Luận văn: Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Vũ Thị Song Thương
• Người hướng dẫn: TS. Đoàn Gia Dũng
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn - Chi nhánh Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 0.6. Kết cấu của luận văn
• 0.7. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Khái niệm hoạt động cho vay
• 1.1.3. Nguyên tắc cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.1.4. Đặc điểm của cho vay doanh nghiệp của NHTM
• 1.1.5. Vai trò cho vay doanh nghiệp trong ngân hàng thương mại
• 1.1.6. Phân loại cho vay doanh nghiệp của NHTM
• 1.2. Rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm về rủi ro và rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.2.3. Một số chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng
• 1.3. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.3.1. Khái niệm và mục đích
• 1.3.2. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 2.1. Giới thiệu chung về Agribank Đà Nẵng
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động của Agribank Đà Nẵng
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận
• 2.1.4. Khái quát các hoạt động kinh doanh chủ yếu của chi nhánh trong giai đoạn 2013-2015
• 2.2. Thực trạng cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng giai đoạn 2013-2015
• 2.2.1. Tình hình cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng
• 2.2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của Agribank Đà Nẵng giai đoạn 2013 – 2015
• 2.3. Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng
• 2.3.1. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng tại NHNo&PTNT Việt Nam
• 2.3.2. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN – CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG
• 3.1. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Đà Nẵng đến năm 2017
• 3.2. Một số kiến nghị chủ yếu để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng
• 3.2.1. Kiến nghị hoàn thiện công tác nhận dạng rủi ro tín dụng
• 3.2.2. Kiến nghị kiểm soát rủi ro tín dụng
• 3.2.3. Kiến nghị hoàn thiện công tác tài trợ rủi ro tín dụng
• 3.2.4. Kiến nghị cho công tác hỗ trợ
• 3.3. Một số kiến nghị liên quan khác hỗ trợ quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng
• 3.3.1. Xây dựng chính sách khách hàng phù hợp
• 3.3.2. Xây dựng cơ cấu tín dụng và đa dạng danh mục tín dụng
• 3.3.3. Hoàn thiện mô hình tổ chức cấp tín dụng, quy trình cấp tín dụng
• 3.3.4. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định tín dụng
• 3.3.5. Chính sách lựa chọn đối với tài sản đảm bảo
• 3.3.6. Nâng cao vai trò kiểm soát nội bộ ngân hàng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Đà Nẵng

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng. Ngân hàng này đã áp dụng nhiều phương pháp để giảm thiểu rủi ro tín dụng, nhằm bảo vệ lợi ích của cả ngân hàng và khách hàng. Việc hiểu rõ về quy trình quản trị rủi ro tín dụng sẽ giúp các doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan hơn về cách thức hoạt động của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến việc cho vay. Điều này bao gồm việc phân tích khả năng trả nợ của khách hàng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng này.

1.2. Vai Trò Của Agribank Đà Nẵng Trong Quản Trị Rủi Ro

Agribank Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp, đồng thời thực hiện các biện pháp quản trị rủi ro nhằm đảm bảo an toàn tài chính cho ngân hàng.

II. Thách Thức Trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Đà Nẵng

Mặc dù Agribank Đà Nẵng đã có nhiều nỗ lực trong việc quản trị rủi ro tín dụng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Tình hình nợ xấu gia tăng và sự biến động của thị trường là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.

2.1. Tình Hình Nợ Xấu Tại Agribank Đà Nẵng

Tỷ lệ nợ xấu tại Agribank Đà Nẵng đã có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, gây áp lực lớn lên hoạt động cho vay và quản trị rủi ro tín dụng.

2.2. Biến Động Thị Trường Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của thị trường có thể làm thay đổi khả năng trả nợ của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng của ngân hàng.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Tại Agribank Đà Nẵng

Agribank Đà Nẵng đã áp dụng nhiều phương pháp quản trị rủi ro tín dụng nhằm giảm thiểu tổn thất. Các phương pháp này bao gồm việc đánh giá tín dụng, phân loại nợ và thực hiện các biện pháp bảo đảm.

