CHƯƠNG 1 MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VỀ KHÁM NGHIEM HIEN TRƯỜNG TRONG CÁC VỤ ÁN GIẾT NGƯỜI 11. Khái quát chung về khám nghiệm hiện trường 1. Khai iện, phân loại ý nghĩa hiện trrờng Hiện trường là mét thuật ngữ được sử dụng phổ biển trong đời sống xã hồi và trong nhiễu ngành khoa học, trong đó có Khoa học điều tra hình sự Để hid khái niệm hiện trường trong Kho học đều tra hình sự trước ht cần phi tim biểu các quan niệm vỀ hiện trường nổi chung Theo Từ dfn ting Việt, Viên Ngôn ngữ học nim 2001: “Eiển mang là not Xây ra sie vide"theo từ đn Bách khoa Công en nhân din năm 2005: “Biện trưởng anor đỗnra rviệc hay hoạt đồng thực tễ Theo Điều 125 BLTTHS năm 1999: “Kiến maing la mốt không gian nhất inh dé la non xảy ra quả tình gậy án (bao giim- nơi chuẩn bị tiễn hành, che dẫu "hành vt ti pham) nơi phát hiện ra đẫu vất vật chững liên quan tối phạm”. Nhờ BLTTHS quy định hiện truờng là nơi phải xây ra tối pham, Khó niêm hiện trường của một vụ phạm tôi công được quy dinh tei Điều 201 BLTTHS năm 2015 như sau Hiện trường là “rơi xdy ra nơi phát hiện tội phạm để phát hiện dẫu vắt sửa tôi phạm, tu giữ vất chứng tài liệu, đổ vất.
để hậu độn it khác liên quơn và lâm sáng tổ những inh hắt có ý ngiấa db với việc giả quyất vụ ám Trong khoa học đu tra bình sự, “Hiển trưởng được hiểu là nơi xdp ra nơi phat hiện các vụ phạm tối hoặc vụ việc có tinh hình sir”! Như vay, hiện trường là một khoảng không gian nhất nh: không gian này có th là nơi xây rà hoặc not phát Hiện ra các dẫu vất, vật ching cũa vụ án hoặc vu việc có tính chất hình sự: Noi phát Tiện có thể trùng với nơi xay ra hoặc không Khéng gia này có thé rộng hoặc hep, ao gầm mốt hoặc nhiằu địa đm, trong dé cổ sự ình thành và tổn ti dẫu vất a pham, vật chứng tà lu đồ vật, đỡ liệu din tờ khác liên quan đến tội pham, Hiện tương vật chất xây ra tạ hiện trường là vụ pham tôi hoặc vụ việc có tinh hành my Vu việc có tinh hành nyÌa những vụ việc xâm hại dén khách thé do luật “Trưởng Đạ học Luật HA Nội 2011), áo with hơi hoc đu tr hike, NHB Công ain din, Hi Nụ 8 5 Hình a bão vệ nhưng do chưa di thông tin nên chưa xác dinh được các yêu tổ câu thành tôi phim. Có thể thấy, khái niên hiện trưởng vụ pham tôi và vụ việc meng tinh hin my khác nhau bối tính chất khác biệt ota ha hiện tượng xã hội này, do pham vĩ điều chin của pháp luật tổ tạng hình sơ và các quy dinh pháp luật khác hảnh chính, din sự hồn nhấn gia nh. Can xát về phương điên lý luận phần ánh thi cả ha phạm tri hiên trường này đều có những điễm tương đồng, có nga là ở nơi xây ra và nơi phát hiện tội pham hay các vi pham pháp luật khác đều tén ti những phản ảnh vật chất ofa vụ việc, đ là dẫu vất vật chúng tả liêu, đồ vật đỡ liệu độn tử khác liên quan Việc nhận thú tổ khái niệm hiện trường có ý nga rấ lớn đổi với hoạt động thục tẾn cia các cơ quan chúc năng trong công tác bảo vệ và khám nghiệm hiện trường nói riêng và công tắc điễu tra lâm sáng tô ác vụ pham tôi cũng nhờ các vụ vã phe pháp luật khác nổi chung TY việc hình mr xây ra hết sức phong phú da dang, do vậy kéo theo tính đa dang của hiện truờng, Phân loại hiện trường có ý ngiĩa trong việc chủ động luc lương phương tiên bão vệ và khám nghiêm đổng this là cơ sở để các cơ quan "nghiên cửa tiến hành thông kê hình artim ra nr tổng giảm của các loại vụ việc nh. strong các thời gian khác nhau Căn cử vio nổi dang và tính chit của viée xây ra, cổ thể phân hiện trường thành Hiến trường có người chết hiện hưởng vụ xâm hai tỉnh dục, hiện trường trên, hiện tường cháy, hiện trường nỗ, hiện trường cup, hiện troờng trì nạn giao thông.
