MỞ ĐẦU 1. Lý d0 chọn đề lài Hăng lực chuyên môn của giá0 viên là những phẩm chất, thai độ, kỹ năng và kiến thức đóng góp và0 hiệu quả h0ạ! động chuyên môn của giá0 viên (Liak0p0ul0u, 2011). Ilăng lực dạy học là một thành phần quan trong của năng lực chuyên môn của giá0 viên gồm kiến thức, kĩ năng dạy học và thái độ đối với công việc dạy học nhọ: kiến thức về chojong trình giảng dạy, kiến thức về môn học, phơjơng pháp giảng dạy, kĩ năng gia0 liếp, hiểu biết về ngojời học. Tr0ng những năm 90 của thế kỷ trơiớc, Inlernel xuất hiện và làm thay đổi mọi quan điểm truyền thống về giá0 dục, về nhà trojờng, lớp học và về day hoc.
Dé dap ứng với những thay đổi 10 lớn và nhanh chóng tr0ng kỷ nguyên thông lin, kỉ nguyên của nền kinh té tri thức (tri thức là sản phẩm) và nền kinh lế dựa trên tri thức(tri thức là đầu và0 của các sản phẩm), triết lí giá0 dục tr0ng thế ki 21 cũng có những thay đổi mạnh mẽ, hojớng lới “một xã hội học lập”, “học thơjờng xuyên, suốt đời” dựa lrên 4 tru cội “học để siết, học để làm, học để cong chung sống, học để làm ngơjời”, giá0 dục không còn chủ yếu là đà0 lạ0 kiến thức và kĩ năng mà chủ yếu là rèn luyện năng lực — năng lực nhận thức, năng lực hành động, năng lực gia0 tiếp và truyền thông, năng lực quản lý và lãnh da0. cách mạng kh0a học công nghệ phái triển mạnh mẽ lr0ng những năm qua làm lăng vọt khối lojợng tri thức của nhân l0ại, giá0 dục không thề thực hiện đojợc chức năng truyền thống của nó là truyền đạt lại khối kiến thức không lồ ấy. D0 vậy, nội dung các môn học tr0ng loiơng lai không phải là liệt kê hết những kiến thức cần truyền đạt, mà chỉ là những kiến 10 thức cơ sản, nền lảng, chủ yếu rèn luyện ch0 ngojời học kĩ năng to duy, kĩ năng ngôn ngữ, kĩ năng siêu đạt, kĩ năng khai thác và xử lý thông lin và áp dụng, sử dụng có ích các thông lin đó và trên cơ sở đó, siến thông tin thành 1ri thức. 11 Hội dung giá0 dục đôi mới, tất yếu dẫn đến sự đổi mới phoJơng pháp giá0 dục.
PhoJơng pháp dạy - học tr0ng thời kỳ mới đòi hỏi thầy và trò cong nhau khám phá kiến thức, lìm lòi cái mới với sự hỗ lrợ của các phojong tiện giá0 dục hiện đại, đặc piệt là của công nghệ thông tin, day hoc lay ngojời học làm trung lâm. Tr0ng kỉ nguyên thông lin, vai trò của ngojời giá0 viên truyền thống cũng có những thay đổi rất căn sản. Đề có thể lrở thành ngojời giá0 viên lr0ng Thế kỉ 21, cần thay đổi nếp løi duy về giá0 dục truyền thống, về phojong pháp luận dạy học, có các kiến thức và kĩ năng công nghệ thông tin và truyền thông (IcT). Quan điểm dạy học lay ngojời học làm trung lâm gợi ý để ngơjời giá0 viên suy nghĩ nghiêm túc không những đối với việc rèn luyện năng lực chuyên môn, mà còn đối với việc lựa chọn các chiến lơjợc dạy học, phoIơng pháp dạy - học, cách hơjớng dẫn, hỗ trợ, to van và kiểm tra đánh giá kết quả hoc lập của học sinh.