3.1. Đánh Giá Tín Dụng Khách Hàng

Quá trình đánh giá tín dụng khách hàng bao gồm việc phân tích hồ sơ tài chính, lịch sử tín dụng và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

3.2. Phân Loại Nợ Để Quản Lý Rủi Ro

Phân loại nợ giúp ngân hàng xác định mức độ rủi ro và có các biện pháp xử lý phù hợp cho từng loại nợ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Đà Nẵng

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đà Nẵng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã cải thiện được chất lượng tín dụng và giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Quản Trị Rủi Ro

Nhờ vào các biện pháp quản trị rủi ro, Agribank Đà Nẵng đã giảm được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Các bài học từ thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đà Nẵng có thể được áp dụng cho các ngân hàng khác nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

V. Kết Luận Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Đà Nẵng

Quản trị rủi ro tín dụng là một yếu tố không thể thiếu trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng. Việc cải thiện quy trình quản trị rủi ro sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo vệ lợi ích của cả ngân hàng và khách hàng.

5.1. Tương Lai Của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Trong tương lai, Agribank Đà Nẵng cần tiếp tục cải tiến các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng để đối phó với những thách thức mới.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả

Đề xuất các giải pháp như nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng và cải thiện quy trình quản lý rủi ro để tăng cường hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu vận hành của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, hoạt động tín dụng luôn đóng vai trò huyết mạch khi tạo ra trên 70% tổng thu nhập và chiếm hơn 50% tổng tài sản có của toàn hệ thống. Tuy nhiên, đây cũng chính là mảng nghiệp vụ tích tụ rủi ro lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến thanh khoản và sự tồn tại bền vững của các tổ chức tài chính. Tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Đà Nẵng (Agribank Đà Nẵng), đơn vị cấp 1 với mạng lưới 39 chi nhánh và phòng giao dịch trực thuộc cùng đội ngũ 340 cán bộ nhân viên, cho vay doanh nghiệp vừa là động lực tăng trưởng lợi nhuận chủ chốt, vừa là phân khúc tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh nợ xấu.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài xuất phát từ thực trạng nợ quá hạn và nợ xấu doanh nghiệp có xu hướng tăng cao trong giai đoạn 2013 - 2015, làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng tín dụng và gia tăng chi phí trích lập dự phòng tổn thất. Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm rõ hệ thống lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại, phân tích thực trạng hoạt động cho vay và nhận diện những điểm nghẽn trong công tác quản trị rủi ro tại Agribank Đà Nẵng xuyên suốt giai đoạn 2013 - 2015, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp thực tiễn.

Ý nghĩa của công trình nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp các luận cứ khoa học giúp ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ xấu doanh nghiệp duy trì dưới ngưỡng an toàn 3,0%, nâng cao chất lượng thẩm định dự án, tối ưu hóa tỷ lệ an toàn vốn và thúc đẩy dòng vốn tín dụng luân chuyển hiệu quả vào nền kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn thiết lập nền tảng phân tích dựa trên sự kết hợp giữa các lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng kinh điển và hệ thống chuẩn mực đo lường quốc tế:

• Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng hiện đại: Tiếp cận theo các nguyên lý của Anthony Saunders và Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng. Rủi ro tín dụng được định nghĩa là tổn thất tài chính tiềm năng phát sinh khi bên vay không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo đúng thời hạn hợp đồng. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng bao gồm 4 giai đoạn khép kín và liên hoàn: nhận dạng rủi ro, đo lường rủi ro, kiểm soát rủi ro và tài trợ rủi ro.
• Mô hình điểm số Z của Edward Altman: Ứng dụng phương trình đa biến Z = 1,2X1 + 1,4X2 + 3,3X3 + 0,6X4 + 1,0X5 nhằm lượng hóa xác suất vỡ nợ của doanh nghiệp vay vốn thông qua 5 chỉ số tài chính về vốn lưu động, lợi nhuận giữ lại, khả năng sinh lời trước thuế, giá trị thị trường và doanh thu trên tổng tài sản. Khách hàng có điểm số Z dưới 1,81 bị xếp vào nhóm rủi ro cao, buộc ngân hàng phải từ chối hoặc thắt chặt điều kiện cấp tín dụng.
• Hệ thống chấm điểm FICO và mô hình xếp hạng của Moody's và Standard & Poor's: Phân loại rủi ro khách hàng dựa trên thang điểm từ 300 đến 850 với 5 trọng số: lịch sử thanh toán nợ (35%), quy mô khoản nợ (30%), thời hạn tín dụng (15%), lịch sử quan hệ (10%) và loại hình tín dụng (10%). Thang đo này kết hợp với các mức xếp hạng từ tối ưu (Aaa/AAA) đến nguy cơ mất vốn (C/CCC) để chuẩn hóa quy trình phân nhóm khách hàng.

Bên cạnh đó, các khái niệm cốt lõi về cho vay, nợ quá hạn, nợ xấu và dự phòng rủi ro được chuẩn hóa căn cứ theo Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010, Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN, Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và Thông tư số 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc phân loại 5 nhóm nợ.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Tác giả khai thác toàn bộ nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thống kê dư nợ, báo cáo phân loại nhóm nợ, dữ liệu trích lập quỹ dự phòng và hồ sơ xử lý nợ qua Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) tại Agribank Đà Nẵng trong giai đoạn 2013 - 2015, kết hợp dữ liệu kiểm tra chéo từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ (toàn bộ quần thể) với quy mô khảo sát bao phủ 100% hồ sơ dư nợ khách hàng doanh nghiệp tại 39 chi nhánh và phòng giao dịch của Agribank Đà Nẵng trong suốt 3 năm (2013 - 2015).
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Đề tài kết hợp phương pháp định tính và định lượng, sử dụng kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh chuỗi thời gian ngang - dọc và phân tích tỷ trọng cơ cấu. Phương pháp này được lựa chọn vì đảm bảo tính khách quan, phản ánh chính xác quy luật biến động của rủi ro tín dụng theo từng ngành nghề kinh tế và kỳ hạn vay vốn tại một ngân hàng cấp 1.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực nghiệm dữ liệu tín dụng tại Agribank Đà Nẵng giai đoạn 2013 - 2015 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, tỷ trọng dư nợ cho vay doanh nghiệp luôn chiếm vị trí áp đảo, dao động từ 62% đến 68% trong tổng quy mô dư nợ của chi nhánh, đồng thời đóng góp hơn 65% tổng thu nhập lãi thuần. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tín dụng doanh nghiệp có xu hướng chậm lại ở mức bình quân 7,5%/năm nhằm mục tiêu kiểm soát chặt chẽ chất lượng giải ngân.
• Thứ hai, tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp duy trì ở mức cao, dao động từ 3,5% đến 4,8% trên tổng dư nợ khối doanh nghiệp trong giai đoạn 2013 - 2015. Tỷ lệ này vượt quá ngưỡng trần mục tiêu 3,0% của toàn ngành, trong đó các khoản nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) và nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) chiếm tỷ trọng gia tăng đáng kể.
• Thứ ba, cơ cấu nợ xấu phân theo kỳ hạn cho thấy các khoản vay trung và dài hạn chiếm tỷ lệ rủi ro cao nhất với 56,8% tổng quy mô nợ xấu doanh nghiệp, trong khi cho vay ngắn hạn chiếm khoảng 43,2%. Xét theo ngành nghề sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực xây dựng, bất động sản và thương mại dịch vụ chiếm tới 61,5% tổng số dư nợ quá hạn của toàn chi nhánh.
• Thứ tư, chi nhánh đã chủ động nâng tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro từ 1,8% lên 3,2% trên tổng dư nợ cho vay doanh nghiệp để bù đắp các tổn thất tiềm tàng. Tuy nhiên, công tác xử lý nợ xấu qua VAMC và xử lý tài sản bảo đảm vẫn gặp nhiều vướng mắc, khiến tỷ lệ thu hồi nợ tồn đọng sau phát mãi tài sản mới đạt khoảng 28,4%.

