phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, các biểu bảng, nội dung luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử. Chƣơng2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Vietcombank Đà Nẵng. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Vietcombank Đà Nẵng. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ VÀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ 1.
Khái niệm và đặc điểm dịch vụ ngân hàng điện tử 1. Khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử Hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử. Có quan niệm cho rằng dịch vụ Ngân hàng điện tử là dịch vụ của ngân hàng cho phép khách hàng có khả năng truy nhập từ xa nhằm: thu thập thông tin; thực hiện các giao dịch thanh toán, tài chính dựa trên các tài khoản lƣu ký tại Ngân hàng và đăng ký sử dụng các dịch vụ mới. Theo cách hiểu này, dịch vụ Ngân hàng điện tử chính là một hệ thống phần mềm vi tính cho phép khách hàng tìm hiểu hay sử dụng dịch vụ Ngân hàng thông qua việc kết nối mạng máy vi tính của mình với Ngân hàng.
Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam định nghĩa về dịch vụ ngân hàng điện tử là: “Các dịch vụ và sản phẩm ngân hàng hiện đại và đa tiện ích được phân phối đến khách hàng bán buôn và bán lẻ một cách nhanh chóng (trực tuyến, liên tục 24h/ngày và 7 ngày/tuần, không phụ thuộc vào không gian và thời gian) thông qua kênh phân phối (Internet và các thiết bị truy nhập đầu cuối khác như máy tính, máy ATM, POS, điện thoại để bàn, điện thoại di động…) được gọi là dịch vụ ngân hàng điện tử”. Qua khái niệm đã nêu ở trên có thể hiểu dịch vụ ngân hàng điện tử là các dịch vụ ngân hàng đƣợc cung cấp thông qua các phƣơng tiện điện tử và mạng viễn thông. Trong đó, theo Điều 4 Luật Giao dịch điện tử Việt Nam 2005 phƣơng tiện điện tử là các phƣơng tiện hoạt động dựa trên công nghệ điện, điện tử, kỹ thuật số, từ tính, truyền dẫn không dây, quang học điện tử hoặc công nghệ tƣơng ứng. Mạng viễn thông bao gồm mạng internet, mạng điện thoại, mạng vô tuyến, mạng intranet, mạng extranet… 8 Tổng quát nhất về dịch vụ ngân hàng điện tử có thể đƣợc diễn đạt nhƣ sau: Dịch vụ ngân hàng điện tử là dịch vụ mà tất cả các giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng, cá nhân và tổ chức dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hoá nhằm cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng.2 Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng điện tử DVNH điện tử mang đầy đủ các đặc điểm của DVNH đó là tính vô hình, mang lại những tiện ích cho khách hàng và lợi nhuận cho ngân hàng.
Tuy vậy, DVNH điện tử cũng có một số nét đặc trƣng cơ bản khác biệt so với DVNH nói chung, đó là công nghệ hiện đại ứng dụng trong nó và nhiều tiện ích mới mang lại. Lợi ích của phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử Với đặc tính là các giao dịch hoàn toàn đƣợc thực hiện thông qua thiết bị điện tử và mạng viễn thông, sự ra đời của các dịch vụ ngân hàng điện tử đã mang đến nhiều lợi ích thiết thực cho cả ngân hàng, khách hàng và xã hội. Đối với sự phát triển của nền kinh tế + Góp phần quan trọng đẩy nhanh chu chuyển vốn và đáp ứng tốt hơn các nhu cầu thanh toán của nền kinh tế. Điều đó làm cho luồng tiền từ mọi phía chảy vào ngân hàng lớn và đƣợc điều hoà với hệ số hữu ích cao, làm thay đổi cơ cấu tiền lƣu thông, chuyển từ nền kinh tế tiền mặt sang nền kinh tế chuyển khoản.
Thông qua hệ thống các DVNH điện tử, ngân hàng có thể kiểm soát các chu chuyển tiền tệ, hạn chế đƣợc các vụ rửa tiền, chuyển tiền bất hợp pháp và hạn chế tham nhũng. + Phát triển DVNH điện tử tạo động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức. DVNH điện tử luôn sử dụng những thành tựu của khoa học - công nghệ hiện đại, nhất là công nghệ thông tin và nguồn nhân lực chất lƣợng cao nhƣ trang bị máy vi tính thế hệ mới, kết nối hệ thống thanh toán qua mạng viễn thông hiện đại với một đội ngũ cán bộ, nhân viên ngân hàng giỏi về chuyên 9 môn, thành thạo công nghệ thông tin, có trình độ ngoại ngữ tốt nhờ đó, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo kịp xu thế hiện đại của thế giới. Các DVNH điện tử dựa trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại đang phát triển và đƣợc sử dụng ngày càng nhiều nhƣ thẻ ATM, Home banking, Phone banking, Internet banking.
Do vậy, đòi hỏi nhà cung cấp dịch vụ là các NHTM và khách hàng phải có am hiểu nhất định mới có thể sử dụng và vận hành đƣợc. Nhiều trong số các dịch vụ này tạo ra giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế, đây là một trong những tín hiệu cho thấy khi DVNH điện tử phát triển mạnh sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế tri thức, góp phần to lớn vào việc nâng cao năng suất lao động và hiệu quả phát triển nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Đối với khách hàng + DVNH điện tử giúp tiết kiệm chi phí cho khách hàng: Sử dụng các DVNH điện tử cho phép khách hàng tiết kiệm đƣợc rất nhiều chi phí giao dịch so với các DVNH truyền thống. Chi phí giao dịch ngân hàng điện tử đƣợc đánh giá là thấp nhất so với các hình thức giao dịch khác.
