CHƯƠNG 1 Cơ SỚ LÝ LƯẬN VÈ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. TÔNG QUAN VÈ CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Cho vay của Ngân hàng thirong mại Tín dụng ngân hàng được thê hiện dưới các hình thức nghiệp vụ khác nhau như: cho vay. chiết khau, cho thuê tài chính, bao thanh toán và bào lành.
Theo khoan 1, điều 2, Thòng tư quy định về hoạt động cho vay cùa tô chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng số 39/2016/TT- NHNN quy định: "Cho vay là hình thức cap tín dụng, theo đỏ tô chức tín dụng giao hoặc cam két giao cho khách hàng một khoán tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc cỏ hoàn trả cả gốc và lài ”. Khái niệm doanh nghiệp - Doanh nghiệp có thê được hiểu một cách chung nhất là một tỏ chức kinh te được thành lập nhàm sản xuât, cung ứng sàn phâm hàng hoá hoặc dịch vụ trên thị trường. Tuỳ theo đặc thù về lình vực hoạt động, hình thức tô chức trong các lình vực khác nhau, doanh nghiệp có thể được hiểu dưới các thuật ngừ khác nhau: nhà máy, xí nghiệp, công ty, cứa hàng. - Khoan 10 Điều 4 Luật doanh nghiệp số 59/2020/QH14 ngày 17 tháng 06 năm 2020 thì doanh nghiệp được hiểu như sau: “Doanh nghiệp là tồ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sơ giao dịch, đựơc thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy dịnh cùa pháp luật nham mục đích kinh doanh".
Trong đó “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cà các công doạn cùa quá trình dầu tư. từ sản xuất đến tiêu thụ sàn phâm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận". - Từ khái niệm trên chúng ta thấy: Trước het doanh nghiệp phãi là chu thê kinh 12 tế độc lập, có tư cách pháp nhân, có tên gọi và hoạt động với danh nghĩa riêng, thực hiện các hoạt động sán xuất, kinh doanh trên thị trường và chịu trách nhiệm độc lập về mọi hoạt động kinh doanh cua mình. Thứ hai, tuỳ theo mục đích thành lập doanh nghiệp mà mồi doanh nghiệp có mục đích hoạt động khác nhau trừ một số ít các doanh nghiệp hoạt động trong lình vực công ích còn mục đích cua các doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận.
Khái niệm cho vay doanh nghiệp Cho vay doanh nghiệp cua ngân hàng thương mại là hình thức cấp tín dụng cùa ngàn hàng đối với doanh nghiệp là pháp nhân, theo đỏ ngân hàng giao cho doanh nghiệp một khoan bằng tiền để sứ dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thoà thuận với nguyên tắc có hoàn trà cả gốc và lăi. Đặc diêm cho vay doanh nghiệp cúa Ngân hàng thưong mại Ngân hàng thương mại dược coi là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, kinh doanh trên lình vực tiền tệ và dịch vụ ngân hàng. Trong hoạt động kinh doanh tiên tệ cua ngân hàng thương mại, hoạt dộng cho vay là hoạt động dóng góp lợi nhuận nhiều nhất cho ngân hàng. Cho vay doanh nghiệp cùa NHTM có nhìrng dặc điểm sau: - Đối tượng khách hàng đa dạng vì các doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lình vực khác nhau.
Do dó nhu cầu vay vốn để dáp ứng cũng da dạng và phong phú, từ việc cho vay trong lình vực xây dựng đối với các doanh nghiệp xây lắp hay cho vay lĩnh vực dầu tư chăm sóc cây công nghiệp dối với các doanh nghiệp sản xuất cà phê, cao su. - Mục đích sử dụng vốn cua doanh nghiệp là đe đáp ứng nhu cầu sân xuất kinh doanh, mờ rộng quy mô sân xuất như vay vốn đê mua nguyên liệu phục vụ sàn xuất, mua sảm tài sân co định, xây dựng nhà xương, đôi mới thiết bị và áp dụng nhưng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào quá trình sàn xuất kinh doanh với các khoăn vay có giá trị lớn và có thể rất lớn. - Thu tục và quy trình cho vay doanh nghiệp phức tạp horn vì tính pháp lý cua 13 doanh nghiệp phức tạp hơn nhiều so với cá nhân. Bên cạnh đó giá trị khoãn vay lớn và tài sàn đàm bao thường phức tạp, khó định giá hơn vì hầu het tài san doanh nghiệp thường the chấp chính nhà máy, dựng cụ sản xuất cùa mình.
