Luận văn thạc sĩ quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh đông sài gòn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh đông sài gòn, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Phạm Thị Hồng
• Người hướng dẫn: TS. Trương Quang Dũng
• Trường học: Đại học Công nghệ TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chi nhánh Đông Sài Gòn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH
• Nhận xét thực tập
• Nhận xét của GVHD
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu
• 0.3. Mục đích nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của ĐA/KLTN gồm 3 chương
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG
• 1.1. Tín dụng và rủi ro tín dụng
• 1.1.1. Khái niệm về tín dụng
• 1.1.2. Bản chất tín dụng
• 1.1.3. Phân loại tín dụng
• 1.2. Rủi ro tín dụng
• 1.2.1. Khái niệm về rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Phân loại rủi ro tín dụng
• 1.2.3. Thiệt hại do rủi ro tín dụng
• 1.2.3.1. Thiệt hại đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng
• 1.2.3.2. Thiệt hại đến nền kinh tế xã hội
• 1.2.4. Nguyên nhân rủi ro tín dụng
• 1.2.4.1. Nguyên nhân từ phía khách hàng
• 1.2.4.2. Nguyên nhân từ phía ngân hàng
• 1.2.4.3. Các nguyên nhân từ môi trường bên ngoài
• 1.3. Quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.2. Sự cần thiết của quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.3. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.3.1. Nhận diện rủi ro
• 1.3.3.2. Đo lường rủi ro tín dụng
• 1.3.3.3. Quản lý/ kiểm soát rủi ro tín dụng
• 1.3.3.4. Giảm nhẹ rủi ro
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN – CHI NHÁNH ĐÔNG SÀI
• 2.1. Giới thiệu chung về ngân hàng Agribank- Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.1.1. Giới thiệu tổng quan về ngân hàng Agribank
• 2.1.2. Giới thiệu tổng quan ngân hàng Agribank - Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.1.3. Quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng Agribank - Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.1.4. Mô hình tổ chức
• 2.1.5. Các chức năng chủ yếu
• 2.1.6. Các sản phẩm dịch vụ chủ yếu của Agribank – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2. Thực trạng quản trị rủi ro của Agribank – Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2.1. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh giai đoạn 2010-2013
• 2.2.2. Hoạt động huy động vốn
• 2.2.3. Hoạt động tín dụng
• 2.2.4. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Agribank chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2.4.1. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank - Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2.5. Chính sách tín dụng
• 2.2.6. Quy trình cấp tín dụng
• 2.2.7. Tình hình trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro
• 2.2.8. Đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Agribank chi nhánh Đông Sài Gòn
• 2.2.8.1. Những kết quả đạt được
• 2.2.8.2. Những hạn chế của hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn
• 2.2.8.2.1. Góc độ từ phía Ngân hàng
• 2.2.8.2.2. Góc độ từ phía khách hàng
• 2.2.8.2.3. Góc độ từ phía môi trường kinh doanh
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN – CHI NHÁNH ĐÔNG SÀI
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Agribank - Chi nhánh Đông Sài Gòn
• 3.1.1. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng tại Agribank chi nhánh Đông Sài Gòn đến năm 2020
• 3.1.2. Định hướng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank chi nhánh Đông Sài Gòn
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Agribank chi nhánh Đông Sài Gòn
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ ngành liên quan
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 2

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Đông Sài Gòn

Trong hoạt động của ngân hàng thương mại, quản trị rủi ro là yếu tố then chốt. Đặc biệt, tín dụng là nghiệp vụ phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất. Rủi ro tín dụng có thể gây ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận, sự tồn tại và phát triển của ngân hàng, thậm chí tác động tiêu cực đến hệ thống ngân hàng và toàn bộ nền kinh tế. Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 2007-2010 là minh chứng rõ ràng cho tác động của rủi ro tín dụng. Tại Việt Nam, hoạt động tín dụng của nhiều ngân hàng, bao gồm cả Agribank Đông Sài Gòn, đối mặt với tình trạng nợ xấu gia tăng, gây khó khăn về thanh khoản. Do đó, quản trị rủi ro tín dụng luôn là ưu tiên hàng đầu của các ngân hàng thương mại, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu.