chẳng hạn, sằng cách a0 dé có thê lìm hiểu kiến thức và kinh nghiệm của học sinh trojớc khi giảng dạy một môn mới, một sài mới? bằng cách nà0 có thê giúp học sinh tự ầm ra những phoøjơng pháp thích hợp nhất với họ để đạt mục liêu học lập? bằng cách nà0 để mỗi học sinh có đojợc động cơ học lập đúng, nhiệt tình, hứng thú với môn học? bằng cách mà0 đề đánh giá khách quan, công sằng sự liến sộ cũng nhơi kết quả lr0ng học lập của mỗi học sinh? v. Và the0 những nghĩa này, ngojời giá0 viên sẽ là ngojời hojớng dẫn, ngojời hỗ trợ, là huấn luyện viên, và quan trong hon ho phải là chuyên gia về việc học đề có thế hơiớng dẫn, hỗ lrợ ngojời học lự lổ chức quá lrình nhận thức của mình v. Tr0ng nhà lroờng lực lojợng giá0 viên là lực lojợng nòng cốt quyết dimh chat long day hoc. Who vậy yêu cầu phát triển chuyên môn và các năng lực dạy học lr0ng thế kỉ 21 có rất nhiều đổi khác đòi hỏi ngojời lãnh 12 đạ0 nhà lrojờng xác định lại mục liêu, nội dung, các hình thức sồi dojỡng chuyên môn nghiệp vụ phò hợp.
13 Đại hội XI của Đảng đã khang định “Đổi mới căn sản, l0àn diện giá0 dục Việt Ilam the0 hojớng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc lế, lr0ng đó, đổi mới cơ chế quản lý giá0 dục, phát triển đội ngũ giá0 viên và cán sộ quản lý giá0 dục là khâu then chốt” và “Giá0 dục và đà0 la0 có sứ mệnh nâng ca0 dân trí, phát triển nguồn nhân lực, sồi dojðng nhân lài, góp phan quan trong phat trién đất noéc, x4y dung nền văn hóa và c0n ngojời Việt Mam”. Mục liêu phát triển giá0 dục phô thong đến năm 2020 tr0ng chiến lơợc phát triển giá0 đục 2011-2020 khẳng định “chất loợng giá0 dục l0àn diện đơtợc nâng ca0, đặc siệt chất loiợng giá0 dục văn hóa, đạO đức, kỹ năng sống, pháp luật, ng0ại ngữ, tin hoc”. Từ năm 2009, bộ Giá0 dục và Đà0 1a0 triển khai việc thực hiện chuẩn nghề nghiệp giá0 viên ThPT. Đây là cơ sở dé thực hiện các h0ạt động đà0 lạ0, bồi do|ỡng nâng ca0 †rình độ chuyên môn ch0 giá0 viên.
Thực lế ch0 thấy, lr0ng những năm qua chất lojợng giá0 dục nói chung và chất lojợng giá0 dục trung học phô thông nói riêng đã có những bojớc chuyển siến nhất định, s0ng chơja đáp ứng đojợc yêu cầu phát lriển nguồn nhân lực và sồi dơiỡng nhân lài ch0 đất nojéc lr0ng thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trojong trung hoc phé thông Tam Đả0 — Vĩnh Phúc mới đojợc thành lập năm 2000. Mặc dù tr0ng điều kiện lrolờng mới với nhiều khó khăn, s0ng những năm qua nhà lrơjờng đã rất có gắng thực hiện thành công mục liêu, nhiệm vụ chính tri của nhà trojờng. Đặc siệt lr0ng những năm gần đây nhà lrojờng đojợc các cơ quan quản lý cấp trên và nhân dân đánh giá rất ca0 Ir0ng việc nâng ca0 chất lojợng giá0 dục.
Thành tích nhà lrơjờng đạt đojợc lr0ng những năm qua có một phần 14 đóng góp rất lớn của đội ngũ giá0 viên. IIhà lrojiờng đã chú ý sồi dơjỡng nâng ca0 trình độ chuyên môn ch0 đội ngũ giá0 viên. Tuy nhiên, lrojớc những yêu cầu đổi mới giá0 dục ch0 thấy, đội ngũ giá0 viên nhà lrơiờng còn nhiêu biêu 15 hiện sất cập đó là: cơ cầu chơia phù hợp, chất loiợng chuyên môn chơia đảm bả0, năng lực tự học, tự nghiên cứu không ca0, kỹ năng công nghệ thông tin truyền thông còn nhiều hạn chế. Tình trạng sất cập này có nhiều nguyên nhân, lr0ng đó nguyên nhân chính là d0 công lác phát triển năng lực chuyên môn nghiệp vụ ch0 giá0 viên còn thiếu kế h0ạch chiến lơiợc; các khâu sử dụng, đánh giá, đà0 †ạ0 và sồi dojong choja thật hiệu quả; các chế độ, chính sách đãi ngộ giá0 viên và chính s4ch dau to chơia thực sự phù hợp.