- Nguòn tra nợ cùa người vay từ tiền bán hàng (T-H-T'), lợi nhuận, khâu hao và các nguồn thu hợp pháp khác. - So với cho vay khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh, khách hàng doanh nghiệp có hệ thong thông tin tốt hơn, chặt chè horn do đều có hộ thong thông tin kế toán, báo cáo tài chính. Các thông tin tài chính được khách hàng cung cap từ các báo cáo tài chính, báo cáo thuế. Tùy thuộc vào báo cáo tài chính có được kiểm toán hay không , uy tín tỗ chức kiểm toán mà chất lượng thông tin tài chính khách hàng cung cấp cao hay thấp.
- Rùi ro xáy ra từ cho vay doanh nghiệp thường gây ra tồn thất lớn cho ngân hàng thương mại. Do dỏ, các lành dạo NHTM rất quan tâm đến quan trị rủi ro các khoán cho vay doanh nghiệp. Vai trò của cho vay doanh nghiệp (I. Góp phần thúc đẩy sán xuất lưu thông hàng hóa phát triển Trong quá trình sãn xuất kinh doanh, dê duy trì sự hoạt dộng liên tục đòi hòi vốn cùa doanh nghiệp phải đồng thời tồn tại cà ba giai đoạn: dự trừ, sàn xuất và lưu thông nên hiện tượng thừa và thiếu vốn tạm thời thường xuyên xảy ra ở doanh nghiệp.
Từ đó tín dụng góp đà phần điều tiết các nguồn vốn tạo diều kiện cho sân xuất kinh doanh không bị gián đoạn, là nguồn cung ứng vốn cho doanh nghiệp, tô chức và cá nhân trong nền kinh te. Mặt khác, với mục tiêu mờ rộng sán xuất kinh doanh đối với từng doanh nghiệp thì yêu cẩu về nguồn vốn là một trong nhùng mỗi quan tâm hàng đầu được đặt ra. Đê đây mạnh tiến độ sản xuất, doanh nghiệp không chi trông chờ vào nguồn vốn tự có mà còn phài biết tận dụng nhừng dòng chày khác cùa vốn trong xà hội. Tín dụng đà chứng tó là một trong nhừng công cụ dê tập trung von một cách hừu hiệu trong nen kinh tế.
Bên cạnh đó, tín dụng còn là công cụ thúc đây tích tụ vốn cho doanh nghiệp, tô chức trong nen kinh tế. Góp phần ổn (lịnh tiền tệ, giá cả Khi thực hiện chức năng tập trung và phân phoi lại vốn tiền tệ, tận dụng nhừng nguồn vốn nhàn rồi trong xà hội, cho vay doanh nghiệp đà trực tiếp làm giảm khối lượng tiền tệ tồn đọng trong lưu thông. Bên cạnh đó, cho vay doanh nghiệp đà tạo diều kiện mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là một trong nhừng nhân tố tích cực làm giam việc sừ dụng tiền mặt trong nền kinh tế.