1.1. Khái niệm và bản chất của tín dụng ngân hàng

Tín dụng là giao dịch tài sản giữa bên cho vay (ngân hàng) và bên vay (cá nhân, doanh nghiệp), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định. Bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vốn gốc và lãi khi đến hạn. Bản chất của tín dụng là quan hệ vay mượn dựa trên sự tin tưởng và hoàn trả, với giá trị hoàn trả thường lớn hơn giá trị cho vay ban đầu. Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đáp ứng nhu cầu vốn của các thành phần kinh tế.

1.2. Phân loại tín dụng và các hình thức cấp tín dụng

Tín dụng có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm mục đích sử dụng vốn, thời hạn cho vay, mức độ tín nhiệm của khách hàng và phương pháp hoàn trả. Các hình thức cấp tín dụng phổ biến bao gồm cho vay bất động sản, cho vay công nghiệp và thương mại, cho vay nông nghiệp, cho vay cá nhân và cho thuê tài chính. Việc lựa chọn hình thức cấp tín dụng phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu và khả năng của khách hàng, cũng như chính sách tín dụng của ngân hàng. Agribank Đông Sài Gòn cung cấp đa dạng các sản phẩm tín dụng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

II. Nhận Diện Rủi Ro Tín Dụng Thách Thức Cho Agribank Đông Sài Gòn

Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo cam kết. Đây là loại rủi ro lớn nhất và quan trọng nhất trong hoạt động ngân hàng. Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Việc nhận diện và đánh giá rủi ro tín dụng một cách chính xác là yếu tố then chốt để Agribank Đông Sài Gòn có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro hiệu quả.

2.1. Các loại rủi ro tín dụng và nguyên nhân phát sinh

Rủi ro tín dụng có thể được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, bao gồm tính khách quan/chủ quan của nguyên nhân, nguyên nhân phát sinh (rủi ro giao dịch, rủi ro danh mục) và mức độ ảnh hưởng. Nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng có thể đến từ phía khách hàng (khả năng trả nợ suy giảm, gian lận), từ phía ngân hàng (quy trình thẩm định lỏng lẻo, quản lý tín dụng yếu kém) hoặc từ môi trường kinh doanh (biến động kinh tế, thiên tai). Việc xác định rõ nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng là cơ sở để đưa ra các giải pháp phòng ngừa phù hợp.

2.2. Thiệt hại do rủi ro tín dụng gây ra cho ngân hàng

Rủi ro tín dụng có thể gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho ngân hàng, bao gồm mất vốn, giảm lợi nhuận, suy giảm khả năng thanh khoản và ảnh hưởng đến uy tín. Khi rủi ro tín dụng xảy ra, ngân hàng không thu được vốn và lãi cho vay, nhưng vẫn phải trả vốn và lãi cho các khoản tiền huy động. Điều này có thể dẫn đến mất cân đối tài chính và thậm chí là phá sản. Ngoài ra, rủi ro tín dụng còn có thể gây ra những tác động tiêu cực đến hệ thống ngân hàng và toàn bộ nền kinh tế.

2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại Agribank

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn, bao gồm đặc điểm của khách hàng vay vốn, ngành nghề kinh doanh, tình hình kinh tế địa phương và chính sách tín dụng của ngân hàng. Việc phân tích và đánh giá các yếu tố này là cần thiết để Agribank Đông Sài Gòn có thể đưa ra các quyết định tín dụng phù hợp và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

III. Quy Trình Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả Tại Agribank

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đo lường, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng. Một quy trình quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả bao gồm các bước sau: nhận diện rủi ro, đo lường rủi ro, quản lý/kiểm soát rủi ro và giảm nhẹ rủi ro. Việc áp dụng một quy trình quản trị rủi ro tín dụng chặt chẽ là yếu tố then chốt để Agribank Đông Sài Gòn có thể đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động tín dụng.

3.1. Nhận diện và đo lường rủi ro tín dụng

Nhận diện rủi ro tín dụng là quá trình xác định các yếu tố có thể gây ra rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng. Đo lường rủi ro tín dụng là quá trình định lượng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố rủi ro đến hoạt động ngân hàng. Các phương pháp đo lường rủi ro tín dụng phổ biến bao gồm phân tích tài chính, đánh giá tín nhiệm và sử dụng các mô hình thống kê. Agribank Đông Sài Gòn cần áp dụng các phương pháp nhận diện và đo lường rủi ro tín dụng phù hợp để có thể đánh giá chính xác mức độ rủi ro trong hoạt động tín dụng.