Cách phân Losi này dim vào nhóm các vụ việc sấy ra, nhưng hiện trường các vụ việc mang tính hình ar trong thục tẾ xấy ra khác nhau, vi vây các loại hiện trường trên còn có thé chia thành nhiễu loại hiện trường cụ thể khác nhau (FF dụ Tiện tường có người chất còn có hể chia hành hiện trường có người chất do súng dan hiễn trường có người chết đơới nước, hiện trường có người chất do ngô đốc .) Căn cứ vào tinh trang hiện trường, có thể phần hiện trường thành 2 loi là iện trường nguyên ven và hiện trường bi xéo tiên Việc xác Ảnh tỉnh trạng hiện tường đơa trén cơ sở kết quả quan sát hiện trường những thông tin thu thập được Xôi din hiện trường, Căn cứ vác không gin, dis đẳn nơi xấy rẻ vụ việc nh ng 06 thé phân hiện trường thành các loạ: Hiện trường trong nhả, hiện trường ngoài tri, hiện trường tiên can hiện trường dưới nước, hiện trường trên các phoơng én giao thông Như viy, hiện trường là nơi xuất hiện và tổ tạ cũa vật chúng dấu vét phin ánh tổng thể về vụ việc. Vì vấy, hiện trường có ý ngiĩa quan trong trong việc th của hoạt động đấu ra bị chi phốt ở mie đô đáng kd bi kết qua khám nghiệm hiện trường thậm chí trong nhiêu trường hop nó mang tính chất quyết nh đổi với hiệu aqua ci host đông đu ta Thông qua hién trường, cơ quan điều tra cô thể nhận đánh, đánh giá tỉnh chit các hoạt động của thủ phan, công cụ phương tiên mã thủ ham nữ dung khi phạm tô thời gen trên hién truờng của thủ phạm, mỗi quan hệ agit thủ phạm và hiện trường cũng như nhiễu thông tin cần thiét khác. Qua đó, cơ quan đu tra xác định được phương hướng điều tra, dự tiễn lục lượng, phương tiên thiết cho host động đều tra làm rổ vụ án. Khai iện khán nghiệm hiện trồng Theo Từ đến Bách khoa Công an nhân din thì: "Kim ngậm hiện tường Ia hoat đồng đầu tra được thực Miễn ta nơi xảy ra, not phát hiện tôi phan nhằm phat hiện dẫu vết của tốt phạm, vật chứng và làm sáng tổ các tình hắt có ngiấa đổi với vụ án.
