Luận Văn Thạc Sĩ Về Kỹ Thuật Định Tuyến Trong Mạng Cảm Biến Không Dây Ứng Dụng Trong Điều Khiển ...

Luận văn thạc sĩ phân tích kỹ thuật định tuyến trong mạng cảm biến không dây cho điều khiển và giám sát môi trường nhà kính hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Phạm Việt Bình
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học máy tính
• Đề tài: Một số kỹ thuật định tuyến tối ưu năng lượng của mạng cảm biến không dây ứng dụng trong điều khiển và giám sát môi trường nhà kính
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY
• 1.1. Đặc điểm của mạng cảm biến không dây
• 1.2. Kiến trúc giao thức mạng cảm biến không dây
• 1.3. Lớp vật lý
• 1.4. Lớp liên kết dữ liệu
• 1.5. Lớp mạng
• 1.6. Lớp truyền tải
• 1.7. Lớp ứng dụng
• 1.8. Phân loại giao thức định tuyến trong WSN
• 1.9. Cấu trúc mạng cảm biến không dây
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ THUẬT TOÁN ĐỊNH TUYẾN TỐI ƯU NĂNG LƯỢNG CỦA MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY
• 2.1. Thuật toán định tuyến SPIN-EC
• 2.2. Thuật toán định tuyến LEACH
• 2.3. Thuật toán định tuyến CTP
• 2.4. Thuật toán định tuyến AODV
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG THUẬT TOÁN ĐỊNH TUYẾN AODV TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG NHÀ KÍNH
• 3.1. Mô hình nhà kính thử nghiệm
• 3.2. Thiết lập hệ thống
• 3.3. Ứng dụng thuật toán định tuyến AODV cho hệ thống giám sát môi trường nhà kính
• 3.4. Thuật toán cài đặt trên các nút
• 3.5. Kết quả thử nghiệm
• 3.6. Giao diện phần mềm
• 3.7. Phần cứng của hệ thống giám sát môi trường nhà kính
• KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mạng Cảm Biến Không Dây WSN Nhà Kính

Mạng cảm biến không dây (WSN) đã mở ra một kỷ nguyên mới trong việc thu thập và xử lý dữ liệu. Với sự phát triển của công nghệ vi điện tử, các thiết bị cảm biến ngày càng nhỏ gọn, tiêu thụ ít năng lượng và có khả năng hoạt động đa chức năng. Trong lĩnh vực nhà kính thông minh, WSN đóng vai trò then chốt trong việc giám sát và điều khiển môi trường, giúp tối ưu hóa năng suất và chất lượng cây trồng. Các nút cảm biến có khả năng đo lường các thông số như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và truyền dữ liệu về trung tâm để đưa ra các quyết định điều khiển. Việc triển khai mạng lưới cảm biến trong nhà kính đòi hỏi sự tối ưu về hiệu suất năng lượng để đảm bảo tuổi thọ mạng và tính bền vững của hệ thống. Các giao thức định tuyến đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải dữ liệu một cách hiệu quả, giảm thiểu độ trễ và đảm bảo độ tin cậy.

1.1. Ứng Dụng IoT Trong Nông Nghiệp Với Mạng Cảm Biến

Ứng dụng IoT trong nông nghiệp đang ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt là trong các hệ thống nhà kính thông minh. Mạng cảm biến không dây cho phép thu thập dữ liệu môi trường một cách liên tục và chính xác, từ đó giúp người quản lý có cái nhìn tổng quan về tình trạng của nhà kính. Dữ liệu này có thể được sử dụng để điều chỉnh các thông số như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và tưới tiêu, tạo điều kiện tối ưu cho sự phát triển của cây trồng. Việc sử dụng cảm biến môi trường giúp giảm thiểu sự can thiệp thủ công và tăng cường tính tự động hóa của hệ thống. Các giao thức quản lý năng lượng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kéo dài tuổi thọ của mạng lưới cảm biến.

