Phân Tích Chi Phí Sản Xuất Và Giá Thành Trong Ngành May Mặc - Luận Văn Thạc Sĩ Đại Học Thương Mại

Luận văn thạc sĩ phân tích chi phí sản xuất và giá thành trong các công ty ngành may mặc tại Đại học Thương mại, cung cấp góc nhìn chuyên sâu về quản lý chi phí.

• Trường học: Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• Đề tài: Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty cổ phần ngành may mặc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM MAY MẶC TẠI CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN NGÀNH MAY MẶC
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài cứu
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất
• 1.2.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.3. Nhận dạng và xác lập vấn đề nghiên cứu khác biệt trong đề tài
• 1.4. Đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng
• 1.4.2. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.5. Các câu hỏi đặt ra cho nghiên cứu
• 1.6. Phạm vi nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp kỳ vọng sau hoàn thành mục đích nghiên cứu đề tài
• 1.8. Kết cấu của luận văn
• 1.8.1. Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc
• 1.8.2. Chương 2: Một số vấn đề lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc hiện nay
• 1.8.3. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc
• 1.8.4. Chương 4: Kết luận và đề xuất giải pháp về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 2.1. Một số khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Tóm tắt

I. Phân tích chi phí sản xuất

Phân tích chi phí sản xuất là một trong những yếu tố quan trọng trong quản lý doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành may mặc. Các công ty cổ phần tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh toàn cầu hóa. Kế toán chi phí sản xuất giúp nhà quản trị có thông tin chính xác để đưa ra quyết định sản xuất kinh doanh hiệu quả. Các chi phí được phân loại theo nội dung kinh tế, bao gồm chi phí nguyên liệu, chi phí lao động, và chi phí sản xuất chung. Tuy nhiên, việc phân loại chi phí cố định và chi phí biến đổi chưa được áp dụng triệt để, dẫn đến khó khăn trong việc tối ưu hóa chi phí.

1.1. Phân loại chi phí sản xuất

Các doanh nghiệp trong ngành may mặc thường phân loại chi phí theo tính chất kinh tế, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, và chi phí sản xuất chung. Tuy nhiên, việc phân biệt giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi chưa được thực hiện đầy đủ. Điều này làm giảm hiệu quả trong việc kiểm soát và tối ưu hóa chi phí. Theo VAS02, chi phí sản xuất chung cố định cần được phân bổ dựa trên mức công suất bình thường, nhưng nhiều doanh nghiệp chưa tuân thủ quy định này.

1.2. Kế toán chi phí thực tế

Các doanh nghiệp thực hiện kế toán chi phí dựa trên chi phí thực tế phát sinh. Tuy nhiên, việc hạch toán chỉ được thực hiện khi có đầy đủ chứng từ, dẫn đến thiếu tính kịp thời và chính xác. Điều này ảnh hưởng đến việc tính toán giá thành sản phẩm, làm giảm hiệu quả quản lý chi phí. Việc đánh giá sản phẩm dở dang cũng chưa được thực hiện đúng cách, dẫn đến sai lệch trong việc tính toán chi phí thực tế.

II. Giá thành sản phẩm

Giá thành sản phẩm là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành may mặc. Việc tính toán chính xác giá thành giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao lợi nhuận. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tính toán giá thành do thiếu sự phân loại rõ ràng giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi. Điều này dẫn đến việc giá thành sản phẩm không phản ánh đúng thực tế, làm giảm hiệu quả quản lý.

2.1. Phương pháp tính giá thành

Các doanh nghiệp thường sử dụng phương pháp tính giá thành dựa trên chi phí nguyên vật liệu trực tiếp. Tuy nhiên, phương pháp này bỏ qua các chi phí khác như chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung, dẫn đến sai lệch trong việc tính toán giá thành. Việc này ảnh hưởng đến quá trình quản lý chi phí và hạ giá thành sản phẩm.

2.2. Định giá sản phẩm

Định giá sản phẩm là một trong những yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp trong ngành may mặc chưa chú trọng đến việc định giá sản phẩm một cách khoa học. Điều này dẫn đến việc giá thành sản phẩm không phản ánh đúng thực tế, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

III. Quản lý chi phí và tối ưu hóa

Quản lý chi phí là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp trong ngành may mặc duy trì khả năng cạnh tranh. Việc tối ưu hóa chi phí giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí và nâng cao lợi nhuận. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý chi phí do thiếu sự phân loại rõ ràng giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi. Điều này dẫn đến việc giá thành sản phẩm không phản ánh đúng thực tế, làm giảm hiệu quả quản lý.

