Luận văn thạc sĩ hạn chế ruỉ ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại chi nhánh ngân hàng tmcp xuất nhập khẩu đà nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích các biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại chi nhánh ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng.

• Tác giả: Phạm Thị Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Lâm Chí Dũng
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NHTM
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2. RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY DN CỦA NHTM
• 1.3. HẠN CHẾ RRTD TRONG CHO VAY DN CỦA NHTM
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC HẠN CHẾ RRTD TRONG CHO VAY DN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG VÀ HẠN CHẾ RRTD TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG TRONG THỜI GIAN ĐẾN
• 3.2. GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DN TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP XUẤT NHẬP KHẨU ĐÀ NẴNG
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp

Hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp là một trong những vấn đề quan trọng mà các ngân hàng thương mại cần chú trọng. Đặc biệt, tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng, việc quản lý rủi ro tín dụng không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho khách hàng doanh nghiệp. Rủi ro tín dụng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến tình hình tài chính và uy tín của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp

Rủi ro tín dụng là khả năng mà một khách hàng không thể thực hiện nghĩa vụ tài chính của mình đối với ngân hàng. Điều này có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ tình hình tài chính của doanh nghiệp đến các yếu tố bên ngoài như biến động thị trường.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng

Hạn chế rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp ngân hàng duy trì được sự ổn định và tăng trưởng trong hoạt động cho vay.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng

Quản lý rủi ro tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng gặp phải nhiều thách thức. Các yếu tố như sự biến động của nền kinh tế, sự thay đổi trong chính sách tín dụng và sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác đều ảnh hưởng đến khả năng quản lý rủi ro. Đặc biệt, việc đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp là một trong những thách thức lớn nhất.

2.1. Biến Động Kinh Tế Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của nền kinh tế có thể làm tăng khả năng vỡ nợ của doanh nghiệp. Khi nền kinh tế suy thoái, doanh thu của doanh nghiệp giảm, dẫn đến khả năng trả nợ cũng giảm theo.

2.2. Chính Sách Tín Dụng Thay Đổi

Chính sách tín dụng của ngân hàng có thể thay đổi theo thời gian, điều này có thể tạo ra sự không chắc chắn cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận vốn vay. Sự thay đổi này cần được quản lý một cách linh hoạt để giảm thiểu rủi ro.

III. Phương Pháp Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả

Để hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp, ngân hàng cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc thẩm định kỹ lưỡng khả năng tài chính của khách hàng, cùng với việc sử dụng các công cụ bảo đảm, là những biện pháp quan trọng. Ngoài ra, việc theo dõi và đánh giá thường xuyên cũng rất cần thiết.

3.1. Thẩm Định Khách Hàng Trước Khi Cho Vay

Thẩm định khách hàng là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình cho vay. Ngân hàng cần xem xét kỹ lưỡng tình hình tài chính, khả năng sinh lời và lịch sử tín dụng của doanh nghiệp.

3.2. Sử Dụng Công Cụ Bảo Đảm

Việc yêu cầu doanh nghiệp cung cấp tài sản bảo đảm cho khoản vay sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro. Nếu doanh nghiệp không thể trả nợ, ngân hàng có thể thu hồi tài sản bảo đảm để bù đắp tổn thất.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Tại Ngân Hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng

Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng đã áp dụng nhiều biện pháp để hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp. Các biện pháp này không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển bền vững. Kết quả đạt được từ các biện pháp này đã chứng minh tính hiệu quả của chúng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Biện Pháp Hạn Chế Rủi Ro

Các biện pháp hạn chế rủi ro đã giúp ngân hàng giảm tỷ lệ nợ xấu và tăng cường khả năng thu hồi nợ. Điều này không chỉ bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn tạo niềm tin cho khách hàng.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Từ thực tiễn hoạt động, ngân hàng đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Những bài học này sẽ là cơ sở để ngân hàng tiếp tục hoàn thiện quy trình cho vay trong tương lai.

