Chương 1. Tội phạm học là gi? Chương 2. Các dạng của tội phạm Chương 3. Phương pháp nghiên cứu và sự phát triển lí luận Phần II.
Nguyên nhân tội phạm Chương 4. Trường phái cổ điển và cô điển mới Chương 5. Những nguồn gốc thuộc về sinh học của hành vi phạm tội Chương 6. Những cơ sở về tâm lí và thần kinh của hành vi phạm tội Chương 7.
Những học thuyết xã hội 1: Cơ cấu xã hội Chương 8. Những học thuyết xã hội 2: Quá trình xã hội va sự sự phát triên có tính chât xã hội Chương 9. Những học thuyết xã hội 3: Xung đột xã hội Phan II. Tội phạm trong thế giới hiện đại Chương 10.
Các tội xâm phạm con người Chương 11. Các tội xâm phạm sở hữu Chương 12. Tội phạm cô cồn trang và tội phạm có tô chức Chương 13. Lạm dụng chất ma túy và tội phạm Chương 14.
Công nghệ và tội phạm Phần IV. Phản ứng (kiểm soát) đối với hành vi phạm tội Chương 15. Tội phạm học và chính sách xã hội Chương 16. Những phương hướng trong tương lai (1).Xem: Frank Schmalleger, Criminology Today, Sdd., cuốn sách này được dùng phô biên trong các trường có đào luật ở Mỹ.
21 Tiếp theo có thé viện dẫn những nội dung của tội phạm học được thể hiện trong cuốn sách về tội phạm học được dùng phổ biến trong các cơ sở đào tạo luật ở CHLB Đức. Đó là cuốn sách “lội phạm học” của tác giả Bernd-Dieter Meier.U) Những nội dung sau đã được đề cập: 1. Đối tượng và sự quan tâm nhận thức của tội phạm học 2. Sự phát triển và trạng thái hiện tại của tội phạm học 3.
Các học thuyết tội phạm học 4. Các phương pháp nghiên cứu tội phạm học 5. Mức độ, cơ câu và diễn biến của tội phạm đã được thông 6. Nhân thân người phạm tội và nguyên nhân về tiêu sử xã 7.
Những van dé của dự báo về tội phạm trong tương lai 8. Nạn nhân của tội phạm va nạn nhân hoa 9. Kiểm soát tội phạm 10. Phòng ngừa tội phạm 11.
Tội phạm về kinh tế 12. Tội phạm và truy cứu hình phạt ở châu Âu Ở Việt Nam, một số giáo trình hoặc sách về tội phạm học? đã đề cập thống nhất đến các nội dung sau của tội phạm học: 1. Khái niệm và nhiệm vụ của tội phạm học 2. Lịch sử hình thành và phát triển tội phạm học 3.
Phương pháp nghiên cứu tội phạm học (1). Xem: Bernd-Dieter Meier, Kriminologie, Sdd. Đồ Ngọc Quang, Giáo trình tội phạm hoc, Sdd. Nguyên Xuân Yêm, 76i phạm học hiện dai và phòng ngừa tội phạm, Sảd.
Tình hình tội phạm 5. Nguyên nhân của tội phạm 6. Nhân thân người phạm tội 7. Dự báo tội phạm 8.
Phòng ngừa tội phạm 9. Phòng ngừa một số loại hoặc nhóm tội phạm cụ thé. Nội dung cua tội phạm học được đề cập trong các sách hoặc giáo trình về tội phạm học nêu trên tuy có khác nhau ở khía cạnh nhất định song đã phản ánh quan điểm tương đối thống nhất của các học giả khác nhau trên thế giới về nội dung cơ bản của tội phạm học. Từ đây có thé rút ra kết luận chung rằng tội phạm học có nội dung bao gồm hai loại van đề: 7# nhát là các vấn đề lí luận chung về tội phạm học và tội phạm hiện thực; Thứ hai là các vẫn đề cụ thé về các tội phạm hoặc các nhóm tội phạm.
