Kỷ yếu hội thảo khoa học về cơ quan nhà nước trung ương theo Hiến pháp năm 2013

Kỷ yếu hội thảo khoa học phân tích vai trò cơ quan nhà nước trung ương theo Hiến pháp 2013, cung cấp góc nhìn chuyên sâu về cải cách hành chính.

• Tác giả: Phạm Đức Bảo
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Pháp luật Hành chính - Nhà nước
• Đề tài: Những điểm mới của Hiến pháp năm 2013 và pháp luật hiện hành về các cơ quan nhà nước ở trung ương so với Hiến pháp năm 1992
• Loại tài liệu: hội thảo khoa học
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA HIẾN PHÁP NĂM 2013 VÀ PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC Ở TRUNG ƯƠNG SO VỚI HIẾN PHÁP NĂM 1992
• 1.1. Những điểm mới của hiến pháp năm 2013 và pháp luật hiện hành về tổ chức các cơ quan nhà nước ở trung ương so với hiến pháp năm 1992
• 1.2. Điểm mới về chức quyền lực nhà nước theo hiến pháp năm 2013
• 1.3. Về phân công, phối hợp và kiểm soát trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước ở trung ương theo hiến pháp năm 2013
• 1.4. Điểm mới trong tổ chức và hoạt động của Quốc hội theo Hiến pháp năm 2013 và Luật tổ chức Quốc hội năm 2014
• 1.5. Những điểm mới về tổ chức và hoạt động của Chủ tịch nước theo Hiến pháp năm 2013
• 1.6. Những điểm mới của chính phủ trong Hiến pháp năm 2013
• 1.7. Mối quan hệ giữa Quốc hội và Chủ tịch nước trong Hiến pháp 2013
• 1.8. Những điểm mới về mối quan hệ giữa Quốc hội và chính phủ trong Hiến pháp năm 2013
• 1.9. Bình luận điểm mới tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân tối cao theo Hiến pháp 2013
• 1.10. Bản công tác dân nguyện và ban dân nguyện thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội
• 1.11. Mối quan hệ giữa Quốc hội với Tòa án nhân dân tối cao theo pháp luật hiện hành
• 1.12. Những điểm mới của Viện Kiểm sát nhân dân theo pháp luật hiện hành
• 1.13. Bản về thẩm quyền ban hành án lệ của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao - Nhìn từ góc độ bản chất của án lệ
• 1.14. Một số vấn đề về tổ chức và hoạt động của Hội đồng bầu cử Quốc gia
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Kỷ yếu hội thảo khoa học cơ quan nhà nước trung ương theo Hiến pháp 2013

Kỷ yếu hội thảo là tài liệu tổng hợp các bài tham luận, nghiên cứu khoa học được trình bày tại Hội thảo khoa học về Cơ quan nhà nước trung ương theo Hiến pháp 2013. Tài liệu này tập trung phân tích những điểm mới trong Hiến pháp 2013 so với Hiến pháp 1992, đặc biệt là về tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước trung ương như Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước. Hội thảo chuyên đề này nhấn mạnh vai trò của Quản lý nhà nước và Cải cách hành chính trong việc thực thi Hiến pháp 2013.

1.1. Những điểm mới của Hiến pháp 2013

Hiến pháp 2013 đánh dấu bước phát triển mới trong lịch sử lập hiến Việt Nam, đáp ứng yêu cầu xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế. So với Hiến pháp 1992, Hiến pháp 2013 có nhiều điểm mới về tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước trung ương. Ví dụ, Quốc hội không còn là cơ quan có toàn quyền mà chỉ thực hiện quyền lập hiến, lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng và giám sát tối cao. Chính phủ được xác định là cơ quan thực hiện quyền hành pháp, thể hiện rõ nguyên tắc phân công quyền lực nhà nước.