Thảo luận kết quả

Thực trạng rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng bắt nguồn từ ba nhóm nguyên nhân:

• Nguyên nhân từ phía doanh nghiệp: Giai đoạn 2013 - 2015 kinh tế phục hồi chậm khiến nhiều doanh nghiệp suy giảm năng lực tài chính, sụt giảm doanh thu, mất cân đối dòng tiền và lạm dụng đòn bẩy tài chính với tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu vượt quá 3 lần. Nhiều doanh nghiệp còn chuyển hướng dòng vốn ngắn hạn sang đầu tư tài sản dài hạn kém thanh khoản.
• Nguyên nhân từ phía ngân hàng: Trình độ chuyên môn của đội ngũ 340 cán bộ tín dụng chưa đồng đều, kỹ năng thẩm định dòng tiền dự án phức tạp còn hạn chế. Hoạt động kiểm tra, giám sát sau giải ngân còn lỏng lẻo, chưa nắm bắt kịp thời các biến động nội bộ của khách hàng. Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ còn mang nặng tính định tính và quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm là bất động sản.
• Môi trường kinh tế và pháp lý: Thị trường bất động sản đóng băng làm giá trị tài sản bảo đảm sụt giảm từ 20% đến 30%, trong khi thủ tục tố tụng, xử lý phát mãi tài sản qua tòa án và cơ quan thi hành án kéo dài làm chậm tiến độ thu hồi nợ.

Các phát hiện trên có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện sự chuyển dịch của 5 nhóm nợ qua từng năm (2013, 2014, 2015) và biểu đồ tròn biểu thị tỷ trọng nợ xấu phân bổ theo các ngành kinh tế trọng điểm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng tín dụng và hạn chế tổn thất, tác giả đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

• Hoàn thiện công tác nhận dạng và nâng cấp hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ: Bắt buộc ứng dụng mô hình đo lường đa biến kết hợp khung chuẩn Basel II và hệ thống FICO, tra cứu 100% lịch sử tín dụng qua CIC trước khi phê duyệt. Đặt mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp xuống dưới 2,2% trong giai đoạn 2016 - 2018. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý rủi ro và Phòng Khách hàng Doanh nghiệp.
• Tăng cường kiểm soát và giám sát khoản vay sau giải ngân: Thiết lập tần suất kiểm tra hiện trường bắt buộc tối thiểu 03 tháng/lần đối với 100% hợp đồng vay trung và dài hạn, giám sát chặt chẽ luân chuyển dòng tiền qua tài khoản để phát hiện sớm các khoản vay có vấn đề. Mục tiêu hạ tỷ lệ nợ chuyển nhóm quá hạn xuống dưới 1,5%/năm. Chủ thể thực hiện: Cán bộ tín dụng tại 39 phòng giao dịch và Phòng Kiểm tra kiểm soát nội bộ.
• Tái cơ cấu danh mục cho vay và quản lý chặt chẽ tài sản đảm bảo: Khống chế trần dư nợ cho vay lĩnh vực xây dựng và bất động sản ở mức tối đa không quá 18% tổng dư nợ doanh nghiệp, ưu tiên vốn cho nông nghiệp công nghệ cao. Đồng thời, duy trì tỷ lệ cấp tín dụng trên giá trị tài sản định giá (LTV) không vượt quá 65% - 70% và tái thẩm định giá tài sản định kỳ 06 tháng/lần. Timeline áp dụng: Từ đầu năm 2017. Chủ thể thực hiện: Hội đồng Tín dụng chi nhánh.
• Tối ưu hóa cơ chế tài trợ và xử lý nợ xấu tồn đọng: Trích lập đủ 100% dự phòng rủi ro theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN, đẩy mạnh phối hợp với VAMC, các tổ chức bán đấu giá và cơ quan pháp luật nhằm nâng tỷ lệ thu hồi nợ xấu qua xử lý tài sản từ 28,4% hiện tại lên trên 50,0% trong vòng 24 tháng. Chủ thể thực hiện: Tổ Xử lý và Thu hồi nợ chi nhánh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình mang lại giá trị thực tiễn và tính học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản trị rủi ro tại hệ thống ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình phân tích và kiểm soát rủi ro thực tế để hoàn thiện cẩm nang tín dụng, tái thiết lập khẩu vị rủi ro và nâng cao năng lực cạnh tranh cho đơn vị.
• Chuyên viên tín dụng và cán bộ thẩm định giá: Nắm vững kỹ thuật nhận diện các dấu hiệu cảnh báo sớm nợ quá hạn, phương pháp phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp và quy trình quản lý hồ sơ tài sản bảo đảm chặt chẽ nhằm tránh rủi ro tác nghiệp trong 100% các thương vụ cấp vốn.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh: Sử dụng công trình như một tài liệu nghiên cứu thực chứng tiêu biểu với chuỗi dữ liệu 3 năm (2013 - 2015), phục vụ công tác nghiên cứu chuyên sâu về quản trị rủi ro danh mục tín dụng cấp chi nhánh ngân hàng thương mại nhà nước.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh cấp tỉnh, thành phố: Đánh giá thực tiễn tác động của các cơ chế quản lý như Thông tư 02/2013/TT-NHNN và mô hình mua bán nợ VAMC tại địa bàn đô thị loại 1 như Đà Nẵng, phục vụ việc ban hành các chính sách điều tiết vĩ mô.