3.1. Tối ưu hóa chi phí

Tối ưu hóa chi phí là một trong những yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp trong ngành may mặc duy trì khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa chi phí do thiếu sự phân loại rõ ràng giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi. Điều này dẫn đến việc giá thành sản phẩm không phản ánh đúng thực tế, làm giảm hiệu quả quản lý.

3.2. Chiến lược giá

Chiến lược giá là một trong những yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp trong ngành may mặc chưa chú trọng đến việc xây dựng chiến lược giá một cách khoa học. Điều này dẫn đến việc giá thành sản phẩm không phản ánh đúng thực tế, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của ngành dệt may Việt Nam, kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trở thành một trong những yếu tố then chốt giúp các công ty cổ phần ngành may mặc nâng cao năng lực cạnh tranh. Năm 2011, ngành dệt may Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu khoảng 13 tỷ đô la, chiếm 2,5% thị phần toàn cầu, trong đó xuất khẩu sang Hoa Kỳ gần 7 tỷ đô la, sang EU hơn 2 tỷ đô la và sang Nhật Bản khoảng 1,5 tỷ đô la. Tuy nhiên, các doanh nghiệp chủ yếu làm gia công, chưa chủ động phát triển thương hiệu riêng và thị trường trong nước còn bị cạnh tranh mạnh bởi hàng may mặc nhập khẩu, đặc biệt từ Trung Quốc.

Luận văn tập trung nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty cổ phần ngành may mặc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về kế toán chi phí sản xuất, đánh giá thực trạng, nhận diện các tồn tại, hạn chế và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào ba công ty cổ phần may mặc tiêu biểu, áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC, với đặc điểm sản xuất hàng xuất khẩu và hàng tiêu thụ trong nước.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho nhà quản trị nhằm kiểm soát chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong ngành may mặc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và chuẩn mực kế toán Việt Nam liên quan đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, bao gồm:

• Chuẩn mực kế toán số 02 “Hàng tồn kho”: Quy định nguyên tắc xác định giá trị hàng tồn kho, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung (cố định và biến đổi) được tính vào giá thành sản phẩm. Chuẩn mực này cũng hướng dẫn các phương pháp tính giá trị hàng tồn kho như giá đích danh, bình quân gia quyền, FIFO và LIFO.

• Chuẩn mực kế toán số 03 và 04 về tài sản cố định hữu hình và vô hình: Hướng dẫn việc trích khấu hao tài sản cố định, một phần quan trọng trong chi phí sản xuất chung, với các phương pháp khấu hao như đường thẳng, số dư giảm dần và theo số lượng sản phẩm.

• Chuẩn mực kế toán số 16 “Chi phí đi vay”: Quy định nguyên tắc ghi nhận chi phí đi vay vào chi phí sản xuất kinh doanh hoặc vốn hóa chi phí đi vay liên quan đến tài sản dở dang.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: chi phí sản xuất (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), giá thành sản phẩm (kế hoạch, định mức, thực tế), phân loại chi phí theo nội dung kinh tế, theo công dụng, theo mối quan hệ với khối lượng sản phẩm (biến phí, định phí, hỗn hợp).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Tra cứu tài liệu chuyên ngành, chuẩn mực kế toán, các báo cáo ngành dệt may; khảo sát thực tế tại ba công ty cổ phần may mặc tiêu biểu; thiết kế bảng câu hỏi phỏng vấn các nhà quản trị, kế toán trưởng, nhân viên kế toán và các bộ phận liên quan; phỏng vấn trực tiếp để thu thập thông tin chi tiết; quan sát quy trình sản xuất và luân chuyển chứng từ.

• Phương pháp phân tích dữ liệu: So sánh, đối chiếu thực trạng kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp với lý thuyết và chuẩn mực kế toán hiện hành; phân tích các số liệu chi phí, giá thành, tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung; đánh giá các phương pháp hạch toán, phân loại chi phí và phương pháp tính giá thành đang áp dụng.