1.2. Phân công phối hợp và kiểm soát quyền lực

Hiến pháp 2013 nhấn mạnh nguyên tắc phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước. Quốc hội có thẩm quyền thành lập các cơ quan mới như Hội đồng bầu cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước. Ủy ban Thường vụ Quốc hội được bổ sung thẩm quyền quan trọng như quyết định thành lập, giải thể, chia, điều chỉnh địa giới hành chính dưới cấp tỉnh. Điều này giúp tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước và đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

II. Nghiên cứu khoa học và thực tiễn áp dụng

Nghiên cứu khoa học trong kỷ yếu hội thảo tập trung vào việc phân tích các quy định mới của Hiến pháp 2013 và đánh giá tác động của chúng đến Hệ thống nhà nước. Các bài tham luận đã chỉ ra rằng, Hiến pháp 2013 không chỉ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc cải cách hành chính mà còn thúc đẩy sự minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước. Khoa học pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích và áp dụng các quy định của Hiến pháp 2013 vào thực tiễn.

2.1. Cải cách hành chính và quản lý nhà nước

Hiến pháp 2013 đặt nền tảng cho Cải cách hành chính bằng cách phân định rõ ràng nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan nhà nước. Chính phủ được trao quyền chủ động hơn trong việc hoạch định chính sách và điều hành đất nước. Đồng thời, Hiến pháp cũng quy định cơ chế kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo sự minh bạch và trách nhiệm giải trình của Chính phủ trước nhân dân.

2.2. Vai trò của Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Hiến pháp 2013 tăng cường vai trò của Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong việc bảo vệ công lý và quyền con người. Quốc hội có thẩm quyền phê chuẩn, miễn nhiệm và cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, giúp nâng cao vị thế và tính độc lập của ngành tư pháp. Điều này góp phần xây dựng một hệ thống tư pháp minh bạch và công bằng.

III. Giá trị và ứng dụng thực tiễn

Kỷ yếu hội thảo không chỉ là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên luật mà còn có giá trị thực tiễn cao trong việc áp dụng Pháp luật hiến pháp vào thực tiễn quản lý nhà nước. Các bài tham luận đã cung cấp cái nhìn toàn diện về những thay đổi trong Hiến pháp 2013 và đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

3.1. Ứng dụng trong quản lý nhà nước

Các quy định mới của Hiến pháp 2013 đã tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc cải cách Hệ thống nhà nước. Việc phân định rõ ràng nhiệm vụ và quyền hạn của các cơ quan nhà nước giúp tăng cường hiệu quả quản lý và đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động của bộ máy nhà nước. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế và yêu cầu cải cách hành chính mạnh mẽ.

3.2. Đóng góp cho khoa học pháp lý

Kỷ yếu hội thảo đã đóng góp quan trọng cho Khoa học pháp lý bằng cách cung cấp các nghiên cứu chuyên sâu về Hiến pháp 2013 và các vấn đề liên quan đến Cơ chế hiến pháp. Các bài tham luận không chỉ phân tích các quy định pháp luật mà còn đề xuất các giải pháp để hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI GO QUAN NHÀ NƯỚC Ủ TRUN YONG THEO HIẾN PHAP NAM 2013 NGÀY 17 THANG 06 NAM 2015 TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI DON VỊ TÔ CHỨC; KHOA HANH CHÍNH - NHÀ NƯỚC én iy hà Nội PHONG 800 _ „2. 3ÿ HÀ NỘI, 2015 CHUONG TRÌNH HỘI THẢO. “Co quan Nhà mước ở Trang wong theo Hiến pháp 2013” ‘Dai học Luật Hà Nội, ngây 17 tháng 4 năm 2015 3h00 ~ LG i { KHÁI MAC HỘI THẢO ShiQ-b17 | | Những điềm mới của hiến php năm 2013 va pháp uậthiện hành về các co | ‘quan nhà nước ở trung tong so với hiến pháp năm 1992,GV. Phạm Đức đáo | z [n-az | |) Bikes md v8 chức quyễn lực nhà nuớc theo Hiễn phấp năm 2073.