1.2. Kiến Trúc Giao Thức Mạng Cảm Biến Không Dây Tiết Kiệm Năng Lượng

Kiến trúc giao thức của mạng cảm biến không dây bao gồm nhiều lớp, mỗi lớp đảm nhận một chức năng cụ thể. Lớp vật lý xác định tần số vô tuyến, phương thức điều chế và mã hóa tín hiệu. Lớp liên kết dữ liệu (MAC) kiểm soát truy cập vào kênh truyền vô tuyến. Lớp mạng thực hiện định tuyến dữ liệu. Lớp truyền tải duy trì luồng dữ liệu và cung cấp các dịch vụ như khôi phục, điều khiển tắc nghẽn. Lớp ứng dụng cung cấp các ứng dụng cụ thể cho mạng cảm biến. Các mặt phẳng quản lý, bao gồm quản lý công suất, quản lý di động và quản lý nhiệm vụ, giúp các nút cảm biến làm việc cùng nhau một cách hiệu quả. Tiết kiệm năng lượng là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong thiết kế kiến trúc giao thức cho WSN.

II. Vấn Đề Tối Ưu Năng Lượng Trong Mạng Cảm Biến Không Dây

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc triển khai mạng cảm biến không dây là vấn đề tối ưu hóa năng lượng. Các nút cảm biến thường hoạt động bằng pin và có nguồn năng lượng hạn chế. Việc thay thế hoặc sạc pin cho các nút cảm biến có thể tốn kém và khó khăn, đặc biệt là trong các môi trường khắc nghiệt. Do đó, việc thiết kế các giao thức định tuyến và thuật toán định tuyến tiết kiệm năng lượng là rất quan trọng. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng quá trình truyền thông tiêu thụ phần lớn năng lượng của mạng cảm biến. Vì vậy, việc giảm thiểu số lượng truyền tải và tối ưu hóa đường truyền có thể giúp kéo dài tuổi thọ mạng. Các kỹ thuật như tập hợp dữ liệu, nén dữ liệu và điều chỉnh công suất phát cũng có thể giúp tiết kiệm năng lượng.

2.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Suất Năng Lượng Mạng WSN

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất năng lượng của mạng cảm biến không dây. Khoảng cách truyền tải là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Truyền tải dữ liệu ở khoảng cách xa đòi hỏi nhiều năng lượng hơn so với truyền tải ở khoảng cách gần. Mật độ nút cảm biến cũng ảnh hưởng đến hiệu suất năng lượng. Mạng có mật độ nút cao có thể tiêu thụ nhiều năng lượng hơn do sự cạnh tranh trong việc truy cập kênh truyền. Loại giao thức định tuyến được sử dụng cũng ảnh hưởng đến hiệu suất năng lượng. Một số giao thức định tuyến tiết kiệm năng lượng hơn các giao thức khác. Cuối cùng, môi trường hoạt động cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất năng lượng. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và nhiễu có thể làm tăng mức tiêu thụ năng lượng.

2.2. Thách Thức Trong Thiết Kế Giao Thức Định Tuyến Tiết Kiệm Năng Lượng

Việc thiết kế các giao thức định tuyến tiết kiệm năng lượng cho mạng cảm biến không dây đặt ra nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự hạn chế về tài nguyên của các nút cảm biến. Các nút cảm biến có bộ nhớ, bộ xử lý và nguồn năng lượng hạn chế. Do đó, các giao thức định tuyến phải đơn giản và hiệu quả để có thể chạy trên các nút cảm biến này. Một thách thức khác là sự thay đổi liên tục của môi trường mạng. Các nút cảm biến có thể di chuyển, bị hỏng hoặc hết pin. Các giao thức định tuyến phải có khả năng thích ứng với những thay đổi này để đảm bảo tính liên tục của mạng. Cuối cùng, các giao thức định tuyến phải đảm bảo độ tin cậy và độ trễ thấp để đáp ứng yêu cầu của các ứng dụng khác nhau.

III. Các Phương Pháp Định Tuyến Tối Ưu Năng Lượng Trong WSN

Để giải quyết vấn đề tối ưu hóa năng lượng trong mạng cảm biến không dây, nhiều phương pháp định tuyến đã được phát triển. Các phương pháp này có thể được phân loại thành nhiều loại khác nhau, bao gồm định tuyến phẳng, định tuyến phân cấp và định tuyến dựa trên vị trí. Định tuyến phẳng là phương pháp đơn giản nhất, trong đó tất cả các nút cảm biến đều có vai trò như nhau. Định tuyến phân cấp chia mạng thành các cụm, với một nút chủ cụm chịu trách nhiệm thu thập và truyền dữ liệu từ các nút thành viên. Định tuyến dựa trên vị trí sử dụng thông tin vị trí của các nút cảm biến để tìm đường đi ngắn nhất đến đích. Mỗi phương pháp có ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của ứng dụng.

