SỞ LAO ĐỘNG THƢƠNG BINH & XÃ HỘI TỈNH HÀ NAM TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: Tổ chức, quản lý sản xuất NGHỀ: Cơ điện nông thôn TRÌNH ĐỘ: Cao đẳng/ Trung cấp Ban hành kèm theo Quyết định số 285/QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Trƣờng Cao đẳng nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2017 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc nghề ngành/ nghề khác của nhà trƣờng. 1 LỜI GIỚI THIỆU Nhằm thống nhất nội dung giảng dạy và đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu của học viên nghề Cơ điện nông thôn.
Tác giả đã xây dựng giáo trình áp dụng chƣơng trình đào tạo Cao đẳng nghề cơ điện nông thôn. Đây là tài liệu giảng dạy của giảng viên và học tập, nghiên cứu của sinh viên trƣờng Cao đẳng nghề Hà Nam Nội dung giáo trình đƣợc xây dựng trên cơ sở thừa kế những nội dung giảng dạy của các giảng viên trƣờng Cao đẳng nghề Hà Nam và kết hợp với các tài liệu tham khảo trong và ngoài nƣớc. Giáo trình do các nhà giáo có nhiều năm kinh nghiệm tham gia giảng dạy và đóng góp ý kiến. Giáo trình đƣợc biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, sát với chƣơng trình đào tạo.
Tuy tác giả đã có nhiều cố gắng biên soạn, nhƣng giáo trình chắc không tránh khỏi khiếm khuyết. Hy vọng nhận đƣợc sự góp ý của bạn đọc. Mọi góp ý xin liên hệ về tác giả theo địa chỉ mail: thucdnhanam@gmail.com xin chân thành cảm ơn! Hà Nam, ngày 16 tháng 6 năm 2017 Chủ biên Đặng Thị Nguyệt Thu 2 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. 3 CHƢƠNG 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TỔ CHỨC.
7 VÀ QUẢN LÝ SẢN XUẤT. Khái niệm, vai trò và vị trí của xí nghiệp sản xuất .2 Vai trò và vị trí của xí nghiệp sản xuất. Đặc điểm cơ bản của xí nghiệp sản xuất. Đặc tính của các loại hình doanh nghiệp.1 Đặc tính của doanh nghiệp tƣ nhân .2 Đặc tính của Công ty cổ phần .3 Đặc tính của công ty trách nhiệm hữu hạn.4 Đặc tính của công ty hợp danh.
Khảo sát một số loại hình doanh nghiệp .1 Doanh nghiệp tƣ nhân .2 Công ty hợp danh .3 Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên .4 Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên .5 Công ty cổ phần. Nguyên lý cơ bản của hệ thống tổ chức quản lý sản xuất. 16 Câu hỏi ôn tập:. 17 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
18 VÀ PHÂN TÍCH THỊ TRƢỜNG .1 Khái niệm nghiên cứu và phân tích thị trƣờng .2 Các phƣơng pháp nghiên cứu thị trƣờng. Quy luật cung cầu .2 Các yếu tố ảnh hƣởng đến nguồn cung .3 Các yếu tố ảnh hƣởng đến nhu cầu. Điều tra thị trƣờng hàng hóa. Điều tra thị trƣờng lao động.
Khái niệm về thị trƣờng lao động. Bản chất, đặc trƣng của thị trƣờng lao động. Ý nghĩa của thị trƣờng lao động. Các tín hiệu biến động.
Xác suất thống kê .2 Mục đích của thống kê, xác suất. Khảo sát thị trƣờng. Sự cần thiết của việc khảo sát thị trƣờng .2 Ý nghĩa, vai trò của khảo sát thị trƣờng. 30 Câu hỏi ôn tập:.
