KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ BÀI: 6. BỘ ĐIỀU KHIỂN LẬP TRÌNH EASY CỦA HÃNG MOELLER Thời gian: 10 giờ Mục tiêu: - Trình bày được nguyên lý, cấu tạo, nguyên tắc lập trình của EASY. - Viết các chương trình ứng dụng theo từng yêu cầu cụ thể. - Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác, tư duy khoa học và sáng tạo.
- Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Giới thiệu chung 1. Cấu trúc và phân loại 1. Giới thiệu các Model CPU Model của một module được in trên bề mặt với ký tự bắt đầu là “easy” và theo sau là các ký tự thể hiện đặc tính của module có các ý nghĩa như sau: Trang 67 NGUYỄN VĂN BAN Power supply Inputs Status LED Buttons Interface socket for memory card or PC connection Outputs LCD display 1.
Easy 412-AC-R - Nguồn cung cấp 115/230V AC. - Có 8 ngõ vào số (115/230v AC) không cách ly, 4 ngõ ra Relay (8A-230V AC) có cách ly. - Không có chức năng điều khiển theo thời gian thực 1. Easy 412-DC-RC - Nguồn cung cấp 24V SC - Có 6 ngõ vào số (24DC) và 2 ngõ vào analog, 4 ngõ ra Relay (tôi da 8A) có cách ly.
- Có chức năng điều khiển theo thời gian thực. Easy512-DC-RC - Nguồn cung cấp 24V DC - Có 6 ngõ vào số (24V DC) trong dó có 2 ngõ vào analog, 8 ngõ ra Relay (8A-230VAC) có cách ly. - Có chức năng điều khiển theo thời gian thực. Easy 618-AC-RC - Nguồn cung cấp 115/230VAC.
- Có 12 ngõ vào số (115/230V AC) không cách ly, 6 ngõ ra Relay (8A-230VAC) có cách ly. - Có chức năng điều khiển theo thời gian thực. Easy 620-DC-TC - Nguồn cung cấp 24V DC - Có 12 ngõ vào số (24V DC) trong dó có 2 ngõ vào analog, 8 ngõ ra Transistor (0,5A- 24VDC). - Có chức năng điều khiển theo thời gian thực.
Đặc điểm ngõ vào, ngõ ra và dây 1. Đặc điểm ngõ vào, ngõ ra a. Ngõ vào AC - Điện áp ngõ vào AC + Off: 0 đến 40V + On: 79 đến 264V Trang 68 KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ - Dòng điện ngõ vào + I1 đến I6, I9 đến I12: 0.25 mA ở 230 V/115 V + I7, I8: 6 mA/4 mA ở 230 V/115 V b. Ngõ vào DC Điện áp ngõ vào - OFF: 0 V đến 5 V ON: 15 V đến 28.8 V Dòng điện ngõ vào - “easy”-DC: + I1 đến I6, I9 to I12: 3.2 mA ở 24 V - “easy”-DA: + I1 đến I6: 3.
Ngõ ra Relay d. Ngõ ra Transistor Trang 69 NGUYỄN VĂN BAN 1. Đấu dây nguồn, ngõ vào, ngõ ra cho Easy a. Đấu dây nguồn cung cấp - Loại nguồn cung cấp AC + Đấu dây nguồn cung cấp cho EASY…-AB-RC(RCX), EASY…-AC-R(RC, RCX) + Đấu dây nguồn cung cấp cho modul mở rộng EASY…-AC-.E - Loại nguồn DC + Cho CPU EASY…-DA-RC(X), EASY…-DC-R (RC,RCX) + Cho modul mở rộng EASY…-DC-.E Trang 70 KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ b.
Đấu dây ngõ vào - Ngõ vào số loại AC + Modul chính + Modul mở rộng - Ngõ vào số loại DC + Modul chính Trang 71 NGUYỄN VĂN BAN + Modul mở rộng - Ngõ vào Analog + Cảm biến ánh sáng (easy-AB, easy-DA, easy-DC) + Cảm biến nhiệt độ (easy-DA, easy-DC) Trang 72 KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ + Cảm biến dòng 20mA + Nối với bộ đếm tần số cao và máy phát tần số I1 = C13 bộ đếm lên/xuống tốc độ cao I2 = C14 bộ đếm lên/xuống tốc độ cao I3 = C15 Bộ đếm tần số I4 = C16 Bộ đếm tần số c. Đấu dây ngõ ra - Loại ngõ ra Relay: Trang 73 NGUYỄN VĂN BAN - Loại ngõ ra Transistor Trang 74 KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ Ví dụ về kết nối nguồn cung cấp, ngõ vào, ngõ ra. Khả năng mở rộng Trang 75 NGUYỄN VĂN BAN 2. Lập trình trực tiếp trên EASY 2.