“2 him nghiệm hién rườnglà một host đồng điều ra trong tổ ting hình nự do tra viên chỉ trì hỗn hành khám nghiệm nơi xây ra nơi phát hận tội phạm để phát hiện dẫu vết của tôi pham, thị giữ vật chứng tài hậu: đổ vật đt lận đến tir hú liên quan và làm sảng t6 những tinh hắt có ý ngiữa đối với việc giã quyết nụ mp Nhữ vậy, khám nghiện hiện trưởng là hoạt động đều tra tổ tung hình sự do abu r viên và những người theo luật Ảnh tên hành nhằm phế hiện, ghế nhận, thụ lượn, bio quản, đánh giá các dấu vit, vật chúng và những tin tức, ti liệu có liên quan trục tip tạ hiện trường, phục vụ cho điều tr, xử ý tội phạm ‘didn Bich thos Công min din 2005), Ni. Công nahin din, HA Mộc ` Đn 201 BLTTHSnim 2015 Trong thực tiến host dng phòng chống tối pham và các vi pham pháp luật Xhác thi không phi tất cã các vụ việc meng tinh hình sơ đã xây ra đầu là tôi pham, C6những vụ vệ, ngay sau khí nhân được tin báo, tổ giác hay được phát hiện thi cơ quan điều tra di có thể xác dinh được đồ là vụ phạm tối. Còn rit nhiều trường hợp phải qua xác minh, điều tra ban đâu, trong đó hoạt động khám nghiêm hiện trường agit mốt vai trò đặc biệt quan trong, lúc đó cơ quan điều tra mới xác din được diy đã các yêu tổ câu thành tội phạm, Cũng xuất phát từ thục tiến này nên BLTTHS có quy định: Tôn giả quyắttỗ giác. tin báo về ôi phạm, adn nghĩ hit tổ cơ quan có thm quyẫn có quyền hắn hành các hoạt động: Thu thập thông tn tài liêu dd vir sơ quan, tỔ chức, cả nhân có liên quan để liễm tra xác mình ngiễn tin: ion nighiém hiện trường.
khám nghiêm từ ha: trưng cẩu giảm đựnh yêu cu Ảnh giả tài sản% 11. Cơ sở pháp lý và uc dich cũa công tác khám nghiệm hiện trong Cơ sở pháp ý của công tác khám nghiém hiện trường la các đu khoản được apy Ảnh trong các vin bảnpháp lý nhờ BLTTHS năm 2015, Luật tổ chúc Cơ quan câu tra hình sự năm 2015, Chỉ thi số 02/2001/CT-BCAVCI1) ngày 06/02/2001 về công tác khẩm nghiêm hiến Hưởng của lục lượng CAND; Quyết dinh số 37/2001/QĐ-BCA(C11) ngày 06/02/2001 của Bộ trưởng Bộ Công an về quy chế nhân công trách nhiễm giữa các lục lượng CAND trong công tác khám nghiệm hiện trường: Thông tư số 61/2017/TT-BCA ngày 14/13/2017 quy ảnh biểu mẫu, giấy t, sổ sich vé điều tra hình sự, Thông từ sổ 55/2020/TT-BCA ngày 03/6/2020 quy nh về phần công trách nhiệm và quan hé phốt hop trong công tác điều tra, gi quyết vụ chấy, nỗ của lực lượng CAND; Thông tự sổ 62/2020/TT-BCA ngày 19/6/2020 quy ih vé phân công trách nhiện và quan hệ phối hop trong công tác đu tre gai quyất tei nan giao thông của lục lương CAND; Thông tr số 63/2020/TT-BCA và “Thông tu sổ 64/2020/TT-BCA ngày 19/6/2030 quy định về quy tình đu ta, giải quyết tả nan gieo thing đường bô và đường thuỷ nổi dia của lực lượng CAND, Thông tw số 81/2021/TTBCA ngày 26/7/2021 của Bộ Công en quy định vé phân công trách nhiệm và quan hệ phối hop trong công tác khán nghiệm hiện trường của lọc lượng CAND; Quyết dinh số 111/QĐ-V KSTC ngày 17/4/2020 của Viện trưởng ‘pid Hhoin3 Điều 47 BLTTHS nim 2015 Viên kiểm sit nhân din tố cao về việc ban hành quy chế cổng tác the hành quyển công tổ, adm st việc khối tổ điều tra và truy tổ (Quy chỗ số 11172020), Mục dich của iim nghiệm hiên trường là để phát hién, thu lượn (tối độ dâu vất, vật chứng của vụ viên, nghiên cứu, din giá ching và làn sáng tổ các tình Ất có ý ghia đố với vụ vide theo đúng tỉnh tự thủ tục được pháp luật quy din .