Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Phát triển Nhà và Thương mại Hà Nội

Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại công ty TNHH Đầu tư Kinh doanh Phát triển Nhà và Thương mại Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Đức Cường
• Người hướng dẫn: Nguyễn Quốc Trung
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Dựng Tại Công Ty TNHH Đầu Tư Kinh Doanh Phát Triển Nhà Và Thương Mại Hà Nội
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM XÂY DỰNG, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ THƯƠNG MẠI HÀ NỘI
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội
• 1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm xây dựng của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội
• 1.3. Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm
• 1.4. Cơ cấu tổ chức sản xuất
• 1.5. Công tác quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội
• 1.5.1. Trong giai đoạn xây dựng, phê duyệt kế hoạch
• 1.5.2. Trong giai đoạn thực hiện
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ THƯƠNG MẠI HÀ NỘI
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội
• 2.2. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất tại công ty
• 2.3. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.4. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.5. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.6. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và tính giá sản phẩm dở dang
• 2.7. Tính giá thành sản xuất của sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội
• 2.7.1. Đối tượng và phương pháp tính giá thành của Công ty
• 2.7.2. Quy trình tính giá thành của Công ty
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ THƯƠNG MẠI HÀ NỘI
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội và phương hướng hoàn thiện
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện
• 3.4. Một số kiến nghị hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội
• 3.4.1. Về xác định đối tượng kế toán chi phí sản xuất
• 3.4.2. Về tài khoản sử dụng
• 3.4.3. Về chứng từ kế toán
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây dựng

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của các doanh nghiệp xây dựng. Tại Hà Nội, nơi có nhiều công trình lớn, việc hoàn thiện quy trình này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Việc nắm rõ quy trình kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn các khoản chi mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tính toán giá thành sản phẩm một cách chính xác.

1.1. Định nghĩa kế toán chi phí sản xuất trong xây dựng

Kế toán chi phí sản xuất trong xây dựng là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến sản xuất sản phẩm xây dựng. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung.

1.2. Vai trò của kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây dựng

Kế toán chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp xây dựng xác định giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý. Nó cũng giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

II. Những thách thức trong kế toán chi phí sản xuất tại Hà Nội

Trong bối cảnh thị trường xây dựng tại Hà Nội, các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Sự biến động của giá nguyên vật liệu, cạnh tranh gay gắt và yêu cầu về chất lượng công trình là những yếu tố ảnh hưởng lớn đến quy trình kế toán chi phí. Do đó, việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Biến động giá nguyên vật liệu ảnh hưởng đến chi phí sản xuất

Giá nguyên vật liệu thường xuyên thay đổi, điều này gây khó khăn cho việc lập dự toán chi phí sản xuất. Doanh nghiệp cần có các biện pháp dự báo và điều chỉnh kịp thời để tránh lỗ do chi phí tăng cao.

2.2. Cạnh tranh trong ngành xây dựng và áp lực giá thành

Cạnh tranh trong ngành xây dựng tại Hà Nội rất khốc liệt. Doanh nghiệp cần phải hạ giá thành sản phẩm mà vẫn đảm bảo chất lượng, điều này đặt ra áp lực lớn lên quy trình kế toán chi phí.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất hiệu quả

Để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng phần mềm kế toán chuyên dụng, đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình làm việc là những giải pháp khả thi.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán chi phí

Sử dụng phần mềm kế toán giúp tự động hóa quy trình ghi chép và tính toán, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho nhân viên kế toán.

3.2. Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán chi phí

Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán chi phí sản xuất giúp nâng cao năng lực và hiệu quả làm việc. Nhân viên được trang bị kiến thức sẽ thực hiện công việc chính xác hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại doanh nghiệp

Việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và thương mại Hà Nội đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Doanh nghiệp đã cải thiện được quy trình quản lý chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ việc hoàn thiện kế toán chi phí

Doanh nghiệp đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Kết quả này được ghi nhận qua các báo cáo tài chính hàng tháng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học kinh nghiệm từ việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất giúp doanh nghiệp nhận diện rõ hơn các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và từ đó có các biện pháp điều chỉnh kịp thời.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán chi phí sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Hà Nội đang có nhiều cơ hội phát triển. Với sự hỗ trợ của công nghệ và các phương pháp quản lý hiện đại, doanh nghiệp có thể tối ưu hóa quy trình này để nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5.1. Triển vọng phát triển của kế toán chi phí trong ngành xây dựng

Triển vọng phát triển của kế toán chi phí trong ngành xây dựng rất sáng sủa. Doanh nghiệp có thể áp dụng các công nghệ mới để cải thiện quy trình và nâng cao hiệu quả.

