Chế Định Mang Thai Hộ Theo Pháp Luật Việt Nam

Luận án tiến sĩ: Chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam - Trường ĐH Luật Hà Nội

• Tác giả: Nguyễn Thị Lê Huyền
• Người hướng dẫn: Nguyễn Thị Lan
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân Sự
• Đề tài: Chế Định Mang Thai Hộ Theo Pháp Luật Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Án
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 5. Những đóng góp mới của luận án
• 6. Kết luận của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các công trình nghiên cứu khoa học đã được công bố
• 1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu các vấn đề thuộc phạm vi nghiên cứu của luận án
• 1.2.1. Về những vấn đề lý luận
• 1.2.2. Về nội dung chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh đối với luận án
• 1.3.1. Câu hỏi giả thuyết và ảnh hưởng nghiên cứu của nghiên cứu sinh liên quan đến những vấn đề lý luận về chế định mang thai hộ
• 1.3.2. Câu hỏi giả thuyết và định hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh liên quan đến những quy định của pháp luật và thực tiễn thực hiện chế định mang thai hộ
• 1.3.3. Câu hỏi giả thuyết và định hướng nghiên cứu của nghiên cứu sinh liên quan đến giải pháp hoàn thiện nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CHẾ ĐỊNH MANG THAI HỘ
• 2.1. Khái niệm mang thai hộ và chế định mang thai hộ
• 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm mang thai hộ và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 2.1.2. Lịch sử phát triển của pháp luật điều chỉnh về mang thai hộ trên thế giới và ở Việt Nam
• 2.1.2.1. Lịch sử phát triển của khoa học về mang thai hộ tiên thể
• 2.1.2.2. Quan điểm lập pháp về mang thai hộ của một số quốc gia trên thế giới
• 2.1.2.3. Lịch sử phát triển của pháp luật Việt Nam về mang thai hộ
• 2.1.3. Các yếu tố tác động pháp luật điều chỉnh về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 2.1.3.1. Yếu tố phong tục, tập quán
• 2.1.3.2. Yếu tố tâm lý, đạo đức
• 2.1.3.3. Yếu tố kinh tế - xã hội
• 2.1.3.4. Yếu tố chính sách
• 2.1.4. Nguyên tắc thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 2.2. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ MANG THAI HỘ VÌ MỤC ĐÍCH NHÂN ĐẠO VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN
• 3.1. Điều kiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 3.2. Hồ sơ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 3.3. Quyền và nghĩa vụ của các bên thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 3.4. Xác định quan hệ cha mẹ con trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 3.5. Giải quyết tranh chấp trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 3.6. Xử lý hành vi vi phạm pháp luật về mang thai hộ
• 3.7. Thực tiễn thực hiện pháp luật về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo ở Việt Nam
• 3.7.1. Tình hình thực hiện pháp luật về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo ở Việt Nam
• 3.7.2. Nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, hạn chế trong thực tiễn thực hiện pháp luật về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo
• 3.8. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHẾ ĐỊNH MANG THAI HỘ
• 4.1. Phương hướng hoàn thiện chế định mang thai hộ
• 4.1.1. Chế định mang thai hộ phải hiện thực hóa các nguyên tắc về quyền con người
• 4.1.2. Chế định mang thai hộ phải thể hiện nguyên tắc nhân đạo, đảm bảo sự hài hòa về lợi ích của các chủ thể
• 4.1.3. Chế định mang thai hộ phải mang tính đồng bộ
• 4.1.4. Chế định mang thai hộ phải đảm bảo tính khả thi và có tính dự báo
• 4.2. Giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ
• 4.3. Kết luận chương 4
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Giới thiệu về chế định mang thai hộ tại Việt Nam

Chế định mang thai hộ là một trong những vấn đề pháp lý đang được quan tâm tại Việt Nam. Luận án tiến sĩ luật học này nhằm phân tích và đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Từ đó, luận án sẽ chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế trong việc thực hiện chế định này. Theo pháp luật về mang thai hộ, việc thực hiện cần đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan, đồng thời tôn trọng và bảo vệ quyền con người. Việc nghiên cứu này không chỉ có giá trị lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, giúp cải thiện và hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành.

1.1. Tình hình nghiên cứu về mang thai hộ

Tình hình nghiên cứu về chế định mang thai hộ tại Việt Nam còn khá mới mẻ. Nhiều công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mặc dù luật học đã có những bước tiến trong việc ghi nhận và điều chỉnh các vấn đề liên quan đến mang thai hộ, nhưng vẫn còn nhiều khoảng trống pháp lý cần được lấp đầy. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào khía cạnh lý luận mà chưa đi sâu vào thực tiễn áp dụng. Điều này dẫn đến việc nhiều cặp vợ chồng không thể thực hiện quyền làm cha, làm mẹ của mình một cách hợp pháp. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật về mang thai hộ là rất cần thiết.

II. Các quy định pháp luật hiện hành về mang thai hộ

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã chính thức ghi nhận chế định mang thai hộ vì mục đích nhân đạo. Theo đó, các điều kiện và quy trình thực hiện mang thai hộ được quy định rõ ràng. Điều này không chỉ tạo cơ hội cho những cặp vợ chồng vô sinh mà còn đảm bảo quyền lợi cho người mang thai hộ. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy rằng việc áp dụng các quy định này vẫn còn nhiều khó khăn. Nhiều cặp vợ chồng vẫn phải tìm đến các phương pháp mang thai hộ không chính thức, dẫn đến những rủi ro pháp lý và xã hội. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả thực hiện các quy định này.

2.1. Điều kiện và quyền lợi của các bên trong mang thai hộ

Theo quy định hiện hành, các bên tham gia vào mang thai hộ cần đáp ứng một số điều kiện nhất định. Người mang thai hộ phải là người khỏe mạnh, có khả năng sinh sản và đã từng sinh con. Đồng thời, các bên cũng cần phải ký kết hợp đồng rõ ràng để bảo vệ quyền lợi của mình. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng nhiều cặp vợ chồng vẫn gặp khó khăn trong việc thực hiện các quyền lợi này. Việc thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng đã dẫn đến tình trạng nhiều cặp vợ chồng phải tìm đến các phương pháp không chính thức, gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội.

III. Thực tiễn thực hiện chế định mang thai hộ tại Việt Nam

Thực tiễn cho thấy rằng việc thực hiện mang thai hộ tại Việt Nam còn nhiều bất cập. Mặc dù pháp luật đã có những quy định rõ ràng, nhưng việc áp dụng trong thực tế vẫn gặp nhiều khó khăn. Nhiều cặp vợ chồng không thể thực hiện quyền lợi của mình do thiếu thông tin và sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Hơn nữa, việc thực hiện mang thai hộ không chính thức vẫn diễn ra phổ biến, dẫn đến nhiều rủi ro cho các bên liên quan. Do đó, cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả thực hiện chế định này, đảm bảo quyền lợi cho các bên và bảo vệ quyền con người.

