Sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ hàng hoá đạt tiêu chuẩn châu Âu, hàng Việt Nam chất lượng cao là nhãn hiệu chứng nhận hàng hoá có chất lượng Cao. - Nhãn hiệu liên kết: là các nhãn hiệu do cùng một chủ thể đăng ký, trùng hoặc tương tự nhau dùng cho sản phẩm, dịch vụ cùng loại hoặc tương tự nhau hoặc có liên quan với nhau. Như vậy, có thể nói rằng nhãn hiệu liên kết không phải là một loại nhãn hiệu cụ thể mà chỉ là “sự liên bết giữa các nhãn hiệu” của cùng một chủ thể được dùng cho các sản phẩm, dịch vụ của chính chủ thể đó nếu các sản phẩm là cùng loại hoặc tương tự hoặc có liên quan với nhau. Nhãn hiệu liên kết cho người tiêu dùng biết rằng sản phẩm mang nhãn hiệu mới là sản phẩm tương tự hoặc có liên quan với sản phẩm, dịch vụ mà họ đã dùng trước đó.
Vi dụ: Khi dùng đồ uống là nước cam ép hay nước chanh có ga mang nhãn hiệu Pepsi 7 up người tiêu dùng biết được loại nước uống này có cùng nguồn gốc va tương tự uới đồ uống mang nhãn hiệu Pepsi Mirindra. Với hai nhãn hiệu trên (của cùng một chủ thể) không thể nói nhãn hiệu nào là nhãn hiệu liên kết mà chỉ có thể nói rằng hai nhãn hiệu đó có sự liên kết với nhau bởi: của cùng một chủ sở hữu, có các dấu hiệu trùng nhau, dùng cho hai sản phẩm tương tự nhau do một chủ thể sản xuất. Quyển sở hữu công nghiệp - Nhãn hiệu nổi tiếng: thuật ngũ “nhãn hiệu nổi tiếng” đã từng được dé cập tới trong Công ước Paris về bao hộ sở hữu công nghiệp: “Một cách mặc nhiên nếu luật quốc gia cho phép điều đó, hoặc theo dé nghị của bên có liên quan, các nước thành uiên của liên mình có trách nhiệm từ chối hoặc huy bo đăng ky, ngăn cấm uiệc sử dụng nhãn hiệu mà nhãn hiệu đó là sự sao chép, bắt chước, biên dich va có kha năng gây nhầm lan voi nhãn hiệu đã được cơ quan có thấm quyền của nước đăng ky hoặc nước sử dụng coi là nhãn hiệu noi tiếng tại nước đó. Hiệp định TRIPs (tại Điều 16) cũng đã qui định: "Điều 6bis Công ước Paris (1967) phải được ap dụng uới những sửa đổi thích hợp đối uới các dịch uụ.
Để xác định một hàng hoá có nổi tiếng hay bhông, phối xem xét danh tiếng cua nhăn hiệu hang hoá đó trong bộ phận công chúng có liên quan, bể cả danh tiếng tại nước thành uiên tương ứng đạt được nhờ hoạt động quang cáo nhãn hiệu hang hoá do”. Theo định nghĩa khoản 20 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 thì: “nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được người tiêu dùng biết đến rộng rai trên toàn lãnh thổ Việt Nam”. Như vậy, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 cũng như các điều ước quốc tế đều xác định rằng một nhãn hiệu chỉ được 251 Sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ coi là nối tiếng nếu nhãn hiệu đó được biết đến rộng rãi và sự nổi tiếng chỉ được công nhận trong phạm vi lãnh thổ của một (từng) quốc gia nhất định. Điều này có nghĩa rằng một nhãn hiệu có thé là nổi tiếng ở quốc gia khác do dân chúng của quốc gia đó biết đến một cách rộng rãi, nhưng có thể vẫn không được coi là nổi tiếng ở quốc gia khác nếu công chúng ở quốc gia này chưa biết đến một cách rộng rãi.
Ví dụ: nhãn hiệu pho mát CHEEDAR là nhãn hiệu nổi tiếng trên thế giới, nhưng rất ít người Việt Nam biết đến nên không được coi là nhãn hiệu nổi tiếng tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong thực tế có nhãn hiệu nổi tiếng trên thế giới dù ở Việt Nam nhãn hiệu đó chưa được biết đến một cách rộng rãi nhưng vẫn được Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam công nhận là nhãn hiệu nổi tiếng. Vi du: nhãn hiệu bia BUD- WEISER của Công ty Anheuser-Busch (Mỹ). Khác với nhãn hiệu thông thường, nhãn hiệu nổi tiếng được xác định thông qua danh tiếng của nhãn hiệu đó trong bộ phận công chúng có liên quan nên nhãn hiệu nổi tiếng sẽ được bảo hộ mà không cần thủ tục đăng ký và cấp văn bằng.
Tuy nhiên, nhãn hiệu đó phải được sự công nhận là nổi tiếng. Khi đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng cần phải xem xét đến các tiêu chí sau đây: - Số lượng người tiêu dùng liên quan đã biết đến nhãn hiệu thông qua việc mua bán, sử dụng hàng hoá, dịch vụ hoặc thông qua quảng cáo; - Phạm vi lãnh thổ mà hàng hoá, dịch vụ mang nhãn 252 Chương 3. Quyền sở hữu công nghiệp hiệu đã được lưu hành; - Doanh số từ việc bán hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ mang nhãn hiệu hoặc số lượng hàng hoá đã được bán ra, lượng dịch vụ đã được cung cấp; - Thời gian sử dụng liên tục nhãn hiệu; - Uy tín rộng rãi của hàng hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu; - Số lượng quốc gia bảo hộ nhãn hiệu; - Số lượng quốc gia công nhận nhãn hiệu là nổi tiếng; - Giá chuyển nhượng, giá chuyển giao quyền sử dụng, giá trị góp vốn đầu tư của nhãn hiệu. Tên thương mại 5.
