Luận văn thạc sĩ về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam - Trường Đại học Kinh tế ...

Phân tích cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ, đánh giá tác động và hiệu quả điều hành kinh tế.

• Tác giả: Trần Nguyễn Huy Nhân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Nhu Cầu Thông Tin Và Độ Bất Ổn Của Thị Trường Chứng Khoán
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: THÔNG TIN VÀ ĐỘ BẤT ỔN GIÁ CHỨNG KHOÁN
• 2.1. Phương pháp tiếp cận truyền thống
• 2.2. Phương pháp tiếp cận dựa trên dữ liệu phi truyền thống
• 2.3. Bằng chứng thực nghiệm từ các nghiên cứu trước đây
• 2.4. Một số nghiên cứu liên quan
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả
• 4.2. Cầu thông tin
• 4.3. Cung thông tin
• 4.4. Cầu thông tin và hoạt động thị trường
• 4.5. Ảnh hưởng của trạng thái thị trường
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Giới hạn và hướng nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ là một trong những yếu tố quan trọng trong việc điều hành nền kinh tế. Tại Việt Nam, chính sách tiền tệ được thực hiện thông qua Ngân hàng Trung ương, với mục tiêu ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cơ chế này không chỉ ảnh hưởng đến lãi suất mà còn tác động đến các yếu tố khác như tỷ giá hối đoái và hoạt động của thị trường tài chính. Việc hiểu rõ cơ chế này giúp các nhà đầu tư và doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình kinh tế và đưa ra quyết định đúng đắn.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chính sách tiền tệ

Chính sách tiền tệ là tập hợp các biện pháp mà Ngân hàng Trung ương áp dụng để kiểm soát lượng tiền trong nền kinh tế. Vai trò của chính sách này là điều chỉnh lãi suất, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá hối đoái. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì sự ổn định của nền kinh tế Việt Nam.

1.2. Các công cụ chính của chính sách tiền tệ

Ngân hàng Trung ương sử dụng nhiều công cụ để thực hiện chính sách tiền tệ, bao gồm lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc và các hoạt động thị trường mở. Những công cụ này giúp điều chỉnh lượng tiền trong lưu thông và ảnh hưởng đến lãi suất, từ đó tác động đến đầu tư và tiêu dùng.

II. Những thách thức trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Mặc dù cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ đã được thiết lập, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự không đồng bộ giữa các chính sách kinh tế vĩ mô và vi mô. Điều này dẫn đến việc chính sách tiền tệ không phát huy hiệu quả như mong đợi. Ngoài ra, sự biến động của thị trường tài chính và tâm lý nhà đầu tư cũng ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách.

2.1. Sự không đồng bộ trong chính sách

Sự không đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và các chính sách khác như chính sách tài khóa có thể dẫn đến những mâu thuẫn trong điều hành kinh tế. Điều này làm giảm hiệu quả của các biện pháp mà Ngân hàng Trung ương thực hiện.

2.2. Tác động của tâm lý nhà đầu tư

Tâm lý nhà đầu tư có thể ảnh hưởng lớn đến thị trường tài chính. Khi có những thông tin tiêu cực, nhà đầu tư có thể phản ứng thái quá, dẫn đến sự biến động lớn trên thị trường. Điều này làm cho chính sách tiền tệ khó có thể phát huy hiệu quả.

III. Phương pháp nghiên cứu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ

Để nghiên cứu cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ, cần áp dụng các phương pháp định lượng và định tính. Phân tích hồi quy và mô hình GARCH là những công cụ hữu ích để đánh giá tác động của chính sách tiền tệ đến các biến số kinh tế. Ngoài ra, việc thu thập dữ liệu từ các nguồn đáng tin cậy cũng rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của nghiên cứu.

3.1. Phân tích hồi quy trong nghiên cứu

Phân tích hồi quy giúp xác định mối quan hệ giữa chính sách tiền tệ và các biến số kinh tế khác. Qua đó, có thể đánh giá được mức độ ảnh hưởng của chính sách đến lãi suất, tỷ giá và hoạt động kinh tế.