Ths [DER RS gn22-8h31 || VỀ phần công phối hợp và Kiểm godt trong tổ chức và hoạt động của bộ | L. —_- indy nhà nước : ở trung Šương theo hiển pháp nấm 2013, Ths. Cao Kim anh sa akeRiles Hea php ew} a | [ide mới vong tô chức vi bop: động của Quốc hội theo Niến phap năm | ÂH21-SBô8 | | 2ar3 va Luge tệ chúc quốc hội năm 2014, Ths. Hoang thị Mink Phương _— | [anos sas | | Những điểm mới về mỗi quan hệ giữa Quốc hội và chính phủ tong Hiến pháp năm 2013.

Ths, Nguyễn Mai Tuyên Môi quan hệ giữa Quốc hội và Chủ tích nước rong Hiến pháp 2013, Ths, Nggễn Thi Phương. Í Bàn về công ác din nguyện và ban dia nguyện tuộc Uỹ bar thưởng vụ | Quốc hội. Pham Việt Hà Mối quan hệ giữa Quốc hội với Toà án nhâp dân tôi cao theo pháp luật hiện | | hành, 7S Nguyễn Văn Thái 10g15 - 10h22 | | THẢO LUẬN [ Neh gine Những điểm mới vẻ tổ chức và hoạt động của Chủ tich nước theo Hién pháp năm 2013, Ths. Ngd Link Ngọc |Oer ‡ +— 10h22- 10h29| | Nhấn đại chế định Chủ tịch nước qua các bin Hiển pháp Việt Nam, | |_ GS TAH Fink Thing 10129-10536 |_ | Những điểm mới của chính phủ trong Hiến pháp năm 2013, GV.

Nein Thị Quỳnh Trang Í 8h86 - tones| | Bản về thâm quyền Bạn hành án ệ của Hội đồng thậm pn toà ân nh | | |_ tối cao — Nhìn từ góc độ bản chất của án lệ, GY. Dau Công Hiệp = | [roses Í Bình luận điểm mới tổ chức và hoạt động của Toà dn nhân dân tổi cao theo ¡ rons0 | “Hy nh Te Th Pg | † | 1Oh$0- 10h£7 Chế độ tách nhiệm của Chin phủ và các Thành viên của Cính phổ theo | pháp tật hiện hành, Pn Ngễn Wn Thờ | 0h57 - 1104 | | Một số van đề về tổ chúc và boạt động của Hội đồng bằu cử Quốc gia, TS. | Neen Vấn Năm [thác tác | | HẢO tuận MỤC LUC BÀI VIỆT Em Ti viết [Trang| 1, Những điểm mới của hiến pháp năm 2013 và pháp luật hiện hành về T | cae ec quan nhà nước ở trung ương so với hiến pháp năm 1992. | Pham Đức Bảo: Khoa Pháp luật.

Hanh chính — Nhà nước, trường Dai 2e Linit Hồ Nội 2. Diem mới vechức quyền lực nhà nước theo Hiễn phép năm 2013 2 Ths. Tran Thi Quyên, Khoa Pháp luật Hành chính ~ Nhà nước, Tung, Dai học Luật Hà Nội. Về phân công, phối hop và kiểm soát trong tổ chức và hoạt động của bộ may nhà nước ở trung ương theo hiến pháp năm 2013, Ths.

Cao Kim fy “Oanh, Khoa Pháp luật Hành chính ~ Nhà nước, trường Đại hoc Luật Hà Nội 4. Điểm mới wong rổ chức và hoạt động của Quốc hội theo Hiến pháp co nấm 2013 và Luật «6 chức quốc hội năm 2014, Ths. Hoang thi Minh Phương, Khoa Pháp luật Hành chính ~ Nhà nước, Trường Đợi học Luật là Nội m Y Nis Tại chế định Chil jel ade qua tấc bản Hiển pháp Việt Nom. 73% Z%7%7hải Vinh Thắng, Khoa Pháp lưật Hành chính — Nhà nước, Trường Đại học Luật Hé Nội | 6, Những điểm mới về tổ chức và hoại động của Chủ ch nước theo] 60 Hiển pháp năm 2013, 7is Ngô Link Neos.

