Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã na mao huyện đại từ tỉnh thái nguyên giai đoạn 2011 2014

Bài viết đánh giá thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại xã Na Mao, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011-2014, phân tích nguyên nhân và tác động.

• Tác giả: Chu Thị Thùy
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Nông
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Chuyển Đổi Mục Đích Sử Dụng Đất Tại Xã Na Mao, Huyện Đại Từ, Tỉnh Thái Nguyên Giai Đoạn 2011-2014
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở pháp lí
• 2.3. Cơ sở lí luận
• 2.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.5. Một số quy định cơ bản liên quan đến chuyển mục đích sử dụng đất
• 2.6. Khái niệm chuyển mục đích sử dụng đất
• 2.7. Các quy định về chuyển mục đích sử dụng đất
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Địa điểm nghiên cứu
• 3.4. Thời gian nghiên cứu
• 3.5. Nội dung nghiên cứu
• 3.6. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội ảnh hưởng đến sử dụng đất
• 3.7. Tình hình quản lí và sử dụng đất trên địa bàn xã
• 3.8. Thực trạng việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã
• 3.9. Đánh giá ảnh hưởng của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đến sinh kế người dân
• 3.10. Đề xuất giải pháp cho định hướng chuyển đổi mục đích sử dụng đất ở địa phương
• 3.11. Phương pháp nghiên cứu
• 3.12. Phương pháp thu thập tài liệu thông tin
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã Na Mao
• 4.2. Điều kiện tự nhiên của xã Na Mao
• 4.3. Điều kiện kinh tế - xã hội của xã Na Mao
• 4.4. Tình hình quản lí và sử dụng đất đai trên địa bàn xã Na Mao
• 4.5. Tình hình sử dụng đất trên địa bàn xã
• 4.6. Tình hình biến động đất đai trên địa bàn xã
• 4.7. Thành tựu của công tác quản lí đất đai trên địa bàn xã
• 4.8. Đánh giá tình hình quản lí và sử dụng đất trên địa bàn xã
• 4.9. Đánh giá tình hình thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất xã Na Mao giai đoạn 2011-2014
• 4.10. Kết quả thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã
• 4.11. Hạn chế của chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã
• 4.12. Thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất ảnh hưởng đến hộ dân xã Na Mao
• 4.13. Đánh giá ảnh hưởng của chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã
• 4.14. Thực trạng chuyển mục đích sử dụng đất của hộ nông dân
• 4.15. Tác động của chuyển mục đích sử dụng đất tới sinh kế hộ nông dân
• 4.16. Một số giải pháp thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất
• 4.17. Các giải pháp từ phí nhà nước
• 4.18. Nhóm giải pháp liên quan tới chính quyền xã
• 4.19. Sửa đổi, bổ sung cơ chế chính sách đất đai phù hợp với quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong điều kiện nền kinh tế thị trường
• 4.20. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chuyển đổi mục đích sử dụng đất

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất là quá trình thay đổi từ mục đích sử dụng ban đầu sang mục đích khác, được thực hiện dưới sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tại xã Na Mao, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, quá trình này diễn ra mạnh mẽ trong giai đoạn 2011-2014, đặc biệt là việc chuyển đổi từ đất nông nghiệp sang các mục đích phi nông nghiệp như công nghiệp, đô thị hóa. Điều này phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức về quản lý đất đai và hiệu quả sử dụng đất.

1.1. Thực trạng chuyển đổi đất

Thực trạng chuyển đổi đất tại xã Na Mao giai đoạn 2011-2014 cho thấy sự gia tăng đáng kể diện tích đất chuyển sang mục đích phi nông nghiệp. Theo số liệu thống kê, diện tích đất nông nghiệp giảm từ 1.200 ha năm 2011 xuống còn 950 ha năm 2014, trong khi đất phi nông nghiệp tăng từ 300 ha lên 550 ha. Nguyên nhân chính là do quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa, cùng với nhu cầu phát triển cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này cũng dẫn đến những hệ lụy như mất đất canh tác, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân.

1.2. Đánh giá chuyển đổi đất

Đánh giá chuyển đổi đất tại xã Na Mao cho thấy, mặc dù quá trình này góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, nhưng cũng gây ra nhiều vấn đề xã hội. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp đã làm giảm diện tích canh tác, ảnh hưởng đến đời sống của các hộ nông dân. Bên cạnh đó, công tác quản lý đất đai còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng lãng phí đất và không đảm bảo hiệu quả sử dụng đất. Cần có các giải pháp đồng bộ để cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ quyền lợi của người dân.

II. Quản lý và quy hoạch sử dụng đất

Quản lý và quy hoạch sử dụng đất là yếu tố then chốt trong việc đảm bảo hiệu quả sử dụng đất tại xã Na Mao. Trong giai đoạn 2011-2014, công tác quản lý đất đai đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Việc thực hiện quy hoạch sử dụng đất chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng chuyển đổi đất không theo kế hoạch, gây lãng phí tài nguyên. Để khắc phục, cần tăng cường công tác giám sát và thực hiện các chính sách đất đai phù hợp.

2.1. Biến động sử dụng đất

Biến động sử dụng đất tại xã Na Mao trong giai đoạn 2011-2014 phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ trong cơ cấu sử dụng đất. Diện tích đất nông nghiệp giảm dần, trong khi đất phi nông nghiệp tăng nhanh. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ nền kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ. Tuy nhiên, sự biến động này cũng đặt ra thách thức lớn trong việc quản lý và sử dụng đất hiệu quả, đặc biệt là việc đảm bảo quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng.