3.2. Quản lý và kiểm soát rủi ro tín dụng

Quản lý rủi ro tín dụng là quá trình xây dựng và thực hiện các chính sách, quy trình và biện pháp để kiểm soát rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng. Kiểm soát rủi ro tín dụng là quá trình giám sát và đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng. Các biện pháp quản lý và kiểm soát rủi ro tín dụng phổ biến bao gồm thiết lập hạn mức tín dụng, yêu cầu tài sản đảm bảo và thực hiện kiểm tra, giám sát định kỳ. Agribank Đông Sài Gòn cần xây dựng một hệ thống quản lý và kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động tín dụng.

3.3. Giảm nhẹ rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu

Giảm nhẹ rủi ro tín dụng là quá trình thực hiện các biện pháp để giảm thiểu tác động tiêu cực của rủi ro tín dụng khi xảy ra. Xử lý nợ xấu là quá trình thu hồi hoặc thanh lý các khoản nợ không có khả năng thu hồi. Các biện pháp giảm nhẹ rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu phổ biến bao gồm tái cơ cấu nợ, bán tài sản đảm bảo và khởi kiện ra tòa. Agribank Đông Sài Gòn cần có các biện pháp giảm nhẹ rủi ro tín dụng và xử lý nợ xấu hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại do rủi ro tín dụng gây ra.

IV. Thực Trạng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Tại Agribank Đông Sài Gòn

Chương này sẽ đi sâu vào phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn trong giai đoạn 2010-2013. Dựa trên số liệu và thông tin thu thập được, chúng ta sẽ đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh, hoạt động huy động vốn và hoạt động tín dụng của chi nhánh. Đồng thời, chúng ta sẽ xem xét mô hình quản trị rủi ro tín dụng, chính sách tín dụng, quy trình cấp tín dụng và tình hình trích lập dự phòng rủi ro tại Agribank Đông Sài Gòn.

4.1. Giới thiệu tổng quan về Agribank Đông Sài Gòn

Agribank Đông Sài Gòn là một chi nhánh của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank), một trong những ngân hàng lớn nhất tại Việt Nam. Chi nhánh đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ tài chính cho khu vực Đông Sài Gòn, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn. Việc hiểu rõ về quá trình hình thành, phát triển, mô hình tổ chức và các sản phẩm dịch vụ của Agribank Đông Sài Gòn là cần thiết để đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh.

4.2. Đánh giá hoạt động kinh doanh và tín dụng giai đoạn 2010 2013

Giai đoạn 2010-2013 là giai đoạn có nhiều biến động đối với nền kinh tế Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động của các ngân hàng, trong đó có Agribank Đông Sài Gòn. Việc phân tích kết quả hoạt động kinh doanh, hoạt động huy động vốn và hoạt động tín dụng của chi nhánh trong giai đoạn này sẽ giúp chúng ta thấy rõ những thành công và thách thức mà Agribank Đông Sài Gòn đã trải qua. Đặc biệt, việc đánh giá tình hình tăng trưởng tín dụng, cơ cấu tín dụng và tỷ lệ nợ xấu là rất quan trọng để hiểu rõ thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh.

4.3. Phân tích quy trình và chính sách quản trị rủi ro tín dụng

Để đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn, chúng ta cần phân tích chi tiết quy trình cấp tín dụng, chính sách tín dụng và mô hình quản trị rủi ro tín dụng mà chi nhánh đang áp dụng. Việc xem xét các quy định về phân loại nợ, trích lập dự phòng rủi ro và hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ cũng là rất quan trọng. Từ đó, chúng ta có thể xác định những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác quản trị rủi ro tín dụng của Agribank Đông Sài Gòn.

V. Giải Pháp Nâng Cao Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Agribank Đông Sài Gòn

Dựa trên những phân tích về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn, chương này sẽ đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác này. Các giải pháp sẽ tập trung vào việc hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan. Đồng thời, chúng ta cũng sẽ đưa ra một số kiến nghị đối với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và Agribank để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn.

