trung - dài hạn.
Chất lượng trong hoạt động cho vay trung – dài hạn tại Vietcombank Cần Thơ 4 thời gian qua, những tồn tại, bất cập cần giải quyết. Các giải pháp nào để thực hiện hạn chế rủi ro thấp nhất đồng thời mở rộng thị trường và năng cao chất lượng tín dụng trung - dài hạn. Đóng góp của đề tài Giúp hiểu rõ hơn về hoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP mà đặc biệt là hoạt động cho vay trung - dài hạn trên địa bàn nói chung và của Vietcombank Cần Thơ nói riêng trong thời gian qua. Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động cho vay trung - dài hạn trong việc đánh giá cho vay, giám sát, thu hồi nợ và ảnh hưởng của nó như thế nào khi xảy ra rủi ro không thu hồi được nợ cũng như ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng.
Tình huống xấu nhất là nợ xấu cao, dẫn tới mất thanh khoản và phá sản. Đánh giá được chất lượng tín dụng trung – dài hạn của Chi nhánh giai đoạn 2017 – 2019, nhận thấy được những mặt đạt được, những mặt còn tồn tại hạn chế tại Chi nhánh và đưa ra một số giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng trung - dài hạn trong thời gian tới. Giúp CBTD cũng như Ban lãnh đạo Ngân hàng Vietcombank Cần Thơ nhận biết được những rủi ro nào thường gặp trong thực tiển, nguyên nhân từ đâu (từ khách hàng, từ CBTD thiếu kinh nghiệm, do gánh nặng chỉ tiêu, từ chính sách Nhà Nước hay do cung cầu thị trường,…) để từ đó có những biện pháp phòng ngừa cụ thể cho từng trường hợp nhằm hạn chế rủi ro thấp nhất nhưng dẫn đảm bảo tăng trưởng ổn định. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu Một số nghiên cứu liên quan đến đề tài gồm có: - Lê Hữu Trị - Đại Học Cần Thơ, 2017, ―Phân tích hiệu quả hoạt động tín dụng trung – dài hạn tại Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín – Chi nhánh Cần Thơ‖: nội dung chính là phân tích, đánh giá tình hình hoạt động cho vay trung – dài hạn tại Ngân hàng, qua đó đề ra những giải pháp cho hoạt động tín dụng trung - dài hạn đạt hiệu quả, phù hợp với xu thế 5 phát triển của thời đại mới - thời kỳ kinh tế hội nhập.
Đề tài trình bày dư nợ nợ cho vay trung – dài hạn thông qua doanh số cho vay, doanh số thu nợ theo mục đích sử dụng vốn (Sản xuất, tiêu dùng, nông nghiệp) và theo thành phần kinh tế (DN quốc doanh, DN tư nhân, cá thể), dư nợ cho vay khách hàng cá thể luôn chiếm tỷ trọng cao mà điển hình là theo mục đích cho vay sản suất (do Chi Nhánh có sản phẩm cho vay bổ sung vốn kinh doanh trung - dài hạn). Đây cũng là hạn chế của Đề tài khi chưa phản ánh đúng về hiệu quả cho vay trung - dài hạn của Chi nhánh. - Nguyễn Đức Hùng - Đại Học Cần Thơ, 2016, ―Một số giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung - dài hạn tại Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam – Chi nhánh Cần Thơ”: Đề tài đưa ra những phân tích đánh giá thực tế về hoạt cho vay trung - dài hạn tại Chi nhánh, qua đó thấy được những mặt đã đạt, những mặt tồn tại, hạn chế và đưa ra một số gải pháp nhằm nâng cao chất lượng tín dụng trung – dài hạn tại Chi nhánh. Đề tài trình bày dư nợ nợ cho vay trung – dài hạn thông qua danh số cho vay, danh số thu nợ theo thời hạn (ngắn hạn, trung dài hạn) và theo thành phần kinh tế (Kinh tế quốc doanh, Kinh tế ngoài quốc doanh) dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn không cao và NQH cao, dư nợ cho vay trung – dài hạn chiếm tỷ trọng cao mà tập chung chủ yếu ở thành phần kinh tế quốc doanh (doanh nghiệp, tổ chức có vốn đầu tư Nhà nước).
Đây cũng là vấn đề nan giải của Chi nhánh khi chưa mở rộng cho vay ở các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, khách hàng cá thể, … từ đó Đề tài chưa có cơ sở dữ liệu để đánh giá chất lượng tín dụng trung – dài hạn ở thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, khách hàng cá thể có hiệu quả hay không.