3.2. Mô hình GARCH và ứng dụng

Mô hình GARCH được sử dụng để phân tích độ biến động của các biến số kinh tế. Mô hình này giúp đánh giá tác động của chính sách tiền tệ đến sự ổn định của thị trường tài chính, từ đó đưa ra những khuyến nghị cho chính sách.

IV. Ứng dụng thực tiễn của cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ

Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc điều hành nền kinh tế. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư có thể dựa vào các chỉ số kinh tế để đưa ra quyết định đầu tư. Việc hiểu rõ cơ chế này giúp các bên liên quan có cái nhìn tổng quan về tình hình kinh tế và đưa ra các chiến lược phù hợp.

4.1. Tác động đến doanh nghiệp

Chính sách tiền tệ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vay vốn của doanh nghiệp. Khi lãi suất giảm, doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận vốn để mở rộng sản xuất. Ngược lại, khi lãi suất tăng, chi phí vay vốn cao có thể làm giảm khả năng đầu tư của doanh nghiệp.

4.2. Tác động đến nhà đầu tư

Nhà đầu tư thường dựa vào các chỉ số kinh tế để đưa ra quyết định đầu tư. Sự thay đổi trong chính sách tiền tệ có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, từ đó tác động đến giá cổ phiếu và hoạt động giao dịch trên thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách tiền tệ tại Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam còn nhiều thách thức nhưng cũng mở ra nhiều cơ hội. Việc cải thiện cơ chế này sẽ giúp nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh chính sách để phù hợp với tình hình kinh tế trong nước và quốc tế.

5.1. Đề xuất cải cách chính sách

Cần có những cải cách trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ để nâng cao hiệu quả. Việc đồng bộ hóa các chính sách kinh tế vĩ mô và vi mô là rất cần thiết để đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế.

5.2. Triển vọng trong tương lai

Triển vọng của chính sách tiền tệ tại Việt Nam phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh và thích ứng với các biến động của thị trường. Việc theo dõi và đánh giá thường xuyên sẽ giúp Ngân hàng Trung ương đưa ra các quyết định kịp thời và hiệu quả.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2008-2014 đã trải qua nhiều biến động lớn, đặc biệt là sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và những khó khăn kinh tế năm 2011 với tỷ lệ lạm phát cao và sự trầm lắng của các thị trường tài chính. Trong bối cảnh đó, thông tin trở thành tài sản quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và sự biến động giá cổ phiếu. Nhu cầu thông tin của nhà đầu tư, đặc biệt là thông tin được tìm kiếm qua internet, đã trở thành yếu tố then chốt tác động đến độ bất ổn của thị trường chứng khoán. Mục tiêu nghiên cứu là đo lường ảnh hưởng của cung và cầu thông tin ở cấp độ doanh nghiệp và toàn thị trường đến độ biến động giá cổ phiếu niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong khoảng thời gian 2008-2014. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu cầu thông tin được đo bằng chỉ số Search Volume Index (SVI) từ Google Trends và dữ liệu cung thông tin từ các trang tin tài chính uy tín. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về vai trò của thông tin trong việc hình thành biến động giá, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững thị trường chứng khoán Việt Nam.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

- **Giả thuyết Phân phối hỗn hợp (Mixture of Distributions Hypothesis - MDH):** Giải thích mối quan hệ giữa dòng chảy thông tin và biến động giá, khối lượng giao dịch trên thị trường tài chính.
- **Lý thuyết về cung và cầu thông tin:** Theo Grossman và Stiglitz (1980), giá cổ phiếu phản ánh thông tin do nhà đầu tư nắm giữ, trong khi cầu thông tin phản ánh nhu cầu của nhà đầu tư trong việc tìm kiếm và xử lý thông tin.
- **Mô hình GARCH (1,1):** Được sử dụng để mô hình hóa độ bất ổn có điều kiện của giá cổ phiếu, cho phép ước lượng ảnh hưởng của cung và cầu thông tin đến biến động giá.
- **Khái niệm chính:** Cầu thông tin (đo bằng SVI), cung thông tin (số lượng tin tức công bố), độ bất ổn lịch sử (realized volatility), khối lượng giao dịch, và trạng thái thị trường (biến giả).