Phần các vấn đề về lí luận chung hay còn được gọi là phần tội phạm học đại cương bao gồm: - Khái niệm và nhiệm vụ của tội phạm học; - Lịch sử hình thành và phát triển của tội phạm học; - Phương pháp nghiên cứu tội phạm học; - Tình hình tội phạm; - Nguyên nhân của tội phạm; - Dự báo tội phạm; - Nạn nhân của tội phạm; - Kiểm soát tội phạm; - Phòng ngừa tội phạm. 23 Phần các vấn đề cụ thể hay còn được gọi là phần tội phạm học cụ thé hay tội phạm học của các tội phạm hoặc nhóm tội phạm cụ thể, bao gồm các nội dung về tình hình hoặc phòng ngừa tội phạm các tội phạm hoặc các nhóm tội phạm cụ thé. Nội dung của tội phạm học với tu cach là một khoa học đương nhiên sẽ quy định nội dung của môn học - tội phạm học. Theo đó nội dung của môn học tội phạm học cũng bao gồm hai phần: Tội phạm học đại cương và tội phạm học cụ thể.
Trong giáo trình “Tội phạm học” này hầu hết các vấn đề chung của tội phạm học đại cương sẽ được đề cập, riêng vấn đề dự báo tội phạm sẽ được bô Sung sau. NHIỆM VU CUA TOI PHAM HỌC Tội phạm học có hai nhiệm vu cơ bản, đó là nhiệm vụ nghiên cứu thực nghiệm và nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng. Nhiệm vụ nghiên cứu thực nghiệm là nhiệm vụ đầu tiên quan trọng của tội phạm học với nghĩa là khoa học liên ngành, thực nghiệm. Các nhà tội phạm học theo đuôi nhiệm vụ này không chỉ dừng lại ở việc sưu tầm, hệ thống, kiểm chứng các dữ liệu, kết quả nghiên cứu thực nghiệm từ góc độ các ngành khoa học khác nhau về hiện thực xã hội của tội phạm, nguyên nhân của tội phạm và thực tiễn kiểm soát tội phạm (ví dụ các kết quả nghiên cứu nguyên nhân của tội phạm từ góc độ tâm lí học, tâm thần học, xã hội học) mà còn phải phân tích và lí giải về nguyên nhân, các mối liên hệ và cơ cấu của các đối tượng nghiên cứu trên cơ sở gắn kết liên ngành các kết quả nghiên cứu thực nghiệm.
Qua đó, những tri thức thực nghiệm được tích lũy và củng có, tạo thành hệ thống tri thức, học thuyết khác nhau tổn tại trong lịch sử phát triển tội phạm học. Kho tàng tri thức thực nghiệm có được do thực hiện nhiệm vụ này ngày một 24 phát triển và trở thành những kiến thức cơ bản hay nền tảng của tội phạm học. Do đó, nhiệm vụ này cũng có thể được gọi là nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản của tội phạm học. Nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng là nhiệm vụ thứ hai của tội phạm học nhưng có ý nghĩa thực tiễn quan trọng.
Nghiên cứu ứng dụng hướng tới việc đưa ra những định hướng, giải pháp vận dụng những tri thức khoa học cơ bản của tội phạm học vào hoạt động thực tiễn. Nhiệm vụ này được thực hiện trong các lĩnh vực mà tri thức thực nghiệm của tội phạm học cần được mở rộng, phát triển và vận dụng dé đưa ra những giải pháp hoặc kết luận có giá trị thực tiễn. Nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng được thực hiện trước tiên phục vụ cho công tác phòng ngừa tội phạm; dự báo tội phạm; hoặc thông qua nghiên cứu về tác dụng và hiệu quả phòng ngừa của hình phạt; nghiên cứu về việc trở thành nạn nhân của tội phạm và bảo vệ nạn nhân của tội phạm. Những phạm vi hoặc lĩnh vực nghiên cứu ứng dụng quan trọng của tội phạm học thường là những phạm vi hoặc lĩnh vực mà các cơ quan tư pháp hình sự có nhu cầu lớn nhất về những thông tin được khai thác từ các kết quả nghiên cứu thực nghiệm dé có thé ban hành được các quyết định hợp lí và hiệu quả nhằm phòng ngừa tội pham."” Những kết quả đem lại do thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng của các nhà tội phạm học ngày càng được phát triển, mang lại lợi ích thiết thực cho công tác phòng ngừa tội phạm và nhờ đó tội phạm học ngày càng khẳng định được vi thế của mình trong xã hội.