• Cỡ mẫu và đối tượng nghiên cứu: Ba công ty cổ phần ngành may mặc với đặc điểm sản xuất hàng xuất khẩu và hàng tiêu thụ trong nước, áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong vòng một năm, bao gồm khảo sát thực tế, xử lý số liệu và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân loại chi phí sản xuất chưa tuân thủ chuẩn mực kế toán: Các doanh nghiệp chưa phân biệt rõ chi phí sản xuất chung cố định và biến đổi theo quy định tại VAS 02. Toàn bộ chi phí sản xuất chung được tập hợp vào giá thành sản phẩm theo chi phí thực tế phát sinh, gây khó khăn trong việc kiểm soát và giảm thiểu chi phí. Ví dụ, chi phí sản xuất chung cố định không được phân bổ theo mức công suất bình thường mà phân bổ theo chi phí thực tế, làm sai lệch giá thành sản phẩm.

2. Phương pháp hạch toán chi phí theo chi phí thực tế chưa đầy đủ: Chi phí chưa có chứng từ chưa được hạch toán kịp thời, dẫn đến chi phí tập hợp cuối kỳ thiếu tính thực tế và giá thành sản phẩm không chính xác. Tỷ lệ chi phí chưa hạch toán kịp thời ước tính khoảng 5-7% tổng chi phí sản xuất.

3. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang chưa chính xác: Các doanh nghiệp chủ yếu áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, không tính chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung cho sản phẩm dở dang. Điều này làm sai lệch chi phí thực tế của sản phẩm dở dang và giá thành sản phẩm hoàn thành.

4. Quy trình luân chuyển chứng từ và lập dự toán chi phí còn nhiều hạn chế: Phân công chức năng nhiệm vụ chưa rõ ràng, dự toán chi phí nguyên vật liệu phụ chưa được lập trong khi chi phí này ngày càng chiếm tỷ trọng lớn. Định mức chi phí chỉ được xây dựng cho từng loại sản phẩm riêng lẻ, chưa có định mức chung cho toàn bộ sản phẩm trong kỳ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên xuất phát từ việc áp dụng chưa đầy đủ và chính xác các chuẩn mực kế toán Việt Nam, đặc biệt là VAS 02 về hàng tồn kho và chi phí sản xuất. Việc chưa phân loại chi phí sản xuất chung thành cố định và biến đổi làm giảm hiệu quả kiểm soát chi phí và ảnh hưởng đến tính chính xác của giá thành sản phẩm. So với các nghiên cứu trong ngành ô tô và khai thác than, ngành may mặc còn thiếu sự đồng bộ trong áp dụng các phương pháp kế toán quản trị hiện đại như chi phí mục tiêu hay kế toán chi phí dựa trên hoạt động (ABC).

Việc đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp đơn giản nhưng không phản ánh đúng chi phí thực tế, ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và quyết định quản trị. Các doanh nghiệp cần áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương để nâng cao độ chính xác.

Số liệu khảo sát cho thấy chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm khoảng 60-70% tổng chi phí sản xuất, chi phí nhân công trực tiếp chiếm 15-20%, còn lại là chi phí sản xuất chung. Việc quản lý và kiểm soát chi phí nguyên vật liệu và nhân công là yếu tố quyết định hạ giá thành sản phẩm.

Các biểu đồ phân tích tỷ trọng chi phí và so sánh giá thành sản phẩm giữa các công ty khảo sát có thể minh họa rõ nét sự khác biệt trong công tác kế toán chi phí và tính giá thành, từ đó làm cơ sở cho các đề xuất hoàn thiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phân loại chi phí sản xuất chung thành chi phí cố định và biến đổi theo chuẩn mực VAS 02: Các công ty cần xây dựng hệ thống phân loại chi phí rõ ràng, áp dụng phân bổ chi phí sản xuất chung cố định theo mức công suất bình thường để đảm bảo tính chính xác của giá thành sản phẩm. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể thực hiện: Phòng kế toán phối hợp với phòng sản xuất.

2. Cải tiến quy trình hạch toán chi phí, đảm bảo hạch toán kịp thời các chi phí phát sinh chưa có chứng từ: Thiết lập quy trình luân chuyển chứng từ khoa học, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận để giảm thiểu chi phí chưa được hạch toán kịp thời, nâng cao tính chính xác của chi phí tập hợp. Thời gian thực hiện: 3-4 tháng; Chủ thể thực hiện: Ban giám đốc, phòng kế toán và các phòng ban liên quan.

3. Áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương: Đào tạo nhân viên kế toán và xây dựng quy trình đánh giá sản phẩm dở dang chính xác, phản ánh đầy đủ chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Thời gian thực hiện: 4 tháng; Chủ thể thực hiện: Phòng kế toán.

4. Xây dựng và hoàn thiện dự toán chi phí nguyên vật liệu phụ và định mức chi phí chung cho toàn bộ sản phẩm trong kỳ: Thiết lập hệ thống dự toán chi phí toàn diện, giúp kiểm soát chi phí hiệu quả và lập kế hoạch sản xuất kinh doanh chính xác hơn. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể thực hiện: Phòng kế hoạch, phòng kế toán.

5. Ứng dụng phần mềm kế toán quản trị hiện đại hỗ trợ công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm: Tăng cường tự động hóa, giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý chi phí. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể thực hiện: Ban giám đốc, phòng công nghệ thông tin, phòng kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp ngành may mặc: Giúp hiểu rõ hơn về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra các quyết định quản lý hiệu quả nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Nhân viên kế toán và kế toán trưởng các công ty sản xuất may mặc: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về phân loại chi phí, phương pháp hạch toán và tính giá thành sản phẩm phù hợp với đặc thù ngành may mặc.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo quý giá để nghiên cứu sâu về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành trong doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt trong ngành may mặc.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tư vấn tài chính, kế toán: Hỗ trợ đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất tại các doanh nghiệp ngành may mặc, từ đó xây dựng chính sách và hướng dẫn phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc phân loại chi phí sản xuất chung thành cố định và biến đổi lại quan trọng?
   Phân loại này giúp doanh nghiệp phân bổ chi phí chính xác theo công suất bình thường, từ đó kiểm soát chi phí hiệu quả và tính giá thành sản phẩm đúng đắn, tránh sai lệch do phân bổ chi phí không hợp lý.

2. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang nào phù hợp với doanh nghiệp may mặc?
   Phương pháp đánh giá theo khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương được khuyến nghị vì nó phản ánh đầy đủ chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung, nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm.

3. Làm thế nào để giảm thiểu chi phí chưa được hạch toán kịp thời?
   Doanh nghiệp cần cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận liên quan và áp dụng phần mềm kế toán tự động để đảm bảo chi phí phát sinh được ghi nhận kịp thời và đầy đủ.

4. Các công ty may mặc nên áp dụng phương pháp tính giá thành nào?
   Tùy theo đặc điểm sản xuất, doanh nghiệp có thể áp dụng phương pháp tính giá thành giản đơn hoặc kết hợp với phương pháp định mức để đảm bảo tính chính xác và phù hợp với quy trình sản xuất.

5. Chuẩn mực kế toán Việt Nam có ảnh hưởng thế nào đến công tác kế toán chi phí sản xuất?
   Chuẩn mực kế toán Việt Nam cung cấp các nguyên tắc, phương pháp phân loại, tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm, giúp doanh nghiệp thực hiện công tác kế toán chính xác, minh bạch và phù hợp với quy định pháp luật.

Kết luận

• Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công tác trọng yếu giúp các công ty cổ phần ngành may mặc nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh trên thị trường.
• Thực trạng tại các doanh nghiệp khảo sát cho thấy còn nhiều tồn tại như chưa phân loại chi phí sản xuất chung đúng chuẩn mực, hạch toán chi phí chưa kịp thời và phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang chưa chính xác.
• Luận văn đã đề xuất các giải pháp thiết thực như phân loại chi phí theo chuẩn mực, cải tiến quy trình hạch toán, áp dụng phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang phù hợp và xây dựng dự toán chi phí toàn diện.
• Việc áp dụng các giải pháp này trong vòng 6-12 tháng sẽ giúp doanh nghiệp hoàn thiện công tác kế toán chi phí, nâng cao độ chính xác của giá thành sản phẩm và tối ưu hóa lợi nhuận.
• Khuyến khích các doanh nghiệp ngành may mặc nghiên cứu và áp dụng các phương pháp kế toán quản trị hiện đại để thích ứng với sự biến động của thị trường và chính sách kế toán.

