Thực Trạng Lạm Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo Trong Nghiên Cứu Học Tập Của Sinh Viên Trường Đại Học Văn Lang

• Tác giả: Nhóm 5
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Ngọc Hảo
• Trường học: Đại học Văn Lang
• Chuyên ngành: Quan hệ công chúng - Truyền thông
• Đề tài: Thực Trạng Lạm Dụng Trí Tuệ Nhân Tạo Trong Nghiên Cứu Học Tập Của Sinh Viên
• Loại tài liệu: tiểu luận
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: MỤC LỤC DANH MỤC BIỂU ĐỒ VÀ DANH MỤC HÌNH ẢNH
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 2.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 2.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3.2.1. Về nội dung
• 2.3.2.2. Về đối tượng khảo sát
• 2.4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1.1. Phương pháp phân tích tài liệu
• 2.4.1.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
• 2.4.1.3. Phương pháp xử lý thông tin, số liệu
• 2.4.2. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 2.4.2.1. Ý nghĩa lý luận
• 2.4.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2.4.2.2.1. Đối với sinh viên
• 2.4.2.2.2. Đối với nhà trường
• 2.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.5.1. Khái niệm Trí tuệ nhân tạo – AI
• 2.5.2. Ứng dụng AI trong học tập
• 2.5.2.1. Vai trò
• 2.5.2.2. Chức năng
• 2.5.2.3. Thách thức
• 2.5.3. Thực trạng sử dụng AI trong nghiên cứu học tập của sinh viên hiện nay
• 2.5.3.1. Tiêu cực
• 2.5.3.2. Tích cực
• 2.5.4. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.6. Kết quả - thảo luận
• 2.6.1. Kết quả khảo sát
• 2.6.1.1. Số lượng người khảo sát
• 2.6.1.2. Trả lời câu hỏi
• 2.6.2. Kết luận khảo sát
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN
• 3.1. Từ phía sinh viên
• 3.2. Từ phía giảng viên
• 3.3. Từ trường đại học
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Lạm Dụng AI Thách Thức Học Tập Văn Lang

Trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng phổ biến, mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tạo ra những thách thức lớn trong môi trường học tập, đặc biệt là tại Đại học Văn Lang. Tình trạng lạm dụng AI để hoàn thành bài tập, nghiên cứu mà thiếu sự hiểu biết sâu sắc đã ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng học tập, tính trung thực và công bằng trong giáo dục. Đề tài này được chọn nhằm làm rõ thực trạng, tác động của việc lạm dụng AI trong nghiên cứu học tập của sinh viên trường Đại học Văn Lang, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức và khuyến khích sử dụng AI một cách đúng đắn và hiệu quả. Theo GS. Hồ Tú Bảo, trí tuệ nhân tạo là một nhánh của khoa học và công nghệ liên quan đến việc làm cho máy tính có những năng lực của trí tuệ con người. Nghiên cứu này sẽ góp phần làm rõ khái niệm và cách AI tác động đến học tập của sinh viên Văn Lang.

1.1. Định Nghĩa Rõ Thế Nào Là Lạm Dụng AI trong Học Tập

Lạm dụng AI trong học tập là việc sử dụng công nghệ AI không đúng mục đích hoặc vượt quá mức cần thiết, dẫn đến ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng học tập, tính trung thực, và khả năng tự học của sinh viên. Theo Kaplan và Haenlein (2019), AI là sự mô phỏng các quá trình trí tuệ của con người thông qua máy móc. Lạm dụng AI xảy ra khi sinh viên phụ thuộc hoàn toàn vào công cụ này, chẳng hạn như sử dụng nó để làm bài tập, luận văn, mà không hiểu rõ bản chất kiến thức hoặc đóng góp ý tưởng cá nhân. Việc làm rõ định nghĩa này giúp chúng ta xác định phạm vi và mức độ của vấn đề lạm dụng AI trong môi trường học tập tại Văn Lang.