3.1. Giao Thức Định Tuyến LEACH Phân Cụm Tiết Kiệm Năng Lượng

LEACH (Low-Energy Adaptive Clustering Hierarchy) là một giao thức định tuyến phân cụm tiết kiệm năng lượng phổ biến cho mạng cảm biến không dây. Trong LEACH, các nút cảm biến được tổ chức thành các cụm, với một nút được chọn làm nút chủ cụm. Nút chủ cụm thu thập dữ liệu từ các nút thành viên và truyền dữ liệu đến trạm gốc. LEACH sử dụng một thuật toán ngẫu nhiên để chọn nút chủ cụm, giúp phân phối đều năng lượng tiêu thụ trên toàn mạng. Giao thức này hoạt động theo chu kỳ, mỗi chu kỳ bao gồm một giai đoạn thiết lập và một giai đoạn ổn định. Trong giai đoạn thiết lập, các cụm được hình thành và nút chủ cụm được chọn. Trong giai đoạn ổn định, dữ liệu được thu thập và truyền đến trạm gốc.

3.2. Giao Thức Định Tuyến SPIN EC Truyền Thông Đàm Phán Năng Lượng

SPIN-EC (Sensor Protocols for Information via Negotiation - Energy Conservation) là một giao thức định tuyến tiết kiệm năng lượng dựa trên đàm phán. Trong SPIN-EC, các nút cảm biến đàm phán với nhau để quyết định xem nút nào sẽ truyền dữ liệu. Giao thức này sử dụng ba loại bản tin: ADV (Advertisement), REQ (Request) và DATA. Khi một nút có dữ liệu để truyền, nó sẽ gửi một bản tin ADV đến các nút lân cận. Các nút lân cận quan tâm đến dữ liệu sẽ gửi một bản tin REQ để yêu cầu dữ liệu. Nút gốc sẽ gửi một bản tin DATA chứa dữ liệu. SPIN-EC giúp giảm thiểu số lượng truyền tải không cần thiết, từ đó tiết kiệm năng lượng.

IV. Ứng Dụng Thuật Toán AODV Trong Giám Sát Nhà Kính Thông Minh

Thuật toán AODV (Ad hoc On-Demand Distance Vector) là một giao thức định tuyến phản ứng, được sử dụng rộng rãi trong mạng cảm biến không dây. AODV tìm đường đi đến đích chỉ khi cần thiết, giúp tiết kiệm năng lượng bằng cách giảm thiểu số lượng bản tin điều khiển. Trong ứng dụng giám sát nhà kính thông minh, AODV có thể được sử dụng để truyền dữ liệu từ các cảm biến đến trạm gốc. Khi một nút cảm biến cần gửi dữ liệu, nó sẽ phát một bản tin RREQ (Route Request) để tìm đường đi đến trạm gốc. Các nút lân cận sẽ chuyển tiếp bản tin RREQ cho đến khi nó đến được trạm gốc hoặc một nút có đường đi đến trạm gốc. Sau đó, trạm gốc hoặc nút trung gian sẽ gửi một bản tin RREP (Route Reply) để thiết lập đường đi ngược lại đến nút nguồn. Dữ liệu sau đó có thể được truyền theo đường đi đã thiết lập.

4.1. Mô Hình Nhà Kính Thử Nghiệm Với Mạng Cảm Biến AODV

Để đánh giá hiệu quả của thuật toán AODV trong giám sát nhà kính, một mô hình nhà kính thử nghiệm có thể được xây dựng. Mô hình này bao gồm một số nút cảm biến được đặt trong nhà kính để đo các thông số môi trường như nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng. Các nút cảm biến được kết nối với nhau thông qua giao thức không dây và sử dụng thuật toán AODV để truyền dữ liệu đến trạm gốc. Trạm gốc có thể là một máy tính hoặc một thiết bị nhúng có khả năng xử lý và lưu trữ dữ liệu. Dữ liệu thu thập được có thể được sử dụng để điều khiển các thiết bị trong nhà kính, chẳng hạn như hệ thống thông gió, hệ thống tưới tiêu và hệ thống chiếu sáng.

4.2. Kết Quả Thử Nghiệm Và Đánh Giá Hiệu Năng AODV

Kết quả thử nghiệm cho thấy thuật toán AODV có thể hoạt động hiệu quả trong môi trường nhà kính. AODV có khả năng tìm đường đi đến trạm gốc một cách nhanh chóng và tin cậy. Tuy nhiên, AODV cũng có một số hạn chế. AODV có thể tiêu thụ nhiều năng lượng trong quá trình tìm đường đi, đặc biệt là trong các mạng lớn. AODV cũng có thể bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi liên tục của môi trường mạng, chẳng hạn như sự di chuyển của các nút cảm biến hoặc sự xuất hiện của các vật cản. Để cải thiện hiệu suất của AODV, có thể sử dụng các kỹ thuật như điều chỉnh tham số, tối ưu hóa đường đi và sử dụng các giao thức định tuyến lai.