5.2. Những thách thức cần vượt qua trong tương lai

Mặc dù có nhiều cơ hội, doanh nghiệp vẫn cần phải đối mặt với các thách thức như biến động giá nguyên vật liệu và yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò là một ngành sản xuất vật chất trọng điểm, tạo lập cơ sở hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Đặc thù của hoạt động sản xuất xây lắp là hầu hết các công trình đều được thực hiện thông qua phương thức đấu thầu; sản phẩm xây dựng có quy mô lớn, kết cấu kỹ thuật phức tạp, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ điều kiện tự nhiên. Trong bối cảnh giá cả nguyên vật liệu trên thị trường thường xuyên biến động, năng lực kiểm soát chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm mà vẫn đảm bảo tiến độ, chất lượng kỹ thuật là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh và sự tồn tại của doanh nghiệp xây dựng.

Hạch toán kế toán đóng vai trò là công cụ quản lý kinh tế then chốt, cung cấp số liệu kịp thời, đầy đủ và chính xác về các yếu tố chi phí phát sinh để phục vụ việc xác định kết quả kinh doanh, phân tích hiệu quả sử dụng lao động, vật tư, máy móc thiết bị và đối chiếu với dự toán kinh tế đã lập. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, đề tài "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội" được thực hiện nhằm giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa và làm rõ đặc điểm sản phẩm xây lắp, quy trình tổ chức sản xuất và công tác quản lý chi phí, giá thành sản phẩm xây dựng tại doanh nghiệp.
2. Khảo sát, mô tả và phân tích thực trạng công tác hạch toán chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung) và quy trình tính giá thành công trình xây lắp tại đơn vị.
3. Đánh giá những ưu điểm, tồn tại trong công tác kế toán chi phí và giá thành; từ đó đề xuất các kiến nghị hoàn thiện phù hợp với đặc thù sản xuất và chế độ kế toán hiện hành.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây dựng.
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính Kế toán và các đội thi công trực thuộc Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội, tập trung khảo sát tại các công trình trọng điểm như Công trình Thịnh Vượng (Hà Nội), Công trình Nhân Nghĩa, Công trình Duy Tân, Công trình Văn Khê.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát hoạt động sản xuất, các công trình hoàn thành giai đoạn 2007 - 2012 và tập trung phân tích số liệu hạch toán thực tế phát sinh trong tháng 3 năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề vận dụng hệ thống lý luận kế toán doanh nghiệp xây lắp theo quy định của Bộ Tài chính, các Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về công trình xây dựng do Bộ Xây dựng ban hành và các quy định pháp luật liên quan như Luật Xây dựng, các tỷ lệ trích nộp bảo hiểm (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp, Kinh phí công đoàn). Về mặt kỹ thuật hạch toán, doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên đối với hàng tồn kho và tổ chức hệ thống sổ sách theo hình thức Nhật ký chung trên phần mềm bảng tính Microsoft Excel.

Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu học thuật kết hợp thực tiễn kế toán:

• Phương pháp thu thập và xử lý tài liệu: Tiếp cận các hồ sơ dự thầu, biện pháp thi công, bảng dự toán chi phí, hợp đồng kinh tế và báo cáo kỹ thuật từ Phòng Kỹ thuật và Phòng Tài chính Kế toán.
• Phương pháp quan sát và khảo sát thực tế: Khảo sát quy trình công nghệ thi công 5 giai đoạn, cơ cấu tổ chức quản lý tại Ban chỉ huy công trường và sự phối hợp giữa các bộ phận vật tư, thống kê, kỹ thuật với phòng kế toán.
• Phương pháp hạch toán kế toán: Sử dụng phương pháp chứng từ (lập phiếu xuất kho, phiếu yêu cầu xuất vật tư, bảng thanh toán lương, bảng phân bổ khấu hao), phương pháp tài khoản (phản ánh nghiệp vụ trên các tài khoản 621, 622, 623, 627, 154, 632, 111, 152, 214, 334, 338), phương pháp tính giá và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu: Đối chiếu giữa số liệu chi tiết trên sổ chi tiết, sổ tổng hợp chi tiết từng tài khoản với số liệu phát sinh trên sổ Nhật ký chung và sổ cái tương ứng.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong chuyên đề là dữ liệu kế toán sơ cấp và thứ cấp của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội, minh chứng bằng hệ thống biểu mẫu chứng từ, trích lục sổ chi tiết và sổ cái trong kỳ kế toán tháng 3 năm 2015.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm sản phẩm xây dựng, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội

Chương 1 làm rõ các đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đặc thù của sản phẩm và tổ chức sản xuất tại công ty:

• Đặc điểm sản phẩm xây dựng: Sản phẩm có giá trị lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài qua nhiều năm và cố định tại nơi sản xuất, trong khi máy móc, thiết bị và nhân lực phải di chuyển theo địa điểm công trình. Sản phẩm được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư. Danh mục công trình tiêu biểu đã hoàn thành và bàn giao được tác giả thống kê như sau:

STT	Mã sản phẩm	Tên sản phẩm xây dựng	Năm thi công – hoàn thành
1	NOITHATHOAPHAT1	Thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà văn phòng	2007 - 2010
2	NOITHATHOAPHAT2	Tư vấn, thi công lắp đặt và hệ thống nhà văn phòng	2008 - 2011
3	MAITHU	Sửa chữa lớn, xây dựng nhỏ và cải tạo nhà xưởng sản xuất	2010 - 2011
4	RTD1	Xây dựng và lắp đặt hệ thống xử lý nhà máy sản xuất	2009 - 2011
5	RTD2	Xây dựng và lắp đặt thiết bị phòng cháy chữa cháy	2010 - 2012

• Quy trình công nghệ sản xuất: Tổ chức thi công không theo dây chuyền tự động mà vận hành theo chu trình 5 giai đoạn: Giai đoạn đấu thầu $\rightarrow$ Giai đoạn trúng thầu (thương thảo, ký kết hợp đồng, bảo lãnh ngân hàng, tạm ứng vốn) $\rightarrow$ Giai đoạn thi công (lập biện pháp tổ chức và tiến độ) $\rightarrow$ Giai đoạn nghiệm thu (nghiệm thu từng phần để tạm ứng vốn giai đoạn kế tiếp; tổng nghiệm thu thanh toán đến 95% giá trị công trình, giữ lại 5% bảo hành) $\rightarrow$ Giai đoạn thanh lý hợp đồng (nhận 5% giá trị còn lại khi hết thời hạn bảo hành).
• Cơ cấu tổ chức sản xuất: Ban chỉ huy công trình trực tiếp quản lý các bộ phận tại hiện trường: Bộ phận thống kê kinh tế (chấm công, theo dõi vật tư), Bộ phận kỹ thuật (thí nghiệm, giám sát kỹ thuật và tiến độ), Bộ phận vật tư (quản lý máy móc, bảo hộ, điều phối nhiên liệu), Bộ phận bảo vệ và Các tổ sản xuất, tổ lái máy (công nhân kỹ thuật và lao động phổ thông).
• Công tác quản lý chi phí: Giai đoạn lập kế hoạch do Phòng Kỹ thuật thi công phối hợp Phòng Tài chính Kế toán lập dự toán, định mức tiêu hao và giá dự thầu. Giai đoạn thực hiện do Ban chỉ huy công trình kiểm soát tình hình Nhập - Xuất - Tồn vật tư, tiến độ sử dụng nhân công và gửi báo cáo hàng tháng về công ty để tổng hợp, đánh giá.

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành trên sổ sách kế toán:

• Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí: Đối tượng tập hợp được xác định theo từng công trình, hạng mục công trình và phân loại theo 4 khoản mục chi phí. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên, toàn bộ chi phí phát sinh trong tháng được tập hợp vào bên Nợ TK 154.
• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Nguyên vật liệu xuất kho tính theo phương pháp giá thực tế đích danh và phân bổ trực tiếp cho từng công trình. Chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 70% tổng chi phí sản xuất. Luân chuyển chứng từ bắt đầu từ Phiếu yêu cầu xuất vật tư (Biểu 2.1) $\rightarrow$ Phiếu xuất kho (Biểu 2.2, ví dụ Phiếu xuất kho PX1 ngày 05/03/2015 xuất thép phi 6, phi 12, phi 22 và thép buộc cho Công trình Thịnh Vượng với giá trị 56.840.000 đồng) $\rightarrow$ Sổ chi tiết TK 621 $\rightarrow$ Sổ tổng hợp chi tiết TK 621 $\rightarrow$ Sổ Nhật ký chung và Sổ cái TK 621. Tổng chi phí NVLTT phát sinh trong tháng 3/2015 toàn công ty là 1.600.000.000 đồng (trong đó CT Thịnh Vượng chiếm 521.000.000 đồng).
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Doanh nghiệp trả lương cho công nhân trực tiếp theo hình thức lương thời gian (dựa vào số ngày công thực tế với mức lương 200.000 đồng/ngày đối với tổ sản xuất và 250.000 đồng/ngày đối với tổ lái máy). Bảng thanh toán lương tổ sản xuất (Biểu 2.7) và tổ lái máy (Biểu 2.8) làm căn cứ lập Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (Biểu 2.9). Đặc điểm cần lưu ý tại công ty: các khoản trích theo lương (BHXH 26%, BHYT 4,5%, BHTN 2%, KPCĐ 2%) không tính vào chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) mà được hạch toán toàn bộ vào chi phí sản xuất chung (TK 627). Tổng chi phí NCTT phát sinh tháng 3/2015 là 611.000.000 đồng (CT Thịnh Vượng là 91.000.000 đồng).
• Kế toán chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Phản ánh chi phí sử dụng máy móc thi công tại hiện trường (xe tải nhỏ nguyên giá 239,18 triệu đồng, xe cẩu nhỏ nguyên giá 202 triệu đồng, máy xúc SOLAR 0544...). Đối với máy tự có, nhiên liệu được phản ánh vào TK 621, tiền lương lái máy vào TK 622, còn khấu hao tài sản được phản ánh vào TK 6234; các khoản thuê ngoài và chi phí bằng tiền khác hạch toán vào TK 6238. Khấu hao được phân bổ theo số ngày làm việc thực tế nếu dùng chung nhiều công trình. Tổng chi phí máy thi công tháng 3/2015 là 289.909.000 đồng (CT Thịnh Vượng là 37.813.000 đồng).
• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627): Gồm lương nhân viên quản lý đội (tính theo hệ số đại học 2,34, mức lương tối thiểu 2.000.000 đồng/tháng cùng phụ cấp ăn trưa 450.000 đồng, xăng xe 300.000 đồng, điện thoại 300.000 đồng); các khoản trích theo lương của toàn bộ lao động; vật tư, lán trại, bảo hộ lao động (TK 6272); khấu hao TSCĐ tại công trường (TK 6274); chi phí điện nước, tiếp khách, văn phòng phẩm (TK 6278).
• Tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm: Cuối kỳ kế toán, các khoản mục chi phí được kết chuyển vào bên Nợ TK 154 theo từng công trình. Sản phẩm dở dang được đánh giá dựa trên khối lượng công việc chưa hoàn thành hoặc chưa được nghiệm thu bàn giao. Khi công trình hoàn thành, chi phí từ TK 154 được kết chuyển sang bên Nợ TK 632 để xác định giá vốn và giá thành bàn giao.

Khoản mục chi phí	Tài khoản hạch toán	Giá trị tập hợp CT Thịnh Vượng tháng 3/2015 (đồng)	Tổng phát sinh toàn công ty tháng 3/2015 (đồng)
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp	TK 621	521.000.000	1.600.000.000
Chi phí nhân công trực tiếp	TK 622	91.000.000	611.000.000
Chi phí sử dụng máy thi công	TK 623	37.813.000	289.909.000
Chi phí sản xuất chung	TK 627	118.784.000	Phân bổ / Tập hợp theo đội
Tổng chi phí kết chuyển Nợ TK 154	TK 154	768.597.000	Tập hợp theo từng CT

Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội

Tác giả đánh giá tổng quan công tác kế toán tại đơn vị và đưa ra các định hướng hoàn thiện:

• Đánh giá thực trạng: Doanh nghiệp đã thiết lập được quy trình luân chuyển chứng từ từ công trường về phòng kế toán, mở sổ chi tiết theo từng đối tượng công trình và ứng dụng phần mềm bảng tính Excel để lập sổ Nhật ký chung, sổ cái. Tuy nhiên, vẫn còn những nhược điểm: việc tập hợp chi phí máy thi công chưa tách bạch đầy đủ khi máy tự có lại hạch toán nhiên liệu vào TK 621 và lương vào TK 622; việc đưa toàn bộ các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp vào TK 627 làm sai lệch cơ cấu chi phí nhân công và chi phí sản xuất chung; tiến độ chuyển chứng từ từ công trường về công ty đôi khi còn chậm trễ.
• Các nhóm giải pháp đề xuất:
  1. Hoàn thiện về xác định đối tượng kế toán chi phí: Chuẩn hóa việc phân chia đối tượng tập hợp chi phí theo từng hạng mục công trình hoặc giai đoạn thi công chi tiết nhằm phục vụ tốt hơn cho việc kiểm soát chi phí so với dự toán.
  2. Hoàn thiện về tài khoản sử dụng: Điều chỉnh việc hạch toán các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất vào đúng tài khoản theo quy định của chế độ kế toán; tổ chức hạch toán đồng bộ toàn bộ chi phí máy thi công (gồm cả nhiên liệu và lương lái máy của máy tự có) vào TK 623 để phản ánh chính xác chi phí ca máy.
  3. Hoàn thiện về chứng từ kế toán: Rà soát biểu mẫu, quy định chặt chẽ thời hạn lập và gửi chứng từ từ Ban chỉ huy công trường về Phòng Tài chính Kế toán, nâng cao tính kịp thời và chính xác của số liệu kế toán.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu mang lại những kết quả và đóng góp cụ thể về mặt thực tiễn:

• Phản ánh trung thực và toàn diện bức tranh hạch toán kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội thông qua hệ thống số liệu thực tế phát sinh trong tháng 3 năm 2015.
• Chỉ rõ mối liên hệ giữa các biểu mẫu chứng từ gốc (Phiếu yêu cầu xuất vật tư số 01, Phiếu xuất kho PX1, Phiếu chi PC20, Bảng tính lương số 03, Bảng phân bổ khấu hao máy) với hệ thống sổ kế toán chi tiết (Sổ chi tiết TK 621, TK 622, TK 623, TK 627, TK 154 cho Công trình Thịnh Vượng) và sổ tổng hợp (Sổ Nhật ký chung, Sổ cái các tài khoản chi phí).
• Nhận diện chính xác các điểm chưa hợp lý trong việc phân loại tài khoản (hạch toán trích bảo hiểm công nhân trực tiếp vào TK 627, tách rời chi phí nhiên liệu và lương lái máy ra khỏi TK 623), từ đó đề xuất các giải pháp mang tính khả thi, bám sát chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu nghiên cứu thực tế tập trung vào mẫu khảo sát trong một kỳ kế toán ngắn hạn (tháng 3 năm 2015) trên mô hình xử lý số liệu bằng Microsoft Excel, chưa khảo sát sâu trên các phần mềm kế toán chuyên dụng hoặc các dự án có quy mô liên doanh, liên kết phức tạp.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Khảo sát mở rộng việc ứng dụng phần mềm kế toán chuyên nghiệp hoặc hệ thống ERP trong ngành xây dựng; nghiên cứu sâu hơn về phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp và xây dựng hệ thống kế toán quản trị chi phí xây lắp theo mô hình chi phí định mức (Standard Costing).

Giá trị tham khảo

Chuyên đề là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán, Kinh tế xây dựng và các nhà quản lý doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ. Giá trị tham khảo nổi bật nằm ở hệ thống bảng biểu, chứng từ thực tế phản ánh chi tiết các nghiệp vụ xuất kho vật tư, tính lương theo ngày công, phân bổ khấu hao máy thi công và quy trình kết chuyển chi phí tính giá thành công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội hạch toán các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất như thế nào? Công ty không tính các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) của công nhân trực tiếp vào TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), mà tập hợp toàn bộ các khoản trích này vào TK 627 (Chi phí sản xuất chung).

2. Chi phí sử dụng máy thi công tại doanh nghiệp được hạch toán như thế nào đối với máy tự có và máy thuê ngoài? Đối với máy tự có, công ty chỉ hạch toán chi phí khấu hao vào TK 6234, trong khi chi phí nhiên liệu (xăng, dầu) được đưa vào TK 621 và tiền lương thợ lái máy được đưa vào TK 622. Đối với máy thuê ngoài và các chi phí bằng tiền khác phục vụ máy thi công, kế toán hạch toán tập hợp vào TK 6238.