1.2. Thực Trạng Sinh Viên Văn Lang Đang Dùng AI Như Thế Nào

Kết quả khảo sát cho thấy rằng hầu hết sinh viên Đại học Văn Lang (khoảng 96,7%) đã sử dụng AI trong quá trình học tập của họ. Phần lớn sinh viên sử dụng AI để tìm kiếm thông tin, lên ý tưởng sáng tạo, và hỗ trợ hoàn thành bài tập. Tần suất sử dụng cũng khá cao, với 52% đáp viên sử dụng AI thường xuyên. Điều này cho thấy AI đã trở thành một công cụ hỗ trợ học tập phổ biến đối với sinh viên Văn Lang. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng có sự khác biệt trong cách sinh viên sử dụng AI, và một số có thể đang lạm dụng nó.

II. Nguy Cơ Tác Hại Lạm Dụng AI Đến Tư Duy Sinh Viên

Việc phụ thuộc quá mức vào công cụ AI có thể làm giảm kỹ năng tư duy độc lập. Khi sinh viên sử dụng quá nhiều công cụ AI để làm bài tập hoặc viết luận, họ có thể dần mất đi khả năng tư duy độc lập. AI có thể cung cấp câu trả lời nhanh chóng hoặc các giải pháp đã sẵn có, nhưng điều này có thể làm cho sinh viên trở nên thụ động, không còn cần suy nghĩ sáng tạo hay phát triển kỹ năng phân tích. Điều này dẫn đến việc họ không phát triển được kỹ năng giải quyết vấn đề - một trong những kỹ năng cốt lõi cần thiết trong học tập và làm việc sau này. Với sự xuất hiện của các công cụ AI tạo nội dung như ChatGPT, sinh viên có thể dễ dàng sử dụng chúng để hoàn thành bài tập hoặc bài luận một cách nhanh chóng mà không cần phải tự nghiên cứu hay suy nghĩ.

2.1. Gian Lận Học Thuật Lạm Dụng AI Viết Bài Copy Code

Việc lạm dụng AI trong các bài kiểm tra trực tuyến hoặc bài thi có thể khiến sinh viên vượt qua mà không cần nắm vững kiến thức thực tế. Điều này sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng khi họ phải đối mặt với các thách thức thật sự trong cuộc sống hoặc trong công việc mà không có công cụ AI hỗ trợ. Theo khảo sát, có khoảng 54% sinh viên cho rằng việc sử dụng AI để hoàn thành bài tập là một hình thức gian lận học thuật. Cần có quy định rõ ràng về việc sử dụng AI trong học tập để đảm bảo tính công bằng và trung thực.

2.2. Mất Kỹ Năng Mềm AI Thay Thế Tương Tác Giao Tiếp

Nhiều công cụ AI hỗ trợ sinh viên viết báo cáo, trả lời câu hỏi hay thậm chí làm việc nhóm trực tuyến. Khi quá dựa vào AI để giao tiếp hoặc giải quyết các vấn đề học thuật, sinh viên có thể bỏ lỡ cơ hội phát triển các kỹ năng giao tiếp và tư duy phản biện. Đây là những kỹ năng quan trọng cho sự thành công sau khi tốt nghiệp. AI có thể làm giảm nhu cầu tương tác với giảng viên hoặc bạn học, khi sinh viên có thể nhận được câu trả lời từ máy móc. Việc thiếu sự tương tác xã hội và hợp tác trong học tập có thể ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng làm việc nhóm và kỹ năng xã hội của sinh viên.

