BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI NGUYEN VN HOI TRACH NHIEM BOI THUONG THIET HAI DO TAI SAN GAY RA THEO PHAP LUAT DAN SU VIET NAM HÀ NOI - 2017 BỘ GIÁO DỤC VÀ ÀO TẠO BỘ T¯ PHÁP TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI NGUYEN VAN HOI TRACH NHIEM BOI THUONG THIET HAI DO TAI SAN GAY RA THEO PHAP LUAT DAN SU VIET NAM Chuyên ngành : Luật dân sự và tố tụng dân sự Mã số : 62.03 Ng°ời h°ớng dẫn khoa học: 1. Bùi ng Hiếu 2. Hoàng Thị Thúy Hằng HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM OAN Tôi xin cam oan áy là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực.
Những phân tích, kết luận khoa học của luận án ch°a từng °ợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Nguyễn Vn Hợi LỜI CẢM N Tác giả xin bày tỏ lòng biết ¡n sâu sắc ối với PGS. Bùi ng Hiếu và TS. Hoàng Thị Thúy Hằng - hai ng°ời h°ớng dân ã tận tình chỉ bảo trong quá trình tác giả thực hiện luận an.
Tác giả cing xin cam on các thay, cô, anh, chi, ban bè, ồng nghiệp và gia ình ã ộng viên, khuyến khích, giúp a6, óng góp y kiến quý bau dé tác giả hoàn thành bản Luận an nay. TÁC GIÁ LUẬN ÁN Nguyễn Vn Hợi DANH MỤC CÁC TU VIET TAT BLDS 2005 : Bộ luật dân sự nm 2005 BLDS 2015 : Bộ luật dân sự nm 2015 BTTH : Bồi th°ờng thiệt hại CSH : Chủ sở hữu NQ 03 : Nghị quyết số 03/2006/NQ-HTP ngày 08/7/2006 của Hội ồng thâm phán Tòa án nhân dân tối cao h°ớng dẫn áp dụng một số quy ịnh của Bộ luật dân sự nm 2005 về bồi th°ờng thiệt hại ngoài hợp ồng NCS : Nghiên cứu sinh NCH : Ng°ời chiếm hữu NSD : Nguoi sử dụng TNBT : Trách nhiệm bồi th°ờng TNBTTH : Trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại MỤC LỤC TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU DE TÀI Ch°¡ng 1. C SỞ LÝ LUẬN CUA TRÁCH NHIỆM BOI THUONG THIET HẠI DO TÀI SAN GAY RA. Khái niệm, bản chất của trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do tài sản gây ra.
Khải niệm trách nhiệm bôi th°ờng thiệt hại do tài sản gáy ra. Bản chất của trách nhiệm bôi th°ờng thiệt hại do tài sản gây ra. ặc iểm trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hai do tài sản gây ra. iều kiện phát sinh trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do tài sản gây ra.
C¡ sở xác ịnh chủ thê chịu trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại o tài sản gây ra. Phân loại trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại do tài sản gây ra.-- 40 KET LUẬN CH¯NG .-- 5-5 + SE SE2191915151511211111112111111111111 1 1 1x0 44 Ch°¡ng 2. CÁC TR¯ỜNG HOP BOI THUONG THIET HAI DO TAI SAN GAY RA ooo 55. Bồi th°ờng thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao ộ gây ra.
Khái niệm và những ặc tr°ng của nguồn nguy hiểm cao ộ. Thực trạng pháp luật về bôi th°ờng thiệt hại do nguôn nguy hiểm cao ộ 20072777 —. e ee EEE EEE EEE E EEE E EEE E EEE EEEEEE ELLE EEE EEEEEEEEEEEEEE EEE EEE; EEE HEHE HEHE EES 48 2. Thực tiên áp dụng pháp luật về bôi th°ờng thiệt hai do nguồn nguy hiểm CAO AG SGV Ve PP.
Bồi th°ờng thiệt hại do ộng vật gây ra. Khái niệm, ặc iểm ộng VGte. Thuc trang về bồi th°ờng thiệt hại do ộng vật gây ra. Thực tiên bồi th°ờng thiệt hại do ộng vật gây ra.
Bồi th°ờng thiệt hai do cây cối gây ra. Khái niệm, ặc iểm của cây CỐI.- c5: cS SE 2E112EE1EEEEEEerki 100 2. Thực trạng pháp luật về bôi th°ờng thiệt hai do cây cối gây ra. Thực tiễn bôi th°ờng thiệt hai do cây cối gây ra.
Bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra. Khái niệm, ặc iểm nha cửa, công trình xây dựng. Thực trạng pháp luật về bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây RiWiiir (iGEI.,TRIN Tfflleua, nan: ee 115 2. Thực tiễn áp dung pháp luật về bôi th°ờng thiệt hai do nhà cửa, công trình xây dựng kháC ÂY TR.
Bồi th°ờng thiệt hai do các loại tài sản khác gây ra.------ -ccsccsc: 131 KET LUẬN CHUONG 2.ccccsccccscsscsesscsssesessescssscsesesscsescssssssesesissssescssseeeasees 135 Ch°¡ng 3. MOT SO KIÊN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUÁ AP DỤNG PHAP LUAT VE TRÁCH NHIEM BOI THUONG THIET HAI DO TÀI SAN GAY IRA. Hoàn thiện những quy ịnh chung về bồi th°ờng thiệt hại do tài sản gây ra trong Bộ luật dân sự nm 2015. Những °u iểm AG dat ẩ°ỢC.
Những hạn chế và ịnh h°ớng hoàn thiỆN. Hoàn thiện quy ịnh về bồi th°ờng thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao ộ gây ra trong Bộ luật dân sự nấm 2Vã nà ssicanns aoe cana.ans Le Lini nho nuốt am an NN SARE 30033881488 138 3. Những °u iểm dat ẩ°ỢC. Những hạn chế cân khắc phục và quan iểm hoàn thiện pháp luật.
Hoàn thiện quy ịnh về bồi th°ờng thiệt hại do ộng vật gây ra trong Bộ luật dân sự nm 201 `. - - - + - + << E1 2211110130302 1111 113 111111 HH ng cv ch 142 3. Những °u iểm dat ẩ°ỢC. Những hạn chế và quan iểm hoàn thiện.
Hoàn thiện quy ịnh về bôi th°ờng thiệt hại do cây cối gây ra trong Bộ luật dan sự nm 2015 .-- ------ c2 1100211030111 1110101111 11v cv HH ng cv cv vết 145 3. Những °u iểm dat ẩ°ỢC. tk EE11115111E121111111 11 ng 145 3. Những hạn chế và quan iểm hoàn thiện.
Hoàn thiện quy ịnh về bồi th°ờng thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra trong Bộ luật dân sự nm 2015. Những wu iểm dat °ỢC. Những han ché va kién nghị hoàn thiỆN. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về bồi th°ờng thiệt hại do tài SET.
GAY? TH nao ns nho nce sn. cans cas ans 080: OR AS ARIE ANE ABI AIR AIL SRN SL ASE AAR FRR AS 152 3. Những tôn tại trong thực tiễn áp dụng pháp luật về bôi th°ờng thiệt hại do [2701218320042 T077. Một số kiến nghị trong việc áp dụng pháp luật về bôi th°ờng thiệt hại do LAL SCI SAY VO PP MHIIỒỶỶ.
152 KET LUẬN CH¯ NG 3.ccccccccccscccscsscscsescecscscsesscscscscscevsvssusasscscavevsvsvsseseeeees 157 KET LUẬN CHUNG 2.ococccccccccccccccccscccscecscscscscsescscscscscsvevsssssesscscsvevsvsssseseeaees 158 CAC CONG TRINH KHOA HOC CUA TAC GIA DA CONG BO CO LIEN QUAN DEN DE TÀI LUẬN AN .ccecccccccccecesesceceecscscescecseececseecscseetecsesseeeees 160 DANH MỤC TAI LIEU THAM KHẢO.-- - + 2 S2 S2£E2E2EzEzEeEerrersrxsed 161 PHU LUC 1 TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU|. ccc 169 PHU LUC 2 KHÁI QUAT QUY ỊNH PHAP LUAT VIỆT NAM VE TRÁCH NHIEM BOI THUONG THIET HAI DO TAI SAN GAY RA QUA CAC THỜI KỲ. n2 121211211 11111 r°ợu 208 PHU LỤC 3_ MOT SO BẢN ÁN, QUYÉT ỊNH, VỤ VIỆC THUC TE VE BOI TH¯ỜNG THIET HAI DO TÀI SAN GAY RA.--72-525cc2sccczxezreereee 213 MỞ DAU 1. Tính cấp thiết của ề tài Xã hội càng phát triển, ời sống ngày càng °ợc nâng cao.