3.1. Những khó khăn trong thực tiễn thực hiện mang thai hộ

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc thực hiện mang thai hộ là sự thiếu hụt thông tin và hỗ trợ từ các cơ quan chức năng. Nhiều cặp vợ chồng không biết đến các quy định pháp luật hiện hành, dẫn đến việc họ không thể thực hiện quyền lợi của mình một cách hợp pháp. Hơn nữa, việc thiếu các cơ chế giám sát và quản lý cũng khiến cho tình trạng mang thai hộ không chính thức diễn ra phổ biến, gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội. Do đó, cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao nhận thức và hỗ trợ cho các cặp vợ chồng trong việc thực hiện quyền lợi của mình.

IV. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về mang thai hộ

Để nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ, cần có những giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật. Trước hết, cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về mang thai hộ cho người dân. Đồng thời, cần xây dựng các cơ chế giám sát và quản lý chặt chẽ hơn để ngăn chặn tình trạng mang thai hộ không chính thức. Hơn nữa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia vào mang thai hộ. Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi cho các cặp vợ chồng vô sinh.

4.1. Tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật

Cần có những chương trình tuyên truyền và giáo dục pháp luật về mang thai hộ để nâng cao nhận thức của người dân. Việc này không chỉ giúp các cặp vợ chồng hiểu rõ hơn về quyền lợi của mình mà còn giúp họ biết đến các quy định pháp luật hiện hành. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng để đảm bảo rằng các cặp vợ chồng có thể thực hiện quyền lợi của mình một cách hợp pháp. Những chương trình này cần được triển khai rộng rãi và thường xuyên để đảm bảo hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Chế định mang thai hộ là một trong những nội dung pháp lý phức tạp, gắn liền với quyền con người, quan hệ hôn nhân gia đình và các tiến bộ y học về kỹ thuật hỗ trợ sinh sản. Luận án tiến sĩ luật học "Chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam" của nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Lê Huyền (chuyên ngành Luật Dân sự và Tố tụng dân sự, mã số 9380103, bảo vệ tại Trường Đại học Luật Hà Nội năm 2020 dưới sự hướng dẫn của PGS.TS. Nguyễn Văn Cừ và PGS.TS. Nguyễn Thị Lan) tập trung làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng chế định mang thai hộ vì mục đích nhân đạo tại Việt Nam.

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                    THÔNG TIN CHUNG VỀ LUẬN ÁN                                      |
+----------------------+-----------------------------------------------------------------------------+
| Tên đề tài           | Chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam                               |
| Tác giả              | Nguyễn Thị Lê Huyền                                                         |
| Cơ sở đào tạo        | Trường Đại học Luật Hà Nội                                                  |
| Chuyên ngành         | Luật Dân sự và Tố tụng dân sự (Mã số: 9380103)                              |
| Người hướng dẫn      | PGS.TS. Nguyễn Văn Cừ; PGS.TS. Nguyễn Thị Lan                               |
| Thời gian nghiên cứu | Giai đoạn thực tiễn 2015 - 2019 (Bảo vệ năm 2020)                           |
+----------------------+-----------------------------------------------------------------------------+

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Xuất phát từ truyền thống văn hóa Á Đông, quyền làm cha, làm mẹ và việc sinh con duy trì nòi giống giữ vị trí quan trọng trong đời sống hôn nhân. Theo số liệu thống kê được tác giả viện dẫn, tỷ lệ vô sinh tại Việt Nam chiếm khoảng 7,7%, tương đương khoảng 1 triệu cặp vợ chồng gặp tình trạng hiếm muộn. Trước khi Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 được ban hành, hệ thống pháp luật Việt Nam (tiêu biểu là Nghị định số 12/2003/NĐ-CP ngày 12/02/2003 về sinh con theo phương pháp khoa học) nghiêm cấm hoàn toàn hành vi mang thai hộ. Rào cản này dẫn đến việc hình thành các "hợp đồng đẻ thuê" phi pháp trong nước hoặc xu hướng tìm đến các quốc gia cho phép mang thai hộ (như Thái Lan, Ấn Độ), gây ra nhiều hệ lụy pháp lý phức tạp về quyền nhân thân, nguy cơ bỏ rơi trẻ em khi sinh ra bị dị tật bẩm sinh (hội chứng Down) và tranh chấp xác định cha mẹ.

Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (thông qua ngày 19/6/2014, có hiệu lực từ ngày 01/01/2015) lần đầu tiên ghi nhận và cho phép thực hiện mang thai hộ vì mục đích nhân đạo (MTHVMĐNĐ). Tuy nhiên, sau 5 năm thi hành, các quy định pháp lý bộc lộ nhiều điểm nghẽn: điều kiện cho phép thực hiện quá chặt chẽ khiến nhiều cặp vợ chồng thực sự có nhu cầu không thể tiếp cận; quy định về chủ thể mang thai hộ và chủ thể nhờ mang thai hộ chưa bao quát; chế tài xử lý vi phạm chưa đồng bộ; hiện tượng mang thai hộ "chui" và thương mại hóa vẫn diễn biến phức tạp. Do đó, luận án xác định khoảng trống nghiên cứu là sự thiếu vắng một công trình nghiên cứu độc lập, có hệ thống và toàn diện ở cấp độ tiến sĩ về chế định mang thai hộ dưới góc độ Luật Dân sự và Hôn nhân gia đình tại Việt Nam.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của luận án là đánh giá toàn diện và có hệ thống cơ sở lý luận về chế định mang thai hộ, thực trạng quy định pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật Việt Nam về mang thai hộ nói chung và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo nói riêng; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi.