V. Kết Luận Và Hướng Phát Triển Của Kỹ Thuật Định Tuyến

Kỹ thuật định tuyến tối ưu năng lượng đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai mạng cảm biến không dây trong nhà kính thông minh. Các giao thức định tuyến như LEACH, SPIN-EC và AODV có thể giúp tiết kiệm năng lượng, kéo dài tuổi thọ mạng và cải thiện hiệu suất của hệ thống. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết để phát triển các giao thức định tuyến hiệu quả hơn. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phát triển các giao thức định tuyến thích ứng, có khả năng tự điều chỉnh tham số và thích ứng với sự thay đổi của môi trường mạng. Các nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc tích hợp các kỹ thuật tối ưu hóa năng lượng khác, chẳng hạn như tập hợp dữ liệu, nén dữ liệu và điều chỉnh công suất phát.

5.1. Tích Hợp Năng Lượng Tái Tạo Cho Mạng Cảm Biến Nhà Kính

Một hướng phát triển tiềm năng là tích hợp năng lượng tái tạo cho mạng cảm biến trong nhà kính. Sử dụng năng lượng mặt trời hoặc các nguồn năng lượng tái tạo khác có thể giúp giảm sự phụ thuộc vào pin và kéo dài tuổi thọ của mạng. Các nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển các hệ thống thu thập năng lượng hiệu quả và các giao thức quản lý năng lượng thông minh để tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng tái tạo.

5.2. Ứng Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo Trong Định Tuyến Mạng Cảm Biến