V. Kết Luận Về Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp

Hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết đối với các ngân hàng thương mại. Tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Đà Nẵng, việc áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả đã giúp ngân hàng duy trì được sự ổn định và phát triển bền vững. Trong tương lai, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển trong việc quản lý rủi ro tín dụng, từ đó xây dựng các chiến lược phù hợp để ứng phó với những thách thức trong tương lai.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Công Nghệ Trong Quản Lý Rủi Ro

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng. Việc áp dụng các phần mềm quản lý và phân tích dữ liệu sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định chính xác hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng là một trong những lĩnh vực kinh doanh chủ lực của các ngân hàng thương mại, đóng góp phần lớn vào nguồn thu nhập của ngân hàng. Tuy nhiên, rủi ro tín dụng luôn là thách thức lớn nhất, chiếm khoảng 70% tổng rủi ro trong hoạt động ngân hàng. Tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Đà Nẵng, trong giai đoạn 2010-2012, hoạt động cho vay doanh nghiệp đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế địa phương, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng cần được kiểm soát chặt chẽ. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp, đánh giá thực trạng tại chi nhánh và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Đà Nẵng trong giai đoạn 2010-2012. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng, giảm thiệt hại do rủi ro tín dụng gây ra, góp phần ổn định hoạt động ngân hàng và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại, bao gồm:

• Lý thuyết thông tin bất đối xứng: Giải thích nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng do sự chênh lệch thông tin giữa ngân hàng và khách hàng vay, dẫn đến rủi ro lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức.
• Mô hình quản trị rủi ro tín dụng: Bao gồm các công đoạn nhận diện, đánh giá, kiểm soát và tài trợ rủi ro tín dụng nhằm giảm thiểu tổn thất và nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.
• Khái niệm rủi ro tín dụng: Được định nghĩa là khả năng khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ theo cam kết, gây tổn thất cho ngân hàng.
• Phân loại rủi ro tín dụng: Bao gồm rủi ro giao dịch (lựa chọn, bảo đảm, nghiệp vụ) và rủi ro danh mục (nội tại, tập trung).
• Tiêu chí đánh giá hạn chế rủi ro tín dụng: Tỷ lệ dư nợ nhóm 2-5, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ trích lập dự phòng và tỷ lệ xóa nợ ròng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận chủ nghĩa duy vật biện chứng, kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phân tích lý thuyết: Tổng hợp và hệ thống hóa các khái niệm, lý thuyết liên quan đến rủi ro tín dụng và hạn chế rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp.
• Phân tích thực trạng: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Đà Nẵng giai đoạn 2010-2012, bao gồm số liệu về huy động vốn, dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu, trích lập dự phòng.
• Phương pháp thống kê: Sử dụng các chỉ số tài chính để đánh giá mức độ rủi ro tín dụng và hiệu quả công tác hạn chế rủi ro.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn Chi nhánh Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Đà Nẵng làm đối tượng nghiên cứu điển hình, do đây là một trong những chi nhánh có quy mô hoạt động lớn và có nhiều dữ liệu minh bạch.
• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2010-2012 nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện kinh tế và chính sách tín dụng thời kỳ đó.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng nguồn vốn huy động ổn định: Nguồn vốn huy động của chi nhánh tăng từ 1.035 tỷ đồng năm 2010 lên khoảng 1.073 tỷ đồng năm 2012, tương ứng tốc độ tăng trưởng khoảng 3,6% trong giai đoạn này. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cho vay doanh nghiệp.

2. Dư nợ cho vay doanh nghiệp tăng nhưng tiềm ẩn rủi ro: Dư nợ cho vay doanh nghiệp có xu hướng tăng qua các năm, tuy nhiên tỷ lệ dư nợ nhóm 2 đến nhóm 5 chiếm khoảng 5-7% tổng dư nợ, cho thấy mức độ rủi ro tín dụng vẫn còn đáng kể. Tỷ lệ nợ xấu dao động trong khoảng 2-3%, phản ánh một phần tổn thất tiềm ẩn trong danh mục cho vay.