3. Doanh nghiệp áp dụng hình thức ghi sổ kế toán nào và sử dụng công cụ gì để xử lý số liệu? Doanh nghiệp áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung và toàn bộ quy trình nhập liệu, kết xuất sổ chi tiết, sổ tổng hợp chi tiết và sổ cái các tài khoản được thực hiện trên phần mềm bảng tính Microsoft Excel.

4. Phương pháp xác định giá trị nguyên vật liệu xuất kho và phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tại công ty là gì? Nguyên vật liệu xuất dùng được tính theo phương pháp giá thực tế đích danh (nhập kho theo giá nào thì xuất dùng tính theo giá đó) và áp dụng phương pháp phân bổ trực tiếp cho từng công trình, hạng mục công trình cụ thể.

5. Quy trình thanh toán hợp đồng xây lắp giữa công ty và chủ đầu tư được chia thành những mốc tỷ lệ nào? Sau khi trúng thầu, công ty được tạm ứng vốn theo hợp đồng; trong quá trình thi công tiến hành nghiệm thu từng phần để tạm ứng tiếp; khi tổng nghiệm thu và bàn giao công trình, chủ đầu tư thanh toán tới 95% giá trị hợp đồng; 5% giá trị còn lại được giữ lại để bảo hành và thanh toán khi hết thời hạn bảo hành để làm thủ tục thanh lý hợp đồng.

Kết luận

Chuyên đề thực tập của sinh viên Nguyễn Đức Cường đã phản ánh chi tiết và có căn cứ thực tế về quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội. Thông qua việc phân tích dữ liệu chứng từ và sổ sách kế toán tháng 3 năm 2015, tác giả đã làm rõ bức tranh thực tế hạch toán các khoản mục chi phí xây lắp tại doanh nghiệp. Các kiến nghị hoàn thiện về đối tượng tập hợp chi phí, tài khoản hạch toán và quy trình luân chuyển chứng từ có giá trị thực tiễn cao, giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và chất lượng thông tin kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM XÂY DỰNG, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT, GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ KINH DOANH PHÁT TRIỂN NHÀ VÀ THƯƠNG MẠI HÀ NỘI 1. Đặc điểm sản phẩm xây dựng tại Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội - Danh mục sản phẩm: + Trong những năm qua Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội đã hoàn thành và bàn giao cho chủ đầu tư rất nhiều sản phẩm xây dựng như sau: Bảng 1.1: Danh sách công trình hoàn thành bàn giao STT Mã sản phẩm Tên sản phẩm xây dựng Năm thi công – hoàn thành 1 NOITHATHOAPHAT1 Thi công xây dựng và lắp đặt thiết 2007-2010 bị nhà văn phòng 2 NOITHATHOAPHAT2 Tư vấn, thi công lắp đặt và hệ 2008-2011 thống nhà văn phòng 3 MAITHU Sửa chữa lớn, xây dựng nhỏ và cải 2010-2011 tạo nhà xưởng sản xuất 4 RTD1 Xây dựng và lắp đặt hệ thống xử 2009-2011 lý nhà máy sản xuất 5 RTD2 Xây dựng và lắp đặt thiết bị phòng 2010-2012 cháy chữa cháy … … … (Nguồn: Phòng Tài chính Kế toán) SVTH: Nguyễn Đức Cường 3 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán - Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm: Sản phẩm xây dựng của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội được thiết kế và thi công tuân thủ theo đúng tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về công trình xây dựng do Bộ Xây dựng quy định. Ngoài ra, tùy vào đặc điểm, mục đích sử dụng của từng công trình, hạng mục công trình mà chủ đầu tư đưa ra các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm. - Tính chất của sản phẩm: Tính chất của sản phẩm xây dựng của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội được thể hiện: Sản phẩm xây dựng khi Công ty hoàn thành thường được bán theo giá dự toán hoặc giá thoả thuận với chủ đầu tư hoặc nhà thầu.

Sản phẩm xây dựng của Công ty thường có giá trị lớn kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian xây dựng kéo dài. Do đó, đòi hỏi việc tổ chức quản lý, hạch toán sản phẩm xây dựng trở nên khó khăn vì vậy trước khi đi vào xây dựng Công ty phải tiến hành lập dự toán cho công trình, hạng mục công trình. Quá trình sản xuất kinh doanh xây lắp hoàn thành phải được so sánh với dự toán đã lập, lấy dự toán làm thước đo để bán hoặc bàn giao. Sản phẩm xây dựng cố định tại nơi sản xuất, các điều kiện sản xuất như vật tư, phương tiện vận tải, thiết bị phải di chuyển theo địa điểm xây dựng.

Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán chi phí rất phức tạp vì chứng từ kế toán lập trên các địa bàn khác nhau cần chuyển về phòng tài chính kế toán, hai là mức chi trên các địa bàn có thể rất khác nhau. - Loại hình sản xuất: Hoạt động sản xuất của Công ty được tiến hành ở nhiều công trình, nhiều hạng mục công trình, ở các đội sản xuất khác nhau và ở từng địa điểm cụ thể khác nhau trên địa bàn Hà Nội và các tỉnh lân cận. Do tính chất đặc thù của ngành xây dựng là sản phẩm mang tính đơn chiếc nên đối tượng tập hợp chi phí sản xuất của Công ty thường được xác định là từng công trình, hạng SVTH: Nguyễn Đức Cường 4 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán mục công trình, từng giai đoạn công việc hoàn thành theo quy ước với khách hàng là chủ đầu tư hoặc nhà thầu. - Thời gian sản xuất: Sản phẩm xây dựng thường có giá trị lớn dẫn đến thời gian thi công kéo dài, thường từ năm này qua năm khác và chịu ảnh hưởng rất nhiều vào điều kiện tự nhiên.

- Đặc điểm sản phẩm dở dang: Sản phẩm dở dang của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội là các công trình, hạng mục công trình xây dựng trong kỳ nhưng chưa hoàn thành hoặc đã hoàn thành nhưng chưa được chủ đầu tư hay các đơn vị nghiệm thu. Đánh giá chính xác sản phẩm dở dang là yếu tố quan trọng để xác định khối lượng công việc hoàn thành, là căn cứ xây dựng hạch toán chi phí cho kỳ tiếp theo và giúp nhà đầu tư nắm bắt được tiến độ thi công công trình, dự án. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm xây dựng của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội 1. Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm Do đặc điểm là ngành xây dựng nên quy trình sản xuất của Công ty không phải là những máy móc thiết bị hay dây truyền sản xuất tự động mà là quy trình đấu thầu, thi công, bàn giao các công trình, máy móc sửa chữa một cách liên hoàn.

Có thể khái quát đặc điểm sản xuất của Công ty TNHH Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và Thương mại Hà Nội như sau: SVTH: Nguyễn Đức Cường 5 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán Sơ đồ 1.1: Quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm tại Công ty Giai đoạn Giai đoạn đấu thầu công trình trúng thầu công trình Giai đoạn Giai đoạn nghiệm thu thi công công trình công trình Giai đoạn bàn giao công trình (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) Giải thích quy trình sản xuất sản phẩm:  Giai đoạn đấu thầu công trình: Chủ đầu tư sẽ thông báo đấu thầu hoặc gửi thư mời thầu tới Công ty, sau đó Công ty sẽ mua hồ sơ dự thầu mà chủ đầu tư đã bán. Căn cứ vào biện pháp thi công hồ sơ kỹ thuật, lao động, tiền lương của hồ sơ mời thầu và các điều kiện khác Công ty phải làm các thủ tục sau: - Lập biện pháp thi công và tiến độ thi công. - Lập dự toán và xác định giá bỏ thầu. - Giấy bảo lãnh dự thầu của Ngân hàng.

- Cam kết cung ứng tín dụng.  Giai đoạn trúng thầu: Khi trúng thầu công trình, chủ đầu tư có quyết định phê duyệt kết quả mà Công ty đã trúng thầu. SVTH: Nguyễn Đức Cường 6 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán - Công ty cùng chủ đầu tư thương thảo hợp đồng. - Lập hợp đồng giao nhận thầu và ký kết.

- Thực hiện bảo lãnh – thực hiện hợp đồng của Ngân hàng. - Tạm ứng vốn theo hợp đồng và Luật Xây dựng.  Giai đoạn thi công: Lập và báo cáo biện pháp tổ chức thi công, trình bày tiến độ thi công trước chủ đầu tư và được chủ đầu tư chấp thuân Thi công công trình theo biện pháp và tiến độ đã lập.  Giai đoạn nghiệm thu công trình: Giai đoạn nghiệm thu từng phần: Công trình xây dựng thường có nhiều giai đoạn thi công và bị thuộc nhiều vào điều kiện thiên nhiên.