Điều này hoàn toàn có thể lý giải đƣợc vì một khi tiết kiệm chi phí triển khai các DVNH điện tử, giảm tải đƣợc nhiều khâu giao dịch thủ công, cho phép ngân hàng giảm phí dịch vụ để tăng sức cạnh tranh của ngân hàng đồng thời mang lại lợi ích lớn cho ngƣời sử dụng.1: Chi phí giao dịch thông qua các loại hình DVNH ĐVT: USD TT Hình thức giao dịch Phí bình quân 1 giao dịch 01 Giao dịch qua nhân viên ngân hàng 1,07 02 Giao dịch qua điện thoại 0,54 03 Giao dịch qua ATM 0,27 04 Giao dịch qua Internet 0,015 (Nguồn: Tạp chí ngân hàng số 6 năm 2012) 10 + DVNH điện tử giúp tiết kiệm thời gian giao dịch. Các DVNH điện tử đƣợc phân phối đến khách hàng một cách nhanh chóng (trực tuyến, liên tục 24/24 giờ, không phụ thuộc vào không gian và thời gian) thông qua kênh phân phối điện tử Internet, máy ATM, POS, điện thoại di động, điện thoại để bàn. Việc sử dụng các DVNH điện tử cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch thanh toán, tiền gửi, rút tiền, vay tiền và truy vấn các thông tin cần thiết một cách nhanh chóng, thuận tiện, dễ sử dụng. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Theo thống kê, thời gian giao dịch qua mạng Internet chỉ bằng 7% thời gian giao dịch qua fax và bằng 0,05% thời gian giao dịch qua bƣu điện. + DVNH điện tử giúp khách hàng tiếp cận thông tin nhanh và hiệu quả. Khi sử dụng DVNH điện tử, khách hàng không nhất thiết phải đến ngân hàng mà vẫn thực hiện đƣợc giao dịch tại nhà hay tại văn phòng. Với DVNH điện tử, bằng các phƣơng tiện truyền dẫn hiện đại, khách hàng có thể kiểm tra đƣợc tài khoản, thực hiện chuyển tiền, thanh toán phí dịch vụ, thanh toán thông qua thẻ tín dụng, xem tỷ giá ngoại tệ, chứng khoán, kinh doanh ngoại hối…để kịp thời nắm bắt các cơ hội đầu tƣ.
7 ngày/tuần và 24 giờ/ngày khách hàng có thể tiếp cận với các DVNH điện tử, truy cập thông tin mới nhất, mọi thứ đều diễn ra nhanh chóng qua hệ thống tự động của ngân hàng, không mất thời gian đến tận nơi chờ đợi, xếp hàng. Với mạng lƣới các ngân hàng đƣợc liên kết điện tử với nhau, khách hàng khi ở nƣớc ngoài vẫn có thể thực hiện dịch vụ thanh toán một cách bình thƣờng với một chiếc thẻ thanh toán quốc tế 1. Đối với ngân hàng Sự ra đời và phát triển của các DVNH điện tử có ảnh hƣởng tích cực đến hoạt động của toàn bộ hệ thống ngân hàng, DVNH điện tử đem đến cho bản thân các ngân hàng những lợi ích cơ bản sau: + Dịch vụ ngân hàng điện tử tạo thêm nhiều cơ hội gia tăng vị thế và lợi nhuận cho các ngân hàng. NHTM có 2 mục tiêu cơ bản trong hoạt động kinh 11 doanh: lợi nhuận và chiến thắng trong cạnh tranh.
Nếu trƣớc đây nguồn thu nhập chủ yếu của các NHTM là từ các sản phẩm dịch vụ truyền thống nhƣ cấp tín dụng; các khoản thu dịch vụ chiếm tỷ trọng nhỏ, trong đó phần lớn từ dịch vụ thanh toán, thì hoạt động kinh doanh của các NHTM ngày nay, tỷ trọng lợi nhuận thu đƣợc từ hoạt động cho vay ngày càng giảm xuống, tỷ trọng thu từ dịch vụ ngày càng tăng lên. Các NHTM đang phát triển đa dạng các loại hình dịch vụ, nhất là các DVNH điện tử dựa trên nền tảng công nghệ thông tin, từ đó làm gia tăng vị thế cạnh tranh, cung cấp đƣợc nhiều DVNH điện tử cho khách hàng và tạo thêm cơ hội tăng lợi nhuận. Hơn nữa, việc cung cấp DVNH điện tử còn làm tăng tính chuyên nghiệp của ngân hàng và đảm bảo mang lại nguồn thu nhập cao. + DVNH điện tử giúp các ngân hàng thiết lập tốt hơn các mối quan hệ với khách hàng.
Phát triển DVNH điện tử đã mang đến cho ngân hàng một lƣợng khách hàng mới ngày càng tăng, sự gia tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng Internet Banking trong những năm gần đây là một ví dụ. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ điện tử cũng hạn chế đƣợc hình thức thanh toán bằng tiền mặt, vì thế kênh giao dịch ATM cũng tăng mạnh. Việc mở rộng các dịch vụ cung cấp tạo điều kiện giúp ngân hàng bán chéo các sản phẩm. Khách hàng càng sử dụng nhiều DVNH thì chi phí tính trên một dịch vụ đối với ngân hàng sẽ giảm đi và khách hàng ít khả năng chuyển sang sử dụng dịch vụ của một ngân hàng khác.
Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin, ngân hàng sẽ có điều kiện chăm sóc khách hàng tốt hơn với chi phí bình quân thấp hơn. + Phát triển DVNH điện tử là một giải pháp đóng vai trò rất quan trọng giúp các ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh của mình.