### Phương pháp nghiên cứu

- **Nguồn dữ liệu:** Dữ liệu tuần về cung, cầu thông tin, giá cổ phiếu, khối lượng giao dịch của 24 mã cổ phiếu thuộc rổ VN30 và HNX30, cùng chỉ số VNINDEX và HNXINDEX, trong giai đoạn 2008-2014.
- **Phương pháp phân tích:** 
  - Sử dụng mô hình hồi quy OLS để khảo sát mối quan hệ giữa cung, cầu thông tin và độ bất ổn giá.
  - Áp dụng mô hình GARCH (1,1) để ước lượng độ bất ổn có điều kiện và tác động của các biến thông tin.
  - Kiểm định Jarque-Bera để đánh giá phân phối chuẩn của các biến.
  - Phân tích tương quan Pearson và kiểm định nhân quả Granger để xác định mối quan hệ giữa cung và cầu thông tin.
- **Timeline nghiên cứu:** Thu thập và xử lý dữ liệu từ tháng 01/2008 đến 31/07/2014, phân tích trên phần mềm Stata SE 12.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Phân phối biến cầu và cung thông tin:** Đa số biến cầu và cung thông tin không tuân theo phân phối chuẩn, với mức độ lệch phải nhẹ và độ nhọn cao, phản ánh tính biến động không đều của thông tin trên thị trường.
- **Mối quan hệ giữa cung và cầu thông tin:** Hầu hết các cặp biến cung và cầu thông tin có tương quan dương, tuy nhiên mối quan hệ nhân quả Granger chỉ có ý nghĩa ở một số mã cổ phiếu như SSI, VCB, VSH, cho thấy cung thông tin không phải lúc nào cũng là nguyên nhân dẫn đến cầu thông tin.
- **Ảnh hưởng đến độ bất ổn giá:** Cầu thông tin toàn thị trường có tác động mạnh và vượt trội hơn cầu thông tin ở cấp độ từng cổ phiếu đến độ bất ổn giá cổ phiếu. Kết quả hồi quy OLS và GARCH cho thấy cầu thông tin thị trường có ý nghĩa thống kê trong 11/13 trường hợp trên sàn HOSE và 5/9 trường hợp trên sàn HNX.
- **Ảnh hưởng đến khối lượng giao dịch:** Có mối tương quan thuận chiều rõ rệt giữa cầu thông tin và khối lượng giao dịch, đặc biệt là cầu thông tin toàn thị trường, với 11/13 trường hợp trên sàn HOSE và 8/9 trường hợp trên sàn HNX có ý nghĩa thống kê.
- **Ảnh hưởng của trạng thái thị trường:** Tác động của cung và cầu thông tin có sự khác biệt qua các giai đoạn thị trường, đặc biệt trong giai đoạn kinh tế khó khăn năm 2011 với nhiều chính sách điều hành được ban hành nhằm ổn định thị trường.

### Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết về vai trò của thông tin trong việc hình thành biến động giá và hoạt động giao dịch trên thị trường tài chính. Việc cầu thông tin toàn thị trường có ảnh hưởng mạnh hơn cầu thông tin từng cổ phiếu phản ánh thực tế nhà đầu tư thường bị tác động bởi các thông tin chung về thị trường hơn là thông tin riêng lẻ. Điều này cũng phù hợp với các nghiên cứu quốc tế sử dụng dữ liệu Google Trends và các chỉ số tương tự để đo lường sự chú ý của nhà đầu tư. Mối quan hệ không rõ ràng giữa cung và cầu thông tin có thể do thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, với thói quen tìm kiếm thông tin của nhà đầu tư cá nhân chưa phát triển mạnh mẽ. Các mô hình GARCH cho thấy việc mô hình hóa độ bất ổn có điều kiện là phù hợp và cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về ảnh hưởng của thông tin trong các điều kiện thị trường khác nhau. Dữ liệu có thể được trình bày qua các bảng hồi quy và biểu đồ tương quan để minh họa rõ ràng hơn các mối quan hệ này.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Tăng cường minh bạch thông tin:** Các cơ quan quản lý và sàn giao dịch cần thúc đẩy việc công bố thông tin minh bạch, kịp thời và đầy đủ nhằm giảm thiểu sự bất ổn do thông tin không đồng đều, hướng tới tăng cường cung thông tin chất lượng.
- **Phát triển công cụ đo lường cầu thông tin:** Khuyến khích sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn như Google Trends để theo dõi nhu cầu thông tin của nhà đầu tư, từ đó có các chính sách hỗ trợ phù hợp.
- **Nâng cao nhận thức và kỹ năng tìm kiếm thông tin của nhà đầu tư cá nhân:** Tổ chức các chương trình đào tạo, hướng dẫn nhà đầu tư sử dụng hiệu quả các nguồn thông tin trực tuyến, giảm sự phụ thuộc vào môi giới và tin đồn.
- **Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm dựa trên dữ liệu cầu thông tin:** Sử dụng các mô hình dự báo biến động dựa trên dữ liệu tìm kiếm để cảnh báo sớm các biến động bất thường trên thị trường, giúp nhà đầu tư và quản lý có biện pháp ứng phó kịp thời.
- **Thời gian thực hiện:** Các giải pháp nên được triển khai trong vòng 1-3 năm tới, với sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính và các công ty công nghệ.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà quản lý thị trường chứng khoán:** Để hiểu rõ hơn về vai trò của thông tin trong việc điều tiết thị trường và xây dựng chính sách minh bạch thông tin.
- **Các công ty chứng khoán và môi giới:** Nắm bắt xu hướng cầu thông tin của nhà đầu tư để cải thiện dịch vụ tư vấn và phát triển sản phẩm phù hợp.
- **Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức:** Nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc tiếp cận và xử lý thông tin trong quyết định đầu tư.
- **Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài chính:** Cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp nghiên cứu mới về ảnh hưởng của thông tin đến biến động thị trường, mở rộng nghiên cứu trong bối cảnh thị trường mới nổi.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Cầu thông tin được đo lường như thế nào trong nghiên cứu này?**  
Cầu thông tin được đo bằng chỉ số Search Volume Index (SVI) từ Google Trends, phản ánh số lượng tìm kiếm các mã cổ phiếu và từ khóa liên quan trên internet theo tuần.

2. **Tại sao cung thông tin không có mối quan hệ rõ ràng với cầu thông tin?**  
Do thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, nhà đầu tư cá nhân chưa có thói quen tìm kiếm thông tin qua internet nhiều, phần lớn dựa vào môi giới và các nguồn tin truyền thống.

3. **Mô hình GARCH (1,1) có vai trò gì trong nghiên cứu?**  
Mô hình GARCH (1,1) được sử dụng để ước lượng độ bất ổn có điều kiện của giá cổ phiếu, giúp phân tích tác động của cung và cầu thông tin đến biến động giá trong các điều kiện thị trường khác nhau.

4. **Ảnh hưởng của cầu thông tin toàn thị trường so với cầu thông tin từng cổ phiếu như thế nào?**  
Cầu thông tin toàn thị trường có tác động mạnh hơn và rõ ràng hơn đến độ bất ổn giá và khối lượng giao dịch so với cầu thông tin ở cấp độ từng cổ phiếu riêng lẻ.

5. **Nghiên cứu có áp dụng cho các thị trường khác không?**  
Phương pháp và kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng cho các thị trường mới nổi khác có đặc điểm tương tự về mức độ phát triển và hành vi nhà đầu tư, tuy nhiên cần điều chỉnh phù hợp với đặc thù từng thị trường.

## Kết luận

- Cầu và cung thông tin đều ảnh hưởng đến độ bất ổn giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán Việt Nam, trong đó cầu thông tin toàn thị trường có tác động mạnh hơn cầu thông tin từng cổ phiếu.  
- Mối quan hệ giữa cung và cầu thông tin không đồng nhất, phản ánh đặc thù hành vi nhà đầu tư và mức độ phát triển của thị trường.  
- Mô hình GARCH (1,1) là công cụ hiệu quả để phân tích độ bất ổn có điều kiện và tác động của thông tin.  
- Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách minh bạch thông tin và nâng cao năng lực tiếp cận thông tin của nhà đầu tư.  
- Đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm tăng cường minh bạch, phát triển công cụ đo lường và nâng cao nhận thức nhà đầu tư trong vòng 1-3 năm tới.  