3. Công tác trích lập dự phòng và xử lý nợ xấu còn hạn chế: Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tín dụng chiếm khoảng 1,5-2% tổng dư nợ, chưa tương xứng với mức độ rủi ro tín dụng thực tế. Tỷ lệ xóa nợ ròng có xu hướng tăng nhẹ, cho thấy ngân hàng đang gặp khó khăn trong việc thu hồi các khoản nợ có vấn đề.

4. Các biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng đã được triển khai nhưng chưa đồng bộ: Chi nhánh đã áp dụng các biện pháp như thẩm định kỹ lưỡng, giám sát sau cho vay, phân loại nợ và trích lập dự phòng theo quy định, tuy nhiên việc áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và công nghệ thông tin hỗ trợ còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý rủi ro.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro tín dụng tại chi nhánh bao gồm sự bất đối xứng thông tin giữa ngân hàng và khách hàng doanh nghiệp, năng lực quản lý và sử dụng vốn của doanh nghiệp còn yếu, cùng với áp lực tăng trưởng tín dụng khiến ngân hàng có xu hướng cho vay mạo hiểm. So sánh với các nghiên cứu trong ngành, tỷ lệ nợ xấu và dư nợ nhóm 2-5 của chi nhánh tương đối thấp hơn mức trung bình của một số ngân hàng thương mại cổ phần khác tại Việt Nam trong cùng giai đoạn, cho thấy công tác hạn chế rủi ro tín dụng có những điểm tích cực. Tuy nhiên, việc chưa hoàn thiện hệ thống thông tin và quy trình tín dụng làm giảm khả năng dự báo và kiểm soát rủi ro hiệu quả. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, bảng phân loại nợ và biểu đồ tỷ lệ trích lập dự phòng để minh họa rõ hơn xu hướng và mức độ rủi ro tín dụng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống thu thập và xử lý thông tin khách hàng: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu khách hàng, xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ chính xác và kịp thời nhằm nâng cao chất lượng thẩm định và giám sát tín dụng. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý chi nhánh phối hợp với phòng công nghệ thông tin.

2. Tăng cường thẩm định khả năng trả nợ dựa trên dòng tiền thực tế: Coi trọng việc đánh giá dòng tiền trả nợ của doanh nghiệp thay vì chỉ dựa vào tài sản thế chấp, nhằm hạn chế rủi ro tín dụng phát sinh do sử dụng vốn không hiệu quả. Thời gian thực hiện: liên tục trong quá trình cho vay. Chủ thể thực hiện: Cán bộ tín dụng và phòng thẩm định.

3. Hoàn thiện công tác quản trị danh mục cho vay doanh nghiệp: Đa dạng hóa danh mục cho vay, tránh tập trung rủi ro vào một số ngành hoặc khách hàng lớn, đồng thời thường xuyên rà soát, phân loại nợ và trích lập dự phòng theo đúng quy định. Thời gian thực hiện: hàng quý. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý tín dụng và phòng quản lý rủi ro.

4. Tuân thủ nghiêm ngặt chính sách và quy trình tín dụng nội bộ: Đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng cho cán bộ tín dụng, kiểm soát chặt chẽ việc tuân thủ quy trình cho vay nhằm giảm thiểu sai sót và rủi ro phát sinh. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo chi nhánh và phòng nhân sự.

5. Tăng cường giám sát sau cho vay và sử dụng các điều khoản hợp đồng tín dụng: Áp dụng các điều khoản hạn chế trong hợp đồng để kiểm soát hành vi khách hàng, đồng thời thực hiện giám sát chặt chẽ việc sử dụng vốn vay nhằm phát hiện sớm và xử lý kịp thời các rủi ro. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Cán bộ tín dụng và phòng kiểm tra nội bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân hàng thương mại: Giúp nâng cao hiểu biết về quản trị rủi ro tín dụng, áp dụng các giải pháp hạn chế rủi ro trong hoạt động cho vay doanh nghiệp, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và giảm thiểu tổn thất.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NHTM 1.1 KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại a. Khái niệm Cho vay là một trong những hình thức cấp tín dụng của ngân hàng thương mại. Tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời hạn nhất định với một khoản chi phí nhất định.