Một hướng phát triển khác là ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong định tuyến mạng cảm biến. Các thuật toán AI có thể được sử dụng để dự đoán tình trạng mạng, tối ưu hóa đường đi và điều chỉnh tham số định tuyến một cách tự động. AI cũng có thể được sử dụng để phát hiện và khắc phục các sự cố trong mạng, chẳng hạn như sự cố nút hoặc sự cố đường truyền. Việc ứng dụng AI có thể giúp cải thiện đáng kể hiệu suất và độ tin cậy của mạng cảm biến.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN & TRUYỀN THÔNG KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN ------ ------ NGUYỄN THỊ HIẾU MỘT SỐ KỸ THUẬT ĐỊNH TUYẾN TỐI ƯU NĂNG LƯỢNG CỦA MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY ỨNG DỤNG TRONG ĐIỀU KHIỂN VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG NHÀ KÍNH Chuyên ngành: Khoa học máy tính Mã số: 60480101 Luận văn Thạc sỹ khoa học máy tính Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c ii Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Việt Bình THÁI NGUYÊN - 2016 LỜI CAM ĐOAN Em xin cam đoan tất cả các kết quả được trình bày trong luận văn: “Một số kỹ thuật định tuyến trong mạng cảm biến không dây ứng dụng trong điều khiển và giám sát môi trường nhà kính” là công trình nghiên cứu của riêng em, không sao chép từ bất kỳ một công trình nào khác. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn được sử dụng là trung thực, đã được kiểm chứng và chưa được công bố trong bất kỳ công trình của tác giả nào khác. Thái Nguyên, ngày 20 tháng 7 năm 2016 HỌC VIÊN Nguyễn Thị Hiếu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c iii LỜI CẢM ƠN Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Phạm Việt Bình - trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông Thái Nguyên đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và định hướng cho em trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Xin trân trọng cảm ơn tới Ban lãnh đạo, các thầy cô giáo trường Đại học Công nghệ thông tin và truyền thông Thái Nguyên đã chia sẻ và động viên, tạo điều kiện giúp em vượt qua mọi khó khăn để hoàn thành tốt công việc nghiên cứu của mình. Xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và những người đã luôn ủng hộ, quan tâm, giúp đỡ, động viên, tạo điều kiện tốt nhất và là chỗ dựa vững chắc giúp em có thể hoàn thành luận văn. Thái Nguyên, ngày 20 tháng 7 năm 2016 HỌC VIÊN Nguyễn Thị Hiếu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ . vii CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY. Đặc điểm của mạng cảm biến không dây . Kiến trúc giao thức mạng cảm biến không dây . Lớp liên kết dữ liệu . Lớp truyền tải . Lớp ứng dụng . Phân loại giao thức định tuyến trong WSN . Cấu trúc mạng cảm biến không dây . Các tham số đánh giá hiệu quả của giao thức định tuyến . Một số thách thức trong định tuyến của mạng cảm biến không dây13 1. Vấn đề tối ưu năng lượng trong mạng cảm biến không dây . Các ứng dụng hệ thống mạng cảm biến không dây [1][4][5] . Ứng dụng trong nông nghiệp, lâm nghiệp . Ứng dụng trong y tế . Ứng dụng trong giám sát môi trường. Ứng dụng WSNs trong giao thông. Ứng dụng trong gia đình . 19 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ THUẬT TOÁN ĐỊNH TUYẾN TỐI ƯU NĂNG LƯỢNG CỦA MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY . 21 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www. Thuật toán định tuyến SPIN-EC [4][5] . Thuật toán định tuyến LEACH [4][5]. Thuật toán định tuyến CTP [6]. Thuật toán định tuyến AODV . 37 CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG THUẬT TOÁN ĐỊNH TUYẾN AODV TRONG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN VÀ GIÁM SÁT MÔI TRƯỜNG NHÀ KÍNH . Mô hình nhà kính thử nghiệm .Thiết lập hệ thống . Ứng dụng thuật toán định tuyến AODV cho hệ thống giám sát môi trường nhà kính . Thuật toán cài đặt trên các nút . Kết quả thử nghiệm . Giao diện phần mềm . Phần cứng của hệ thống giám sát môi trường nhà kính . 61 KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN . 63 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 64 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Từ gốc Nghĩa tiếng việt Ad hoc On Demand Distance Định tuyến dựa vào chuỗi chỉ AODV Vector hướng theo yêu cầu tạm thời ACK Acknowledgement Bản tin xác nhận ADV ADVertisement Bản tin thông báo Application Programming API Các giao diện lập trình ứng dụng Interface Code Division Multiple CDMA Access Đa truy nhập cảm nhận theo CSMA Carrier Sense Multiple Access sóng mang CTP Collection Tree Protocol Giao thức cây thu thập dữ liệu ETX Expected Transmission Số lần truyền kỳ vọng Institute of Electrical and IEEE Viện kỹ thuật điện và điện tử Electronic Engineers Low Enery Adaptive Kiến trúc phân cụm thích ứng LEACH Clustering Hỉearchy năng lượng thấp Điều khiển truy nhập kênh MAC Media Access Control truyền RREQ Route Request packet Gói yêu cầu tuyến REQ Request message Bản tin yêu cầu QoS Quality of Service Chất lượng dịch vụ Sensor Protocols for Giao thức định tuyến thông SPIN-EC information via Negotiation – qua thương