Phần mở đầu, Kết luận, Danh mục bảng, biểu, các chữ viết tắt và Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng tuyển dụng nhân lực khối Công nghệ thông tin tại Công ty cổ phần phần mềm Citigo Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện tuyển dụng nhân lực khối Công nghệ thông tin tại Công ty cổ phần phần mềm Citigo 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm và vai trò của tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp 1. Khái niệm nhân lực Theo nghĩa hẹp: “Nhân lực là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này bao gồm thể lực và trí lực” [4, tr2] -Thể lực chỉ sức khoẻ của thân thể nó phụ thuộc vào sức vóc, tình trạng sức khoẻ của từng con ngƣời, mức sống, thu nhập, chế độ ăn uống, chế độ làm việc và nghỉ ngơi, chế độ y tế. Thể lực con ngƣời còn phụ thuộc vào tuổi tác, thời gian công tác, giới tính.
-Trí lực tức là năng lực của trí tuệ và đóng vai trò quan trọng trong quá trình tồn tại và phát triển của loài ngƣời. Trí lực là tiền đề, là cơ sở của lao động. Trí lực chỉ sức suy nghĩ, sự hiểu biết, sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng nhƣ quan điểm, lòng tin, nhân cách.của từng con ngƣời. Theo nghĩa rộng: Nhân lực trong tổ chức là tất cả mọi cá nhân tham gia vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức.
Nó bao gồm các cá nhân có vai trò khác nhau và đƣợc liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định. Nhân lực đƣợc coi là một nguồn vốn, một nguồn tài nguyên quý báu của tổ chức. Do vậy nếu tổ chức biết cách sử dụng và khai thác hợp lý thì đó là điều kiện tiên quyết để tổ chức có thể tồn tại, cạnh tranh và phát triển đƣợc ở hiện tại và trong tƣơng lai. Nhƣ vậy, tổ chức muốn thành công đều phải bắt đầu từ khâu tuyển dụng, doanh nghiệp cần thu hút đúng ngƣời, đó là những ngƣời có năng lực, 9 phẩm chất và sở thích phù hợp với doanh nghiệp và với công việc mà họ sẽ làm.
Khái niệm nhân lực khối công nghệ thông tin Có nhiều khái niệm khác nhau về nguồn nhân lực công nghệ thông tin. Theo Hiệp hội CNTT Mỹ (ITAA - Information Technology Association of America), nhân lực CNTT là lực lƣợng lao động thực hiện công việc nhƣ nghiên cứu, thiết kế, phát triển, ứng dụng, hỗ trợ và quản lý hệ thống thông tin dựa trên máy tính đặc biệt là những ứng dụng phần mềm và phần cứng máy tính. Tại Quyết định số 05/2007/QĐ-BTTTT ngày 26/10/2007 của Bộ Thông tin và Truyền thông phê duyệt Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực công nghệ thông tin Việt Nam đến năm 2020 xác định nguồn nhân lực công nghệ thông tin “bao gồm nhân lực làm việc trong các doanh nghiệp viễn thông, doanh nghiệp công nghiệp công nghệ thông tin; nhân lực cho ứng dụng công nghệ thông tin; nhân lực cho đào tạo công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông và ngƣời dân sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin”. Đồng thời chia nguồn nhân lực CNTT làm 3 nhóm là nguồn nhân lực CNTT trong quản lý nhà nƣớc, nguồn nhân lực CNTT trong công nghiệp CNTT và nguồn nhân lực phục vụ ứng dụng, đào tạo CNTT.
Khái niệm tuyển dụng nhân lực “Tuyển dụng là quy trình sàng lọc và tuyển chọn những người có đủ năng lực đáp ứng một công việc trong một tổ chức, công ty, hoặc một chương trình tự nguyện hay nhóm cộng đồng. Tại các công ty cỡ nhỏ, các lãnh đạo trực tiếp hoặc phòng nhân sự thường tham gia trực tiếp vào quá trình tuyển dụng”.74] 10 “Tuyển dụng nhân lực là một quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân sự để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của doanh nghiệp và bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp”. [9, t168] Từ khái niệm trên có thể hiểu “Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút ứng cử viên từ những nguồn khác nhau đến tham dự tuyển vào các vị trí còn trống trong tổ chức và lựa chọn trong số họ những ngƣời đáp ứng tốt yêu cầu công việc đặt ra”. Vai trò và nguyên tắc của tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp * Vai trò của tuyển dụng nhân lực • Đối với doanh nghiệp “Thứ nhất, tuyển dụng nhân lực tốt sẽ cung cấp cho doanh nghiệp một đội ngũ lao động lành nghề, năng động, sáng tạo, bổ sung nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Bởi vậy, tuyển dụng có tầm quan trọng rất lớn đối với doanh nghiệp vì nó là khâu đầu tiên của công tác quản trị nhân sự, chỉ khi làm tốt khâu tuyển dụng mới có thể làm tốt các khâu tiếp theo”. [9, t175] Thứ hai, tuyển dụng hiệu quả giúp doanh nghiệp thực hiện tốt các mục tiêu kinh doanh hiệu quả nhất, bởi vì tuyển dụng hiệu quả tức là tìm ra ngƣời thực hiện công việc có năng lực, phẩm chất để hoàn thành công việc đƣợc giao. Từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh, phát triển đội ngũ, đáp ứng yêu cầu hoạt động kinh doanh trong điều kiện toàn cầu hóa. Thứ ba, chất lƣợng của đội ngũ nhân sự sẽ tạo ra năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp, tuyển dụng nhân lực tốt góp phần quan trọng vào việc tạo ra “ đầu vào ” của nguồn nhân lực, nó quyết định đến chất lƣợng, năng lực, trình độ cán bộ nhân viên, đáp ứng đòi hỏi nhân lực của doanh nghiệp.