Do đó cho vay doanh nghiệp dược xem là một trong những biện pháp hừu hiệu góp phần làm giam lạm phát, nhờ vậy góp phần làm ổn định tiền tệ. Mặt khác, do cung ứng vốn tín dụng cho nen kinh tế, tạo diều kiện cho doanh nghiệp hoàn thành kế hoạch sàn xuất kinh doanh.làm cho sân xuất ngày càng phát triển, săn phẩm hàng hoá dịch vụ làm ra ngày càng nhiều, dáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của xà hội, chính nhờ đó mà cho vay doanh nghiệp góp phần làm ồn dịnh thị trường giá cả trong nước. Là đòn hẩy kinh tế hỗ trợ sự tồn tại và phát triển cùa doanh nghiệp Sự sinh lời cua dồng tiền, dó là mong muốn cua nhùng ai nấm giừ nó. Trên thực tế, nhừng người có vốn tạm thời nhàn rồi sằn sàng cho vay đề kiếm lài, còn doanh nghiệp cùng vì mục đích sinh lời cua vốn mà cần vay thêm tiền để mờ rộng sàn xuất kinh doanh.
Với tư cách là trung gian dần vốn, ngân hàng đã giái quyết dược mâu thuần dó. Với hoạt dộng đi vay dê cho vay, ngân hàng đà tạo cơ hội cho các chù doanh nghiệp có thể thành lập công ty hoặc mờ rộng sán xuất kinh doanh bảng việc vay von. d, Góp phần tàng tiềm lực tài chinh, nâng cao khá nâng cạnh tranh của doanh nghiệp Theo quy luật khách quan, trong nền kinh tế thị trường thì cạnh tranh là một tat yếu, điều này ảnh hương rat lớn đen sự tồn tại và phát triên cùa doanh nghiệp. Việc tạo dựng thương hiệu và phát triên thị phần là một thư thách lớn đôi với doanh nghiệp trong quá trinh cạnh tranh ưên thương trường.
Đê mờ rộng sân xuất, tạo vị the cho mình, ngoài nguồn vốn chú sở hừu, doanh nghiệp phãi thường xuyên tìm biện pháp huy động vốn từ mọi thành phân kinh te, trong đó von vay ngân hàng 15 được coi là nguồn von bô sung chú yếu. Khi yêu cau về von cùa doanh nghiệp được đáp ứng thì mục đích chiềm lình thị trường, tạo the cạnh tranh cùa doanh nghiệp trờ nên dề dàng hơn. Góp phần năng cao hiệu quà sân xuất kinh doanh doanh nghiệp Thực chat, ngàn hàng cũng là doanh nghiệp kinh doanh, nhưng ở dạng kinh doanh tiền tệ hoạt động theo cơ chế “vay đê cho vay”, nghĩa là, ngân hàng cùng phái đi vay, phai di vay, phải tiên hành huy động von và có quy định thời hạn tra. Vì vậy, trước khi ký kết hợp đồng vay vốn, ngân hàng tiến hành thâm dinh tình hình hoạt dộng kinh doanh, nâng lực tài chính cũa doanh nghiệp rất kỹ càng và ngân hàng chi cho vay đối với nhừng khách hàng có kết quá hoạt dộng kinh doanh hiệu quã, tài chính lành mạnh, đâm bao khà năng trà nợ khi đến hạn.
Yêu cầu này cùa ngân hàng thúc dẩy các doanh nghiệp quan tâm hơn đến hiệu quà sử dụng vôn, giâm chi phí sản xuât, tăng vòng quay vỏn tạo điêu kiện nâng cao khã năng tối da hoá lợi nhuận cùa doanh nghiệp. Mặt khác, thông qua hoạt động cho vay, vốn vay ngân hàng được cung cấp kịp thời tạo điều kiện cho sân xuất kinh doanh, vòng quay vốn dược luân chuyển thuận lợi và nhanh chóng, thúc đẩy hiệu quà quá trình sán xuất kinh doanh cũa doanh nghiệp. Phân loại cho vay doanh nghiệp Phân loại cho vay doanh nghiệp giúp thiết lập các quy trinh cho vay thích hợp để hoàn thiện hoạt động cho vay doanh nghiệp. Căn cứ vào thời hạn cho vay Căn cứ vào thời hạn vay, người ta chia làm 03 loại: cho vay ngan hạn, cho vay trung hạn và cho vay dài hạn.