Hãy bắt đầu cải tiến công tác kế toán chi phí sản xuất ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong ngành may mặc!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc Trong chương này, luận văn đã giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu, về tính cấp thiết của đề tài, các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan, về mục tiêu, đối tượng, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu đề tài. Chương 2: Một số vấn đề lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc hiện nay Trong chương này, đề tài khái quát các vấn đề lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói chung. Từ việc đưa ra các khái niệm, bản chất đến phân loại chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, các yếu tố ảnh hưởng đến chủ đề nghiên cứu. Lý luận chương 2 là cơ sở để xem xét, đánh giá thực trạng và hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc trong chương 3.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc Trong chương này, đề tài khái quát tình hình tổ chức và hoạt động của khách thể nghiên cứu, nhận dạng và phân tích các yếu tố thực tiễn ảnh hưởng đến chủ đề nghiên cứu và tập trung phản ánh thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc. Qua đó luận văn 11 cũng đã phân tích những ưu điểm và tồn tại trong kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm làm cơ sở để đưa ra các giải pháp hoàn thiện ở chương 4. Chương 4: Kết luận và đề xuất giải pháp về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm may mặc tại các công ty Cổ Phần ngành may mặc Trong chương này luận văn chỉ ra những ưu nhược điểm trong công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm thông qua đó đề xuất một số giải phát xuất phát từ thực tiễn nhằm hoàn thiện các hạn chế này. 12 CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 2.1 Một số khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Để tiếp cận đề tài nghiên cứu ta đi sau tìm hiểu một số khái niêm cơ bản về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm được đề cập trong chuẩn mực, chế độ kế toán Việt Nam hiện nay.1 Chi phí Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 “Chuẩn mực chung”: Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.

1 Theo định nghĩa này, chi phí được xem xét theo từng kỳ kế toán và là các khoản mục trong báo cáo tài chính. Chi phí được ghi nhận, phản ánh theo những nguyên tắc nhất định. Định nghĩa này hoàn toàn phù hợp khi đứng trên góc độ của đối tượng sử dụng thông tin kế toán tài chính, chủ yếu là các đối tượng bên ngoài doanh nghiệp. Theo giáo trình của Trường Đại học Thương Mại thì: Chi phí được hiểu là toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp phải chi ra trong quá trình hoạt động kinh doanh, biểu hiện bằng tiền và tính cho một thời kỳ nhất định Quan điểm này đã thể hiện rõ cho người đọc nói chung và người làm kế toán nói riêng biết được cấu thành nên chi phí trong doanh nghiệp mình là gì từ đó có những cách hạch toán chính xác và phù hợp nhất.

Cụ thể nội dung của chi phí theo 1 Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam, Ban hành và công bố theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Tài chính , trang 10. 13 quan điểm này có thể biểu hiện bằng công thức : C + V + m. Trong đó, C là hao phí lao động vật hóa – giá trị của tư liệu sản xuất tiêu hao như khấu hao TSCĐ, chi phí vật liệu, công cụ, dụng cụ…. V là hao phí lao động sống như chi phí về tiền lương, tiền công phải trả cho người lao động tham gia vào quá trình hoạt động kinh doanh; m là một phần giá trị mới sáng tạo ra như các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT, KPCĐ, các khoản thuế có tính chất chi phí như thuế tài nguyên, thuế môn bài, thuế đất, chi phí lãi vay.

Tóm lại, các quan điểm về chi phí trong doanh nghiệp tuy có khác nhau về cách diễn đạt, về mức độ khái quát nhưng đều thể hiện bản chất của chi phí là những hao phí phải bỏ ra để đổi lấy sự thu về, có thể thu về dưới dạng vật chất, định lượng được như số lượng sản phẩm hoặc thu về dưới dạng tinh thần hay dịch vụ được.2 Chi phí sản xuất Trong doanh nghiệp sản xuất thì chi phí sản xuất là một vấn đề quan trọng do nó quyết định mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Chi phí sản xuất là những khoản chi phí phát sinh tại các bộ phận sản xuất gắn liền với các hoạt động sản xuất chế tạo sản phẩm của doanh nghiệp Theo cách hiểu này, các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất ra sản phẩm bao gồm ba khoản mục chi phí cơ bản đó là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Trong đó Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là toàn bộ các chi phí về nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu được sử dụng trực tiếp để sản xuất sản phẩm. Chi phí nhân công trực tiếp là các khoản chi phí phải trả cho công nhân trực tiếp thực hiện quá trình sản xuất, bao gồm các khoản tiền lương, tiền công và các khoản trích theo lương ( BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN) được tính vào chi phí sản xuất trong kỳ của công nhân trực tiếp thực hiện quá trình sản xuất. 14 Chi phí sản xuất chung là tất cả các khoản chi phí sản xuất phát sinh tại phân xưởng sản xuất ngoài hai khoản mục chi phí trên để phục vụ và quản lý sản xuất.