lượng – Bảo tồn Enery năng lượng Task Assignment and Data công nghệ đa truy nhập phân TDMA Advertisement Protocol chia theo thời gian WSN Wireless Sensor Network Mạng cảm biến không dây Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1.1 mô hình mạng cảm biến không dây. Kiến trúc giao thức mạng cảm biến [4][5].3 Phân chia kênh vô tuyến trong dải 24Ghz.4: Phân loại các giao thức định tuyến cho mạng cảm biến không dây.5: Ứng dụng hệ thống cảm biến không dây trong nông nghiệp.6 Minh họa ứng dụng hệ thống cảm biến trong giao thông . Minh họa ứng dụng hệ thống cảm biến trong dân dụng . Các bước bắt tay của thuật toán SPIN-EC [5] . Các bước của thuật toán SPIN-EC [4][5]. Các bước của thuật toán LEACH [5] .4: Lưu đồ thuật toán pha thiết lập của LEACH .5: Sơ đồ thuật toán pha ổn định trong LEACH .6: Minh họa hoạt động của một pha ổn định trong LEACH .7: Minh họa ETXlink của một liên kết.8: Minh họa ETXlink của một liên kết [6].9: Minh họa các thành phần của kỹ thuật CTP.10: Mô tả quá trình tìm đường trong AODV . Mô hình thử nghiệm . Sơ đồ khối của nút cảm biến . Thiết lập chức năng nút chủ . Thiết lập tham số cho nút chủ . Thiết lập chức năng nút định tuyến. Thiết lập tham số cho nút định tuyến . Thiết lập nút thu thập . Thiết lập tham số cho nút thu thập . 54 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c viii Hình 3. Thuật toán cho nút thu thập. Thuật toán cho nút định tuyến . Giao diện giám sát môi trường không khí . Giao diện giám sát môi trường giá thể . Giao diện cài đặt truyền thông . Nút thu thập số liệu môi trường không khí . Nút thu thập số liệu môi trường giá thể . Mô hình hệ thống giám sát môi trường nhà kính. 62 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c 1 MỞ ĐẦU Những năm gần đây, nhờ có sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật cùng với những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ chế tạo đã tạo điều kiện cho một thế hệ mạng mới ra đời - mạng cảm biến không dây (Wireless Sensor Network-WSN). Với kích thước nhỏ gọn, tiêu thụ ít năng lượng và đa chức năng, mạng cảm biến không dây đang được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng sâu rộng trong đời sống hàng ngày trên khắp các lĩnh vực như y tế, quân sự, môi trường, giao thông. Tuy nhiên do mạng cảm biến không dây sử dùng truyền dẫn thông tin bằng môi trường vô tuyến, nên với cách thức truyền thông này xảy ra sự mất mất dữ liệu do môi trường vô tuyến không ổn định. Đây là thách thức lớn đối với quá trình truyền thông trong WSN, cũng như cần phải thiết kế được những mạng cảm biến truyền thông đa chặng và có thể giảm thiểu tối đa sự mất mát dữ liệu trong quá trình truyền thông. Trong khi đó, các nghiên cứu về WSN đã chỉ ra rằng có tới trên 70% năng lượng của hệ thống mạng bị tiêu hao là do quá trình truyền thông. Bởi vậy, việc tiết kiệm năng lượng trong quá trình định tuyến cho giao thức định tuyến là bài toán đang được nhiều nhà ngiên cứu quan tâm bởi tính khoa học và khả năng ứng dụng trong thực tiễn. Nhận thấy tầm quan trọng này, em đã lựa chọn và nghiên cứu đề tài “Một số kỹ thuật định tuyến tối ưu năng lượng của mạng cảm biến không dây ứng dụng trong điều khiển và giám sát môi trường kính”. Đề tài tập trung vào việc nghiên cứu một số kỹ thuật định tuyến tối ưu năng lượng và từ đó lựa chọn xây dựng mô hình hệ thống này để làm cơ sở đánh giá một số thuật toán định tuyến tối ưu năng lượng trong mạng cảm biến không dây. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c 2 Luận văn gồm có 3 chương: Chương 1. Tổng quan về mạng cảm biến không dây Tìm hiểu về khái niệm, cấu trúc, đặc điểm và ứng dụng của mạng cảm biến không dây. Một số thuật toán tối ưu năng lượng của mạng cảm biến không dây. Chương này tìm hiểu một số thuật toán định tuyến và vấn đề tối ưu năng lượng trong mạng cảm biến, làm cơ sở khoa học để nghiên cứu các thuật toán định tuyến tối ưu năng lượng ứng dụng trong môi trường nhà kính. Ứng dụng thuật toán định tuyến AODV trong hệ thống giám sát môi trường nhà kính. Nội dung trình bày về cách thức cài đặt thuật toán định tuyến AODV ứng dụng trong môi trường nhà kính, kết quả thử nghiệm, đánh giá. Cuối cùng là phần kết luận về kết quả thực hiện và hướng phát triển của Luận văn. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn c 3 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MẠNG CẢM BIẾN KHÔNG DÂY 1. Giới thiệu Cuộc cánh mạng kỹ thuật số của thế kỷ 21 đã và đang diễn ra với tốc độ và quy mô lớn hơn nhiều so với cuộc cách mạng kỹ thuật số trước đây. Những tiến bộ vượt bậc trong công nghệ gần đây nói chung và sự hội tụ của hệ thống các công nghệ như kỹ thuât vi điện tử, công nghệ mạch tích hợp, giao tiếp không dây, công nghệ nano, vi mạch cảm biến, xử lý và tính toán tín hiệu nói riêng, đã tạo tiền đề cho những thiết bị cảm biến có kích thước nhỏ, đa chức năng, công suất tiêu thụ thấp ra đời. Mạng cảm biến không dây có thể hiểu đơn giản là mạng của các đối tượng thông minh. Trong đó mỗi nút mạng cảm biến không dây bao gồm một bộ thu phát vô tuyến, một bộ vi xử lý, và các cảm biến.