5.1. Định hướng phát triển tín dụng và quản trị rủi ro đến 2020

Agribank Đông Sài Gòn cần xác định rõ định hướng phát triển hoạt động tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng đến năm 2020, phù hợp với chiến lược phát triển của Agribank và tình hình kinh tế địa phương. Định hướng này cần bao gồm các mục tiêu cụ thể về tăng trưởng tín dụng, cơ cấu tín dụng và tỷ lệ nợ xấu. Đồng thời, cần xác định các giải pháp để đạt được các mục tiêu này, bao gồm việc hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin.

5.2. Hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng hiện tại

Để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, Agribank Đông Sài Gòn cần rà soát và hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng hiện tại. Cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, tăng cường kiểm tra, giám sát sau cho vay và cải thiện công tác xử lý nợ xấu. Đồng thời, cần xây dựng một hệ thống thông tin rủi ro tín dụng hiệu quả để cung cấp thông tin kịp thời và chính xác cho các nhà quản lý.

5.3. Kiến nghị đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước

Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Đông Sài Gòn, cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Chính phủ cần tạo ra một môi trường kinh doanh ổn định và minh bạch, đồng thời có các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp và người dân. Ngân hàng Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý về quản trị rủi ro tín dụng, đồng thời tăng cường giám sát hoạt động của các ngân hàng.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Agribank

Tóm lại, quản trị rủi ro tín dụng là một yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động tín dụng của Agribank Đông Sài Gòn. Mặc dù chi nhánh đã đạt được những thành công nhất định trong công tác này, nhưng vẫn còn nhiều thách thức phía trước. Việc tiếp tục hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng và tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan là rất quan trọng để Agribank Đông Sài Gòn có thể đối phó với những biến động của thị trường và đảm bảo sự phát triển bền vững.

6.1. Tóm tắt các giải pháp và kiến nghị chính

Các giải pháp và kiến nghị chính được đề xuất trong luận văn bao gồm việc hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro tín dụng, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng, tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan, xác định rõ định hướng phát triển tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng đến năm 2020, và có sự hỗ trợ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

6.2. Triển vọng và hướng nghiên cứu tiếp theo

Trong tương lai, Agribank Đông Sài Gòn cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác với các tổ chức tín dụng khác để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm. Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc xây dựng các mô hình dự báo rủi ro tín dụng tiên tiến và đánh giá tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô đến rủi ro tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG 1. Tín dụng và rủi ro tín dụng 1. Khái niệm về tín dụng Tín dụng là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hoá) giữa bên cho vay (NH và các định chế tài chính khác) và bên vay (cá nhân, DN và các chủ thể khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời hạn nhất định theo thoả thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán. Bản chất tín dụng − Quan hệ tín dụng là quan hệ vay mượn.

− Quan hệ tín dụng là quan hệ dựa trên sự tin tưởng và hoàn trả. − Giá trị hoàn trả thông thường lớn hơn giá trị lúc cho vay, hay nói cách khác, người đi vay phải trả thêm phần lợi tức. Phân loại tín dụng − Căn cứ theo mục đích: cho vay bất động sản; cho vay công nghiệp và thương mại; cho vay nông nghiệp; cho vay các định chế tài chính; cho vay cá nhân; cho thuê tài chính. − Căn cứ theo thời hạn cho vay: cho vay ngắn hạn; cho vay trung hạn; cho vay dài hạn.

− Căn cứ vào mức độ tín nhiệm đối với KH: cho vay không bảo đảm; cho vay có bảo đảm. − Căn cứ vào phương pháp hoàn trả: cho vay trực tiếp; cho vay gián tiếp: theo các loại sau: chiết khấu thương mại; mua các phiếu bán hàng tiêu dùng và máy móc nông nghiệp trả góp; nghiệp vụ bao thanh tóan (nghiệp vụ factoring); bảo lãnh. Rủi ro tín dụng 1. Khái niệm về rủi ro tín dụng Theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22 tháng 4 năm 2005 của thống đốc NHNN ban hành Quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động NH của TCTD ( gọi tắt là QĐ 493 ) : “Rủi ro tín dụng là SVTT PHẠM THỊ HỒNG GVHD TS.

TRƯƠNG QUANG DŨNG c 4 khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động NH của TCTD do KH không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết”. − Loại rủi ro phát sinh trong suốt quá trình cấp tín dụng của ngân hàng đối với khách hàng. − Khả năng xảy ra tổn thất khi người đi vay không trả được nợ hoặc trả nợ không đầy đủ, không đúng hạn cho ngân hàng. − Khả năng xảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng do khách hàng không thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết (Theo Điều 2, Quyết dịnh 493) − Rủi ro tín dụng là loại rủi ro lớn nhất quan trọng nhất trong hoạt động ngân hàng, là loại rủi ro chủ yếu của rủi ro ngân hàng (Banking risk).