Ngoài các chi phí có để dễ dàng phần định vào các chi phí trên doanh nghiệp còn phải bỏ ra rất nhiều các chi phí khác mà khó có thể phân định rõ ràng. Vì vậy, chi phí sản xuất còn được hiểu là toàn bộ hao phí về lao động sống, lao đồng vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan đến việc chế tạo sản phẩm, lao vụ, dịch vụ trong một thời kỳ nhất định được biểu hiện bằng tiền. Theo quan điểm này thì chi phí sản xuất ngoài yếu tố về hao phí lao động sống ( tiền lương và các khoản trích theo lương) và lao động vật hóa (nguyên vật liệu, nhiên liệu, khấu hao tài sản cố định,…) thì còn có yếu tố chi phí khác ( chi phí lãi vay, chi phí dịch vụ mua ngoài, các khoản thuế phải nộp nhà nước – thuế tài nguyên,…) Chi phí sản xuất là một yếu tố quan trọng trong quá trình sản xuất vì vậy hiểu đúng, đủ nó giúp kế toán tính chi phí, giá thành chính xác và giúp nhà quản trị lên được kế hoạch sản xuất khả thi.3 Giá thành sản phẩm Theo tổng quát: Giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất tính cho khối lượng sản phẩm hoàn thành. Giá thành đơn vị sản phẩm là chi phí sản xuất tính cho một đơn vị sản phẩm2 Cụ thể hơn Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản chi phí về lao động sống, lao động vật hóa có liên quan đến khối lượng sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành.3 Như vậy, giá thành phản ánh lượng giá trị của những hao phí lao động sống và lao động vật hóa đã thực sự chi ra cho sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Trong giá thành sản phẩm chỉ bao gồm những chi phí tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào quá trình sản xuất, tiêu thụ sản phẩm phải được bồi hoàn để tái sản 2 “ Kế toán chi phí giá thành”- ĐHQG TP.Hồ Chí Minh, NXB Thống kê, năm 2009, trang 22 3 Giáo trình kế toán tài chính. Ngô Thế Chi, Trương Thị Thủy – Học viện tài chính, NXB Tài Chính trang 252 15 xuất ở doanh nghiệp mà không bao gồm tất cả các chi phí phát sinh trong một kỳ của doanh nghiệp. Vì vậy, thực chất giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ mật thiết với nhau. Chúng giống nhau về chất đều là biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống, lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra.

Nhưng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm khác nhau về lượng. Cụ thể, chi phí sản xuất được xác định theo từng kỳ nhất định mà không phân biệt chi phí sản xuất cho sản phẩm đã hoàn thành hay chưa, còn giá thành sản phẩm là chi phí sản xuất nhưng tính cho lượng sản phẩm đã hoàn thành. Giá thành sản phẩm hoàn thành kỳ này có thể bao gồm chi phí sản xuất ở kỳ trước chuyển sang và một phần chi phí sản xuất phát sinh ở kỳ này. Việc những chi phí nào được tính vào giá thành sản phẩm còn phụ thuộc vào các quy định của chế độ kế toán, quy định của Nhà nước và phụ thuộc vào quan điểm của nhà quản trị doanh nghiệp về chi phí sản xuất.2 Các quy định về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất 2.1 Phân loại, đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất a.

Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất có ý nghĩa quan trọng trong việc tập hợp chi phí bởi trong doanh nghiệp sản xuất, chi phí sản xuất bao gồm nhiều loại và có nội dung kinh tế, công dụng, … khác nhau. Do đó, cần phân loại chi phí sản xuất theo những tiêu thức khác nhau để đáp ứng yêu cầu quản lý theo từng mục đích nhất định của nhà quản trị doanh nghiệp. Dưới đây là một vài cách phân loại chính a1.