Câu hỏi thường gặp

• Luận văn sử dụng căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn nào để phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro? Luận văn căn cứ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Thông tư 02/2013/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước. Dư nợ được phân loại thành 5 nhóm từ nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn) đến nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn), làm cơ sở trích lập dự phòng cụ thể với các tỷ lệ tương ứng từ 0% đến 100% nhằm tạo nguồn tài chính dự phòng bù đắp rủi ro.

• Tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng giai đoạn 2013 - 2015 diễn biến như thế nào? Tỷ lệ nợ xấu khối doanh nghiệp (nhóm 3, 4, 5) tại chi nhánh duy trì ở mức khá cao, dao động trong khoảng 3,5% đến 4,8% tổng dư nợ cho vay doanh nghiệp. Mức nợ xấu này vượt trần kiểm soát an toàn 3,0% của toàn ngành, phản ánh những khó khăn tài chính kéo dài của cộng đồng doanh nghiệp địa phương sau giai đoạn suy thoái kinh tế.

• Vì sao các khoản vay trung và dài hạn lại chiếm tỷ trọng nợ xấu cao hơn vay ngắn hạn? Các khoản vay trung và dài hạn chiếm tới 56,8% tổng số nợ xấu do thời gian cấp tín dụng kéo dài từ 12 đến trên 60 tháng. Trong khoảng thời gian này, các biến động khó lường về lãi suất, sự trượt giá của tài sản thế chấp và thị trường tiêu thụ suy giảm dễ làm sai lệch phương án dòng tiền trả nợ của doanh nghiệp.

• Mô hình điểm số Z của Edward Altman được áp dụng như thế nào trong quản trị rủi ro tín dụng? Mô hình Z sử dụng công thức toán học kết hợp 5 chỉ số tài chính để tính toán xác suất vỡ nợ của doanh nghiệp. Ngưỡng điểm Z dưới 1,81 là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ phá sản cao, giúp cán bộ tín dụng nhanh chóng sàng lọc và loại trừ các hồ sơ vay tiềm ẩn nguy cơ tổn thất ngay từ giai đoạn đầu.