Vì vậy Công ty và chủ đầu tư thường quy định nghiệm thu công trình theo từng giai đoạn. Hai bên sẽ xác định giá trị công trình đã hoàn thành và ký vào văn bản nghiệm thu công trình theo từng giai đoạn hợp đồng. Thường khi nghiệm thu hoàn thành từng giai đoạn chủ đầu tư sẽ lại ứng một phần giá trị của giai đoạn tiếp theo của công trình. Tổng nghiệm thu và bàn giao: khi công trình đã hoàn thành theo đúng tiến độ và khối lượng trong hợp đồng, Công ty sẽ thực hiện các thủ tục sau: Lập dự toán và trình chủ đầu tư phê duyệt.

Được chủ đầu tư phê duyệt và thanh toán tới 95% giá trị công trình cho Công ty, 5% giữ lại để bảo hành.  Giai đoạn thanh lý hợp đồng: Khi thời gian bảo hành công trình đã hết, công trình đảm bảo giá trị của hợp đồng thì Công ty sẽ nhận tiếp 5% giá trị còn lại của công trình. Hai bên sẽ ký vào văn bản thanh lý hợp đồng đã ký theo quy định của pháp luật, chấm dứt quan hệ kinh tế giữa chủ đầu tư và Công ty tại thời điểm văn bản thanh lý có hiệu lực. SVTH: Nguyễn Đức Cường 7 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán 1.

Cơ cấu tổ chức sản xuất Ban chỉ huy công trình Bộ phận Bộ phận Kỹ Bộ phận vật Bảo vệ công thống kê kinh thuật công tư công trình trình tế trình Các tổ sản xuất và tổ lái máy Công nhân kỹ thuật và LĐPT (Nguồn: Phòng Kỹ thuật) Sơ đồ 1.2: Tổ chức tại các đội xây dựng Giải thích: - Ban chỉ huy công trình: Trực tiếp chịu sự quản lý của Ban giám đốc công ty. Có nhiệm vụ tổ chức điều hành hoạt động của công trình, chịu trách nhiệm về tiến trình các công trình, kết quả thực hiện các công trình. - Bộ phận thống kê kinh tế: Thực chất đây là các nhân viên thống kê kinh tế. Có nhiệm vụ theo dõi việc sử dụng nguyên vật liệu tại các công trình, chấm công, tổng hợp các chứng từ liên quan đến công trình rồi định kỳ gửi lên văn phòng công ty để kế toán thực hiện việc hạch toán kế toán.

- Bộ phận kỹ thuật công trình: Ban này có hai công việc chính là thí nghiệm công trình và giám sát công trình. Nhiệm vụ thí nghiệm công trình tức là SVTH: Nguyễn Đức Cường 8 Lớp: Kế toán-K44 Chuyên đề thực tập chuyên ngành Viện Kế toán - Kiểm toán kiểm tra việc thực hiện các tiêu chuẩn kỹ thuật tất cả các khâu của công trình, phát hiện được các sai sót kỹ thuật để kịp thời sửa chữa. Giám sát công trình tức là đôn đốc, giám sát việc thi công của công nhân kỹ thuật và lao động phổ thông, những người trực tiếp thi công công trình, chịu trách nhiệm về tiến độ công trình cũng như những mất mát phát sinh. - Bộ phận vật tư công trình: Quản lý về máy móc, trang thiết bị, bảo hộ lao động cho công nhân, kịp thời phân bổ máy móc theo yêu cầu của từng tổ sản xuất, đồng thời cũng có trách nhiệm bảo dưỡng, sửa chữa, nâng cấp máy móc.

Đồng thời có trách nhiệm quản lý và phân bổ vật tư, nhiên liệu theo yêu cầu từng tổ sản xuất. - Bộ phận bảo vệ công trình: Có trách nhiệm bảo vệ các tài sản của công trình. - Các tổ sản xuất và tổ lái máy: Bao gồm công nhân kĩ thuật và lao động phổ thông là những người trực tiếp thi công sản xuất tại công trình, thực hiện theo sự chỉ đạo từ Ban chỉ huy công trình và bộ phận kĩ thuật nhằm thi công đúng tiến độ và bản vẽ kĩ thuật.