2.2. Chính sách đất đai

Chính sách đất đai đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Tại xã Na Mao, các chính sách hiện hành đã phần nào đáp ứng được nhu cầu phát triển, nhưng vẫn còn nhiều bất cập. Việc thực hiện chính sách đền bù, hỗ trợ tái định cư chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng khiếu kiện của người dân. Cần có sự điều chỉnh và bổ sung các chính sách để đảm bảo công bằng và hiệu quả trong quản lý đất đai.

III. Phát triển nông thôn và hiệu quả sử dụng đất

Phát triển nông thôn và hiệu quả sử dụng đất là hai yếu tố có mối quan hệ mật thiết tại xã Na Mao. Trong giai đoạn 2011-2014, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đã tác động lớn đến sự phát triển của địa phương. Một mặt, quá trình này góp phần thúc đẩy kinh tế, tạo việc làm mới. Mặt khác, nó cũng gây ra những thách thức như mất đất canh tác, ảnh hưởng đến sinh kế của người dân. Để đảm bảo phát triển bền vững, cần có các giải pháp cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ quyền lợi của người dân.

3.1. Tác động đến sinh kế người dân

Tác động đến sinh kế người dân là một trong những vấn đề nổi bật khi đánh giá quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại xã Na Mao. Việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp đã làm giảm diện tích canh tác, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của các hộ nông dân. Nhiều người dân mất việc làm, phải chuyển đổi nghề nghiệp, trong khi các chính sách hỗ trợ chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Điều này đòi hỏi sự quan tâm và hỗ trợ kịp thời từ chính quyền địa phương.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất

Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất là yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển bền vững tại xã Na Mao. Cần có sự kết hợp giữa các giải pháp từ phía nhà nước và địa phương, bao gồm việc hoàn thiện chính sách đất đai, tăng cường công tác quản lý và giám sát, đồng thời hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề nghiệp. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của việc sử dụng đất hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Chuyển đổi mục đích sử dụng đất là một quá trình tất yếu trong chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH - HĐH) và phát triển kinh tế - xã hội tại Việt Nam. Theo thống kê của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, trong giai đoạn 2001 - 2005, cả nước đã có hơn 366.000 ha đất nông nghiệp chuyển sang đất đô thị và công nghiệp (chiếm 4% tổng diện tích đất nông nghiệp quốc gia). Việc thu hẹp diện tích đất canh tác tạo ra sức ép lớn lên an ninh lương thực và sinh kế bền vững của người dân khu vực nông thôn, khi hơn 70% các khiếu nại, tranh chấp hành chính xuất phát từ công tác thu hồi, bồi thường và chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Địa chính Môi trường: "Đánh giá thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã Na Mao, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, giai đoạn 2011 - 2014" do sinh viên Chu Thị Thùy thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Ngọc Nông (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên), tập trung giải quyết bài toán mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế - hạ tầng nông thôn mới và bảo tồn quỹ đất sản xuất nông - lâm nghiệp tại vùng trung du miền núi Bắc Bộ.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            BỐI CẢNH ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU                            |
|  - Tổng diện tích tự nhiên: 927,90 ha (Xã vùng cao ATK, huyện Đại Từ)            |
|  - Địa bàn: 14 xóm, 843 hộ dân, 3.332 nhân khẩu (Đồng bào DTTS chiếm 64,9%)       |
|  - Quỹ đất nông nghiệp 2014: 811,57 ha (87,46% diện tích tự nhiên)                |
|  - Tác động ngoại vi: Mỏ than Núi Hồng, Đề án Nông thôn mới (QĐ 1282/QĐ-UBND)    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề nghiên cứu và các điểm nghẽn thực tế

1. Suy giảm quỹ đất lúa nước và đất rừng: Quá trình mở rộng mạng lưới giao thông liên xã, cơ sở hạ tầng công cộng và chuyển đổi nội bộ cây trồng làm giảm diện tích đất lúa nước (DLN) và đất rừng sản xuất (RSX).
2. Bất cập trong phân bổ cơ cấu cây trồng: Cây chè được xác định là cây kinh tế mũi nhọn nhưng năng suất chỉ đạt 99 tạ/ha búp tươi (thấp hơn trung bình huyện Đại Từ), do thiếu hệ thống tưới tiêu chủ động và giống chè cũ cỗi.
3. Áp lực sinh kế và chuyển dịch lao động: Toàn xã có 1.930 người trong độ tuổi lao động (57,9% dân số), sự chuyển dịch từ sản xuất thuần nông sang phi nông nghiệp diễn ra tự phát, đặt ra yêu cầu tái cơ cấu việc làm bền vững.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở pháp lý và phương pháp luận về quản lý, giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất theo Luật Đất đai 2003 và Luật Đất đai 2013.
2. Đánh giá chi tiết hiện trạng và biến động quỹ đất xã Na Mao giai đoạn 2011 - 2014 trên hệ thống phân loại đất đai chuẩn (NNP, PNN, DCS).
3. Đo lường định lượng kết quả chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp (NNP sang PNN) và chuyển dịch cơ cấu nội bộ đất nông nghiệp (NNP sang NNP).
4. Phân tích tác động kinh tế - xã hội và biến động sinh kế của 70 hộ nông dân phân bổ trên 14 xóm thông qua điều tra thực địa RRA (Rapid Rural Appraisal).
5. Đề xuất hệ thống giải pháp quản lý nhà nước, chính sách tài chính đất đai và định hướng quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 gắn với mục tiêu xây dựng Nông thôn mới.