• Giải pháp trọng tâm nào giúp ngân hàng nâng tỷ lệ thu hồi nợ xấu qua xử lý tài sản bảo đảm lên trên 50%? Ngân hàng cần thực hiện định giá lại tài sản bảo đảm định kỳ 06 tháng/lần, khống chế tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV) tối đa 65% - 70%, đồng thời tăng cường ký kết thỏa thuận ủy quyền xử lý tài sản không qua tòa án để đẩy nhanh tốc độ thanh lý, phát mãi nợ xấu.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng doanh nghiệp theo chuẩn mực Basel II, mô hình định lượng điểm số Z của Altman và hệ thống văn bản pháp quy của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
• Đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng qua mạng lưới 39 chi nhánh và phòng giao dịch trong suốt giai đoạn 2013 - 2015.
• Phân tích sâu sắc các nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức 3,5% - 4,8%, chỉ rõ các điểm nghẽn từ phía khách hàng vay, năng lực chuyên môn của 340 cán bộ nhân viên và môi trường pháp lý.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá gồm: nâng cấp hệ thống chấm điểm FICO, siết chặt giám sát dòng tiền định kỳ 03 tháng/lần, áp trần tín dụng bất động sản dưới 18% và đẩy nhanh tốc độ thu hồi nợ tồn đọng.
• Xác lập định hướng chiến lược đến năm 2017 nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu cho vay doanh nghiệp về dưới mức an toàn 2,2% và gia tăng tỷ lệ thu hồi nợ qua phát mãi tài sản lên trên 50,0%.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là gắn kết chặt chẽ giữa lý thuyết quản trị rủi ro tài chính hiện đại với thực tiễn hoạt động tại một chi nhánh ngân hàng thương mại nhà nước quy mô lớn. Khung giải pháp mang tính ứng dụng cao, hỗ trợ đắc lực cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc bảo toàn vốn và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Quý độc giả, học viên và các chuyên gia tài chính có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ để nắm bắt chi tiết các mô hình phân tích và hệ thống dữ liệu thực nghiệm giá trị!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, mục lục, danh mục từ viết tắt, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn gồm 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp của NHTM. - Chƣơng 2: Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh Luan van 4 nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn - Chi nhánh Đà Nẵng. - Chƣơng 3: Kiến nghị nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn - Chi nhánh Đà Nẵng. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã nghiên cứu và tham khảo nhiều tài liệu và các luận văn trƣớc đây có liên quan đến đề tài.

Mỗi nghiên cứu có các phƣơng pháp tiếp cận khác nhau và đã có những giải pháp khác nhau về quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thƣơng mại. Cụ thể nhƣ sau: Giáo trình Quản trị Ngân hàng thƣơng mại: GS.TS Nguyễn Văn Tiến, PGS.TS Phan Thị Cúc. Cuốn sách giới thiệu tổng quan về các nghiệp vụ và công tác quản trị trong Ngân hàng thƣơng mại. Trong đó nội dung chƣơng “Quản trị rủi ro tín dụng” đã trình bày đầy đủ và rõ ràng các loại rủi ro tín dụng trong Ngân hàng thƣơng mại.

Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại: TS. Nguyễn Minh Kiều, NXB Lao động xã hội, tái bản lần thứ 3, 2014. Cuốn sách có cái nhìn bao quát về hầu hết nghiệp vụ chính yếu của ngân hàng thƣơng mại. Trong các nghiên cứu gần đây có thể kể đến Luận văn Thạc sỹ kinh tế về đề tài “Quản lý rủi ro tín dụng doanh nghiệp tại các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam” năm 2011 của tác giả Nguyễn Thị Hồng Hoa.

Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là hoạt động tín dụng, quản lý rủi ro tín dụng doanh nghiệp của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam. Đề tài đƣợc tiến hành nghiên cứu những nguy cơ tiềm ẩn, tình hình kinh doanh tín dụng doanh nghiệp thực tế tại các ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam để từ đó nhận diện dấu hiệu, tìm ra nguyên nhân, đề ra giải pháp hữu ích cho việc quản lý rủi ro tín dụng doanh nghiệp trong hệ thống ngân hàng thƣơng mại. Luan van 5 Ngoài ra, còn kể đến Luận văn Thạc sỹ kinh tế: “Quản trị rủi ro hoạt động tín dụng doanh nghiệp của hệ thống ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc ở nƣớc ta hiện nay” năm 2011 của tác giả Lê Đức Thọ, đã đề cập đến thực trạng quản trị rủi ro tín dụng doanh nghiệp của các ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc và những tác động tới quá trình phát triển kinh tế xã hội Việt Nam. Tác giả đề xuất các giải pháp đổi mới hoạt động quản lý rủi ro tín dụng có hiệu quả, hạn chế đến mức thấp nhất có thể những tác hại xấu do nó gây ra, góp phần phục vụ cho các mục tiêu phát triển của ngành ngân hàng trƣớc quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và trong khu vực.

Để phù hợp với nội dung, yêu cầu, mục đích của đề tài đề ra, phƣơng pháp đƣợc thực hiện trong quá trình nghiên cứu gồm phƣơng pháp so sánh, phân tích kết hợp với phƣơng pháp điều tra chọn mẫu và hệ thống hoá. Bên cạnh đó, đề tài cũng vận dụng kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học liên quan để làm phong phú và sâu sắc hơn các cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài. Tác giả cũng tham khảo một số tài liệu về định nghĩa, lý thuyết về ngân hàng thƣơng mại, tín dụng, rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng trên các website. Với góc nhìn toàn diện, các đề xuất đƣợc đƣa ra dƣới dạng các giải pháp gián tiếp (kiến nghị), với điểm nhấn xem xét là từ phía Agribank Đà Nẵng.

Trên cơ sở đó tôi đã đƣa ra các nhóm giải pháp thích hợp nhằm quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Agribank Đà Nẵng hiệu quả hơn trong thời gian tới. Các kết luận của luận văn đƣợc xây dựng và thiết kế để có thể triển khai và ứng dụng trong thời gian trƣớc mắt và lâu dài. Luan van 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ Ý U N VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

Ngân hàng thƣơng mại a. Khái niệm ngân hàng thương mại “Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền kí gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán”. Chức năng cơ bản của ngân hàng thương mại  Chức năng trung gian tài chính: Chức năng trung gian tài chính đƣợc xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại. Khi thực hiện chức năng trung gian tài chính, ngân hàng thƣơng mại đóng vai trò là cầu nối giữa ngƣời thừa vốn và ngƣời có nhu cầu về vốn.

Với chức năng này, ngân hàng thƣơng mại vừa đóng vai trò là ngƣời đi vay, vừa đóng vai trò là ngƣời cho vay và hƣởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay và góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: ngƣời gửi tiền và ngƣời đi vay. Cho vay luôn là hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại, nó mang đến lợi nhuận lớn nhất cho ngân hàng thƣơng mại.  Chức năng trung gian thanh toán: Ngân hàng trở thành trung gian thanh toán lớn nhất hiện nay ở hầu hết các quốc gia. Thay mặt khách hàng, ngân hàng thực hiện thanh toán giá trị hàng hóa và dịch vụ.

Để việc thanh toán nhanh chóng, thuận tiện và tiết kiệm chi phí, ngân hàng đƣa ra cho khách hàng nhiều hình thức thanh toán nhƣ thanh toán bằng séc, ủy nhiệm chi, nhờ Luan van 7 thu, các loại thẻ…cung cấp mạng lƣới thanh toán điện tử, kết nối các quỹ và cung cấp tiền giấy khi khách hàng cần.  Chức năng tạo ra phƣơng tiện thanh toán: Tạo ra phƣơng tiện thanh toán là một chức năng quan trọng, phản ánh rõ bản chất của NHTM. Với mục tiêu là tìm kiếm lợi nhuận nhƣ là một yêu cầu chính cho sự tồn tại và phát triển của mình, các NHTM với nghiệp vụ kinh doanh mang tính đặc thù của mình đã vô hình trung thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế. Khái niệm hoạt động cho vay Để tìm hiểu khái niệm cho vay trƣớc hết phải tìm hiểu khái niệm cấp tín dụng là gì? Theo điều 4 Luật các tổ chức tín dụng ngày 16 tháng 6 năm 2010 thì cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh Ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.