Khoa Pháp lật Hành chính —| | Nhà nước, Tring Dai học Luật Hà Nội 7. Những điểm mới của chính phủ trong Hiển pháp năm 2013, GV. 6 Nguyễn Thị Quỳnh Trang vs GV, Nguyễn Thị Khánh Huyện, Khoa Pháp| Luật Hành chính - Nhà msớc, Tnyöng Dat học Lads Hi NG 8. Mỗi quan hệ giữa Quốc hội va Chủ tịch nước trong Hiễn phấp 2013, Ths.

Nguyễn Thị Phường, Khoa Pháp luật Hành chỉnh— Nhà nước, Trường Dai lọc Luật Hà Nội T5. Những điểm mới về mỗi quanhệ gla Quốc hội và chính phủ trong Hiến pháp năm 2013, Ths. Aeuzôn Mai Thuyên, Khoa Pháp luật Hành chive Nha nước, Trường Đại hoc Luật Hà Nội. | 10, Bình luận điểm mới tổ chức và hoạt động của Tod ánnhân dn tối cao theo Hiến pháp 2013.

Thái Thị Thu Trang, Khoa Phép tugt| Hanh chính Nhà nước, Trường Đại học Luật Hà Nội TI Bảncông v8 tác đấn hguyện và ban d nguyện thuộc Uy ban Thường vụ Quốc hội. Phạm Việt Hà, Khoa Pháp luật Hành chính - Nhà tước, Trường Đại học Ludt Hà Nội 12, Mỗi quan hệ giữa Quốc hội với Toà án nhân dn tối caotheo pháp —_ tuật hiện hành, 74S. ANeuyễn Vin Thái, Khoa Pháp luật Hành chính — Whe nưốc, Trường Dai học Luật Hà Nội 115, Nhing điểm mới cia Viên Kiểm sit nhân din theophấp luật hiện hanhThS, Nguyễn Thị Phương vs Ths. Nguyễn Văn Thái, Khoa Pháp luật Hanh chính — Nhà nước, Thưởng Đại học Luật Ha Nội.

Bản về thấm quyền ban hành án lệ của Hội đồng thâm phán toà án. “T13 | nhân đền tôi cao ~ Nhìn từ góc độ bin chất của án lệ GV. os ~ | Higp, Khoa Pháp luật hành chỉnh - Nhà mước vs Hà Thị Phương| 42] Trà Khoa Luật Thương Mai Quốc tế, Trường Đại học Luật HàNội 18, Một số vẫn đề về tô chức và hoạt động của Hội dong bau cử Quốc |_ 121 gia, TS. Nguyễn Van Năm, Khoa Pháp luật Hành chính — Nhà nước, ThườngĐại học Luật Hà Nội _ i 'NHỮNG DIEM MỚI CỦA BIEN PHÁP NĂM 2013 VÀ PHÁP LUẬT BIEN HANH VE CÁC CƠ QUAN NHÀ NƯỚC Ở TRUNG ƯƠNG SO VỚI MIỄN PHÁP NĂM 1992 GV, Phạm Đức Bio Khoa Pháp luật Hành chính - Nhà nước Hign pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được Quốc hội khóa ‘XML, kỳ họp thứ 6 thông qua ngdy 28/11/2013, Chú tịch nước công bố ngày.

08/12/2013, có hiệu lực từ ngày 01/01/2014. Đây là bản Hiển pháp của thời kỳ đổi mối toán điện, đáp ứng yêu cẩu xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước và hội nhập. quốc tế của nước ta trong thời kỳ mới, đồng thời đánh dấu bước phát triển mới của. lịch sử lập hiến Việt Nam.