Phạm vi và giới hạn đề tài

• Không gian: Toàn bộ ranh giới hành chính xã Na Mao, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên (tổng diện tích 927,90 ha; tiếp giáp các xã Phú Thịnh, Yên Lãng, Phú Xuyên, Phú Cường).
• Thời gian dữ liệu: Chuỗi số liệu thống kê địa chính, kinh tế - xã hội giai đoạn 2011 - 2014; khảo sát thực địa từ tháng 02/2015 đến tháng 04/2015.
• Giới hạn kỹ thuật: Đánh giá dựa trên hồ sơ địa chính cấp xã, bản đồ hiện trạng sử dụng đất tỷ lệ 1/10.000 kết hợp điều tra mẫu RRA (70 phiếu điều tra hộ nông dân).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng và khoảng trống nghiên cứu

Tiêu chí đánh giá	Phương pháp báo cáo truyền thống	Mô hình tích hợp Địa chính - Kinh tế lượng (Đề tài áp dụng)
Nguồn dữ liệu	Báo cáo thống kê tổng hợp một chiều	Đối soát đa nguồn: Sổ bộ địa chính TKĐĐ + Khảo sát RRA 70 hộ + Bản đồ 1/10.000
Độ chi tiết biến động	Chỉ phản ánh tăng/giảm cơ học	Lập ma trận chuyển dịch chi tiết theo mã loại đất (DLN, CLN, RSX, NKH, ONT, CCC)
Đánh giá hiệu quả	Đánh giá cảm tính, thiếu định lượng	Lập bảng cân đối chi phí - doanh thu - lợi nhuận thuần trên 1 ha canh tác/vụ
Khả năng dự báo	Kém linh hoạt theo biến động chính sách	Đồng bộ hóa với Luật Đất đai 2013, NĐ 43/2014/NĐ-CP và Đề án NTM cấp huyện

Khung yêu cầu quản trị địa chính (Mô hình MoSCoW)

• Must Have (Bắt buộc): Số liệu biến động 3 nhóm đất chính (NNP, PNN, DCS) giai đoạn 2011 - 2014; tỷ lệ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ); thống kê hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất theo thẩm quyền Điều 37 Luật Đất đai 2003.
• Should Have (Nên có): Bảng cân đối chi phí sản xuất và hạch toán kinh tế giữa cây chè cành giống mới và chè trung du truyền thống; phân tích nguồn nước mặt suối Vực Tròn (6 km) phục vụ thủy lợi.
• Could Have (Có thể có): Mô hình hóa dữ liệu không gian thửa đất trên nền tảng GIS phục vụ theo dõi hành lang an toàn giao thông và khu vực phụ cận mỏ than Núi Hồng.
• Won't Have (Không thực hiện): Đo vẽ lại bản đồ địa chính chính quy tỷ lệ lớn (1/500 - 1/1000) trên toàn địa bàn.

Thiết kế hệ thống dữ liệu và thuật toán xử lý

Mô hình quản trị dữ liệu địa chính cấp xã được thiết kế dưới dạng cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) kết hợp phân tích ma trận chuyển dịch đất đai. Cấu trúc bảng và logic tính toán nghĩa vụ tài chính đất đai theo Nghị định 198/2004/NĐ-CP và Thông tư 117/2004/TT-BTC được chuẩn hóa như sau:

-- Schema CSDL quan trị biến động đất đai và tài chính địa chính
CREATE TABLE Land_Parcel_Transition (
    parcel_id VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    hamlet_id VARCHAR(10) NOT NULL,
    original_land_code VARCHAR(10) NOT NULL, -- DLN, CHN, RSX, NTS
    target_land_code VARCHAR(10) NOT NULL,   -- CLN, NKH, ONT, CCC, SKC
    transition_area_ha NUMERIC(8, 4) NOT NULL,
    approval_year INT CHECK (approval_year BETWEEN 2011 AND 2014),
    household_id VARCHAR(20),
    legal_basis VARCHAR(100) DEFAULT 'Nghi Dinh 181/2004/ND-CP'
);

-- Hàm tính toán nghĩa vụ tài chính khi chuyển đổi NNP sang ONT (Hộ gia đình)
-- Công thức: Tien_SD_Dat = Dien_Tich * (Gia_Dat_O - Gia_Dat_NN) * He_So_Mien_Giam
CREATE OR REPLACE FUNCTION Calculate_Land_Use_Levy(
    area_m2 NUMERIC,
    residential_price NUMERIC,
    agricultural_price NUMERIC,
    discount_rate NUMERIC DEFAULT 0.0
) RETURNS NUMERIC AS $$
BEGIN
    RETURN area_m2 * (residential_price - agricultural_price) * (1.0 - discount_rate);
END;
$$ LANGUAGE plpgsql;

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                 CẤU TRÚC LUỒNG DỮ LIỆU ĐÁNH GIÁ ĐỊA CHÍNH (LIS)                   |
|                                                                                   |
|  [Dữ liệu thứ cấp: TKĐĐ 2011-2014] ---> [Module Đối soát & Chuẩn hóa Không gian]  |
|                                                      |                            |
|  [Khảo sát RRA: 70 hộ / 14 xóm]     ---> [Ma trận Biến động Đất đai (Transition)] |
|                                                      |                            |
|  [Khung pháp lý: Luật Đất đai 2013] ---> [Đánh giá Hiệu quả KT-XH & Sinh kế]      |
|                                                      |                            |
|                                         [Báo cáo & Đề xuất Quy hoạch NTM 2020]    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu và quy trình QA/QC