Các quy tắc dùng phím 2. Các phím bấm trên EASY - Phím OK: dùng để vào cấp Menu kế tiếp hoặc chấp nhận sự lựa chọn; còn dùng để chuyển sang chế độ nhập khi soạn thảo chương trình khi đó ta có thể nhập hay thay đổi một giá trị tại vị trí hiện hành của con trỏ. - Phím ESC: dùng để thoát (quay trở lại một bước) hoặc bỏ qua sự lựa chọn. - Phím DEL: dùng xóa một đối tượng tại vị trí của con trỏ trong sơ đồ mạch (như tiếp điểm, cuộn dây Relay, đường nối mạch).
- Phím ALT: dùng chuyển đổi tiếp điểm thường đóng thường hở (NC NO) hoặc chuyển đổi giữa chế độ vẽ đường nối và chế độ di chuyển, chèn dòng; ngoài ra còn kết hợp với phím DEL, để vào Menu hệ thống. - Các phím mũi tên: lên , xuống để di chuyển con trỏ lên và xuống, thay đổi mục chọn trong Menu, thay đổi giá trị. - Các phím bấm mũi tên: phải , trái để di chuyển con trỏ sang phải, sang trái. Các màn hình hiển thị và Menu thông dụng Sau khi nối dây cấp nguồn, nối các ngõ vào, ngõ ra cho Easy xong, bật công tắc cấp nguồn cho Easy.
Ấn OK màn hình sẽ hiện ra Menu chính: Menu chính có 4 mục: Trang 76 KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ - Program để vào Menu lập trình - Run hay Stop để chọn chế độ họat động cho Easy - Parameter để vào menu chỉnh thông sô - Set Clock để vào chức năng cài đặt lại giờ. Menu lập trình có 3 mục: - Program để viết chương trình - Delete Program để xóa chương trình - Card để vào menu sao chép với Card Menu chỉnh thông số có 3 mục: - Chỉnh lại số cài đặt của các bộ đếm C - Chỉnh lại thời gian trễ của các rơ-le thời gian T - Chỉnh lại giờ, ngày điều khiển tiếp điểm thời gian của đồng hồ thời gian thực. Cài đặt giờ (Set Clock) Ấn OK ở mục Set Clock sẽ hiện ra màn hình cài đặt giờ. WINTER TIME DAY: SU – MO –TU –WE – TH – FR –SA TIME: 00 : 00 Để chọn ngày giờ, dùng các phím bấm mũi tên phải / trái, lên / xuống.
Xong ấn OK rồi ESC để thoát ra menu chính. Xóa chương trình (Delete Program) Ấn OK để vào menu chính, chọn Program rồi chọn Delete Program xong ấn OK. Màn hình sẽ hiện câu hỏi: Delete? Nếu ấn OK thì máy sẽ xóa hết chương trình đang có trong Easy, nếu không muốn xóa thì ấn ESC để thoát ra menu chính. Cài đặt các thông số (Parameter) Ấn OK để vào menu chính, chọn mục Parameter rồi ấn OK.