III. Cách Sử Dụng AI Hiệu Quả Giải Pháp Cho Sinh Viên Văn Lang

AI có thể xử lý và phân tích lượng lớn dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Các công cụ AI như công cụ tìm kiếm thông minh, hệ thống gợi ý tài liệu học tập, và chatbot tư vấn học tập giúp sinh viên dễ dàng tìm kiếm thông tin, nghiên cứu tài liệu mới nhất, và học hỏi nhanh hơn. AI hỗ trợ học sinh, sinh viên phát triển các ý tưởng mới và sáng tạo bằng cách gợi ý các hướng tiếp cận khác nhau cho một vấn đề. AI cũng có thể tạo ra các bài tập thực tế ảo hoặc mô phỏng, giúp sinh viên có thể học qua thực hành trong môi trường an toàn. Bên cạnh đó AI cũng hỗ trợ học sinh, sinh viên phát triển các ý tưởng mới và sáng tạo bằng cách gợi ý các hướng tiếp cận khác nhau cho một vấn đề.

3.1. AI Hỗ Trợ Nghiên Cứu Tìm Kiếm Phân Tích Dữ Liệu Nhanh Chóng

Các hệ thống AI có khả năng theo dõi hiệu suất học tập của học sinh, sinh viên và đưa ra những bài học tùy chỉnh dựa trên nhu cầu cá nhân. Điều này giúp cải thiện quá trình học tập, tăng cường hiểu biết và rút ngắn thời gian cần thiết để nắm vững kiến thức. AI có thể phân tích dữ liệu khổng lồ với độ chính xác cao, từ đó giúp các nhà nghiên cứu dễ dàng rút ra kết luận từ các nghiên cứu phức tạp. Công cụ AI như học máy (machine learning) còn có thể dự đoán xu hướng tương lai và tìm ra các mẫu ẩn trong dữ liệu mà con người có thể bỏ sót.

3.2. Cá Nhân Hóa Học Tập AI Tạo Lộ Trình Học Riêng Cho Từng SV

Một trong những mục tiêu chính của AI là điều chỉnh hướng dẫn phù hợp với điểm mạnh, điểm yếu, sở thích của từng sinh viên và các yếu tố khác ảnh hưởng đến cách học tập. Bên cạnh đó, AI có thể cá nhân hóa trải nghiệm học tập bằng cách cung cấp tài liệu hoặc lộ trình học tập phù hợp với nhu cầu của từng người học sinh. Thông qua việc phân tích dữ liệu, các thuật toán AI có thể xác định điểm mạnh, điểm yếu và lỗ hồng kiến thức, cho phép can thiệp có mục tiêu và hướng dẫn được cho mỗi sinh viên.

3.3. AI Giúp Giảng Viên Giảm Tải Tập Trung Phát Triển Giáo Án

Ngoài ra, AI có thể tư vấn cho các nhà lãnh đạo học thuật về các vấn đề đổi mới chương trình giảng dạy, thiết kế hướng dẫn và thay đổi thể chế. Thực tế, sử dụng các ứng dụng AI trong giáo dục có ảnh hưởng tích cực đến lợi ích của cả người học và người dạy. Việc sử dụng AI giúp tạo ra một bầu không khí tích cực, khuyến khích học viên tham gia vào bài học hơn, cải thiện chất lượng trải nghiệm giáo dục của họ. Al cung cấp thông tin cho giáo viên và ban quản lý về các hoạt động và phạm vi của trí tuệ nhân tạo trong giáo dục để đạt được sự xuất sắc nhất của người học.

IV. Giải Pháp Ngăn Chặn Lạm Dụng AI Mô Hình Văn Lang

Dựa vào số liệu trên, có thể thấy được phần lớn người tham gia cho rằng AI có thể làm giảm khả năng tư duy, sáng tạo của sinh viên vì có thể họ phụ thuộc hoàn toàn vào AI để hoàn thành bài tập được giao. Một trong những mục tiêu chính của Al là điều chỉnh hướng dẫn phù hợp với điểm mạnh, điểm yếu, sở thích của từng sinh viên và các yếu tố khác ảnh hưởng đến cách học tập. Bên cạnh đó, AI có thể cá nhân hóa trải nghiệm học tập bằng cách cung cấp tài liệu hoặc lộ trình học tập phù hợp với nhu cầu của từng người học sinh.