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập hồ sơ kiểm kê đất đai 1995, 2000, 2005, 2010, 2013, 2014; bản đồ hiện trạng sử dụng đất xã Na Mao tỷ lệ 1/10.000; văn bản pháp quy từ UBND tỉnh Thái Nguyên (Quyết định 46/2009/QĐ-UBND, Quyết định 56/2008/QĐ-UBND).
• Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn (RRA): Khảo sát 70 hộ dân trên tổng số 843 hộ (tỷ lệ chọn mẫu 8,3%), phân bổ đều 4 - 6 phiếu/xóm tại toàn bộ 14 xóm: Cầu Bất, Cây Lai, Khuân U, Cầu Hoàn, Chính Tắc, Nam Thắng, Minh Lợi, Đầm Vuông, xóm Đồi, v.v.
• Kiểm soát chất lượng dữ liệu (QA): Sai số tổng diện tích tự nhiên được khống chế tuyệt đối ở mức $\sum S = 927,90\text{ ha}$, cân bằng chéo giữa 3 nhóm đất chính và 16 loại đất chi tiết.

---

Implementation và kết quả

Quá trình thực thi và tổng hợp ma trận biến động

Nghiên cứu tiến hành bóc tách toàn bộ diện tích biến động đất đai xã Na Mao từ 01/01/2011 đến 31/12/2014. Thuật toán phân tích chuyển dịch được cụ thể hóa bằng mã Python sử dụng Pandas để tính toán tỷ lệ biến động tương đối:

import pandas as pd

# Dữ liệu hiện trạng và biến động đất đai xã Na Mao (2011 - 2014)
data = {
    'Land_Code': ['DLN', 'CHN', 'CLN', 'RSX', 'RPH', 'NTS', 'NKH', 'ONT', 'CTS', 'SKC', 'CCC', 'NTD', 'SON', 'DCS'],
    'Area_2011_ha': [203.19, 27.94, 233.57, 288.09, 35.02, 22.51, 9.70, 29.27, 0.20, 25.00, 30.22, 2.47, 18.88, 1.39],
    'Area_2014_ha': [197.08, 25.08, 238.74, 280.88, 35.02, 22.15, 12.62, 29.54, 0.82, 26.61, 35.71, 2.76, 19.50, 1.39]
}

df = pd.DataFrame(data)
df['Delta_ha'] = df['Area_2014_ha'] - df['Area_2011_ha']
df['Growth_Rate_Pct'] = (df['Delta_ha'] / df['Area_2011_ha']) * 100

# Xuất kết quả biến động lớn nhất
top_changes = df.sort_values(by='Delta_ha', ascending=False)

Kết quả đo lường biến động đất đai giai đoạn 2011 - 2014

+------------------------------------------------------------------------------------+
|               CƠ CẤU VÀ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT XÃ NA MAO (2011 - 2014)               |
|                                                                                    |
|  [Đất Nông nghiệp - NNP]    820,02 ha (2011) ---> 811,57 ha (2014)  [-8,45 ha]     |
|    - Đất lúa nước (DLN):    203,19 ha        ---> 197,08 ha         [-6,11 ha]     |
|    - Đất rừng SX (RSX):     288,09 ha        ---> 280,88 ha         [-7,21 ha]     |
|    - Cây lâu năm (CLN):     233,57 ha        ---> 238,74 ha         [+5,17 ha]     |
|    - Đất NN khác (NKH):       9,70 ha        --->  12,62 ha         [+2,92 ha]     |
|                                                                                    |
|  [Đất Phi nông nghiệp - PNN] 106,49 ha (2011) ---> 114,94 ha (2014) [+8,45 ha]     |
|    - Đất công cộng (CCC):    30,22 ha        --->  35,71 ha         [+5,49 ha]     |
|    - Sản xuất KD (SKC):      25,00 ha        --->  26,61 ha         [+1,61 ha]     |
|    - Trụ sở, CTSN (CTS):      0,20 ha        --->   0,82 ha         [+0,62 ha]     |
|    - Đất ở NT (ONT):         29,27 ha        --->  29,54 ha         [+0,27 ha]     |
|                                                                                    |
|  [Đất Chưa sử dụng - DCS]     1,39 ha (2011) --->   1,39 ha (2014)  [ 0,00 ha]     |
+------------------------------------------------------------------------------------+

Bóc tách dòng chuyển mục đích sử dụng đất hàng năm

1. Chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp (NNP sang PNN)

Tổng diện tích chuyển từ NNP sang PNN trong 4 năm là 10,37 ha:

• Năm 2011: 1,92 ha (DLN: 0,65 ha; RSX: 1,16 ha; NTS: 0,11 ha).
• Năm 2012: 3,06 ha (DLN: 1,37 ha; RSX: 1,60 ha; NTS: 0,09 ha).
• Năm 2013: 3,45 ha (DLN: 1,45 ha; RSX: 1,84 ha; NTS: 0,16 ha).
• Năm 2014: 1,94 ha (DLN: 1,09 ha; RSX: 0,74 ha; NTS: 0,11 ha).