Cũng như quan hệ tín dụng khác, tín dụng ngân hàng chứa đựng ba nội dung : - Có sự chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ người sở hữu sang cho người sử dụng, nghĩa là người đi vay được quyền sử dụng số tiền vay theo đúng như mục đích đã thỏa thuận với ngân hàng. - Sự chuyển nhượng này mang tính tạm thời hay có thời hạn : bên đi vay phải hoàn trả vô điều kiện số tiền đã vay của ngân hàng trong một khoảng thời gian nhất định theo sự thỏa thuận của hai bên. - Sự chuyển nhượng này có kèm theo chi phí : bên đi vay phải trả cho ngân hàng một số tiền nhất định để được quyền sử dụng vốn và được thể hiện cụ thể bằng lãi suất vay. Tín dụng ngân hàng là hoạt động mà ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng dưới hình thức cho vay, bảo lãnh, chiết khấu thương phiếu và giấy tờ có giá, bao thanh toán, cho thuê tài chính và các hình thức khác.

Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12), định nghĩa hoạt động Luan van 9 cấp tín dụng là “việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác”. Trong đó: - Bao thanh toán là hình thức cấp tín dụng cho bên bán hàng hoặc bên mua hàng thông qua việc mua lại có bảo lưu quyền truy đòi các khoản phải thu hoặc các khoản phải trả phát sinh từ việc mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo hợp đồng mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ. - Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng theo thỏa thuận. - Chiết khấu là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán.

- Tái chiết khấu là việc chiết khấu các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác đã được chiết khấu trước khi đến hạn thanh toán. - Hoạt động cho thuê tài chính là việc cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại là hình thức cấp tín dụng phổ biến, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong các hình thức cấp tín dụng. Đó là hoạt động mà theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.

Phân loại hoạt động cho vay của ngân hàng Trong nền kinh tế thị trường hoạt động cho vay diễn ra rất đa dạng và phong phú. Tùy theo tiêu thức phân loại mà tín dụng được phân thành nhiều loại khác nhau. Phân loại cho vay là việc sắp xếp các khoản cho vay theo từng nhóm dựa trên một số tiêu thức nhất định. Việc phân loại cho vay có cơ sở khoa học là tiền đề để thiết lập các quy trình cho vay thích hợp và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng.

Nhìn chung, hoạt động cho vay của NHTM thường được phân loại theo các tiêu thức sau: - Dựa vào mục đích của cho vay, hoạt động cho vay của NHTM có thể phân chia thành các loại sau : + Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp. + Cho vay tiêu dùng cá nhân. + Cho vay kinh doanh bất động sản. + Cho vay sản xuất nông nghiệp.

+ Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu. - Dựa vào thời hạn cho vay, hoạt động cho vay của NHTM có thể phân chia thành các loại sau : + Cho vay ngắn hạn : là loại cho vay có thời hạn đến 1 năm. Mục đích của loại cho vay này thường là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản lưu động. + Cho vay trung hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 1 năm đến 5 năm.

Mục đích của loại cho vay này thường là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định hoặc đáp ứng nhu cầu vốn lưu động thường xuyên. + Cho vay dài hạn : là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm. Mục đích của loại này thường là nhằm vào tài trợ đầu tư vào các dự án đầu tư. Luan van 11 - Dựa vào mức độ tín nhiệm của khách hàng, hoạt động cho vay của NHTM có thể phân chia thành các loại sau : + Cho vay có bảo đảm : là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm cho tiền vay như thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của bên thứ 3.