Màn hình sẽ hiện thị như sau: Chế độ Parameter cho phép xem và cài đặt lại các thông số như số đếm của các bộ đếm C (Counter), thời gian trễ của các rơ-le thời gian T (Timer) hay giờ đóng – ngắt tiếp điểm điều khiển bằng đồng hồ thời gian thực. Ví dụ: Thay đổi thời gian cho chiếu sáng bên ngoài của tòa nhà tự động bật từ 19:00 đến 23:30 thứ hai đến thứ sáu: - Lựa chọn Parameter từ menu chính - Sử dụng phím hoặc để thiết lập cho đến khi thời gian được điều chỉnh đúng yêu cầu. - Bấm phím để thiết lập tham số tiếp theo, trường hợp này là kênh B, thời gian hiện tại là 15:21. - Thay đổi giá trị từ MO đến SA (bấm để thay đổi giữa các tham số; bấm , để thay đổi giá trị) - Nhấn OK để lưu giá trị SA Trang 77 NGUYỄN VĂN BAN - Di chuyển đến ON - Nhấn OK (bấm để thay đổi giữa các tham số; bấm , để thay đổi giá trị) - Nhấn OK để lưu giá trị 19:00 - Đặt thời gian Off cho 22:00 - Nhấn OK, tham số được lưu và nhảy con trỏ về vị trí B.
- Nhấn ESC để rời màn hình thiết lập thông số 2. Làm việc với contact và relay Điều chỉnh giá trị: - Di chuyển con trỏ sử dụng nút , , , để đến vị trí contact hoặc relay - Nhấn OK để và chế độ nhập - Sử dụng , để lựa chọn vị trí thay đổi hoặc nhấn OK để đến vị trí kế tiếp. - Sử dụng , điều chỉnh giá trị tại vị trí con trỏ. Xóa contact và relay: - Di chuyển con trỏ sử dụng nút , , , để đến vị trí tiếp điểm hoặc relay.
Thay đổi contact thường đóng và thường mở: - Di chuyển con trỏ sử dụng nút , , , để đến vị trí tên tiếp điểm. - Nhấn Alt để chuyển tiếp điểm thường mở sang thường đóng. - Nhấn OK hai lần để xác nhận thay đổi Xóa kết nối: Trang 78 KHIỂN LẬP TRÌNH CỠ NHỎ - Di chuyển con trỏ đến vị trí bên phải của kết nối cần xóa. Nhấn Alt để chuyển đến chế độ kết nối.
- Nhấn phím Dell. Chèn và xóa kết nối mạch: - Di chuyển con trỏ đến vị trí đầu dòng. - Nhấn Alt Sử chuyển mạch bằng nút nhấn - Với Easy có thể sử dụng phím bấm như một nút nhấn ở ngõ vào. Ví dụ: Đèn chiếu sáng được nối ở ngõ ra của Q1 có thể chuyển On hoặc Off với ngõ và I1, I2 hoặc phím , 2.
Chức năng ngõ ra Biểu diễn Biểu tượng Chức năng Ví dụ trong Easy Chức năng Contactor Chức năng Contactor với cổng đảo Chu kỳ xung tác động cạnh xuống Chu kỳ xung tác động cạnh lên Relay xung S Set R Reset 2. Viết chương trình mới (Program) Ấn OK để vào menu chính, chọn mục Program rồi ấn OK để vào Menu phụ. Chọn tiếp mục Program rồi ấn OK để vào chế độ viết chương trình. Màn hình sẽ mất các Menu và có con trỏ chờ viết chương trình.
Trang 79 NGUYỄN VĂN BAN 2. Chạy chương trình (Run) Ấn OK để vào Menu chính, chọn mục Run rồi ấn OK. Mục Run sẽ được thay thế bằng mục Stop. Ấn ESC để thoát ra màn hình hiển thị trạng thái để chạy.
Lúc dó, Easy sẽ đọc trạng thái ngõ vào I1 đến I8 để điều khiển đổi trạng thái ngõ ra của Q1 đến Q4. Trong chế độ Run, không thể viết hay sửa chữa chương trình. Để thoát khỏi chế độ Run, trở lại menu chính, chọn mục Stop rồi ấn OK. Mục Stop sẽ thay thế bằng mục Run.
Kiểm tra chương trình và chạy chương trình 2. Kiểm tra chương trình - Sau khi xác nhận thiết bị đạt yêu cầu, ta tiến hành lập trình cho EASY sau đó đấu các ngõ vào (chú ý không đấu ngõ ra) - Chuyển EASY sang trạng thái RUN để theo dõi các ngõ ra có được đáp ứng đúng với yêu cầu điều khiển không 2. Chạy chương trình Trước khi chạy chương trình chuyển LOGO về trạng thái STOP, tắt nguồn, đấu dây cho ngõ ra, sau đó bật nguồn trở lại và chuyển EASY sang trạng thái RUN.