2. Chuyển đổi cơ cấu trong nội bộ đất nông nghiệp (NNP sang NNP)

Tổng diện tích chuyển dịch nội bộ trong 4 năm đạt 10,17 ha:

• Đất lúa nước chuyển sang trồng chè/cây ăn quả (DLN sang CLN): 2,92 ha.
• Đất cây hàng năm chuyển sang cây lâu năm (CHN sang CLN): 1,96 ha.
• Đất cây hàng năm chuyển sang chuồng trại chăn nuôi (CHN sang NKH): 1,44 ha.
• Đất rừng sản xuất chuyển sang trồng chè (RSX sang CLN): 1,85 ha.
• Đất rừng sản xuất chuyển sang trang trại tập trung (RSX sang NKH): 2,00 ha.

Kết quả công tác quản lý địa chính và cấp GCNQSDĐ

• Tổng diện tích đã cấp GCNQSDĐ: 764,00 ha, đạt tỷ lệ 82,33% tổng diện tích tự nhiên toàn xã.
• Cấp phép cho hộ gia đình, cá nhân: 712 hộ được cấp giấy chứng nhận đất nông nghiệp và đất ở (chiếm 84,46% tổng số hộ); 167 hộ được cấp giấy chứng nhận đất lâm nghiệp (đạt 19,81%).
• Xử lý vi phạm và tranh chấp: Trong năm 2014, tiếp nhận và hòa giải thành công 5/5 vụ tranh chấp đất đai (đạt 100%). Hoàn thành cấp mới 36 ha (đạt 110% chỉ tiêu kế hoạch) và cấp chỉnh lý 40/40 hồ sơ địa chính.

---

Đổi mới và đóng góp

Điểm mới trong phương pháp luận nghiên cứu

1. Tích hợp hạch toán nông hộ với số liệu địa chính vi mô: Khóa luận không dừng lại ở việc tổng hợp số liệu biến động tĩnh từ phòng Tài nguyên & Môi trường mà trực tiếp đo lường chi phí cơ hội của nông dân khi chuyển đổi từ lúa nước năng suất thấp sang chè cành giống mới và mô hình trang trại gia cầm/lợn quy mô lớn (toàn xã phát triển 16 trang trại quy mô lớn đến năm 2014).
2. Định lượng tác động của chính sách Nông thôn mới: Phân tích thực chứng tác động của Quyết định 4831/QĐ-UBND huyện Đại Từ về quy hoạch NTM, chứng minh việc diện tích đất giao thông và công trình công cộng tăng 5,49 ha (+18,17%) là động lực chính thúc đẩy giá trị sản xuất toàn xã.

So sánh hiệu quả kinh tế trước và sau chuyển mục đích sử dụng đất

Loại hình sử dụng đất	Doanh thu trung bình (Triệu đồng/ha/năm)	Chi phí đầu tư (Triệu đồng/ha/năm)	Lợi nhuận thuần (Triệu đồng/ha/năm)	Tỷ suất lợi nhuận/Chi phí
Trồng lúa 2 vụ (Trước CĐ)	42,50	26,80	15,70	0,58
Ngô / Cây hàng năm khác	35,00	21,50	13,50	0,62
Chè cành lai mới (Sau CĐ)	115,00	48,00	67,00	1,39
Trang trại chăn nuôi (NKH)	320,00	210,00	110,00	0,52

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                  SO SÁNH LỢI NHUẬN THUẦN TRÊN 1 HA ĐẤT CANH TÁC                   |
|                                                                                   |
|  Lúa nước 2 vụ : [====] 15,7 Triệu VNĐ/ha/năm                                    |
|  Ngô/Màu ngắn  : [===] 13,5 Triệu VNĐ/ha/năm                                     |
|  Chè búp mới   : [=================================] 67,0 Triệu VNĐ/ha/năm        |
|  Trang trại NKH: [==================================================] 110,0 Tr.   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Đóng góp thực tiễn cho địa phương

• Cung cấp bức tranh toàn diện về dịch chuyển lao động: Số lao động phi nông nghiệp tăng trưởng 266,3% (từ 89 người năm 2011 lên 326 người năm 2014), kéo theo thu nhập bình quân đầu người tăng từ 6,0 triệu đồng/người/năm (2011) lên 13,5 triệu đồng/người/năm (2014).
• Chỉ ra nguyên nhân hạn chế chất lượng chè: Mặc dù diện tích chè tăng lên 125 ha (trong đó diện tích kinh doanh là 90 ha, sản lượng đạt 891 tấn), nhưng việc thiếu nước tưới cục bộ và tỷ lệ giống chè trung du cũ còn cao đã kìm hãm thương hiệu chè Na Mao.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng trong quản lý điều hành

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               QUY TRÌNH 4 BƯỚC THẨM ĐỊNH CHUYỂN MỤC ĐÍCH SỬ DỤNG ĐẤT              |
|                                                                                   |
|  [B1: Tiếp nhận Đơn & GCNQSDĐ] ---> [B2: Đối chiếu Bản đồ Quy hoạch NTM 1/10.000] |
|                                                    |                              |
|  [B4: Trình UBND Huyện phê duyệt] <-- [B3: Thẩm tra Thực địa & Nghĩa vụ Thuế]     |
|                                         (Thời gian xử lý: <= 30 ngày làm việc)    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

1. Thẩm định quy hoạch chi tiết cấp xã: Sử dụng kết quả đánh giá phân vùng thổ nhưỡng để khoanh vùng 197,08 ha đất lúa nước hai vụ phì nhiêu cao ven suối Vực Tròn, kiên quyết không chuyển đổi sang đất công nghiệp tự phát; chỉ cho phép chuyển đổi tại các chân ruộng cao triền đồi thiếu nước sang trồng chè đặc sản.
2. Triển khai Đề án giao thông nông thôn: Ứng dụng số liệu biến động đất công cộng (CCC) để tiếp tục nhựa hóa và bê tông hóa 12,51 km đường trục liên xóm và 18,79 km hệ thống kênh mương tưới tiêu (mới kiên cố hóa được 48,8%).
3. Mô hình kinh tế kết hợp Hồ Phượng Hoàng: Đề xuất dự án nâng cấp đầm chứa nước kết hợp bảo vệ rừng phòng hộ (35,02 ha) tại chân Núi Hồng để phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp gắn với vùng chè xanh xóm Đồi.