Để góp phần khắc phục những bật cập về vấn đề phát triển năng lực chuyên môn nghiệp vụ ch0 giá0 viên của nhà lrơiờng nhằm đáp ứng yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giá0 viên trung học phô thông, lôi chọn đề lài nghiên cứu: “Quản lý h0ạt động bồi dojỡng năng lực dạy học ch0 giá0 viên trojdng ung học phổ thông Tam Da0 tinh Vĩnh Phúc” 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực liễn, đề xuất các biện pháp quản lý h0ạl động sồi dojỡng nhằm phái triển năng lực dạy học ch0 giá0 viên trojong trung hoc phé thong Tam Đả0, linh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu của chuân nghề nghiệp giá0 viên ThPT. Khách lhể và đối ldợng nghiên cứu 3. Khách thể nghiên cứu Tang luc day hoc va cong tac quan li sồi dojỡng, phát triển năng lực day hoc cua gid0 vién trojong trung hoc phé thong the chuan nghé nghiệp giá0 viên ThPT.
Đối lgợng nghiên cứu biện pháp quản lý công tác sồi dojỡng phát triển năng lực dạy học ch0 16 giá0 viên lrơờng lrung học phổ thong Tam Đả0 linh Vĩnh Phúc lhe0 chuân nghề nghiệp giá0 viên ThPT. Ihiệm vụ nghiên cứu 17 4. hệ thống hóa những vấn đề lý luận về sồi dojỡng và quản lý sôi dojỡng phái triển năng lực dạy học ch0 giá0 viên trung học phô thông the0 hojớng chuẩn hóa 4. Khả0 sát, đánh giá thực trạng quản lý h0ạ! động sồi dojỡng năng lực dạy học ch0 giá0 viên ở lrơjờng lrung học phổ thong Tam Đả0, tinh Vĩnh Phúc the0 các liêu chuẩn, liêu chí của chuẩn nghề nghiệp giá0 viên ThPT.
Đề xuất các biện pháp quản lý h0ại động sồi dojỡng năng lực dạy học ch0 giá0 viên ở lroiờng trung học phố thông Tam Đả0 linh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giá0 viên ThPT. Giới hạn và phạm vỉ nghiên cứu Dé ii lập trung nghiên cứu về các siện pháp quản lý h0ạ† động bồi dojỡng để phát triển năng lực dạy học ch0 giáO0 viên 6 trojong trung hoc phô thông Tam Đả0 tinh Vĩnh Phúc từ năm 2008 đến nay. Giả Hhuyết nghiên cứu Trọng lâm của h0ại động đà0 †ạ0 và sồi dojðng năng lực dạy học ch0 giá0 viên ngày nay là làm thé a0 dé gid0 vién sir dung lố† các phơ|ơng pháp dạy học lích cực, lay ngơjời học làm †rung lâm với su lrợ giúp của các công cụ công nghệ thông tin va truyền thông (IcT). Ở các lrơjờng trung học phô thông huyện Tam Đả0 công lác sồi dojỡng phát triển năng lực giá0 viên đã dojoc quan tam va dat đojợc những kết quả nhất định, s0ng cũng sộc lộ một số ất cập.
Ilếu đề xuất và triển khai đồng bộ các biện pháp quản lý h0ạt động bồi dojỡng năng lực dạy học của giá0 viên phò hợp với điều kiện thực lế ở troiờng lrung học phổ thông Tam Đả0, linh Vĩnh Phúc và đáp ứng yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp thì năng lực dạy học của giá0 viên sẽ đojợc phat triển. PhơJøơng pháp nghiên cứu 7. Hhóm phưyơng pháp nghiên cứu lí luận: Ighién cứu luật giáO dục; các văn kiện của Đảng, IIhà nojớc, bộ Giá0 dục và Da0 †ạ0; nghiên cứu các sách, lài liệu, các bá0 cáO0 kh0a học lr0ng và ngÖài nojớc có liên quan đến đề lài. Từ đó phân tích, lổng hợp, hệ thống hóa, khái 19 quát hóa các lài liệu dé xây dựng khung lý thuyết, tr0ng đó gồm các khái niệm công cụ và các vấn đề lý luận làm các luận cứ lý thuyết ch0 đẻ lài.
Hhóm phojøng pháp nghiên cứu thực tiễn: Phojơng pháp quan sát, phỏng vấn, khả0 sát, lấy ý kiến chuyên gia và phojơng pháp thống kê, xử lý số liệu.