Khái niệm vé tên thương mai Tên thương mại là tên gọi của tổ chức, cá nhân dùng trong hoạt động kinh doanh để phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên gọi đó với chủ thể kinh doanh khác trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh. Có thể nói, tên thương mại cũng bao gồm các dấu hiệu như một nhãn hiệu. Tuy nhiên, nếu như dấu hiệu của nhãn hiệu là bao gồm nhiều yếu tố khác nhau với chức năng là để phân biệt hàng hoá, dịch vụ thì tên thương mại chỉ bao gồm từ ngữ với chức năng là để phân biệt chủ thể kinh doanh. Thực tế cho thấy, luôn xảy ra sự cạnh tranh gay gắt giữa các chủ thể có hoạt động kinh doanh cùng một lĩnh vực và cùng khu vực, trong đó có nhiều hành vi cạnh tranh 253 Sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ không lành mạnh như việc chủ thể kinh doanh này sử dụng tên thương mại của chủ thể kinh doanh khác nhằm lợi dụng uy tín, danh tiếng của chủ thể đó để giành giật khách hàng, bạn hàng.
Tên thương mại và bảo hộ tên thương mại là một trong các biện pháp nhằm chống lại hành vi cạnh tranh không lành mạnh đó, hướng tới sự lành mạnh trong kinh doanh thương mại. Vì thế, qui định của pháp luật về tên thương mại không cho phép các chủ thể sử dụng tên thương mại mà người khác đã sử dụng nếu hoạt động kinh doanh của chủ thể này là cùng lĩnh vực và cùng khu vực với hoạt động kinh doanh của chủ thể mang tên thương mại đó. Cùng với nhãn hiệu (hoặc khi chưa đăng ký nhãn hiệu), tên thương mại là một yếu tổ quan trọng để các chủ thể kinh doanh cá biệt hoá vị thế của mình trong một khu vực kinh doanh nhất định. Khu vực kinh doanh đã được xác định trong khoản 21 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 là: “khu uực địa lý nơi chủ thể binh doanh có bạn hang, khách hang hoặc có danh tiếng”.
Tuy vậy, hiện chưa có văn bản dưới luật để xác định cụ thể về phạm vi không gian của “khu vue dia lý” nên còn nhiều tranh cãi rằng khu vực kinh doanh được xác định theo địa giới của các đơn vị hành chính hay vùng địa lý thực tế mà hoạt động kinh doanh của chủ thể có ảnh hưởng? Mặt khác, nếu xác định theo địa giới của đơn vị hành chính thì cần xác định theo đơn vị hành chính nào? Chẳng hạn, một chủ thể kinh doanh về lĩnh vực phục vụ ăn uống tại Hà Nội có tên thương mại là Nha hang Phù Dong, 254 Chương 3. Quyền sở hữu công nghiệp một chủ thể khác cũng kinh doanh về lĩnh vực phục vụ ăn uống tại Hai Phòng và lấy tên là Nhà hàng Phù Dong thì chủ thể kinh doanh tại Hải Phòng có bị coi là xâm phạm tên thương mại của chủ thể kinh doanh tại Hà Nội không? Theo chúng tôi, chỉ xác định là cùng khu vực kinh doanh nếu hoạt động kinh doanh của hai chủ thể có ảnh hưởng đến nhau về khách hàng, bạn hàng, danh tiếng. Vì vậy, khu vực kinh doanh phải được xác định theo khu vực địa lý thực tế mà trong phạm vi không gian đó đã diễn ra các hoạt động kinh doanh của chủ thể mà không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Từ cách hiểu này có thể xác định rằng chủ thể kinh doanh phục vụ ăn uống tại Hải Phòng (theo ví dụ trên) sẽ không bị coi là xâm phạm tên thương mại của chủ thể kinh doanh tại Hà Nội nếu phạm vi hoạt động của chủ thể này chỉ diễn ra ở Hà Nội và việc kinh doanh của Nha hang Phù Déng 6 Hai Phong không ảnh hưởng gì đến khách hàng, bạn hàng cũng như danh tiếng của Nha hang Phù Déng 6 Hà Nội.
Ngược lại, trong trường hợp Nhờ hang Phù Dong 6 Hà Nội đã mở rộng địa bàn kinh doanh và có hoạt động cả ở Hải Phòng thì chủ thể sử dụng tên nhà đó ở Hai Phong sẽ bị coi là xâm phạm tên thương mai. Điều kiện bảo hộ tên thương mai Theo qui định của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 thì tên thương mại chỉ được bảo hộ nếu đáp ứng được hai điều kiện: Một là, có khả năng phân biệt chủ thể kinh doanh mang tên thương mại đó với chủ thể kinh doanh khác trong 255 Sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh. Theo qui định tại Điều 78 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 thì tên thương mại chỉ được coi là có khả năng phân biệt nếu đáp ứng được các điều kiện sau đây: - Có chứa thành phần tên riêng, trừ trường hợp đã được biết đến rộng rãi do sử dụng; - Không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với tên thương mại mà người khác đã sử dụng trước trong cùng lĩnh vực và khu vực kinh doanh; - Không trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác hoặc với chỉ dẫn địa lý đã được bao hộ trước ngày tên thương mại đó được sử dụng. Hai lờ, phải gắn với hoạt động kinh doanh của chủ thể mang tên thương mại đó.