Để đạt được mục đích trên, tác giả xác định 5 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Làm rõ khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của mang thai hộ, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo dưới các góc độ nhân đạo, quyền con người; làm rõ khái niệm, đặc điểm và nội dung của chế định mang thai hộ trong hệ thống pháp luật.
2. Nghiên cứu lịch sử phát triển của pháp luật về mang thai hộ trên thế giới và tại Việt Nam; phân tích quan điểm lập pháp tại các quốc gia điển hình (cho phép, cho phép có điều kiện hoặc cấm đoán); đánh giá các yếu tố văn hóa, đạo đức, kinh tế, xã hội tác động đến pháp luật điều chỉnh mang thai hộ vì mục đích nhân đạo ở Việt Nam.
3. Phân tích, đánh giá thực trạng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về chế định mang thai hộ và so sánh với kinh nghiệm quốc tế.
4. Đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo tại Việt Nam giai đoạn 2015 - 2019; chỉ ra những thuận lợi, hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân của những tồn tại.
5. Xây dựng phương hướng và đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ vì mục đích nhân đạo tại Việt Nam.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận về chế định mang thai hộ; hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam hiện hành điều chỉnh quan hệ mang thai hộ (trọng tâm là Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Hình sự năm 2015, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, Luật Nuôi con nuôi năm 2010, Nghị định số 10/2015/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành); pháp luật của một số quốc gia trên thế giới; thực tiễn áp dụng pháp luật thông qua các vụ việc cụ thể tại Việt Nam.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung: Luận án tập trung nghiên cứu pháp luật nội dung điều chỉnh mang thai hộ vì mục đích nhân đạo không có yếu tố nước ngoài; không đi sâu vào thủ tục tố tụng giải quyết tranh chấp dân sự.
  • Về không gian và thời gian: Khảo sát thực tiễn áp dụng pháp luật tại Việt Nam từ năm 2015 đến năm 2019.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã phân loại và điểm luận một khối lượng lớn tài liệu khoa học trong nước và quốc tế liên quan trực tiếp đến đề tài nghiên cứu.

Nhóm công trình	Tác giả & Năm công bố	Tên công trình / Nơi công bố	Nội dung trọng tâm liên quan
Luận án, Luận văn	Trương Hồng Quang (2019)	Luận án TS, Học viện KHXH	Đánh giá thực trạng người LGBTI sử dụng dịch vụ mang thai hộ và các rào cản pháp lý về quyền có con, giám hộ con.
	Bùi Quỳnh Hoa (2014)	Luận văn ThS, ĐH Luật Hà Nội	Khái quát lý luận về mang thai hộ, ý nghĩa nhân văn và xu hướng xây dựng pháp luật điều chỉnh tại Việt Nam.
	Phạm Thị Hương Giang (2015)	Luận văn ThS, Khoa Luật - ĐHQGHN	Phân tích quy định mang thai hộ vì mục đích nhân đạo trong Luật HN&GĐ 2014 và khả năng áp dụng thực tế.
	Nguyễn Thị Phương Linh (2018)	Luận văn ThS, ĐH Luật Hà Nội	Đánh giá tình hình thực hiện chế định mang thai hộ trên địa bàn thành phố Hà Nội.
	Trần Thị Thu Hằng (2018)	Luận văn ThS, Khoa Luật - ĐHQGHN	Cơ chế pháp lý và xã hội nhằm kiểm soát hoạt động mang thai hộ ở Việt Nam.
	Đỗ Thùy Dương (2016)	Luận văn ThS, ĐH Luật Hà Nội	Nghiên cứu thụ tinh trong ống nghiệm; chỉ ra điểm mâu thuẫn về khái niệm người thân thích giữa Luật HN&GĐ 2014 và Nghị định 10/2015/NĐ-CP.
	Vũ Ngọc Huy (2017)	Luận văn ThS, ĐH Luật Hà Nội	Thủ tục và chứng cứ xác định quan hệ cha, mẹ, con khi sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản và mang thai hộ.
Bài báo Tạp chí	Nguyễn Văn Cừ (2016)	Tạp chí Luật học, số 6/2016	Phân tích điều kiện, quyền và nghĩa vụ các bên trong mang thai hộ; phân biệt mang thai hộ trực tiếp và gián tiếp.
	Nguyễn Thị Lan (2014, 2015, 2017)	Tạp chí Dân chủ & Pháp luật; Tạp chí Luật học; Tạp chí TAND	Phân tích tính khoa học của quy phạm xác định cha mẹ con; mối quan hệ giữa Luật HN&GĐ 2014 với BLTTDS 2015.
	Nguyễn Xuân Hợi, Nguyễn Thanh Tùng (2017)	Tạp chí Y - Dược học quân sự, số 3/2017	Khảo sát lâm sàng, cận lâm sàng, độ tuổi, chỉ số BMI và nguyên nhân chỉ định mang thai hộ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương.
	Huỳnh Thị Trúc Giang (2015)	Tạp chí Khoa học ĐH Cần Thơ, số 40/2015	Ranh giới mong manh giữa nhân đạo và thương mại; khó khăn trong kiểm chứng điều kiện "chưa có con chung".
	Ngô Thị Anh Vân (2017)	Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số 13/2017	Giải quyết hậu quả pháp lý khi có vi phạm điều kiện mang thai hộ và trường hợp bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận con dị tật.
	Lương Thị Thu Hà (2015)	Tạp chí Kinh tế & Phát triển, số 221/2015	Đề xuất mở rộng quyền mang thai hộ cho phụ nữ đơn thân và các cặp vợ chồng có con chung bị khuyết tật.
	Hoàng Thị Hải Yến (2018)	Tạp chí Dân chủ & Pháp luật, số 9/2018	Hạn chế quyền yêu cầu ly hôn của người chồng khi người vợ đang mang thai hộ hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
	Nguyễn Huy Cường (2016)	Tạp chí Nhà nước & Pháp luật, số 1/2016	Bất cập về quyền nhân thân và nghĩa vụ chăm sóc nuôi dưỡng đứa trẻ khi xảy ra tranh chấp từ chối nhận con tại Tòa án.
	Trần Đức Thắng (2016)	Tạp chí Nghề Luật, số 3/2016	Đặc điểm pháp lý của MTHVMĐNĐ; điều kiện cơ sở y tế và chế độ bảo hiểm xã hội thai sản cho người mang thai hộ.
Sách chuyên khảo & Tài liệu quốc tế	Trương Hồng Quang (2014)	Sách chuyên khảo, NXB Chính trị quốc gia	Phân tích quyền làm cha mẹ của nhóm LGBT; đề xuất mô hình thụ tinh kết hợp mang thai hộ cho người độc thân và chuyển giới.
	Lê Xuân Tùng (2016)	Luận án TS, ĐH Southampton (UK)	Khía cạnh đạo đức và pháp lý của mang thai hộ tại Việt Nam; tác động tiêu cực của thị trường chợ đen và quyền sinh sản.
	Eva Steiner (2002)	Tạp chí ICLQ, Vol. 51, No. 4	Phân tích lý do Cộng hòa Pháp cấm tuyệt đối mang thai hộ: bảo vệ nguyên tắc cơ thể con người không phải đối tượng hợp đồng.
	Elizabeth S. Scott (2009)	Tạp chí Law & Contemporary Problems, Vol. 72	Đạo luật mang thai hộ bang Illinois (Hoa Kỳ) năm 2004 và bài học từ vụ án Baby M về thương mại hóa mang thai hộ.
	Richard F. Storrow (2018)	NC J. Int'l L. & Com. Reg., Vol. 43	Phán quyết của Tòa án Nhân quyền Châu Âu về du lịch sinh sản và việc bảo vệ quyền công dân của trẻ em sinh ra từ mang thai hộ.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Qua tổng quan tài liệu, tác giả nhận thấy các nghiên cứu trước đây chủ yếu dừng lại ở các bài báo tạp chí hoặc luận văn thạc sĩ với phạm vi khảo sát hẹp, phân tích cục bộ một số điều khoản của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 hoặc tiếp cận thuần túy dưới góc độ y học. Chưa có công trình nào đánh giá toàn diện chế định mang thai hộ trong hệ thống pháp luật thực định Việt Nam, đặt trong mối liên hệ đồng bộ giữa Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 với Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Hình sự năm 2015, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 và Luật Nuôi con nuôi năm 2010. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống này bằng cách xây dựng hệ thống lý luận hoàn chỉnh về chế định mang thai hộ, tổng kết thực tiễn áp dụng giai đoạn 2015 - 2019 và đề xuất các giải pháp lập pháp cụ thể.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận và khung phân tích