11 Thứ tƣ, tuyển dụng nhân lực hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm gánh nặng chi phí kinh doanh và sử dụng có hiệu quả nguồn ngân sách của doanh nghiệp. Thứ năm, tuyển dụng nhân lực tốt cho phép doanh nghiệp hoàn thành tốt kế hoạch kinh doanh đã hoạch định. Có thể thấy, tuyển dụng nhân lực có tầm quan trọng rất lớn đối với doanh nghiệp, nếu một doanh nghiệp tuyển dụng nhân viên không đủ năng lực, không đáp ứng đƣợc yêu cầu công việc thì chắc chắn sẽ ảnh hƣởng xấu và trực tiếp đến hiệu quả hoạt động quản trị và hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Không chỉ thế, việc tuyển dụng nhân lực không hiệu qủa còn dẫn đến tình trạng không ổn định về mặt tổ chức, thậm chí nguồn gốc gây mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ, gây xáo trộn trong doanh nghiệp, lãng phí chi phí kinh doanh… Ngoài ra, tuyển dụng nhân viên không phù hợp sau đó lại sa thải họ không những gây tốn kém cho doanh nghiệp mà còn gây tâm lý bất an cho các nhân viên khác.
• Đối với ngƣời lao động Thứ nhất tuyển dụng nhân lực giúp tạo cơ hội việc làm cho ngƣời lao động, giúp họ hiểu rõ thêm về triết lý, quan điểm của các nhà quản trị, từ đó sẽ định hƣớng cho họ theo những quan điểm đó. Thứ hai, tuyển dụng nhân lực tạo ra không khí thi đua, tinh thần cạnh tranh trong nội bộ những ngƣời lao động của doanh nghiệp, từ đó nâng cao năng suất làm việc và hiệu quả kinh doanh. • Đối với xã hội 12 Việc tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp giúp cho việc thực hiện các mục tiêu kinh tế – xã hội: ngƣời lao động có việc làm, có thu nhập, giảm bớt gánh nặng xã hội nhƣ thất nghiệp và các tệ nạn xã hội khác. Đồng thời việc tuyển dụng nhân lực của doanh nghiệp còn giúp cho việc sử dụng nguồn lực của xã hội một cách hữu ích nhất.
* Nguyên tắc của tuyển dụng nhân lực • Tuyển dụng theo nhu cầu thực tiễn Nhu cầu này phải đƣợc phản ánh trong chiến lƣợc và chính sách nhân viên của doanh nghiệp và trong kế hoạch tuyển dụng của mỗi bộ phận của doanh nghiệp • Dân chủ và công bằng Mọi ngƣời đều có quyền và có điều kiện đƣợc bộc lộ phẩm chất tài năng của mình. Đối với bất kỳ một vị trí, cƣơng vị nào đang tuyển dụng, các yêu cầu, tiêu chuẩn, điều kiện cần thiết đều cần đƣợc công khai rộng rãi để mọi ngƣời đều đƣợc bình đẳng trong việc tham gia ứng cử. • Tuyển dụng tài năng qua thi tuyển Doanh nghiệp cần tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nhiều ngƣời tham gia thi tuyển vào một vị trí, tránh tình trạng “độc diễn”. Ngƣời tham gia ứng cử hoặc đề cử vào một chức vụ nào đó phải có mô tả công việc, có yêu cầu hành động cụ thể.
Kết hợp thi tuyển chuyên môn, năng lực với việc đánh giá các phẩm chất đạo đức của nhân viên thông qua các bài kiểm tra ngắn trƣớc khi phỏng vấn. Sau khi có sự thống nhất giữa kết quả thi tuyển về chuyên môn với việc đánh giá về phẩm chất chuyên môn, đạo đức mới ra quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm. • Tuyển dụng phải có điều kiện, tiêu chuẩn rõ ràng 13 Nguyên tắc này nhằm tránh việc tùy tiện trong quá trình tuyển dụng nhân viên kiểu “yêu nên tốt, ghét nên xấu” hoặc chủ quan, cảm tính trong quá trình nhận xét đánh giá con ngƣời. Cùng với thông tin tuyển dụng rõ ràng, chế độ thƣởng phạt nghiêm minh cũng cần phải đƣợc công bố hết sức cụ thể trƣớc khi tuyển dụng.
Doanh nghiệp cần cho các ứng viên biết rằng khi doanh nghiệp trân trọng trao phần thƣởng để động viên những nhân viên có thành tích trong công việc thì cũng không thể chấp nhận những nhân viên liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ hoặc làm việc cầm chừng để giữ vị trí. Đƣơng nhiên, việc tuyển chọn chính xác hay không tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố nhƣ nguyên tắc, tiêu chuẩn tuyển chọn, phẩm chất ngƣời tuyển dụng. Song một quy chế tuyển dụng đúng đắn và thích hợp sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả của quá trình tuyển dụng. Có nhƣ thế mới tập hợp đƣợc đội ngũ nhân viên có đức có tài luôn đƣợc sàng lọc, bổ sung và tăng cƣờng để có thể đƣơng đầu với những thách thức ngày càng gay gắt trên thƣơng trƣờng.
Nội dung của tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp 1. Xác định nhu cầu tuyển dụng Xác định nhu cầu tuyển dụng nhằm xác định đúng nhu cầu nhân lực trƣớc mắt và lâu dài cho doanh nghiệp. Nhà quản trị cần biết rõ ràng cần tuyển bao nhiêu nhân sự, ở vị trí nào và yêu cầu về trình độ chuyên môn của nhân sự đó ra sao. Căn cứ vào nhu cầu sản xuất kinh doanh, định hƣớng phát triển của doanh nghiệp để có thể xác định nhu cầu tuyển dụng một cách chính xác nhất.