Xem: Bernd-Dieter Meier, Kriminologie, Sdd. TỘI PHẠM HỌC VÀ CÁC NGÀNH KHOA HỌC KHÁC CÓ LIÊN QUAN 1. Tội phạm học và các khoa học về tội phạm Tội phạm học có mối quan hệ nhất định, thé hiện sự tương tác với các khoa học trong nhóm các khoa học về tội phạm. Thuộc về khoa học về tội phạm là những khoa học nghiên cứu chủ yếu về tội phạm trong bất kì thể thức nao.” Theo đó, khoa học về tội phạm bao gồm khoa học luật hình sự, khoa học luật tố tụng hình sự - được gọi là khoa học về tội phạm có tính pháp lí, tội phạm học và khoa học điều tra tội phạm - được gọi là khoa học về tội phạm không có tính pháp lí hay khoa học về tội phạm mang tính thực nghiệm.
Tuy cùng nghiên cứu về tội phạm nhưng các khoa học về tội phạm nghiên cứu nó từ các góc độ khác nhau do đó có các đối tượng nghiên cứu chuyên sâu khác nhau. Khoa học luật hình sự nghiên cứu tội phạm và hình phạt, bao gồm các các vấn đề cơ bản như đặc điểm chung của các hành vi bị coi là tội phạm, các dấu hiệu của từng tội phạm cụ thể, hệ thống hình phạt và hình phạt quy định cho từng tội phạm cụ thể cũng như kỹ thuật quy định tội phạm và hình phạt trong luật hình sự. Các kết quả nghiên cứu của khoa học luật hình sự phục vụ cho việc quy định của luật hình sự cũng như việc giải thích và nhận thức đúng các quy định của luật dé áp dung.” Khoa học luật tố tụng hình sự nghiên cứu các thủ tục tô tung (1).Xem: Hans-Dieter Schwind, Kriminologie: Eine praxisorientierte Einfuehrung mit Beispielen, Sdd.TS Nguyễn Ngoc Hoà, Tối phạm và cấu thành tội phạm, Nxb. CAND, Hà Nội 2008, tr.
26 hình sự mà trong đó luật hình sự được áp dụng cho từng trường hợp cụ thé dé xác định tội phạm và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội, bao gồm các vấn đề cơ bản như thâm quyền, hoạt động và các quyết định của các cơ quan tiến hành tô tụng; các biện pháp ngăn chặn; quyền và nghĩa vụ của những người tham gia tố tụng hình sự và trình tự tố tụng của các giai đoạn trong tố tụng hình sự. Các kết quả nghiên cứu của khoa học luật tố tụng hình sự phục vụ cho việc quy định của pháp luật tố tụng hình sự, giải thích và nhận thức đúng các quy định của pháp luật để áp dụng. Khoa học điều tra tội phạm là khoa học về đấu tranh chống tội phạm bằng ngăn chặn và làm rõ tội phạm. Cụ thể, khoa học điều tra tội phạm nghiên cứu về các công cụ và các phương pháp ngăn chặn, phát hiện và làm rõ các hành vi phạm tội va người phạm tội.
Các kết quả nghiên cứu của khoa học điều tra tội phạm phục vụ cho công tác đấu tranh chống tội phạm của cảnh sát.