Phân loại rủi ro tín dụng Tùy theo mục đích, yêu cầu nghiên cứu mà có cách phân loại RRTD phù hợp: − Nếu phân loại theo tính khách quan, chủ quan của nguyên nhân gây ra rủi ro thì RRTD được phân thành rủi ro khách quan và rủi ro chủ quan. Rủi ro khách quan là rủi ro do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, người vay chết, mất tích và các biến động ngoài dự kiến khác làm thất thoát vốn vay trong khi người vay đã thực hiện nghiêm túc các chế độ, chính sách. Rủi ro chủ quan do nguyên nhân chủ quan của người vay và người cho vay vì vô tình hay cố ý làm thất thoát vốn vay hay vì những lý do chủ quan khác. − Nếu căn cứ vào nguyên nhân phát sinh rủi ro thì RRTD được phân thành các loại sau: Rủi ro giao dịch : là một hình thức của rủi ro tín dụng mà nguyên nhân phát sinh là do những hạn chế trong quá trình giao dịch và xét duyệt cho vay, đánh giá khách hàng.

Rủi ro giao dịch có ba bộ phận chính là rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. + Rủi ro lực chọn: Quá trình đánh giá, phân tích, lựa chọn khi tác nghiệp chưa tốt: phân tích đánh khách hàng thiếu bao quát, còn nhiều sơ hở. Phân tích lựa chọn phương án vay vốn của khách hàng còn lỏng lẻo, qua loa. Lựa chọn phương án thu nợ thiếu cân nhắc có nhiều sơ hở dẫn đến tủi ro… + Rủi ro đảm bảo: là rủi ro các vấn đề liên quan đến đảm bảo tài sản.

Điều khoản đảm bảo tín dụng thiếu chặc chẽ, rõ ràng. Danh mục tài sản đảm bảo thiếu tính cụ thể. SVTT PHẠM THỊ HỒNG GVHD TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG c 5 Hình thức đảm bảo và phương pháp xử lý tài sản còn bất cập.

Tỷ lệ đảm bảo tài sản thiếu dứt khoát, rõ ràng. + Rủi ro nghiệp vụ: là rủi ro liên quan đến công tác quản lý khoản vay và hoạt động cho vay, bao gồm cả việc sử dụng hệ thống xếp hạng rủi ro và kỹ thuật xử lý các khoản vay có vấn đề. Rủi ro danh mục tín dụng: là loại hình rủi ro tín dụng phát sinh trong quản lý danh mục cho vay của NH. Rủi ro danh mục là loại rủi ro vừa mang tính chủ quan, lại vừa mang tính khách quan.

Rủi ro danh mục bao gồm rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. + Rủi ro nội tại: xuất phát từ các yếu tố, các đặc điểm riêng có, mang tính riêng biệt bên trong của mỗi chủ thể đi vay hoặc ngành, lĩnh vực kinh tế. Nó xuất phát từ đặc điểm sử dụng vốn của khách hàng vay vốn. Rủi ro nội tại xuất phát từ các yếu tố rủi ro bên trong của mỗi khách hàng vay vốn, ngành nghề kinh doanh, lĩnh vực hoạt động.

+ Rủi ro tập trung: rủi ro tập trung là rủi ro phát sinh trong trường hợp ngân hàng tập trung vốn cho vay quá nhiều đối với một số khách hàng, cho vay quá nhiều doanh nghiệp hoạt động trong cùng một ngành, lĩnh vực kinh tế, hoặc trong cùng một vùng địa lý nhất định; hoặc cùng một loại hình cho vay có rủi ro cao. Thiệt hại do rủi ro tín dụng NH là công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước, liên quan đến toàn bộ hoạt động kinh tế. Nên khi NH gặp rủi ro, sẽ ảnh hưởng không chỉ đến bản thân NH đó mà còn ảnh hưởng dây chuyền đến hệ thống NH và gây ra những hậu quả vô cùng tai hại đến nền kinh tế quốc gia, nghiêm trọng hơn là tác động đến nền kinh tế toàn cầu. Thiệt hại đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng Khi rủi ro tín dụng xảy ra, ngân hàng không thu được vốn tín dụng đã cấp và lãi cho vay, nhưng ngân hàng phải trả vốn và lãi cho khoản tiền huy động khi đến hạn, điều này sẽ làm cho ngân hàng mất cân đối trong việc thu chi, vòng quay vốn tín dụng giảm làm cho ngân hàng kinh doanh không hiệu quả, chi phí ngân hàng tăng lên so với dự kiến.

