BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH …………………… PHẠM THỊ PHƯƠNG ANH HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH …………………… PHẠM THỊ PHƯƠNG ANH HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN QUÂN ĐỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH, NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.12 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: NGND. NGUYỄN VĂN HÀ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2013 LỜI CAM ĐOAN Tác giả luận văn có lời cam đoan danh dự về công trình khoa học này của mình, cụ thể: Tôi tên là: Phạm Thị Phƣơng Anh Sinh ngày 23 tháng 10 năm 1987 – Tại: Thành Phố Hồ Chí Minh Quê quán: Nghệ An Hiện công tác tại: Ngân hàng Thƣơng Mai Cổ Phần Quân Đội – Chi nhánh Gia Định – PGD Lê Văn Sỹ; Địa chỉ: số 67 đƣờng Lê Văn Sỹ, phƣờng 13, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh.
Là học viên cao học khóa 12 của Trƣờng Đại Học Ngân hàng TP.HCM Mã số học viên: 020112100045 Cam đoan đề tài: “Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Quân Đội” Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: NGND. Nguyễn Văn Hà Luận văn đƣợc thực hiện tại Trƣờng Đại học Ngân hàng TP.HCM Đề tài này là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu có tính độc lập riêng, không sao chép bất cứ tài liệu nào và chƣa đƣợc công bố toàn bộ nội dung này bất kỳ ở đâu; các số liệu, các nguồn trích dẫn trong luận văn đƣợc chú thích rõ ràng, minh bạch. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan danh dự của tôi.HCM ngày 14 tháng 10 năm 2013 Tác giả Phạm Thị Phƣơng Anh DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN NHTM Ngân hàng thƣơng mại TMCP Thƣơng mại cổ phần XNK Xuất nhập khẩu MB Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Quân Đội CIC Trung tâm thông tin tín dụng Ngân hàng Nhà nƣớc TTR Telegraphic Transfer – Phƣơng thức thanh toán chuyển tiền L/C Letter of credit - Phƣơng thức tín dụng chứng từ. TTQT Thanh toán quốc tế.
NHQĐ Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Quân Đội NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU BẢNG BIỂU Trang Bảng 2.1: Dƣ nợ cho vay, nguồn vốn huy động và tỷ trọng của MB qua các năm .2: Cơ cấu thu nhập năm 2011, 2012 ở MB .: ROE, ROA của MB qua các năm .4: Kim ngạch các phƣơng thức thanh toán quốc tế tại MB .5: Tỷ trọng cho vay XNK trong tổng dƣ nợ cho vay .6: Biến động doanh số thanh toán L/C .7: Doanh số cho vay bằng chiết khấu hối phiếu .8: Dƣ nợ bảo lãnh thanh toán xuất nhập khẩu .1: Tổng tài sản một số ngân hàng thƣơng mại năm 2012.2: Vốn chủ sở hữu một số ngân hàng thƣơng mại năm 2012 .3: Tỷ lệ dƣ nợ cho vay và nguồn vốn huy động của MB qua các năm .4: So sánh tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng năm 2012 .5: Tỷ trọng cho vay XNK trong tổng dƣ nợ cho vay. 55 MỤC LỤC Trang CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU. TỔNG QUAN VỀ NGHIỆP VỤ TÀI TRỢ XNK CỦA CÁC NHTM. Nghiệp vụ tài trợ xuất khẩu của NHTM.
Các loại hình tài trợ xuất khẩu. Nghiệp vụ tài trợ nhập khẩu của NHTM. Các loại hình tài trợ nhập khẩu. Các hình thức tài trợ xuất nhập khẩu khác của Ngân hàng.
VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU. Đối với ngân hàng. Đối với doanh nghiệp. Đối với nền kinh tế.
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG XNK CỦA NHTM. Chủ trƣơng, chính sách phát triển, kinh tế xã hội của nhà nƣớc. Môi trƣờng kinh tế, chính trị xã hội trong và ngoài nƣớc. Khả năng ý thức thanh toán của các doanh nghiệp XNK.
Các yếu tố nội tại của các NHTM. Năng lực cho vay của các NHTM. Trình độ kinh doanh, khả năng quản lý và trình độ chuyên môn của nhân viên ngân hàng. Cở sở hạ tầng, trình độ kỹ thuật công nghệ.
NỘI DUNG VÀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU. Đối tƣợng đƣợc tài trợ xuất nhập khẩu. Điều kiện đƣợc tài trợ vốn. Phạm vi tài trợ vốn.
Qui trình thực hiện tài trợ. Thủ tục tài trợ. Thẩm định hồ sơ. Lập tờ trình.
Phát tiền vay. Kiểm tra và xử lý nợ vay. Tính lãi – thu lãi – thu nợ - gia hạn nợ. Thanh lý hợp đồng tín dụng.
NHỮNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XNK. Rủi ro từ phía nhà xuất khẩu. Rủi ro từ phía nhà nhập khẩu. Rủi ro từ phía ngân hàng.
Rủi ro từ quy trình cấp tín dụng của Ngân hàng. Rủi ro tác nghiệp của nhân viên ngân hàng. Rủi ro tiềm ẩn từ phƣơng thức thanh toán. HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TỪ MỘT SỐ NGÂN HÀNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO CÁC NHTM VIỆT NAM.
Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của một số ngân hàng trên thế giới. Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của các ngân hàng Thái Lan. Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của các ngân hàng Trung Quốc. Hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu của các ngân hàng Mỹ.