32 CHƢƠNG 3: LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT. 33 VÀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH. Ý nghĩa của kế hoạch sản xuất .1 Sử dụng nguồn lực có hiệu quả .2 Thiết lập các mục tiêu của doanh nghiệp .3 Quản lý rủi ro .4 Xây dựng nhóm và hợp tác .5 Tạo lợi thế cạnh tranh. Các dạng kế hoạch của xí nghiệp sản xuất .1 Kế hoạch dài hạn .2 Kế hoạch trung hạn .3 Kế hoạch ngắn hạn (kế hoạch hàng năm) .4 Kế hoạch ngắn ngày (kế hoạch tác nghiệp).
Công tác quản lý kế hoạch. Quy trình quy phạm kỹ thuật .2 Nhiệm vụ của doanh nghiệp. Máy móc thiết bị trong sản xuất .1 Vai trò của máy móc thiết bị trong sản xuất. Trách nhiệm của ngƣời lao động động đối với việc thực hiện các quy trình quy phạm và chăm sóc bảo dƣỡng máy móc, thiết bị.
39 Câu hỏi ôn tập. 40 CHƢƠNG 4: CÁCH THỨC ĐÁNH GIÁ VÀ PHƢƠNG PHÁP. 41 QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG SẢN PHẨM. Thời gian lao động.
Thời giờ làm việc bình thƣờng. Thời giờ làm thêm. Thời giờ làm việc ban đêm. Thời giờ làm việc linh hoạt.
Công tác định mức lao động.2 C«ng thøc tÝnh ®Þnh møc lao ®éng. ý nghÜa cña ®Þnh møc lao ®éng. Ph-¬ng ph¸p x©y dùng ®Þnh møc lao ®éng .2 Cơ cấu thù lao lao động.3 Các nguyên tắc thù lao lao động. 50 Câu hỏi ôn tập:.
51 4 CHƢƠNG 5: MỞ RỘNG VÀ PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP. Ý nghĩa của việc mở rộng và phát triển doanh nghiệp. Tình hình hoạt động doanh nghiệp. Tổ chức hội thảo, chuyên đề .1 Khái niệm hội thảo .2 Mục đích của việc tổ chức hội thảo .3 Các hình thức tổ chức hội thảo .4 Quy trình tổ chức hội thảo.
Lên kế hoạch. 55 Ƣớc tính đƣợc doanh thu, doanh số. Thu thập, xử lý thông tin và xin ý kiến. Thu thập thông tin.
Xử lý thông tin. Kỹ năng thu thập thông tin. Chuẩn bị và triển khai .1 Xác định mục tiêu và hoạch định chiến lƣợc .2 Nghiên cứu sâu về thị trƣờng mục tiêu mà doanh nghiệp muốn thâm nhập .3 Xác định kênh bán hàng, phân phối tiềm năng .4 Hành động nhất quán và giữ vững giá trị cốt lõi. 63 Câu hỏi ôn tập:.
64 Tài liệu tham khảo. Qu¶n trÞ s¶n xuÊt - TS. NguyÔn Thanh Liªm - NXB Tµi chÝnh. 65 5 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Tổ chức, quản lý sản xuất Mã môn học: MH 15 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí của môn học: môn học này đƣợc thực hiện sau các môn học chung và có thể bố trí dạy song song với các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở.
- Tính chất của môn học: là môn cơ sở nghề. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: có vị trí quan trọng trong chƣơng trình đào tạo nghề điện công nghiệp. Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức: Trình bày đƣợc những yêu cầu, nguyên tắc cơ bản của tổ chức bộ máy quản lý một cơ sở sản xuất, dịch vụ sửa chữa máy nông nghiệp; Trình bày đƣợc nhiệm vụ và nội dung chiến lƣợc của kế hoạch sản xuất, kế hoạch tài vụ và công tác định mức lao động của một đơn vị sản xuất; - Về kỹ năng: Lập đƣợc bảng đánh giá và quản lý chất lƣợng sản phẩm một cách đầy đủ chính xác, khoa học trong quá trình sản xuất; Lập kế hoạch bảo dƣỡng, sửa chữa các máy móc thiết bị hợp lý, đ ng thời hạn và đảm bảo có hiệu suất cao; - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có khả năng tổ chức và xây dựng kế hoạch cho một cơ sở sản xuất đảm bảo tính khoa học. Tiếp nhận và xử lý các vấn đề chuyên môn trong phạm vi của nghề; chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm.