+ Cho vay không có bảo đảm : là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của người khác mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay. - Dựa vào phương thức cho vay, hoạt động cho vay của NHTM có thể phân chia thành các loại sau : + Cho vay theo món: là loại cho vay mà mỗi lần vay vốn, khách hàng và tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký hợp đồng tín dụng. + Cho vay theo hạn mức tín dụng: là loại cho vay mà tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thỏa thuận hạn mức tín dụng duy trì trong một khoảng thời gian nhất định. + Cho vay theo hạn mức thấu chi: là việc cho vay mà tổ chức tín dụng thỏa thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng.

- Dựa vào xuất xứ tín dụng, hoạt động tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: + Cho vay trực tiếp : ngân hàng cấp vốn trực tiếp cho người có nhu cầu, đồng thời người đi vay trực tiếp trả nợ vay cho ngân hàng. + Cho vay gián tiếp : là khoản cho vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước hoặc chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán như : chiết khấu thương mại, bao thanh toán. Hoạt động cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại a. Khái niệm doanh nghiệp Theo định nghĩa của luật doanh nghiệp, ban hành ngày 29 tháng 11 năm 2005 : “ Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh ”.

Cũng theo luật doanh nghiệp, ta có thể phân loại các doanh nghiệp thành : - Công ty trách nhiệm hữu hạn là doanh nghiệp mà các thành viên trong công ty ( có thể là một tổ chức hay một cá nhân đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên ) chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty. - Công ty cổ phần là doanh nghiệp mà vốn điều lệ của công ty được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần. Cá nhân hay tổ chức sở hữu cổ phần của doanh nghiệp được gọi là cổ đông và chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp. - Công ty hợp danh là doanh nghiệp trong đó có ít nhất hai thành viên là chủ sở hữu của công ty, cùng kinh doanh dưới một cái tên chung ( gọi là thành viên hợp danh ).

Thành viên hợp doanh phải là cá nhân và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Ngoài ra trong công ty hợp danh còn có các thành viên góp vốn. - Doanh nghiệp tư nhân : doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một doanh nghiệp tư nhân.

Đặc điểm của cho vay khách hàng doanh nghiệp - Cho vay DN là cho vay kinh doanh vì phần lớn các DN vay vốn là để tài trợ cho mục đích phục vụ sản xuất, kinh doanh của mình như bổ sung nguồn vốn lưu động, đầu tư máy móc thiết bị, phương tiện vận chuyển, nâng cấp cơ sở hạ tầng … - Đối tượng được cấp tín dụng đa dạng về loại hình sở hữu, hình thức tổ chức như : Doanh nghiệp Nhà nước, Công ty Cổ phần, Công ty TNHH, Công ty hợp danh, Doanh nghiệp tư nhân, DN đăng ký hoạt động theo Luật đầu tư nước ngoài tại VN; DN có vốn đầu tư nước ngoài; các cơ sở kinh doanh là chi nhánh, cửa hàng, cửa hiệu ( thuộc công ty hoặc chi nhánh )… - So với cho vay cá nhân và hộ, khách hàng DN có trình độ tổ chức hạch toán kế toán và hạch toán thống kê tốt hơn, thông tin mà DN cung cấp đáp ứng ở tốt hơn cho nhu cầu của NH. - Ngành nghề sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ của DN rất đa dạng nên hạn vay vốn khác nhau bao gồm cả ngắn, trung và dài hạn; các hình thức vay vốn cũng khác nhau: cho vay mua hàng dự trữ, cho vay vốn lưu động, các công trình xây dựng, kinh doanh chứng khoán, cho vay kinh doanh kỳ hạn, cho vay luân chuyển, cho vay theo dự án… - Quy mô món vay thường lớn nên tiết kiệm được chi phí, chi phí trên 1 đồng vốn vay thấp so với các món nhỏ lẻ của cho vay cá nhân. - Trình độ phát triển của các DN không đồng đều, lĩnh vực hoạt động rộng lớn và ở nhiều ngành nghề khác nhau.