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất và mở rộng nghiên cứu để cập nhật dữ liệu mới, đồng thời áp dụng mô hình vào các thị trường tài chính khác nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH TRẦN NGUYỄN HUY NHÂN MỐI QUAN HỆ GIỮA NHU CẦU THÔNG TIN VÀ ĐỘ BẤT ỔN CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ GVHD: TS. NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢO TP. HỒ CHÍ MINH – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1: Danh sách công ty trong mẫu và từ khóa tìm kiếm . 22 Bảng 2: Thống kê mô tả biến cầu thông tin. 27 Bảng 3: Kiểm Định Jarque-Bera biến cầu thông tin . 28 Bảng 4: Thống kê mô tả biến cung thông tin . 30 Bảng 5: Kiểm Định Jarque-Bera biến cung thông tin . 32 Bảng 6: Tương quan giữa cung và cầu thông tin. 37 Bảng 7: Kết quả hồi qui OLS giữa độ bất ổn hàm ý của cổ phiếu và các biến cung và cầu thông tin . 40 Bảng 8: Kết quả ước lượng mô hình GARCH với biến cung và cầu thông tin . 43 Bảng 9: Tương quan Pearson giữa cầu thông tin của công ty và thị trường với khối lượng giao dịch . 45 Bảng 10:Kết quả hồi qui OLS giữa khối lượng giao dịch của cổ phiếu, biến tỷ suất sinh lợi và các biến cung, cầu thông tin . 46 Bảng 11:Hệ số tương quan giữa Cầu thông tin và Độ bất ổn lịch sử /Khối lượng giao dịch theo 2 mẫu: thời kỳ từ 1/1/2008 đến 31/12/2011 và kỳ từ 1/1/2002 đến 31/07/2014 . 49 Bảng 12:Kết quả hồi qui OLS giữa độ bất ổn hàm ý của cổ phiếu và các biến cung và cầu thông tinvới biến giả trạng thái thị trường . 51 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU .2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu .3 Phƣơng pháp nghiên cứu .4 Kết cấu luận văn . 4 CHƢƠNG 2: THÔNG TIN VÀ ĐỘ BÁT ỔN GIÁ CHỨNG KHOÁN .1 Phƣơng pháp tiếp cận truyền thống.2 Phƣơng pháp tiếp cận dựa trên dữ liệu phi truyền thống .3 Bằng chứng thực nghiệm từ các nghiên cứu trƣớc đây.4 Một số nghiên cứu liên quan . 11 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phƣơng pháp nghiên cứu . 18 CHƢƠNG 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thống kê mô tả.1 Cầu thông tin .2 Cung thông tin .2 Cầu thông tin và hoạt động thị trƣờng .3 Ảnh hƣởng của trạng thái thị trƣờng . 47 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .2 Giới hạn và hƣớng nghiên cứu . 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Mục tiêu của nghiên cứu này là nhằm tìm hiểu tác động của cung, cầu thông tin ở cấp độ doanh nghiệp và thị trƣờng đến độ bất ổn giá chứng khoán của các công ty niêm yết trên sàn HoSE và HNX. Nghiên cứu này dựa trên cách tiếp cận phi truyền thống, sử dụng dữ liệu cầu thông tin đƣợc đo lƣờng dựa vào khối lƣợng tìm kiếm trên Google thông qua công cụ Google Trends. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy rằng cả cầu và cung thông tin đều có tác động đến độ bất ổn của thị trƣờng chứng khoán. Tác động mạnh và vƣợt trội hơn đối với cầu thông tin, trong đó cầu thông tin toàn thị trƣờng có mức tác động lớn hơn cầu thông tin tại cấp độ từng cổ phiếu. Điều đó cho thấy nhà đầu tƣ bị tác động mạnh hơn bởi thông tin về thị trƣờng và bị tác động nhỏ hơn từ thông tin riêng lẻ của từng cổ phiếu. Từ khóa: Cầu thông tin, Thị trường tài chính, Độ biến động TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Đặt vấn đề Thị trƣờng chứng khoán đóng vai trò là một kênh đầu tƣ hấp dẫn và là nơi phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tƣ vào nền kinh tế. Thông tin là loại tài sản có giá trị và đƣợc tìm kiếm nhiều nhất trong thị trƣờng. Có thể thấy điều đó qua sự đa dạng về nguồn cung cấp thông tin và số lƣợng thông tin cũng nhƣ số lƣợng ngƣời theo dõi các thông tin hàng ngày. Lịch sử đã cho thấy sự phát triển của thị trƣờng phải đƣợc đánh giá trên mức độ tham gia của các nhà đầu tƣ (Lƣợng) và mức độ minh bạch và hiệu quả của thị trƣờng trong vai trò luân chuyển vốn (Chất). Mức độ tham gia và trƣởng thành của nhà đầu tƣ có thể đo lƣờng thông qua nhu cầu về thông tin, phân tích thông tin. Việc dự báo giá và độ biến động giá từ lâu đã là một chủ đề hấp dẫn trong giới tài chính. Đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề này, hầu hết các nghiên cứu cho kết quả rằng giá chứng khoán chịu tác động của các yếu tố nhƣ: lãi suất, tỷ giá, tâm lý đầu cơ… Tuy nhiên, dƣới góc nhìn thành phần tham gia thị trƣờng, có một bộ phần không nhỏ những nhà đầu tƣ - những ngƣời mà các quyết định sẽ ảnh hƣởng trực tiếp đến thị trƣờng, đƣa ra lệnh mua, bán hoàn toàn dựa vào nhũng thông tin về cổ phiếu họ góp nhặt trên Internet. Đã có những nghiên cứu tập trung vào vai trò của cung, cầu thông tin đối với thị trƣờng (Kihlstrom, 1974; Grossman và Stiglitz, 1980; Radner và Stiglitz, 1984; Allen, 1990) nhƣng với các cách xác định dòng chảy thông tin khác nhau nhƣ sử dụng số lƣợng tin tức vĩ mô và tin tức từng công ty đƣợc công bố bởi Dow Jones & Company trên Broadtape và Wall Street Journal hay khối lƣợng thông tin trong hệ thống Reuters North American Wire. Xuất phát từ việc công nhận ngày nay internet đã cách mạng hóa thông tin, hoạt động môi giới chứng khoán, cách tiếp cận thông tin trong ngành tài chính và thói quen xem xét thông tin trên mạng trƣớc khi thực TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 hiện quyết định của phần lớn nhà đầu tƣ Việt Nam, tác giả tiếp cận dạng dữ liệu mới đại diện cho cầu thông tin về doanh nghiệp theo khối lƣợng tìm kiếm trên internet theo nghiên cứu của Nikolaos Vlastakis và Raphael N. Dữ liệu này cho phép kiểm tra lần lƣợt mức ảnh hƣởng của cầu thông tin của từng cổ phiếu riêng biệt và của toàn thị trƣờng. Với một thị trƣờng còn khá non trẻ nhƣ thị trƣờng cổ phiếu Việt Nam, trình độ nhà đầu tƣ có sự phân hóa cao thêm vào đó là nhu cầu sáp nhập hai sàn HOSE và HNX trong tƣơng lai thì việc tìm hiểu ảnh hƣởng cung cầu thông tin đến mức biến động của giá cổ phiếu nhằm xác định xu hƣớng trƣởng thành của các nhà đầu tƣ có một ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững của thị trƣờng cổ phiếu Việt Nam trong tƣơng lai. Xuất phát từ lý do trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Mối quan hệ giữa nhu cầu thông tin và độ bất ổn của thị trƣờng chứng khoán” cho bài luận văn của mình với mong muốn cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm về ảnh hƣởng của nhu cầu tìm kiếm thông tin đến sự biến động của giá cổ phiếu.2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của cung