Luận án được triển khai dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, gắn liền với tư tưởng Hồ Chí Minh, các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách của Nhà nước Việt Nam về hôn nhân, gia đình và bảo vệ quyền con người. Khung phân tích của luận án đặt chế định mang thai hộ trong mối tương quan giữa quyền làm cha mẹ (quyền sinh sản) với trật tự đạo đức xã hội, lợi ích tốt nhất của trẻ em và sự kiểm soát của Nhà nước nhằm ngăn ngừa hiện tượng thương mại hóa cơ thể con người.

+----------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                KHUNG PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU                                        |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Phương pháp lịch sử          | Khảo cứu sự hình thành kỹ thuật y học và tiến trình lập pháp điều   |
|                              | chỉnh mang thai hộ trên thế giới và tại Việt Nam.                   |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Phương pháp phân tích        | Luận giải chi tiết từng quy phạm pháp luật thực định về điều kiện,  |
| và tổng hợp                  | hồ sơ, quyền nghĩa vụ, chế độ thai sản và xác định cha mẹ con.      |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Phương pháp so sánh luật học | Đối chiếu mô hình lập pháp của Việt Nam với các nhóm nước cấm tuyệt |
|                              | đối (Pháp, Đức), cho phép có điều kiện (Anh, Nga) và thương mại.   |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Phương pháp xã hội học       | Đánh giá các yếu tố phong tục, tâm lý Á Đông, định kiến đạo đức tác |
| pháp luật                    | động đến hiệu quả thực thi quy định mang thai hộ.                   |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Phương pháp nghiên cứu       | Phân tích các tranh chấp thực tế, các ca mang thai hộ tại bệnh viện |
| tình huống điển hình         | và các vụ án quốc tế (như vụ kiện Baby M tại Hoa Kỳ).               |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+
| Phương pháp thống kê         | Tổng hợp dữ liệu y tế về vô sinh (7,7%) và các ca thụ tinh trong    |
|                              | ống nghiệm - mang thai hộ tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương.         |
+------------------------------+---------------------------------------------------------------------+

Nguồn tư liệu và dữ liệu

Nguồn tư liệu của luận án bao gồm:

1. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam qua các thời kỳ (Hiến pháp, Luật HN&GĐ năm 2000 và 2014, BLDS năm 2005 và 2015, BLHS năm 2015, Luật BHXH năm 2014, Nghị định số 12/2003/NĐ-CP, Nghị định số 10/2015/NĐ-CP).
2. Văn bản quy phạm pháp luật và án lệ của một số quốc gia: Đạo luật mang thai hộ bang Illinois (Hoa Kỳ), pháp luật Cộng hòa Pháp, Liên bang Nga, Cộng hòa Liên bang Đức, Ấn Độ (Surrogacy Regulation Bill 2019) và phán quyết của Tòa án Nhân quyền Châu Âu.
3. Báo cáo tổng kết, số liệu y tế và hồ sơ thực tiễn thực hiện kỹ thuật mang thai hộ tại các bệnh viện phụ sản được Bộ Y tế cấp phép tại Việt Nam giai đoạn 2015 - 2019.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa và phân loại các công trình khoa học trong và ngoài nước liên quan đến mang thai hộ theo 5 nhóm: (1) Luận văn, luận án; (2) Bài viết trên tạp chí chuyên ngành; (3) Đề tài nghiên cứu khoa học, kỷ yếu hội thảo; (4) Sách chuyên khảo; (5) Tài liệu nước ngoài.

Trên cơ sở đánh giá những kết quả đã đạt được, tác giả chỉ ra các điểm còn tồn tại trong lý luận và thực tiễn thi hành. Từ đó, chương 1 xác định 3 nhóm câu hỏi nghiên cứu và định hướng triển khai của luận án:

• Nhóm 1 (Lý luận): Bản chất pháp lý, khái niệm và nội hàm của chế định mang thai hộ là gì? Những yếu tố nào tác động đến việc ghi nhận mang thai hộ vì mục đích nhân đạo trong pháp luật Việt Nam?
• Nhóm 2 (Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành): Hệ thống pháp luật hiện hành quy định như thế nào về điều kiện, hồ sơ, quyền nghĩa vụ của các bên và xác định quan hệ cha mẹ con? Thực tiễn áp dụng từ năm 2015 đến năm 2019 gặp những rào cản và vướng mắc gì?
• Nhóm 3 (Giải pháp): Cần hoàn thiện các quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi chế định mang thai hộ vì mục đích nhân đạo theo những định hướng và phương án lập pháp cụ thể nào?

Chương 2: Những vấn đề lý luận về chế định mang thai hộ

Chương 2 tập trung xây dựng nền tảng lý luận về mang thai hộ và chế định mang thai hộ trong hệ thống pháp luật:

• Khái niệm và đặc điểm: Luận án làm rõ khái niệm mang thai hộ dưới góc độ sinh học và xã hội; phân biệt mang thai hộ truyền thống (người mang thai hộ sử dụng noãn của chính mình) và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo (sử dụng phôi hình thành từ noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng nhờ mang thai hộ, không mang huyết thống của người mang thai hộ). Chế định mang thai hộ được xác định là một phân hệ quy phạm thuộc ngành luật Hôn nhân và Gia đình và ngành luật Dân sự, điều chỉnh quan hệ nhân thân và tài sản phát sinh từ việc mang thai hộ. MTHVMĐNĐ có các đặc điểm cơ bản: tính nhân đạo - phi thương mại, tính tự nguyện, tính thỏa thuận và tính giới hạn chặt chẽ về chủ thể.
• Lịch sử và quan điểm lập pháp quốc tế: Luận án phân tích tiến trình lập pháp trên thế giới và chia thành 3 nhóm quan điểm lập pháp điển hình:
  1. Nhóm cấm tuyệt đối (tiêu biểu là Pháp, Đức): Dựa trên quan điểm bản thể học (người sinh ra đứa trẻ mặc nhiên là mẹ) và nguyên tắc thân thể con người không thể là đối tượng của hợp đồng nhằm ngăn ngừa thương mại hóa.
  2. Nhóm cho phép mang thai hộ có điều kiện/nhân đạo (tiêu biểu là Anh, Nga, Việt Nam): Thừa nhận quyền sinh sản và hỗ trợ các cặp vợ chồng vô sinh có con cùng huyết thống trên cơ sở kiểm soát chặt chẽ mục đích phi thương mại.
  3. Nhóm thừa nhận cả mang thai hộ thương mại (tiêu biểu là một số bang của Hoa Kỳ, Nga, Ấn Độ trước đây): Coi mang thai hộ là một dạng hợp đồng dịch vụ hợp pháp dựa trên quyền tự do ý chí và tự định đoạt của cá nhân.
• Các yếu tố tác động và nguyên tắc điều chỉnh: Tác giả phân tích 4 nhóm yếu tố tác động tại Việt Nam gồm: phong tục tập quán; tâm lý, đạo đức; kinh tế - xã hội; chính sách dân số và quyền con người. Đồng thời, chương 2 xác lập các nguyên tắc cốt lõi: tôn trọng và bảo đảm quyền làm cha mẹ; bảo đảm lợi ích tốt nhất cho trẻ em; tôn trọng sự tự nguyện và nguyên tắc phi thương mại.

Chương 3: Quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và thực tiễn thực hiện

Chương 3 đi sâu phân tích hệ thống quy phạm thực định và tổng kết thực tiễn thi hành giai đoạn 2015 - 2019:

• Nội dung quy định pháp luật:
  • Điều kiện mang thai hộ: Điều kiện đối với bên nhờ mang thai hộ (phải là cặp vợ chồng đang không có con chung, người vợ không thể mang thai và sinh con dù đã áp dụng hỗ trợ sinh sản, được tổ chức y tế có thẩm quyền xác nhận); điều kiện đối với bên mang thai hộ (phải là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng, đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần, đủ điều kiện sức khỏe, có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng nếu đã kết hôn).
  • Hồ sơ mang thai hộ: Phân tích danh mục giấy tờ pháp lý và y tế theo quy định của Nghị định số 10/2015/NĐ-CP.
  • Quyền, nghĩa vụ và quan hệ nhân thân: Xác định con sinh ra từ MTHVMĐNĐ là con chung của vợ chồng bên nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm thụ thai; nghĩa vụ giao - nhận con; quyền lợi bảo hiểm y tế và chế độ an sinh xã hội.
  • Giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm: Phân tích Điều 187 Bộ luật Hình sự năm 2015 về "Tội mang thai hộ vì mục đích thương mại", các quy định xử phạt vi phạm hành chính và cơ chế giải quyết tranh chấp tại Tòa án khi các bên vi phạm thỏa thuận hoặc từ chối nhận con.
• Thực tiễn thực hiện và các vướng mắc:
  • Qua số liệu thống kê tại các cơ sở y tế đủ điều kiện (như Bệnh viện Phụ sản Trung ương), việc cho phép MTHVMĐNĐ đã giúp nhiều cặp vợ chồng có con hợp pháp.
  • Tuy nhiên, thực tiễn nảy sinh nhiều hạn chế: quy định điều kiện "người thân thích cùng hàng" quá hẹp dẫn đến bế tắc cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn; bất cập trong kiểm chứng điều kiện "chưa có con chung" đối với các cặp vợ chồng không cùng nơi đăng ký thường trú; khó khăn trong việc phân định các khoản chi phí bồi dưỡng sức khỏe hợp lý với hành vi trả tiền mang tính chất thương mại; tranh chấp pháp lý phức tạp khi bên nhờ mang thai hộ từ chối nhận trẻ dị tật hoặc trường hợp cả hai vợ chồng bên nhờ mang thai hộ qua đời trước khi đứa trẻ sinh ra.

Chương 4: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện, nâng cao hiệu quả thực hiện chế định mang thai hộ

Chương 4 đề xuất các giải pháp đồng bộ về mặt lập pháp và tổ chức thực thi:

• Bốn phương hướng hoàn thiện: (1) Hiện thực hóa các nguyên tắc về quyền con người; (2) Bảo đảm nguyên tắc nhân đạo và hài hòa lợi ích giữa các chủ thể; (3) Bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; (4) Bảo đảm tính khả thi và có tính dự báo.
• Hệ thống giải pháp lập pháp cụ thể:
  • Mở rộng phạm vi chủ thể có quyền nhờ mang thai hộ cho phụ nữ đơn thân, nam giới độc thân và người thuộc nhóm LGBTI nhằm bảo đảm quyền sinh sản bình đẳng.
  • Cho phép các cặp vợ chồng đã có con chung nhưng con bị khuyết tật, bệnh hiểm nghèo không do yếu tố di truyền được quyền nhờ mang thai hộ.
  • Mở rộng phạm vi người thân thích cùng hàng, xác định rõ các điều kiện về hôn nhân, huyết thống nhưng nới rộng bàng hệ họ hàng.
  • Sửa đổi quy định về sự đồng ý của người chồng bên mang thai hộ: loại trừ trường hợp người chồng bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi (theo Điều 22, Điều 23 BLDS năm 2015).
  • Quy định khung độ tuổi của người mang thai hộ từ 20 đến 40 tuổi (tham khảo pháp luật Liên bang Nga) và làm rõ quy định "chỉ được mang thai hộ một lần thành công".
  • Bổ sung quy định về định mức chi phí thực tế, hợp lý hỗ trợ việc chăm sóc y tế và dinh dưỡng cho người mang thai hộ để tránh biến tướng thương mại hóa.
  • Sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014: bổ sung chế độ thai sản cho người chồng của bên nhờ mang thai hộ; sửa đổi quy định chế độ tử tuất bảo đảm quyền lợi cho trẻ sinh ra khi cha mẹ chết trước thời điểm sinh.
  • Hoàn thiện chế tài: cụ thể hóa cấu thành Tội mang thai hộ vì mục đích thương mại tại Điều 187 BLHS năm 2015 và ban hành nghị định xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi trốn tránh giao nhận con, vi phạm hợp đồng mang thai hộ.
• Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi: Tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở y tế thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm; đẩy mạnh hoạt động tư vấn pháp lý, tâm lý bắt buộc cho các bên trước khi tiến hành; nâng cao nhận thức xã hội về tính nhân đạo của mang thai hộ.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

1. Luận án là công trình nghiên cứu chuyên sâu, toàn diện và có hệ thống đầu tiên về chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam ở cấp độ luận án tiến sĩ.
2. Xây dựng và chuẩn hóa hệ thống khái niệm khoa học, xác định rõ bản chất pháp lý của mang thai hộ và mang thai hộ vì mục đích nhân đạo; định vị chế định mang thai hộ như một phân hệ quy phạm đặc thù trong ngành luật Hôn nhân và Gia đình và Luật Dân sự.
3. Luận giải sâu sắc các yếu tố tác động (truyền thống, đạo đức, kinh tế, quyền con người) và phân loại một cách khoa học các quan điểm lập pháp quốc tế, cung cấp cơ sở lý luận cho việc hoàn thiện chính sách dân số và pháp luật gia đình tại Việt Nam.