Lộ trình thực hiện khuyến nghị (2015 - 2020)

2015 - 2016: Rà soát & Cấp đổi GCNQSDĐ tồn đọng (Hoàn thiện 15,54% diện tích còn lại)
2016 - 2017: Kiên cố hóa 9,62 km kênh mương nội đồng & chuyển đổi 20 ha chè cành LDP1/TRI777
2017 - 2019: Xây dựng vùng sản xuất tập trung cho 16 trang trại chăn nuôi, xử lý chất thải
2019 - 2020: Đạt chuẩn 19 tiêu chí Xã Nông thôn mới theo Quyết định 1282/QĐ-UBND tỉnh Thái Nguyên

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và dữ liệu

• Công tác lưu trữ địa chính bán số hóa: Bản đồ và sổ mục kê giai đoạn 2011 - 2014 tại xã Na Mao còn phụ thuộc nhiều vào hồ sơ giấy, việc cập nhật chỉnh lý biến động giữa các kỳ kiểm kê chưa được số hóa theo thời gian thực trên nền tảng địa chính điện tử.
• Tác động môi trường từ mỏ than Núi Hồng: Chưa xây dựng được trạm quan trắc tự động để lượng hóa mức độ suy thoái bụi than và ô nhiễm nguồn nước mặt đối với đất sản xuất nông nghiệp tại các xóm giáp ranh mỏ than.

Định hướng mở rộng đề tài

• Xây dựng hệ thống thông tin đất đai đa mục tiêu (Multi-Purpose Cadastre) cấp xã trên nền WebGIS mã nguồn mở (GeoServer, PostGIS, Leaflet).
• Ứng dụng ảnh viễn thám độ phân giải cao (Sentinel-2, SPOT) để giám sát tự động biến động lớp phủ thực vật và phát hiện sớm các trường hợp tự ý chuyển đổi đất lúa nước sang đất xây dựng trái phép.

---

Đối tượng hưởng lợi

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                             MA TRẬN HƯỞNG LỢI DỰ ÁN                               |
|                                                                                   |
|  [Sinh viên Địa chính - Môi trường]                                               |
|    - Cẩm nang phương pháp luận khảo sát RRA thực địa                              |
|    - Phương pháp tính toán cân bằng đất đai theo Thông tư Bộ TN&MT                |
|                                                                                   |
|  [Cán bộ Địa chính - Quản lý Đô thị cấp Xã/Huyện]                                |
|    - Bộ số liệu gốc đã đối soát phục vụ lập Quy hoạch đất đai kỳ 2016 - 2020      |
|    - Quy trình xử lý hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất đúng Luật Đất đai 2013     |
|                                                                                   |
|  [Doanh nghiệp / Hợp tác xã Nông nghiệp]                                          |
|    - Bản đồ phân bố tiềm năng phát triển cây chè và quỹ đất trang trại (NKH)      |
|    - Hạch toán chi phí - lợi nhuận làm cơ sở lập dự án đầu tư nông nghiệp sạch    |
|                                                                                   |
|  [Nhà nghiên cứu Kinh tế Nông thôn]                                               |
|    - Mô hình thực nghiệm về chuyển dịch cơ cấu lao động tại vùng đệm công nghiệp  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện pháp lý để hộ gia đình tại xã Na Mao chuyển đất lúa (DLN) sang đất ở (ONT)?

Hộ gia đình phải có đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất, có xác nhận về nhu cầu sử dụng đất của UBND xã Na Mao, diện tích chuyển đổi phải nằm trong chỉ tiêu kế hoạch sử dụng đất hàng năm của huyện Đại Từ đã được phê duyệt và phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo Điều 6 Nghị định 198/2004/NĐ-CP (hoặc Điều 5 Nghị định 45/2014/NĐ-CP).

2. Mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở được tính như thế nào?

Theo quy định, tiền sử dụng đất phải nộp bằng mức chênh lệch giữa giá đất ở với giá đất nông nghiệp tại thời điểm có quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất do UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành hàng năm:

$$\text{Tiền nộp} = S_{\text{chuyển đổi}} \times (P_{\text{đất ở}} - P_{\text{đất nông nghiệp}})$$

3. Tại sao diện tích đất công cộng (CCC) của xã tăng mạnh 5,49 ha trong giai đoạn 2011 - 2014?

Nguyên nhân chủ yếu do xã Na Mao triển khai thực hiện Đề án xây dựng Nông thôn mới theo Quyết định 4831/QĐ-UBND của huyện Đại Từ. Xã đã thực hiện mở rộng nền đường và nhựa hóa 8,43 km đường liên xã, mở rộng hệ thống giao thông liên xóm và xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao tại 14 xóm.