cầu thông tin lên độ biến động của công ty, thị trƣờng, nhấn mạnh vào từng thời kỳ. Từ mục tiêu nghiên cứu trên, các câu hỏi nghiên cứu đƣợc đặt ra bao gồm: (1) Mối quan hệ giữa cung thông tin và cầu thông tin? (2) Ảnh hƣởng của cung và cầu thông tin lên độ bất ổn và khối lƣợng giao dịch? (3) Ảnh hƣởng của trạng thái thị trƣờng lên cung cầu thông tin và khối lƣợng giao dịch? 1.3 Phƣơng pháp nghiên cứu Bài nghiên cứu sử dụng phƣơng pháp phân tích định lƣợng. Mô hình hồi quy OLS và GARCH (1;1) đƣợc sử dụng để khảo sát ảnh hƣởng của cung cầu thông tin đến giá cổ phiếu. Phƣơng pháp định lƣợng đƣợc thực hiện qua các bƣớc: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Dữ liệu cung, cầu thông tin, giá, khối lƣợng giao dịch của các cổ phiếu trong mẫu giai đoạn 2008-2014 đƣợc thu thập (chi tiết nêu phần 3.2 Dữ liệu) Tác giả làm sạch dữ liệu và tính toán giá trị các biến đƣợc xem xét trong mô hình nghiên cứu thông qua công cụ hỗ trợ Microsoft Office Excel. Phần mềm phân tích dữ liệu Stata SE 12 đƣợc sử dụng để xây dựng mô hình nghiên cứu.4 Kết cấu luận văn Tác giả cầu trúc nội dung bài nghiên cứu theo 05 (năm) chƣơng với nội dung nhƣ sau: Trong Chƣơng 1 -Giới thiệu, tác giả trình bày vấn đề nghiên cứu, mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu. Sau đó, trong Chƣơng 2: Tổng quan lý thuyết và và bằng chứng thực nghiệm trên thế giới, tác giả tóm tắt lại các kết quả nghiên cứu trên thế giới liên quan đến vấn đề cung cầu thông tin. Đồng thời, giới thiệu dữ liệu trích xuất từ công cụ Google Trends nhƣ là đại diện mới cho cầu thông tin. Kế tiếp trong Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu, tác giả trình bày chi tiết về phƣơng pháp nghiên cứu thực hiện, mô hình nghiên cứu, các bƣớc thu thập và xử lý số liệu. Trong Chƣơng 4: Nội dung và kết quả nghiên cứu, tác giả dùng phân tích hồi quy để nghiên cứu mối tƣơng quan giữa cung, cầu thông tin; ảnh hƣởng của cung, cầu thông tin đến độ bất ổn giá và khối lƣơng giao dịch tại Việt Nam. Cuối cùng trong Chƣơng 5: Kết luận, tác giả tóm tắt lại kết quả nghiên cứu, đƣa ra một số kiến nghị cũng nhƣ giới hạn của bài nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 CHƢƠNG 2: THÔNG TIN VÀ ĐỘ BÁT ỔN GIÁ CHỨNG KHOÁN 2.1 Phƣơng pháp tiếp cận truyền thống Về phía cung thông tin, mối quan hệ giữa dòng chảy thông tin và thị trƣờng tài chính đã đƣợc nhiều nhà kinh tế tài chính nhắc đến (Fama và các cộng sự, 1969; French và Roll, 1986). Ederington và Lee (1993) đã tìm thấy mối quan hệ mạnh giữa các thông báo vĩ mô đã đƣợc lên kế hoạch với độ bất ổn của lãi suất và tỷ giá giao sau. Các giả thiết mở rộng nhằm đo lƣờng mối quan hệ giữa hoạt động thị trƣờng - độ bất ổn tỷ suất sinh lợivà khối lƣợng giao dịch liên quan trực tiếp đến tần suất xuất hiện thông tin. Sợi dây liên hệ các lý thuyết này là “Giả thuyết Phân phối hỗn hợp (Mixture of Distributions Hypothesis)” (Clark, 1973; Epps và Epps, 1973; Tauchen và Pitts, 1983; và những nghiên cứu khác) (gọi tắt là MDH). Trọng tâm của thuyết MDH là việc những dòng chảy thông tin sẽ làm thay đổi giá và khối lƣợng giao dịch. Sự xuất hiện không mong đợi của tin tốt sẽ làm giá tăng và ngƣợc lại khi tin xấu xuất hiện.