Đóng góp về mặt thực tiễn và giải pháp

1. Luận án đánh giá toàn diện bức tranh thực tiễn thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Nghị định số 10/2015/NĐ-CP trong giai đoạn 2015 - 2019, nhận diện chính xác các xung đột pháp lý và nguyên nhân của những tồn tại (rào cản thân thích, nguy cơ thương mại hóa ngầm, khoảng trống an sinh xã hội).
2. Đề xuất hệ thống giải pháp lập pháp đồng bộ, cụ thể hóa thành các kiến nghị sửa đổi điều luật trong Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, Luật Nuôi con nuôi năm 2010 và Bộ luật Hình sự năm 2015.
3. Cung cấp các luận cứ khoa học giúp các cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở y tế và cơ quan tài phán giải quyết các tranh chấp nhân thân, giao nhận con và xử lý các hành vi mang thai hộ trái pháp luật.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Do yêu cầu về tính phù hợp với mã ngành và dung lượng nghiên cứu, luận án giới hạn phạm vi nghiên cứu đối với các quan hệ mang thai hộ trong nước, chưa đi sâu giải quyết các quan hệ mang thai hộ có yếu tố nước ngoài (xung đột pháp luật, tư pháp quốc tế).
• Dữ liệu thực tiễn và số liệu thống kê y tế được khảo sát tập trung chủ yếu trong giai đoạn đầu thi hành luật (2015 - 2019).
• Luận án tập trung sâu vào pháp luật nội dung; các khía cạnh pháp luật hình thức và thủ tục tố tụng giải quyết tranh chấp tại Tòa án chưa được nghiên cứu thành chương độc lập.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng nghiên cứu chế định mang thai hộ có yếu tố nước ngoài, giải quyết các vấn đề về công nhận tư cách cha mẹ xuyên quốc gia, quốc tịch của trẻ em sinh ra từ các hợp đồng mang thai hộ quốc tế và phòng chống mua bán người qua biên giới.
• Nghiên cứu cơ chế tài phán và thủ tục tố tụng dân sự đặc thù trong việc giải quyết các tranh chấp hợp đồng mang thai hộ, quyền nuôi dưỡng và bồi thường thiệt hại y khoa.
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá tác động kinh tế - xã hội của các đề xuất mở rộng chủ thể nhờ mang thai hộ (như người độc thân, nhóm LGBTI) khi các đạo luật chuyên ngành (như Luật Chuyển đổi giới tính) được ban hành.

---

Giá trị tham khảo

Luận án mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng cụ thể:

• Cơ quan lập pháp và hoạch định chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học và các phương án sửa đổi, bổ sung điều luật cho Bộ Tư pháp, Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội khi rà soát Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản hướng dẫn y tế.
• Cơ quan tiến hành tố tụng và Tòa án nhân dân: Là tài liệu tham khảo cho thẩm phán, kiểm sát viên trong việc áp dụng pháp luật giải quyết tranh chấp xác định cha, mẹ, con và xử lý các vụ án mang thai hộ vì mục đích thương mại.
• Cơ sở y tế và đội ngũ y bác sĩ hỗ trợ sinh sản: Hỗ trợ việc xây dựng quy trình tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính pháp lý và phòng ngừa rủi ro tranh chấp trong quá trình thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm mang thai hộ.
• Cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học: Tài liệu phục vụ giảng dạy, học tập chuyên đề Luật Dân sự, Luật Hôn nhân và Gia đình, Quyền con người tại các trường đại học đào tạo luật và viện nghiên cứu khoa học pháp lý.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án phân biệt mang thai hộ vì mục đích nhân đạo và mang thai hộ vì mục đích thương mại như thế nào?

Theo luận án, mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc một người phụ nữ tự nguyện mang thai cho cặp vợ chồng vô sinh bằng kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (phôi hình thành từ noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng), không nhận bất kỳ khoản thù lao mang tính chất kinh doanh hay trục lợi nào ngoài các chi phí y tế và chăm sóc sức khỏe hợp lý. Ngược lại, mang thai hộ vì mục đích thương mại là việc mang thai để nhận tiền hoặc lợi ích vật chất khác, biến cơ thể người phụ nữ và đứa trẻ thành đối tượng mua bán dịch vụ, bị Bộ luật Hình sự năm 2015 (Điều 187) nghiêm cấm và xử lý hình sự.

2. Pháp luật Việt Nam hiện hành quy định những điều kiện nào đối với bên mang thai hộ?

Theo phân tích của luận án tại Chương 3 (căn cứ Luật HN&GĐ năm 2014 và Nghị định số 10/2015/NĐ-CP), người mang thai hộ phải đáp ứng các điều kiện:

• Là người thân thích cùng hàng của bên vợ hoặc bên chồng nhờ mang thai hộ (chị, em cùng cha mẹ, cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha; chị, em con chú, bác, cô, dì, cậu).
• Đã từng sinh con và chỉ được mang thai hộ một lần.
• Ở độ tuổi phù hợp và có xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền về khả năng mang thai.
• Nếu đã có chồng, phải có sự đồng ý bằng văn bản của người chồng.
• Đã được tư vấn về y tế, pháp lý và tâm lý.

3. Trẻ sinh ra từ mang thai hộ vì mục đích nhân đạo được xác định quan hệ cha mẹ con như thế nào?

Luận án khẳng định pháp luật Việt Nam áp dụng nguyên tắc quan hệ huyết thống di truyền kết hợp với ý chí ban đầu: Đứa trẻ sinh ra từ việc mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng bên nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm thụ thai. Bên mang thai hộ không có bất kỳ quyền và nghĩa vụ nhân thân nào của cha mẹ đối với đứa trẻ sau khi sinh và phải có nghĩa vụ giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ theo đúng thỏa thuận.