Đánh giá đƣợc chất lƣợng sản phẩm sau khi hoàn thành và kết quả thực hiện của các thành viên trong nhóm. Nội dung của môn học: 6 CHƢƠNG 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ SẢN XUẤT Mã chƣơng: MH15-01 Giới thiệu: Quản lý sản xuất hiệu quả gi p doanh nghiệp có sự chủ động trong hoạt động SXKD của mình, giảm thiểu tối đa rủi ro, hạn chế đƣợc nhiều chi phí không đáng có. Quản lý sản xuất là một giai đoạn của hoạt động sản xuất kinh doanh gắn liền với các khu nhà máy, khu xƣởng trong doanh nghiệp; tham gia trực tiếp vào việc lên kế hoạch, giám sát tiến độ của quá trình sản xuất để đảm bảo cung cấp hàng hóa đ ng thời gian, đạt yêu cầu về số lƣợng, tiêu chuẩn về chất lƣợng theo kế hoạch. Doanh nghiệp sản xuất đƣợc ví nhƣ một đơn vị kinh tế cơ sở, là tế bào của nền kinh tế quốc dân.
Tại đây, diễn ra các hoạt động tạo ra sản phẩm - thực hiện cung cấp các loại sản phẩm đó - phục vụ nhu cầu xã hội. Vai trò của doanh nghiệp sản xuất trong nền kinh tế thị trƣờng là không thể phủ nhận. Cùng tìm hiểu để hiểu đ ng về doanh nghiệp sản xuất, mục đích quan trọng nhất của quá trình sản xuất trong một doanh nghiệp, sự khác biệt của doanh nghiệp sản xuất từ những đặc điểm cơ bản. Mục tiêu: - Trình bày đƣợc các khái niệm cơ bản, vai trò và vị trí, các đặc điểm và yêu cầu cơ bản của xí nghiệp sản xuất công nghiệp; - Phân tích đƣợc các khái niệm cơ bản về việc tạo lập doanh nghiệp vừa và nhỏ; - Rèn luyện khả năng tƣ duy và có trách nhiệm trong công việc.
Nội dung chính: 1. Khái niệm, vai trò và vị trí của xí nghiệp sản xuất 1.1 Khái niệm Xí nghiệp là đơn vị kinh tế đƣợc mở ra, tồn tại và phát triển dƣới dạng một địa điểm kinh doanh hoặc chi nhánh. Có phụ thuộc của doanh nghiệp, công ty trách nhiệm hữu hạn hay tổ chức khác. Và thông thƣờng thì quy mô của xí nghiệp lớn hơn so với nhà máy, thậm chí còn nhiều nhà máy nhỏ khác trong đó.
Ngoài ra các xí nghiệp quốc doanh còn có thể hoạt động và thực hiện việc trở thành doanh nghiệp Nhà nƣớc, tuy nhiên vẫn còn nhiều xó nghiệp không thực hiện việc chuyển đổi và giữ nguyên mô hình cũ.2 Vai trò và vị trí của xí nghiệp sản xuất Sản xuất hay sản xuất của cải vật chất là hoạt động chủ yếu trong các hoạt động kinh tế của con ngƣời. Đó là quá trình làm ra sản phẩm để sử dụng, hay để trao đổi trong thƣơng mại. Khái niệm doanh nghiệp sản xuất là những doanh nghiệp sử dụng nguồn lực, tƣ liệu sản xuất kết hợp với ứng dụng khoa học công nghệ để sản xuất ra sản phẩm hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trƣờng. Quá trình sản xuất của một doanh nghiệp là sự kết hợp giữa ba yếu tố cơ bản: sức lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động để tạo ra sản phẩm.