4.1. Nâng Cao Nhận Thức Giảng Dạy Về Đạo Đức Sử Dụng AI

Giúp nâng cao nhận thức về việc sử dụng AI một cách đúng đắn và có trách nhiệm, tránh lệ thuộc quá mức. Hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng tự học và tư duy độc lập. Cần đưa ra các quy tắc và hướng dẫn rõ ràng về việc sử dụng AI trong học tập. Các trường đại học và tổ chức giáo dục nên phát triển và thực hiện các chính sách nghiêm ngặt về việc sử dụng AI trong học tập, bao gồm cả việc quy định rõ ràng về những hành vi bị coi là vi phạm đạo đức học thuật.

4.2. Phát Triển Kỹ Năng Mềm Tư Duy Phản Biện Tự Học

Nâng cao kỹ năng tự học và tư duy độc lập của sinh viên. Các giảng viên và nhà trường cần tập trung vào việc phát triển kỹ năng tự học và tư duy độc lập của sinh viên, để họ có thể tự mình giải quyết vấn đề và không phụ thuộc quá nhiều vào AI. Tạo cơ hội cho sinh viên tham gia vào các hoạt động ngoại khóa, dự án nghiên cứu hoặc các khóa học kỹ năng mềm, để họ có thể rèn luyện khả năng tư duy, sáng tạo và làm việc nhóm. Các trường đại học và tổ chức giáo dục cần đầu tư vào việc đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên có khả năng sử dụng và tích hợp AI vào quá trình giảng dạy một cách hiệu quả.

4.3. Thiết Lập Quy Định Rõ Ràng Về Sử Dụng AI Trong Học Tập

Cung cấp thông tin để xây dựng các chính sách, quy định cụ thể về việc sử dụng AI trong học tập và nghiên cứu. Góp phần tạo ra môi trường học tập trung thực, minh bạch và hiệu quả. Cần có các công cụ để phát hiện việc lạm dụng AI, ví dụ như phần mềm kiểm tra đạo văn, hoặc các phương pháp đánh giá năng lực dựa trên thực tế. Nên khuyến khích sinh viên sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ, không phải là thay thế cho tư duy và sáng tạo.

V. Kết luận Tương lai Sử Dụng AI trong Giáo Dục Văn Lang

Nghiên cứu đóng góp vào việc làm rõ khái niệm, nguyên nhân và tác động của lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong học tập, qua đó mở rộng cơ sở lý luận về cách công nghệ AI ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục, kỹ năng tự học và đạo đức học đường. Kết quả nghiên cứu cũng bổ sung thêm các tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo liên quan đến giáo dục và công nghệ.

5.1. Sinh Viên Chủ Động Nâng Cao Nhận Thức Kỹ Năng Sử Dụng AI

Giúp nâng cao nhận thức về việc sử dụng AI một cách đúng đắn và có trách nhiệm, tránh lệ thuộc quá mức. Hỗ trợ sinh viên phát triển kỹ năng tự học và tư duy độc lập. Cần khuyến khích sinh viên chủ động tìm hiểu về AI và cách sử dụng nó một cách hiệu quả và có đạo đức. Sinh viên có thể tham gia vào các khóa học, hội thảo hoặc các hoạt động ngoại khóa liên quan đến AI để nâng cao kiến thức và kỹ năng của mình.

5.2. Nhà Trường Tạo Điều Kiện Chính Sách Hỗ Trợ Sử Dụng AI

Các trường đại học và tổ chức giáo dục nên tạo điều kiện cho sinh viên và giảng viên tiếp cận với các công cụ AI tiên tiến và các nguồn tài liệu học tập chất lượng. Nhà trường có thể cung cấp các khóa đào tạo, hội thảo hoặc các buổi chia sẻ kinh nghiệm về việc sử dụng AI trong học tập và nghiên cứu. Nên xây dựng một cộng đồng học tập nơi sinh viên và giảng viên có thể chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong việc sử dụng AI.