4. Luận án đề xuất những giải pháp gì liên quan đến chế độ thai sản và bảo hiểm xã hội?

Tác giả đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 nhằm:

• Quy định rõ người mang thai hộ được hưởng chế độ thai sản từ khi mang thai đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ.
• Bổ sung quy định tại khoản 2 Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 cho phép người chồng của bên nhờ mang thai hộ được hưởng chế độ nghỉ việc khi vợ nhờ mang thai hộ sinh con.
• Sửa đổi điểm a khoản 2 Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014 về chế độ tử tuất, bảo đảm quyền lợi cho đứa trẻ được sinh ra trong trường hợp cả cha và mẹ nhờ mang thai hộ đều chết trước thời điểm đứa trẻ chào đời.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Chế định mang thai hộ theo pháp luật Việt Nam" của tác giả Nguyễn Thị Lê Huyền là công trình nghiên cứu toàn diện và có hệ thống về chế định mang thai hộ dưới góc độ Luật Dân sự và Hôn nhân gia đình. Tác giả đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận, tổng kết sâu sắc thực trạng áp dụng pháp luật giai đoạn 2015 - 2019, đồng thời chỉ ra những điểm nghẽn giữa quy định pháp lý và nhu cầu thực tiễn của xã hội. Hệ thống các quan điểm, phương hướng và kiến nghị lập pháp được xây dựng trong luận án có giá trị khoa học và ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp thiết thực vào tiến trình hoàn thiện khung pháp lý về quyền sinh sản và hôn nhân gia đình tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 tae gi tập trung phân tích những vin để khái quất chung về MTH nh khái niêm đuối gốc đổ y học và dưới góc đô pháp lý ÿ nghĩa cia việc quy Ảnh về MTH trên các phuong điện đảm bảo tính nhân vấn, ghi nhận và gop phân thực hiện chức năng tái sin xuất sú lao đông cho xã hội ~ một trong những chức ning cơ bản cin ga din; nhân tich những yêu tổ ảnh huống dén việc cén thiết ghi nhận về chế ảnh MTH cũng như nghién cứu sơ ánh pháp lit một số quốc ga trên thể gói về MTH. Phạm, vã ci chương 2, tie giả dé cập din xu hướng pháp luật đều chinh về MTH ở Việt Nam. Trong đó tác giá làm rõ các vẫn để như đánh giá pháp luật Việt Nam tai thời iim nghiên cứu và host động thục tấn vi MTH tei Việt Nam. Trên cơ sở đó, tắc giã đã phân tích phương hướng xây đụng pháp luật Việt Nam điều chỉnh vé vin để 10 MTH công nh để xuất các kiến nghị, gi pháp nhằm hoàn thiện phép luật về vin để này, * Luận vin thạc sĩ Luật học cũa Phạm Thị Hương Giang (2015) về “Mang tai hộ trong Luật Hôn nhân và gia dink 2014”, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nỗi, Hà Nội lt câu của luân văn gim 3 chương Chương Ì, ác giả ấ vào nghiên cứu cơ sở ý luận của vẫn đề MTH.

Trong đó, các vin để về lý luân chung về MTH dave đề cập như sơ ra đội của chế dinh MTH; Một số khá niệm đoợc phân ích như MTHVMĐNĐ, MTHVMĐTM. Bên canh đó, tác giả cing dé cập din cơ sỡ cũa vide ban hành các quy định của phép luật về MTHVMĐNĐ; phân ích quy dinh cũa ghép luật một số quốc gia hên thể giới vé MTH. Chương 2, tác gi tập trung phân tich nội dụng quy ảnh vì MTHVMĐNĐ theo pháp luật Việt Nam biện hành Chương 3, tác gã tip trung giã quyết vẫn dé thục trang MTH tai Việt Nam, khả năng ép dụng quy Ảnh MTHV MĐNĐ và một số tiễn nghĩ * Luận văn thạc sĩ Luật học cũn Nguyễn Thị Phrơng Link (2018) về đặnh mang thaihộ trong Luật Hồn nhân và gin dink 2014 và tinh lành thực hiện trên dia bin thành phỗ Hà Nội”, Trường Đai học Luật Hà Nội, Hà Nội Luận vin kết cấu gém 3 chương Trong đó, chươngÌ tác giã đã tình bay những vin dé lí luân cơ bản vé chế định MTH. Chương 2, tác giã tập trùng phân.

tích qui định pháp luật hiển hành về MTH và chương 3 đánh giá thục tấn thí hành, ghép luật vé MTH trên die bản thành phố Hà Nội, từ đó để xuất một số giã pháp shim nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật vé vẫn để này * Luận văn thạc sĩ Luật học cha Trin Thị Thu Hằng (2018) về “Pháp hật iim sodt mang thai hộ ở Vigt Nam”, Khes Luật - Đại học Quốc ga Hà Nội, Hà Nội Luận vấn để cập din những vin đồ cơ bản về MTH và pháp lật kiểm, soit MTH, Các cơ chế để tiển soát MTH ở Việt Nam, trong đồ ngodi việc phân tích cơ sở x§ hội còn phân tích sâu về các cơ ché pháp lý. Trên cơ sở đó đánh giá về thục tẾ áp dụng pháp luật vào kiểm soát MTH ở Việt Nem và một số kiến nghị shim nâng cao hiệu quả việc kiểm soát MTH bằng php luật ir ậu văn thạc sĩLuật học của Đỗ Thùy Dương (2016) về “Sinh con bằng thy tink troug éug nghiệm theo pháp hật Việt Nam”, Trường Đai học Luật Hà Nội, Hà Nội. Luận vin là công trình nghién cứu chuyên situ về vin đề sinh cơn bing kỹ thuật TTTON theo pháp luật Việt Nam hiện hành Trong đó, vấn để MTH được hân tích đánh giá với tur cách la một trong những biện pháp sinh con áp đụng ký" thuật thục hiện này, Do đổ, tác giã nghiên cứu dé cập vin để MTH trong phạm vi Xhá hep, chủ yêu phân tích về các điều liên thục hiện nh chủ thể thục hiện MTH, những bit cập han chế vé vẫn đã MTHY MĐNĐ trong thục Hẫn áp dụng pháp luật, chẳng han tai rang số 62, tác giả cho ring việc xác ảnh đổi tượng chủ thể được MTH là người thân thích trong Nghỉ định số 10/2015/NĐ - CP và Luật HN&GĐ. nim 2014 1à không thông nhất và gây khó hiểu nên cén thông nhất về đối tương chữ thé a tạo du kiện thuận oi trong guá tình áp dụng pháp luật * Luận vin thạc sĩ Luật học cña Vii Ngọc Hy (2017) về “Xúc định cha, me, con trong trrờng hợp sinh con bằng kỹ thuật hỗ trợ sinh sản theo pháp tật Việt Nam Trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội “Tác giã tiếp căn vẫn đề MTHV MĐNĐ đới góc đồ 14 mt trong những trường hop nh con bing kỹ thuật hi trợ sinh sẵn Trên cơ sở đó tắc giš nghiên cứu nội dang này tại các tidu mục 1.5 về điều kiện áp dụng kỹ thuật MTHVMBNB; Tiêu mục 2 2 vé xác Ảnh quan hệ cha, me, cơn Trong đó, quan điển được nhấn mạnh Tà php luật hiện hành cân xác dinh cụ thé thủ tue xác định quan hệ cha me con rong trường hợp MTHVMĐNĐ nhờ người có quyển yêu cản chúng củ ching mảnh.