Bài học kinh nghiêm cho các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam. 37 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 38 CHƢƠNG 2: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI. VÀI NÉT SƠ LƢỢC VỀ NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI.
Giới thiệu sơ lƣợc về Ngân hàng TMCP Quân Đội. Tỷ lệ dƣ nợ cho vay và nguồn vốn huy động. Về chất lƣợng tín dụng. Về lợi nhuận và thu nhập.
Các sản phẩm tín dụng dành cho khách hàng doanh nghiệp. Bao thanh toán. Cho vay trung và dài hạn. Cho vay ngắn hạn.
Tài trợ thƣơng mại xuất nhập khẩu. HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI. Đặc điểm hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu ở Ngân hàng TMCP Quân Đội. Đặc điểm của hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu ở MB.
Tình hình triển khai hoạt động tài trợ xuất khẩu ở MB trong thời gian qua. Định hƣớng khách hàng. Thực trạng hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu ở MB. Đánh giá thực trạng hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu tại Ngân hàng TMCP Quân Đội.
Những kết quả đạt đƣợc. Những tồn tại và nguyên nhân ảnh hƣởng đến hoạt động tài trợ XNK. 69 KỂT LUẬN CHƢƠNG 2. 77 CHƢƠNG 3: NHỮNG KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI.
MỘT SỐ KIẾN NGHỊ. Kiến nghị với Chính phủ. Hoàn thiện hệ thống thông tin thị trƣờng. Trách nhiệm của các cơ quan thƣơng mại Việt Nam ở nƣớc ngoài.
Tăng cƣờng biện pháp quản lý Nhà nƣớc đối với các doanh nghiệp. Đảm bảo môi trƣờng chính trị, kinh tế ổn định. Tạo môi trƣờng kinh doanh ổn định, bình đẳng cho hoạt động ngân hàng. Huy động nguồn vốn quốc tế phục vụ cho hoạt động tài trợ xuất nhập khẩu.
Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nƣớc. Ban hành thông tƣ, quy định định hƣớng, hƣớng dẫn cụ thể. Đẩy nhanh tiến độ hiện đại hóa hệ thống ngân hàng. Nâng cao hiệu quả hoạt dộng của trung tâm thông tin tín dụng Ngân hàng Nhà nƣớc (CIC).
GIẢI PHÁP ĐỂ HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT NHẬP KHẨU TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI ĐẠT KẾT QUẢ. Giải pháp về vốn. Chính sách lãi suất tiền gửi linh hoạt. Mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt.
Phát hành kỳ phiếu và trái phiếu. Phát hành trái phiếu dài hạn. Phát hành cổ phiếu. Đa dạng hóa các loại hình tài trợ xuất nhập khẩu.
Triển khai hình thức tín dụng thuê mua. Mở L/C trong nƣớc. Mở rộng nghiệp vụ bảo lãnh. Mở rộng nghiệp vụ chiết khấu chứng từ.
Triển khai nghiệp vụ bao thanh toán (Factoring). Cùng các ngân hàng khác tìm kiếm và đồng tài trợ cho các dự án lớn. Giải pháp tăng cƣờng hoạt động kinh doanh đối ngoại. Giải pháp xây dựng các chiến lƣợc kinh doanh.
Chiến lƣợc khách hàng. Chiến lƣợc ngành hàng. Chiến lƣợc thị trƣờng và thị phần. Giải pháp hoàn thiện và nâng cao chất lƣợng cán bộ tín dụng.
Kỹ năng bán hàng. Kỹ năng quan sát, tìm hiểu điều tra. Kỹ năng phân tích. Kỹ năng tổng hợp.
Kỹ năng viết. Kỹ năng đàm phán với khách hàng. Kỹ năng đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Nâng cao chất lƣợng thẩm định và đánh giá phƣơng án kinh doanh.
Thực hiện tốt công tác đảm bảo tiền vay. Tăng cƣờng có hiệu lực công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ. 96 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. Sự cần thiết của đề tài Bất cứ quốc gia nào muốn phát triển kinh tế không chỉ dựa vào sản phẩm sản xuất trong nƣớc mà còn giao dịch quan hệ với nƣớc khác.
Do khác nhau về điều kiện tự nhiên nhƣ tài nguyên, khí hậu, … nên nếu chỉ dựa vào nền sản xuất trong nƣớc không thể cung cấp đủ những hàng hóa, dịch vụ đáp ứng nhu cầu sản xuất tiêu dùng của nền kinh tế, mà phải nhập những mặt hàng cần thiết nhƣ nguyên liệu, vật tƣ, máy móc thiết bị, hàng tiêu dùng thiết yếu mà trong nƣớc không sản xuất đƣợc, hoặc sản xuất đƣợc nhƣng giá cả cao hơn. Ngƣợc lại, trên cơ sở khai thác những tiềm năng và lợi thế kinh tế vốn có, nền kinh tế ngoài việc phục vụ nhu cầu trong nƣớc, còn có thể tạo nên hàng hóa thặng dƣ có thể xuất khẩu sang nƣớc khác, góp phần tăng ngoại tệ cho đất nƣớc để nhập khẩu các thứ còn thiếu và để trả nợ. Nhƣ vậy , do yêu cầu phát triển kinh tế mà phát sinh nhu cầu trao đổi giao dịch hàng hóa giữa các nƣớc với nhau, hay nói cách khác, hoạt động xuất nhập khẩu là yêu cầu khách quan trong nền kinh tế.