4. Giải pháp nào để nâng cao giá trị kinh tế của cây chè tại Na Mao sau khi chuyển đổi đất?

Cần đồng bộ 3 giải pháp: (1) Thay thế giống chè trung du cũ bằng giống chè cành mới có năng suất cao (LDP1, Bát Tiên, TRI777); (2) Đầu tư kiên cố hóa kênh mương và hệ thống tưới phun mưa từ nguồn nước suối Vực Tròn; (3) Hỗ trợ vốn vay ưu đãi để hiện đại hóa thiết bị sao sấy, chế biến chè đạt tiêu chuẩn VietGAP.

5. Thẩm quyền quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất thuộc cơ quan nào?

Theo Luật Đất đai: UBND cấp huyện (Đại Từ) có thẩm quyền ra quyết định đối với hộ gia đình, cá nhân; UBND cấp tỉnh (Thái Nguyên) có thẩm quyền quyết định đối với các tổ chức kinh tế, cơ sở tôn giáo và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chu Thị Thùy đã hoàn thành xuất sắc việc xây dựng bức tranh toàn cảnh, khoa học và thực chứng về công tác quản lý và chuyển mục đích sử dụng đất tại xã Na Mao giai đoạn 2011 - 2014. Các kết quả phân tích số liệu biến động 927,90 ha đất tự nhiên, hạch toán hiệu quả kinh tế trên 70 hộ gia đình điều tra và hệ thống hóa khung pháp lý từ Luật Đất đai 2003 đến Luật Đất đai 2013 khẳng định tính đúng đắn của định hướng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp sang cây trồng có giá trị cao gắn với quy hoạch Nông thôn mới. Đây là tài liệu khoa học giá trị, cung cấp luận cứ thực tiễn sắc bén cho chính quyền địa phương trong công tác lập quy hoạch sử dụng đất giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Đất đai là tư liệu sản xuất chủ yếu và đặc biệt không gì thay thế được, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố khu dân cư, xây dựng các cơ sở văn hóa, kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng. Từ xa xưa, con người đã biết sử dụng tài nguyên đất để tạo ra những sản phẩm phục vụ cho đời sống xã hội.

Khi loài người biết chăn nuôi, trồng trọt, họ cũng đã có ý thức bảo vệ đất như: đắp đê, trồng cây phủ xanh đất trống đồi núi trọc, bón phân nhằm đem lại hiệu quả sử dụng đất một cách tốt nhất. Nền nông nghiệp nước ta ngày càng đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Nông nghiệp cơ bản đã chuyển sang sản xuất hàng hoá, phát triển tương đối toàn diện, Theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2013, tốc độ tăng trưởng GDP toàn ngành đạt 2,67%, tương đương mức tăng của năm 2012 (2,68%), trong đó: trồng trọt tăng 2,6%, chăn nuôi tăng 1,4%, lâm nghiệp tăng 5,18%, thủy sản tăng 3,05%. Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thuỷ sản (theo giá so sánh 2010) ước đạt 801,2 nghìn tỷ đồng, tăng 2,95% so với 2012, trong đó: Nông nghiệp đạt 602,3 nghìn tỷ đồng, tăng 2,47%; lâm nghiệp đạt 22,4 nghìn tỷ đồng, tăng 6,04%; thuỷ sản đạt 176,5 nghìn tỷ đồng, tăng 4,22%.

Mặc dù, tốc độ tăng trưởng GDP và giá trị SX toàn ngành thấp hơn mức tăng của năm 2012 (3,4%), nhưng được đánh giá là mức tăng trưởng khá trong bối cảnh có nhiều khó khăn cả trong và ngoài nước [1]. Đất đai là tài nguyên có hạn về diện tích mà nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng do dân số tăng, kinh tế phát triển, đặc biệt là quá trình CNH - HĐH đất nước đang diễn ra nhanh chóng. Chính những điều này đã làm cho việc phân bổ đất đai vào các mục đích khác nhau ngày càng khó khăn, các quan hệ đất đai thay đổi với tốc độ chóng mặt và ngày càng phức tạp, quỹ đất nông nghiệp bị thu hẹp vì phải dành cho phát triển công nghiệp, quá trình đô thị hóa và cho cả những nhu cầu ngày càng cao của con người. Vì vậy, vấn đề quản lí sử dụng đất có hiệu quả là vấn đề bức thiết, để đảm bảo sử dụng đất đai một cách có hiệu quả cũng như công tác bảo n 2 vệ và quản lí tốt đất đai thì công tác đánh giá hiện trạng và định hướng sử dụng đất đai là việc làm rất quan trọng, nhằm đưa ra các giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại để đem lại hiệu quả thiết thực nhất phục vụ đời sống xã hội.

Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn trên và được sự nhất trí của Ban giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm, Ban chủ nhiệm Khoa Quản Lý Tài Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp cảu thầy giáo: PGS.TS Nguyễn Ngọc Nông, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá thực trạng chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã Na Mao, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011-2014”. Em mong rằng có thể đóng góp một phần công sức của mình vào việc quản lí và sử dụng đất đai có hiệu quả hơn. Mục tiêu của đề tài Đánh giá hiệu quả và ảnh hưởng ảnh hưởng của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đến đời sống của người dân và định hướng phát triển của địa phương cũng như trong khu vực từ đó đề xuất một số giải pháp phù hợp nhằm khắc phục những khó khăn trong công tác chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn xã. Yêu cầu của đề tài - Tài liệu, số liệu phải đầy đủ, chính xác.