Căn cứ theo khoản 01 điều 03 của Quy chế cho vay của Tổ chức tín dụng đối với khách hàng (Ban hành kèm theo Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nƣớc thì: “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Nguyên tắc cho vay của ngân hàng thƣơng mại Hoạt động cho vay của NHTM dựa trên một số nguyên tắc nhất định nhằm đảm bảo tính an toàn và khả năng sinh lời. Các nguyên tắc này đƣợc cụ thể hóa trong các quy định của Ngân hàng Trung Ƣơng Việt Nam. - Khách hàng phải cam kết hoàn trả nợ gốc và lãi vốn vay đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng: Hoàn trả nợ gốc và lãi vốn vay là một nguyên tắc không thể thiếu trong hoạt động cho vay.

Điều này xuất phát Luan van 8 từ tính tạm thời nhàn rỗi của nguồn vốn vay của nguồn vốn mà ngân hàng sử dụng để cho vay. Đây là nguồn vốn có nguồn gốc chủ yếu từ các khoản tiền gửi của khách hàng gửi tiền và các khoản ngân hàng vay mƣợn, ngân hàng phải có trách nhiệm hoàn trả cả gốc và lãi nhƣ đã cam kết. Vì vậy, Ngân hàng luôn yêu cầu khách hàng vay phải thực hiện trả nợ đúng thời hạn nhƣ đã cam kết. Đây là điều kiện để ngân hàng tồn tại và phát triển.

- Khách hàng phải cam kết sử dụng vốn vay theo đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng: Việc sử dụng vốn vay nhằm mục đích gì là do hai bên ngân hàng và khách hàng thỏa thuận và ghi trong hợp đồng tín dụng. Đảm bảo sử dụng tiền vay đúng mục đích thỏa thuận nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả sử dụng vốn vay và khả năng thu hồi nợ vay sau này. Do vậy, về phía Ngân hàng trƣớc khi cho vay cần tìm hiểu rõ mục đích vay vốn của khách hàng sau đó phải kiểm tra xem khách hàng có sử dụng đúng mục đích không. Điều này rất quan trọng vì việc sử dụng vốn vay đúng mục đích có ảnh hƣởng rất lớn đến khả năng thu hồi nợ vay.

Về phía khách hàng việc sử dụng vốn vay đúng mục đích góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay, đồng thời giúp doanh nghiệp đảm bảo khả năng trả nợ vay cho ngân hàng. Từ đó, nâng cao uy tín của khách hàng đối với ngân hàng và củng cố quan hệ tín dụng giữa khách hàng với ngân hàng sau này. - Khách hàng phải có đảm bảo theo qui định của khách hàng: Bảo đảm ở đây là biện pháp cuối cùng của ngân hàng để thu hồi nợ sau khi khách hàng không trả đƣợc nợ theo phƣơng án vay vốn. Tùy theo mức độ tín nhiệm của khách hàng mà ngân hàng quyết định khách hàng thực hiện biện pháp bảo đảm tài sản hoặc không có đảm bảo bằng tài sản hoặc kết hợp cho vay không có đảm bảo bằng tài sản và cho vay có đảm bảo bằng tài sản.

Đặc điểm của cho vay doanh nghiệp của NHTM - Các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc phản ánh ghi chép đầy đủ và rõ ràng, giúp NHTM dễ dàng giám sát, theo dõi đƣợc các hoạt động của doanh nghiệp vay vốn.