Nếu một khoản vay nào đó bị mất khả năng thu hồi , thì ngân hàng phải sử dụng các nguồn vốn của mình để trả cho người gửi tiền, đến một chừng mực nào đấy, ngân hàng không có đủ nguồn vốn để trả cho người gửi tiền thì ngân hàng sẽ rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán, có thể dẫn đến nguy cơ gặp rủi ro thanh toán. Và kết quả là làm thu hẹp quy mô kinh doanh, năng lực tài chính giảm sút, uy tín, sứ cạnh tranh giảm SVTT PHẠM THỊ HỒNG GVHD TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG c 6 không những trong thị trường nội địa mà lan rộng ra cả nước, kết quả kinh doanh của ngân hàng ngày càng xấu, có thể dẫn ngân hàng đến thua lỗ hoặc đưa đến bờ vựa phá sản, nếu không có biện pháp xử lý khắc phục kịp thời. Thiệt hại đến nền kinh tế xã hội Đối với nền kinh tế- xã hội : NH là một tổ chức trung gian tài chính, có chức năng huy động vốn nhàn rỗi để cho vay lại, nên khi có RRTD xảy ra thì chẳng những NH bị thiệt mà quyền lợi của người gửi tiền cũng bị ảnh hưởng.

Mặc khác, khi một NH gặp phải RRTD đến một mức độ nào đó sẽ có tác động dây chuyền và làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống NH. Khi uy tín của NH giảm sút, hệ thống NH không còn khả năng thực hiện chức năng trung gian tài chính thì sẽ ảnh hưởng đến tình hình sản xuất kinh doanh của DN. Hơn nữa, sự đổ vỡ của NH sẽ ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ nền kinh tế, làm cho nền kinh tế bị suy thoái, giá cả tăng, sức mua giảm, thất nghiệp và xã hội mất ổn định… 1. Nguyên nhân rủi ro tín dụng Để nghiên cứu rủi ro tín dụng, cần phải tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến rủi ro.

các nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng rất đa dạng, có những nguyên nhân khách quan từ môi trường bên ngoài và những nguyên nhân do chủ thể tham gia quan hệ tín dụng. Nguyên nhân từ phía KH − Nhân cách, đạo đức của KH: đây cũng là nguyên nhân quan trọng trong việc dẫn đến rủi ro cho NH như KH cố tình lừa đảo, chiếm đoạt vốn NH hoặc khách hàng có khả năng trả nợ nhưng cố tình chây ì không có thiện chí trả nợ. − KH không đủ năng lực : nguời vay không có đủ năng lực hành vi và năng lực pháp lý; sử dụng vốn vay sai mục đích kém hiệu quả; kinh doanh thua lỗ liên tục, hàng hóa không tiêu thụ được; quản lý vốn vay không hợp lý dẫn đến thiếu khả năng thanh toán. Nguyên nhân từ phía NH − Chính sách tín dụng không hợp lý, quá nhấn mạnh vào mục tiêu lợi nhuận dẫn đến cho vay đầu tư quá liều lĩnh, tập trung nguồn vốn cho vay quá nhiều vào một DN hoặc một ngành kinh tế nào đó.

− Chính sách lãi suất, chính sách tỷ giá chưa hợp lý. − Cạnh tranh của các NH mong muốn có tỷ trọng, thị phần cao hơn các NH khác dẫn đến tăng trưởng tín dụng nóng, thiếu chọn lọc khoản vay SVTT PHẠM THỊ HỒNG GVHD TS. TRƯƠNG QUANG DŨNG c 7 − Quy trình tín dụng chưa hợp lý. Công tác kiểm tra, giám sát khoản vay chưa chặt chẽ.

− Cán bộ tín dụng không tuân thủ chính sách tín dụng, không chấp hành đúng quy trình cho vay; cán bộ tín dụng vi phạm đạo đức kinh doanh.