Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chính sách nông nghiệp và thực thi chính sách nông nghiệp - Chương 2: Phương pháp nghiên cứu - Chương 3: Thực trạng thực thi chính sách nông nghiệp tỉnh Hà Giang trong giai đoạn hiện nay. - Chương 4: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách nông nghiệp tỉnh Hà Giang trong những năm tiếp theo. CHUONG 1: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHÍNH SÁCH NÔNG NGHIỆP VÀ THỰC THỊ CHÍNH SÁCH PHÁT TRIEN NÔNG NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về chính sách phát triển nông nghiệp và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp 1.
Tình hình trong nước - Kết quả nghiên cứu các vấn đề lý luận, thực tiễn về chính sách phát trién nông nghiệp, cụ thé như: + Luận án Tiến sỹ kinh tế “Phá triển nông nghiệp các tỉnh trung du miễn núi phía Bắc Việt Nam theo hướng bên vững” (2014) của Nghiên cứu sinh Nguyễn Thanh Hải - Viện chiến lược phát triển Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Luận án tập trung hệ thống hoá những vấn đề lý luận về phát triển bền vững nói chung, phát triển bền vững nông nghiệp nói riêng, trên cơ sở đó vận dụng để phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp các tỉnh trung du miền núi phía Bắc theo hướng bền vững trong những năm đã qua và đề xuất giải pháp thúc đây nông nghiệp của vùng phát triển nhanh theo hướng bền vững giai đoạn từ nay đến năm 2020. Kết quả chính đạt được là đã đưa ra hệ thống quan điểm, định hướng và giải pháp nhằm đây nhanh quá trình phát triển theo hướng bền vững của nông nghiệp khu vực trung du miền núi phía bắc. + Luận án tiến sỹ “Chính sách tiêu thụ nông sản Việt Nam trong quá trình thực hiện các cam kết với Tổ chức thương mai thé giới” (2013) của Vũ Văn Hùng.
Luận án đã xây dựng khung lý thuyết về chính sách tiêu thụ nông sản trong quá trình thực hiện các cam kết với WTO. Phân tích thực trạng tiêu thụ nông sản và đánh giá chính sách tiêu thụ nông sản Việt Nam trước và sau gia nhập WTO, chỉ ra thành tựu và hạn chế, nguyên nhân của hạn chế. Luận án phân tích những xu hướng mới của thị trường nông sản thế giới để từ đó đưa ra một số quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện chính sách tiêu thụ nông sản của Việt Nam trong quá trình thực hiện các cam kết với WTO. Trọng tâm của luận án là vấn đề tiêu thụ nông sản trong quá trình thực hiện các cam kết của WTO nên luận án chủ yếu đề cập hoàn thiện chính sách tiêu thụ nông sản, còn phát triển nông nghiệp chưa được đề cập.
+Cuốn sách “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước theo hướng hiện dai” (2010) của PGS. Nguyễn Danh Sơn, NXB Khoa học Xã hội. Tác giả hệ thống hoá các vấn đề lý luận phô biến của bước chuyên hoá từ một nước nông nghiệp thành một nước công nghiệp hiện đại; kinh nghiệm quốc tế về giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình phát triển đất nước theo hướng hiện đại; thực tiễn của Việt Nam trong giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn gan với định hướng phát triển đất nước. + Tác phẩm “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam hôm nay và mai sau” (2008) của TS.
Đặng Kim Sơn, NXB Chính trị quốc gia đã phan tích thực trạng nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam trong hơn 20 năm đổi mới. Công trình phân tích khá toàn diện và rất cụ thể những thành tựu và hạn chế trong phát triển nông nghiệp, nông thôn va nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nông dân. Trên cơ sở đó, tác giả đã dé xuất một loạt chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn và đối với nông dân. + Công trình: “ Nghiên cứu lý luận, thực tiễn van dé tích tụ đất nông nghiệp nhằm góp phan phát triển nông nghiệp, nông thôn và cải thiện đời sống nông dân” (2009 - 2010), Ban Quản lý đất đai và Bất động sản - Viện chiến lược, chính sách tài nguyên và môi trường.
Công trình thực hiện trong 02 năm, nội dung chính là nghiên cứu lý luận và khảo sát đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp dé cung cấp bức tranh tông quan về tích tụ đất nông nghiệp ở nước ta theo hướng đi lên sản xuất lớn và hội nhập trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kết quả chính đạt được là đã đề xuất được các biện pháp quản lý phù hợp và các giải pháp sử dụng đất hiệu quả đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, đời sống của người dân nông thôn, ôn định quỹ đất nông nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp - nông thôn. + Luận văn Thạc sỹ “Dinh hướng và một số giải pháp cho chính sách dau tư phát triển sản xuất nông nghiệp ở Việt nam” (2014) của Nguyễn Trung Hiếu. Nội dung chủ yếu của luận văn là nghiên cứu các vấn đề lý luận về nông nghiệp và chính sác đầu tư phát triển nông nghiệp; đánh giá thực trạng chhính sách đầu tư nông nghiệp của Việt Nam hiện nay và định hướng giải pháp trong thời gian tới.