Để phân biệt Hiến pháp này với các bản Hiến pháp năm. 1946, 1959, 1980 và Hiến pháp năm 1992, sau đây gọi tắt là Hiến pháp năm 2013. Trong phạm vi bài viết nay, chỉ giới thiệu những điểm mới cơ bản của Hiến pháp năm. 2013 so với Hiến pháp năm 1992về tổ chức và hoạt động của các cơ quan nhà nước.

ở Trung ương như Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Toà án nhân dân tối cao, 'Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Hội đồng bau cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước. 'Đối với Quốc hội V8 Quốc hội cơ quan đại biễu cao nhất của nhân đân, cơ quan quyền lực nhà nước. cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được quy định ở chương. Về co bản, Hiến pháp năm 2013 kế thừa.

các quy định của Chương VI "Quốc hội" của Hiến pháp năm 1992, nhưng có một số sửa đổi, bé sung quan trọng sau: ‘Thit nhất, Hiến pháp năm 2013 vẫn xác định: "Quốc hội là cơ quan đại biểu. cao nhất của Nhân dần, cơ quan quyển fire nhá nước cao nhát của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhưng không có nghĩa là "cơ quan có toàn quyền", "là co quan duy nhất có quyền lập hiến và tập pháp" như Hiến pháp năm 1980 và Hiến pháp năm 1992 đã quy định. Vì thế Hiến pháp năm 2013 chỉ quy định: "Quốc hội thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vẫn đề quan trọng của. đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước" (Điều 69).

nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể thuộc quyền hành pháp chuyển về cho Chính phủ, hội chỉ quyết định mục tiêu, chỉ tiêu, chính sách và nhiệm vụ cơ bản phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, không còn quyết định ké hoạch phát triển kinh. tế - xã bội hàng năm, 5 năm để Chính phủ chủ động, năng động hơn trong điều. hành, quan lý đất nước. Thứ hai, bổ sung thẩm quyền của Quốc hội liên quan đến thành lập hai cơ quan mới là Hội đồng bau cử quốc gia và Kiểm toán nhà nước; đặc biệt là thẩm quyền của Quốc hội trong việc phê chuẩn, miễn nhiệm và cách chức Tham phán ‘Toa án nhân dân tối cao theo đề nghị của Chánh án Toà án nhân dân tối cao để làm.

rõ hon vai trò của Quốc hội trong mối quan hệ với Toa án nhan dân tối cao, nâng, cao vị thé của đội ngũ Thẩm phán theo tinh thần cải cách tu pháp (Điều 70). “Thứ ba, liên quan đến cơ quan thường trực của Quốc hội, Hiến pháp năm. 2013 quy định bé sung một số thẩm quyền quan trọng cho Ủy ban thường vụ Quốc. hội, như: "phê chuẩn để nghị ba nhiệm, miễn nhiệm đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam" (Điều 74); đặc biệt là thẩm quyền.

"quyết định thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính. dưới tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương" (khoản 8 Điều 74) chứ không giao cho. “Chính phủ thực hiện quyền này như Hiến pháp năm 1992 quy định. “Thứ tư, khác Hiến pháp năm 1992 chỉ quy định cho Quốc hội có quyền quyết định kéo dài (hoặc rút ngắn) nhiệm kỳ của Quốc hội mà không giới hạn thời gian kéo dai, khoản 3 Điều 71 Hiến pháp năm 2013 xác định rõ: “Việc kéo dài nhiệm kỳ của một khóa Quốc hội không được quá mười hai tháng, trừ trường hợp có chiến tranh”, Ngoài ra, để những người được Quốc hội bầu giữ các chức vụ chủ chốt của bộ máy nhà nước có ý thức sâu sắc về danh dự và trọng trách của mình trước Quốc.

hội, trước Tổ quốc và Nhân dân, Hiến pháp năm 2013 có quy định m "Sau khi được bau, Chi tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án ‘Téa án nhân dân tối cao phải tuyên thé trung thành với TỔ quốc, Nhân din và Hiến.