Bởi vi, đây la trường hợp sinh con mang tính chất đặc biệt nên cân có nhũng hướng din cụ thể về các loại giấy tờ cần thiết af làm căn c trơng việc ching mình, mối quan hệ cha me con trong trường hop có tranh chấp 112 trên tap chỉ * Bai viết của tác giã Nguyễn Văn Cừ về “Pháp hột vỀ mang tha hộ ở Việt ‘Nam’, Tạp chi Luật học, Trường Dai học Luật Hà Nội, số 62016, Tr 11 ~22 “rong phạm vi bài viết này tác giã để phân tích một số quan điểm và MTH, sự cần thit phit cho pháp MTHVMĐNĐ tei Việt Nam. Đẳng thải rên cơ sỡ phân tich, đánh giá tác giã cũng đơa ra những nhận định vé nội dụng quy đính cia pháp uât về MTHVMBND như tác gid để cập din khái niêm, điều kiên, quyền và nghĩa ‘wu của các bên nhờ mang thai va nhân meng tha, hệ qué của việc MTH. Trên cơ sở đó, tác giã đưa ra những kiến nghĩ và giải pháp shim góp phân hoàn thién pháp luật Việt Nam điều chin về chế định MTH. Bản cạnh đó, trong phạm vi của bài viết, tác giã đơn ra các cách hiu khác nheu vé MTH trên thục tổ.

Trong đó, ch hiểu thứ nhất đính nghĩa MTH là phương pháp hỖ tro sinh sin áp dụng li người vợ không thé mang tha và sinh con Cách hiể thờ ha cho ring, MTH là việc người din ông (người chẳng) có quan hệ sinh lý trục tp với người MTH và din trể được sinh sa có quan hộ huyết thing với người phủ nữ meng tha và nh tá tré. Bin canh đổ, tic giã đơn ra thống phân tich đánh giá vé các đều kiện MTHVMĐNĐ theo ghép luật Việt Nam nh đu kién đốt với bên nhờ mang thei, bên nhân meng thai, các vận để về quyền và nghĩa va. Ti đó dun ra các nhận xét về quy định của phép Init vé mất lý uễn và thục tẾn áp đụng. * Bài wit của tác gã Nguyễn Thị Lan về “Mag thai hộ vd những vấn để phat sinh”, Tạp chí Luật học số 4/2015, Trường Đại học Luật Ha Nội, Tr 12 ~211 Đi viết thể hiện quan đểm của tá giả đưa rên cơ sở nghiễn cứu về điều kiện MT (điễu kiện đổi với bên nhờ MTH, bên MTH và nhõng chủ thể có liên qua); quyền và nghĩa vụ của người nhờ MTH, bên MTH, hệ qua pháp lý cia việc MTH Trong ting nôi dong nghiên cứu, tác giá đánh giá, tinh luận các quy dinh cũa pháp luật và đơn ra một số tiễn nghĩ nhim đăm bão quyền và lợi ích hop pháp ofa các chủ thể trong việc MTEL * Bùi viết của tác gã Nguyễn Thị Lam vi “Van để xác dink quam Ì cha, ams, con và mang thai hộ theo dye tháo Luật hôn whan và gia dink sữa đỗ, Tạp chỉ Dân chủ và pháp lt, số 5 266) ~2014, 7r.22-26 Bai vi thể hiện những đánh giá cin tác giš về các vấn để liên quan din kết cấu và nối dụng của các điều luật về xác in quan hộ cha, me, cơn và MTH trong Du thảo Luật HN&GÐ năm 2014.

Theo đó, tác giả cho rang các thuật ngữ sử đụng, trong vin bản quy phạm pháp luật cần có sơ thông nhất như thuất ngữ "xác dnd ch, me, con” và "nhận cha, me, con": các quy ảnh về quyển và ngiấa vụ côn bên nhờ MTH và MTH cần quy dinh dim bảo tính khoa học hơn như chỉ nên quy Ảnh. l3 quyền và ngữa vụ giữa các chi thé và đứa rể được sinh ra chứ không nên quy dinh về các chỉnh sich an sinh xã hội vi các vẫn để về an sinh xã hội sẽ do vấn bin quy pham pháp luật chuyên ngành gai quyết Điễu nay sẽ dim bảo tinh phủ hop và logic hơn. * Bùi viết cia tác gã Nguyễn Xuân Hợi, Nguyễn Thanh Tùng co tiêu để Tầm sing, cậu sảng vd chi định cña bệnh nhân thy tink trong Ống , — tang thai hộ tat nh riệu Trg wong”, Tep chi Ý ~ Dược học quin sy số 30017, Tr 55 ~61 Bai vi là kắt quả nghiên cửu cña nhóm tác giã dựa tiên khảo sắt thục tổ về các tuờng hợp MTH được thực hiện tại Bệnh viên Trung ương: Mic đò các luận iim đơn ra được đánh giá chủ yêu đơa rên các khảo sát vé mặt y học nhưng trên cơ sở đó, nhôm tắc giã di chi re những két quả vô cùng cóý ng về mất học như lệ thục hiện MTH do bệnh cia người me, đồ tuỗi trung bình thục hiện MTH của người được nhờ mang thi, đặc điểm lâm sing, cân lâm sing khác như sổ cơn đã ting sin tinh trang hôn nhân, chỉ số BMI cite người nhờ MTH và người MTH, cũng đợc nhóm tá giả phân tích khá cụ thể và chỉ it Đây là cơ sở để tham chiếu, du chỉnh các quy định ct pháp luật cho phù hợp với thực ấn gp đụng * Bài vết côn tic giá Huỳnh Thị Trúc Giang về “Vai suy mghĩ vỀ guy định mang thai hộ trong Luật Hon nhân và gin nh 2014”, Tap chi Khoa học Trường Dai học Cần Thơ, #5 402015, Tr - 10 Trong bi viết này, tác gã chỉ ra mốt sổ vẫn để nhơ sau Thứ nhất về mục đích của MTHVMBND. Tác giả cho ring rất khó a phân, Goh tinh chất "nhân đạo" và "thương mai” trong việc thực hiên MTH trong thực ‘iin áp dạng pháp luật rong gisi đoạn hiện nay.