ể thoả mãn các nhu cầu n, mặc, ở, con ng°ời ngày càng tạo ra và sở hữu những loại tài sản với rất nhiều những tính nng, công dụng khác nhau (các loại vật liệu mới, các loại chất mới, các loại máy móc thiết bị hiện ại, robot,. Những loại tài sản này tạo ra hiệu quả lao ộng cao và có thê thay thế một số l°ợng lớn sức lao ộng của con ng°ời. Bên cạnh những lợi ích mang lại cho con ng°ời, tài sản cing luôn tiềm ân những nguy c¡ gây ra thiệt hại cho con ng°ời và môi tr°ờng xung quanh (các loại vật liệu phát né, cháy, robot giết ng°ời,. Cing giống nh° thiệt hại do hành vi của con ng°ời gây ra, khi tài sản gây thiệt hại, việc bảo ảm quyền lợi của ng°ời bị thiệt hại cing nh° của ng°ời chịu trách nhiệm bồi th°ờng là một òi hỏi khách quan và pháp luật trở thành công cụ hữu hiệu áp ứng òi hỏi khách quan ó.
Tính khách quan của òi hỏi này thể hiện ở chỗ việc quy ịnh và áp dụng quy ịnh về TNBT do tài sản gây ra là tất yếu ma không phụ thuộc vào ý chí của CSH, NCH, NSD tài sản cing nh° ng°ời bị thiệt hại. Chỉ khi giải quyết tốt các vấn ề có liên quan ến TNBTTH do tài sản gây ra thì quyền và lợi ích hợp pháp cho ng°ời bị thiệt hại cing nh° ng°ời chịu trách nhiệm bồi th°ờng thiệt hại mới °ợc bảo ảm. Tr°ớc khi BLDS 2015 có hiệu lực, vn bản pháp luật quy ịnh về BTTH do tai sản gây ra là BLDS 2005, trong ó có những quy ịnh °ợc h°ớng dẫn bởi NQ 03/2006. Về c¡ bản, TNBTTH do tài sản gây ra ã °ợc quy ịnh thành các tr°ờng hợp cụ thể.
Tuy nhiên, các quy ịnh về BTTH do tài sản gây ra trong hai vn bản này bất cập ở chỗ: (1) Bộ luật dân sự mới chỉ quy ịnh thành 4 tr°ờng hợp cụ thê về BTTH do tài sản gây ra tại các iều 623 - “BTTH do nguồn nguy hiểm cao ộ gây ra”, 625 - “BTTH do súc vật vây ra”, 626 - “BTTH do cây cối gây ra”, 627 - “BTTH do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra” mà ch°a bao quát °ợc tất cả các tr°ờng hợp xảy ra trên thực tiễn; (2) Các quy ịnh trong hai vn bản này ch°a rõ ràng, tản mát, việc h°ớng dẫn áp dụng pháp luật cing ch°a phù hợp với bản chất của TNBTTH do tài sản gây ra. Cụ thể, có thể thấy iều 623 ch°a chỉ rõ khi nào °ợc coi là nguồn nguy hiểm cao ộ gây thiệt hại, khi nào là việc sử dụng nguồn nguy hiểm cao ộ gây thiệt hại, ồng thời việc h°ớng dẫn thi hành iều 623 cing ch°a phù hợp; iều 626 mới chỉ dừng lại ở việc quy ịnh tr°ờng hợp BTTH do cây cối ồ, gẫy gây ra chứ ch°a bao quát °ợc các tr°ờng hợp khác nh° quả trên cây rụng xuống gây thiệt hại; iều 627 mới chỉ ừng lại ở việc BTTH o nhà cửa, công trình xây dựng gây ra trong ba tr°ờng hợp sụp ồ, h° hỏng, sụt lở chứ ch°a bao quát °ợc các tr°ờng hợp khác nh° nhà cửa, công trình xây dựng bị cháy gây ra. Những bất cập này dẫn ến thiếu c¡ sở cho việc thực hiện, chấp hành pháp luật, ồng thời thiếu c¡ sở dé các c¡ quan Nhà n°ớc có tham quyền giải quyết các tranh chấp phát i sinh. iều này °ợc chứng minh bởi thực tiễn giải quyết tranh chấp về BTTH ngoài hợp ồng nói chung, BTTH do tài sản gây ra nói riêng, Tòa án th°ờng vận dụng quy ịnh không phù hợp làm cn cứ ể °a ra quyết ịnh giải quyết vụ việc.