Kết quả nghiên cứu của Luận văn là đề ra được 12 nhóm giải pháp cho việc thực thi tốt hơn chính sách đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam. - Các khái niệm, quan điểm về chính sách và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp đã sáng tỏ. - Mối quan hệ giữa chính sách và sự phát triển nông nghiệp đã được chứng minh. - Tiếp cận toàn diện các chính sách phát triển nông nghiệp đã triển khai trong cả nước, nghiên cứu sâu về các chính sách kinh tế cho phát triển nông nghiệp các địa phương đã triển khai như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang.
- Tác động của thực thi chính sách phát triển nông nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh lương thực, an ninh chính trị tại khu vực nông thôn. Tình hình trong tính Hà Giang - Đã tông hợp, phân tích thực tế và những nghiên cứu liên quan đến các nội dung: Quan điểm, định hướng phát triển nông nghiệp tỉnh Ha Giang; định hướng về tái cơ cấu nông nghiệp tỉnh Hà Giang; một số chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp tinh Ha Giang. - Nghiên cứu các báo cáo đánh giá thực trạng ngành nông nghiệp tinh Hà Giang. - Thu thập số liệu, nghiên cứu, đánh giá việc thực thi các chính sách có liên quan đến phát triển nông nghiệp trong tỉnh như: Chính sách giao đất, hỗ trợ tín dụng; phát triển các thành phần kinh tế đầu tư vào nông nghiệp; hỗ trợ chuyền giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
- Nghiên cứu quy hoạch vùng và quy hoạch phát triển nông nghiệp, quy hoạch sử dụng dat tinh Hà Giang đến năm 2020. - Nghiên cứu một số chính sách khuyến khích phát triển kinh tế - xã hội của tinh Hà Giang. - Nghiên cứu, đánh giá những yếu tố quốc tế, trong nước ảnh hưởng đến thực thi chính sách phát triển nông nghiệp tỉnh Hà Giang. - Áp dụng bài học kinh nghiệp của các nước có nền nông nghiệp phát triển, kinh nghiệm hoạch định và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp của một số tỉnh, thành phố dé đưa ra một số kiến nghị, đề xuất và giải pháp thực thi chính sách phát triển nông nghiệp tỉnh Hà Giang trong thời gian tới.
Những khoảng trong can tiếp tục nghiên cứu Từ những trình bày trên đây có thé thay rằng, đã có nhiều công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và các chính sách liên quan tới các lĩnh vực này. Tuy nhiên, những nghiên cứu về việc thực thi các chính sách đó, đặc biệt là trên địa bàn tinh Hà Giang thì hầu như chưa có. Đó là khoảng trông cân nghiên cứu và là sự lựa chọn của đê tai luận văn này. Cơ sở lý luận về chính sách phát triển nông nghiệp và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp 1.
Một số lý thuyết bàn về vai trò của nông nghiệp 1. Kinh tế học cổ điển - Trường phái trọng thương: Trường phái này ra đời ở Tây Âu trong điều kiện chủ nghĩa tư bản tích lũy nguyên thủy, cho rằng nông nghiệp chỉ là một nghề "trung gian" giữa hoạt động tích cực và tiêu cực, vì nông nghiệp không tăng thêm nhưng cũng không tiêu hao của cải - Trường phái trọng nông: Quan điểm trường phái này đã nhân mạnh: trong một xã hội nông nghiệp là nền tang, tất yếu phải chú trong tới sản xuất nông nghiệp, vì nó là điểm xuất phát cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Và con đường của sự phát triển nông nghiệp là làm tan rã nông nghiệp truyền thống, tạo ra một nền nông nghiệp sản phẩm ròng, tức là một nền nông nghiệp thương phẩm. - Trường phái của David Ricado: Khi bàn đến phát triển kinh tế nông nghiệp, nhà kinh tế học cổ điển người Anh là David Ricado cho rang: Phát triển nông nghiệp không có lợi vì dat đai có giới hạn, do đó khi dân cư tăng lên phải canh tác cả trên những đất đai xấu, dẫn đến tình trạng lợi nhuận nông nghiệp giảm, ảnh hưởng đến tích lũy của cải, tăng tư bản, do đó nông nghiệp là giới hạn của sự tăng trưởng.
Kinh tế học Mác - Lênin Có thé chia kinh tế học Mác - Lénin thành hai giai đoạn phát triển, giai đoạn Mác -Angghen và giai đoạn Lênin. Kinh tế học Mác - Lénin giai đoạn C. Angghen ra đời trong điều kiện chủ nghĩa tư bản đang ở thời kỳ đầu của sự phát triển. Các ông cho rằng sự phát triển của nông nghiệp là cơ sở cho sự phát triển của xã hội; năng suất lao động nông nghiệp vượt quá mức nhu cầu cá nhân của người lao động là cơ sở của mọi xã hội và trước hết là cơ sở của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa.
Như vậy, trong quan điểm bàn về phát triển kinh tế Mác và Angghen đã rất coi trọng phát triển nông nghiệp, coi nó là điểm xuất phát trong tiến trình phát triển. Nhưng nông nghiệp phát triển theo con đường nao? Đó là van dé mà các ông còn quan tâm hon. Mác va Ăngghen đã đưa ra khái quát, rằng cần thiết phải giao đất cho những người lao động nông nghiệp đã được liên hợp lại.