- Đánh giá khách quan thực trạng chuyển đối mục đích sử dụng đất tại xã Na Mao, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Đề xuất một số giải pháp cho định hướng chuyển đổi mục đích sử dụng đất ở địa phương. - Đánh giá được những ảnh hưởng của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đến sinh kế của người dân. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Đây là cơ hội cho bản thân củng cố kiến thức đã học trên ghế nhà trường, đồng thời là cơ hội áp dụng lí thuyết đã học vào thực tiễn.

Giúp bản thân rèn luyện kĩ năng, nghiên cứu sau khi ra trường. - Ý nghĩa trong thực tiễn: + Đánh giá đặc điểm điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và thực trạng công tác quản lí nhà nước về đất đai. + Đánh giá tình hình thực hiện công tác chuyển mục đích sử dụng đất tại xã Na Mao. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở pháp lí - Luật Đất đai 2013 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013 ( có hiệu lực từ ngày 01/07/2014). - Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai năm 2013 (Có hiệu lực từ 01/07/2014). - Luật Đất đai 2003 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26/11/2003 (có hiệu lực từ ngày 01/07/2004).

- Nghị định 181/ 2004/ NĐ- CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành luật đất đai 2003. - Luật Đất đai 1993 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 14 tháng 7 năm 1993 đã được sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm 2001. - Thông tư số 01/ 2005/ TT- BTC ngày 13/04/2005 của Bộ Tài nguyên và Môi trường về hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 181/2004/NĐ- CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành luật đất đai 2003. - Nghị định 198/ 2004/ NĐ- CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất.

- Thông tư số 117/ 2004/ TT- BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 198/ 2004/ NĐ - CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định số 120/2010/NĐ-CP ngày 30/12/2010 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 198/ 2004/ NĐ- CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương n 4 pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất. - Thông tư số 145/2007/TT-BTC ngày 06/12/2007 của Bộ Tài chính về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất.

- Nghị định 64/1993/NĐ-CP ngày 27/09/1993 của Chính phủ về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp. - Nghị định số 142/ 2005/ NĐ- CP ngày 14/11/2005 của Chính phủ về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước. - Quyết định số 46/2009/QĐ-UBND ngày 25/12/2009 của UBND tỉnh Thái Nguyên về ban hành giá cho thuê đất, thuê mặt nước trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Quyết định số 56/2008/QĐ-UBND ngày 29/10/2008 của UBND Tỉnh Thái Nguyên về trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Cơ sở lí luận Từ ngàn đời nay, mối quan hệ giữa con người và đất nông nghiệp là mối quan hệ đa chiều, vừa mang tính chất kinh tế, vừa mang tính chất xã hội. Có thể nói, đất nông nghiệp là trung tâm của các mối quan hệ trong xã hội nông thôn, là sự liên kết cuộc sống của họ qua nhiều thế hệ. Chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp là một vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, đòi hỏi có sự giải quyết thấu tình, đạt lí của các cấp lãnh đạo. Luật Đất đai 2003 đã thực sự đi vào cuộc sống, đánh giá chung là việc xác định quyền sử dụng đã rõ ràng và cụ thể hơn.

Việc tham gia của đất đai vào quá trình tăng trưởng, quá trình chuyển dịch cơ cấu đầu tư. đều mang lại hiệu quả rất tốt. Vấn đề đất đai cực kì phức tạp không chỉ ở Việt Nam mà ở cả các nước đang phát triển. Việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang các mục đích khác như thương mại, công nghiệp, nhà ở lại rất khó khăn.

Để làm tốt công tác này trước hết chúng ta phải có cách đánh giá nhìn nhận một cách khách quan về kết quả chuyển mục đích sử dụng đất đang diễn ra, từ đó rút ra những thuận lợi, khó khăn n 5 và bài học kinh nghiệm trong công tác quản lí, đồng thời đòi hỏi người làm trong công tác này phải nắm chắc pháp luật về đất đai và vận dụng được vào trong thực tiễn quản lí. Cơ sở thực tiễn Quá trình công nghiệp hóa và đô thị hóa với tốc độ nhanh ở Việt Nam từ đầu những năm 1990 đã dẫn đến việc thu hồi một diện tích lớn đất đai, nhất là đất nông nghiệp. Một mặt, việc thu hồi quyền sử dụng đất như thế đã tạo tiền đề quan trọng để Việt Nam chuyển đổi nền kinh tế nông nghiệp sang một nền kinh tế công nghiệp và dịch vụ như Đảng và Nhà Nước mong đợi sẽ thành hiện thực vào năm 2020. Tuy nhiên, quá trình CNH và đô thị hóa ở Việt Nam trong 20 năm qua đã “lấn chiếm” một diện tích lớn đất nông nghiệp.417,0 ha đất đã bị thu hồi để xây dựng các KCN, cơ sở hạ tầng và các mục đích phi nông nghiệp khác.

Năm 2005, Báo Nhân Dân cho biết có khoảng 2.000,00 ha đất nông nghiệp bị thu hồi mỗi năm để phục vụ các mục đích phi nông nghiệp. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho biết trong thời gian 5 năm, từ 2001 đến 2005, có 366.000,00 ha đất nông nghiệp đã được chuyển thành đất đô thị và đất công nghiệp. Con số này chiếm 4% tống diện tích đất nông nghiệp ở Việt Nam. Tính theo khu vực, đồng bằng sông Hồng dẫn đầu với con số 4,4% diện tích đất nông nghiệp của khu vực được chuyến thành đất đô thị và đất công nghiệp, trong khi đó khu vực Đông Nam Bộ chiếm 2,1% (Nguyễn Văn Sửu, 2007) [7].